Aramburu Patria 700

Για το μυθιστόρημα του Φερνάντο Αραμπούρου «Πατρίδα» (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Πατάκη).

Του Κώστα Δρουγαλά

Απ’ ό,τι δείχνει η μέχρι τώρα πορεία του μυθιστορήματος Πατρίδα του (όχι και τόσο γνωστού στη χώρα μας) Φερνάντο Αραμπούρου (1959- ) δεν θα ήταν υπερβολή αν κάναμε λόγο για ένα «σύγχρονο κλασικό» μυθιστόρημα: με πολλές διακρίσεις και βραβεία σε Ισπανία και Ιταλία, με διθυραμβικές κριτικές στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι το βιβλίο πρόκειται να μεταφερθεί σε τηλεοπτική σειρά από την HBO μέσα στο 2019.

Έμφαση δίνεται –δικαίως– σε όσους έχουν χάσει συγγενή/φίλο και μένουν με το τραύμα, έχοντας να αντιμετωπίσουν έναν διαφορετικό πόνο, μιαν αλλιώτικη μοναξιά: με λίγα λόγια ο Αραμπούρου δίνει βαρύτητα στα άλλα θύματα της τρομοκρατίας, σε μια πλευρά αθέατη στο ευρύ κοινό, που συνυπάρχει το πένθος, η συγχώρεση και η πολιτική βία.

Το μυθιστόρημα περιστρέφεται γύρω από δύο οικογένειες και την άμεση ή έμμεση εμπλοκή των μελών γύρω από την υπόθεση της τρομοκρατίας και τη διαβόητη αυτονομιστική-εθνικιστική οργάνωση της ΕΤΑ (που από το 1978 κι έπειτα λειτουργούσε με την αρχή του «φθοροποιού πολέμου» –guerra de desgaste, όπως τον αποκάλεσαν–, οδηγώντας στον θάνατο περισσότερους από 800 ανθρώπους). Η ιστορία ξεκινάει όταν η Μπιττόρι, σύζυγος ενός θύματος της αυτονομιστικής οργάνωσης, επιστρέφει στο χωριό που μεγάλωσε, ύστερα από την ανακοίνωση της οργάνωσης για κατάπαυση πυρός το 2011. Σιγά σιγά ξετυλίγεται το κουβάρι της ιστορίας: στην αρχή του μυθιστορήματος, λοιπόν, είναι ο Τσάτο, ιδιοκτήτης μιας μεταφορικής εταιρείας, που αρνείται να παραδώσει τον υποχρεωτικό «επαναστατικό φόρο» στην ΕΤΑ, μέχρι που μία μέρα βρίσκεται δολοφονημένος.

Ο Αραμπούρου σκιαγραφεί τα μέλη των δύο οικογενειών (συνολικά εννέα άτομα) με παραστατικότητα και κάποιους σχεδόν με απάνθρωπη ανθρωπινότητα. Από τη μία, η οικογένεια του θύματος: ο ψύχραιμος Τσάτο, που εκλογικεύει τα πάντα και που πληρώνει το τίμημα με την ίδια του τη ζωή· η Μπιττόρι, γυμνωμένη από την ύπαρξη μετά τον θάνατο του συζύγου της, αποζητά τη συγγνώμη που θα τη λυτρώσει· ο Σαμπίερ, ο γιος τους, αιώνια χαμένος στην καθημερινότητα της δουλειάς, του αλκοόλ και της ανακυκλώσιμης μελαγχολίας· η Νερέα, η κόρη, που πασχίζει να βρει τον ρομαντισμό που έχει εξαφανίσει η τρομοκρατία και η δυτική πατριαρχία. Από την άλλη, η οικογένεια του θύτη: η Μίρεν, αρτηριοσκληρωτική, φανατισμένη με τις δολοφονικές εμμονές του γιου της· ο Χοσίεν, ο σύζυγός της, που για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής, στρέφεται στο μποστάνι και το ποτό· και τα παιδιά τους: η Αράντσα, καθηλωμένη στο αναπηρικό καροτσάκι και στις ατυχίες του βίου της· ο Γκόρκα, ο «διανοούμενος» της φαμίλιας, που πασχίζει να αποδράσει από την οικογένεια της τρομοκρατίας και την τρομοκρατία της οικογένειας· και φυσικά ο Χόσε Μάρι, ο τρομοκράτης του βιβλίου, που θα βιώσει τη συντέλεια του προσωπικού του κόσμου.

patria aramburu 700

Οι ήρωες του μυθιστορήματος είναι καθημερινοί, η βία της τρομοκρατίας τόσο έντονη, που οι πρωταγωνιστές του βιβλίου, θέλοντας και μη, καλούνται να επιλέξουν πλευρά· το ίδιο και ο συγγραφέας, που παίρνει ξεκάθαρα θέση υπέρ των θυμάτων της ΕΤΑ.

Το μυθιστόρημα, παρότι ογκώδες σε μέγεθος (ξεπερνά τις 700 σελίδες), είναι χωρισμένο σε περισσότερα από εκατό μικρά κεφάλαια, που διευκολύνουν την ανάγνωση, ενώ στο τέλος υπάρχει και γλωσσάρι βασκικών λέξεων και φράσεων που χρησιμοποιούν όλοι σχεδόν οι χαρακτήρες του βιβλίου. Γλωσσικά, παρεισφρέουν στην τριτοπρόσωπη αφήγηση προτάσεις γραμμένες σε πρώτο πρόσωπο, δίνοντας λιγότερο την αίσθηση εσωτερικού μονόλογου και περισσότερο τη μαγευτική ψευδαίσθηση ότι οι πρωταγωνιστές του βιβλίου αυτοβιογραφούνται ή δίνουν συνέντευξη, περιγράφοντας σκέψεις και συναισθήματα πριν και μετά τη δολοφονία του Τσάτο. Έμφαση δίνεται –δικαίως– σε όσους έχουν χάσει συγγενή/φίλο και μένουν με το τραύμα, έχοντας να αντιμετωπίσουν έναν διαφορετικό πόνο, μιαν αλλιώτικη μοναξιά: με λίγα λόγια ο Αραμπούρου δίνει βαρύτητα στα άλλα θύματα της τρομοκρατίας, σε μια πλευρά αθέατη στο ευρύ κοινό, όπου συνυπάρχει το πένθος, η συγχώρεση και η πολιτική βία. Οι ήρωες του μυθιστορήματος είναι καθημερινοί, η βία της τρομοκρατίας τόσο έντονη, που οι πρωταγωνιστές του βιβλίου, θέλοντας και μη, καλούνται να επιλέξουν πλευρά· το ίδιο και ο συγγραφέας, που παίρνει ξεκάθαρα θέση υπέρ των θυμάτων της ΕΤΑ, ανασύροντας στην επιφάνεια το παλιό ερώτημα: ώς πού μπορεί να φτάσει κάποιος για να υπερασπιστεί την «ελευθερία» – πολιτική, κοινωνική, ταξική, γεωγραφική και γλωσσική; Μέχρι ποιο σημείο μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ο «σκοπός αγιάζει τα μέσα»; Και τελικά, αυτός που μολύνει τα χέρια του με αίμα, μπορεί να προσφέρει λύσεις στα προβλήματα ή απλώς αποτελεί την πιο ωμή αντανάκλαση των προβλημάτων;

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ  είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).


altΠατρίδα
Φερνάντο Αραμπούρου
Μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη
Πατάκης 2018
Σελ. 720, τιμή εκδότη €21,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΑΡΑΜΠΟΥΡΟΥ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

Στο 40ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον μετρ του noir, σκηνοθέτη, συγγραφέα και μεταφραστή Ανδρέα Αποστολίδη, με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Roman-tica» (εκδ. Άγρα). Η συζή...

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ