alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζέφρυ Ευγενίδη «Δελτία παραπόνων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη).

Της Εύας Στάμου

Ο Τζέφρυ Ευγενίδης θεωρείται ένας εξαιρετικός μυθιστοριογράφος τόσο από τους συστηματικούς μελετητές του έργου του όσο και από τους πιστούς αναγνώστες του. Οι Αυτόχειρες παρθένοι, το Middlesex και το Σενάριο γάμου έχουν αγαπηθεί από κοινό και κριτικούς. Είναι, όμως, ο Ευγενίδης ένας εξίσου ικανός διηγηματογράφος; 

Το βιβλίο «Δελτία Παραπόνων», η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker

Το βιβλίο Δελτία Παραπόνων, η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker, τα οποία απευθύνονται στο καλλιεργημένο αναγνωστικό κοινό τής πρωτοποριακής αμερικανικής λογοτεχνίας. 

Παρόλο που οι ιστορίες της συλλογής δεν χαρακτηρίζονται από τον ίδιο βαθμό αρτιότητας, κάποιες από αυτές είναι ιδιαίτερα επιτυχημένες – ορισμένες πιστεύω ότι αποτελούν μικρά λογοτεχνικά διαμάντια.  

Ο Ευγενίδης ασχολείται μεν με μια ευρεία γκάμα θεμάτων, αλλά στο επίκεντρο των ιστοριών του βρίσκονται, σχεδόν πάντα, μεσοαστοί μέσης ηλικίας που αντιμετωπίζουν κάποιου είδους κρίση – οικονομικής, ερωτικής, επαγγελματικής, συναισθηματικής φύσης. Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους. Το αμερικανικό όνειρο, η υποτιθέμενη ανέφελη καθημερινότητα των Αμερικανών μεσοαστών, μοιάζει να απειλείται κυρίως λόγω των δικών τους ψυχικών ιδιομορφιών, των κακών επιλογών ή της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Δεν λείπουν ωστόσο και οι περιπτώσεις που ο κεντρικός ήρωας υποφέρει εξαιτίας αντικειμενικών παραγόντων, όπως η έλλειψη χρημάτων, αφού σε αρκετά από τα διηγήματα το χρήμα αποτελεί την κύρια μονάδα μέτρησης της προσωπικής επιτυχίας. 

Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους.

Σημαντικό ρόλο, για παράδειγμα, παίζουν τα λεφτά στη ζωή του Μίτσελ, ήρωα της εξαιρετικής ιστορίας «Air Mail» (όσοι παρακολουθούν τη δουλειά του Ευγενίδη θα θυμούνται τον Μίτσελ από το μυθιστόρημα Σενάριο γάμου) αφού το γεγονός ότι προέρχεται από μια πολύ πλούσια οικογένεια τού επιτρέπει να ταξιδεύει, να δοκιμάζει πρωτόγνωρες εμπειρίες καθώς και τα όρια του εαυτού του, αδιαφορώντας τελικά για το χρήμα και αποποιούμενος το «εύπορο» παρελθόν του, τις ανέσεις και τις διασκεδάσεις, με την βεβαιότητα ότι μπορεί να επιστρέψει σε αυτές οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει.

Ο Γουάλλυ, από την άλλη, ο ήρωας του διηγήματος «Το πουάρ» παρά το γεγονός ότι βγάζει πολλά λεφτά και είναι επαγγελματικά πετυχημένος δεν καταφέρνει να αποκτήσει αυτό που αληθινά επιθυμεί: μια θέση στην λίστα της σαραντάχρονης Τομαζίνα. Η λίστα περιέχει τα ονόματα των πιθανών δοτών σπέρματος, προκειμένου να μείνει έγκυος η Τομαζίνα και ο Γουάλλυ νιώθει συντετριμμένος όταν συνειδητοποιεί ότι τα αδιάφορα χαρακτηριστικά τού προσώπου του και το χαμηλό του ύψος τον καθιστούν, στα μάτια της φίλης του, ακατάλληλο υποψήφιο.

alt
Ο Τζέφρυ Ευγενίδης

Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά.

Ο Ευγενίδης γράφει για τη μετριότητα, την προβληματική συμπεριφορά, τη συναισθηματική ανεπάρκεια, την αποτυχία. Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να τους λυπηθούν, σε άλλες να τους αντιπαθήσουν ή ακόμη και να τους θεωρήσουν γελοίους. Άλλωστε και η διάθεση του συγγραφέα μοιάζει άλλοτε περιπαιχτική, άλλοτε συμπονετική, ενώ η πρόθεσή του είναι πάντα να διεισδύει στον κόσμο των χαρακτήρων του και να αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητές τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, κατά τη γνώμη μου, και το διήγημα «Παραπονιάρες», που εστιάζει στη φιλία ανάμεσα σε δύο γυναίκες τρίτης ηλικίας, την εβδομηντάχρονη Κάθυ και την ογδονταοκτάχρονη Ντέλλα, η οποία μετακόμισε πρόσφατα σε οίκο ευγηρίας και παρουσιάζει συμπτώματα της νόσου του Αλτσχάιμερ. Εκτός από την τάση τους να γκρινιάζουν και να παραπονούνται για τα πάντα, τις δυο φίλες ενώνει η αγάπη για τη λογοτεχνία, καθώς αποκαλύπτεται σιγά σιγά ότι τα βιβλία που έχουν διαβάσει μέσα στα χρόνια αποτελούν ορόσημα, τόσο της επαφής τους, όσο και της προσωπικής τους ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό σχόλιο του Ευγενίδη για την αξία της λογοτεχνίας αλλά και για τη γυναικεία φιλία όταν πλέον κάθε ανταγωνισμός έχει εξανεμιστεί στο πέρασμα του χρόνου και έχουν απομείνει η συμπόνια και η τρυφερότητα.

Μπορεί τα κείμενα της συλλογής να μην στηρίζονται στις γρήγορες εναλλαγές ή το σασπένς, αλλά ο συγγραφέας χτίζει δεξιοτεχνικά μια εσωτερική ένταση, που σταδιακά κυριεύει τον αναγνώστη επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα, εντός των αφηγηματικών ορίων που διέπουν το κάθε διήγημα, να κατασκευάσει εξαιρετικά ενδιαφέροντες και συναισθηματικά περίπλοκους χαρακτήρες.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας.

 Στην κεντρική εικόνα ilustration © Na Kim.


altΔελτία παραπόνων
Τζέφρυ Ευγενίδης
Μτφρ. Άννα Παπασταύρου
Πατάκης 2018
Σελ. 408, τιμή εκδότη €17,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JEFFREY EUGENIDES


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Για το μυθιστόρημα της Ρ.Ο. Κουόν «Οι εμπρηστές» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, η συγγραφέας. 

Του Νίκου Ξένιου

Δέκα χρόνια συγγραφικού μόχθου χρειάστηκαν μέχρι να δημοσιεύσει η κορεατικής ...

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Τον φετινό νομπελίστα λογοτεχνίας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα θα συστήσουν στους Έλληνες αναγνώστες οι εκδόσεις Ψυχογιός, ξεκινώντας με το τελευταίο του μυθιστόρημα, Afterlives.

Επιμέλεια: ...

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ