alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζέφρυ Ευγενίδη «Δελτία παραπόνων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη).

Της Εύας Στάμου

Ο Τζέφρυ Ευγενίδης θεωρείται ένας εξαιρετικός μυθιστοριογράφος τόσο από τους συστηματικούς μελετητές του έργου του όσο και από τους πιστούς αναγνώστες του. Οι Αυτόχειρες παρθένοι, το Middlesex και το Σενάριο γάμου έχουν αγαπηθεί από κοινό και κριτικούς. Είναι, όμως, ο Ευγενίδης ένας εξίσου ικανός διηγηματογράφος; 

Το βιβλίο «Δελτία Παραπόνων», η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker

Το βιβλίο Δελτία Παραπόνων, η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker, τα οποία απευθύνονται στο καλλιεργημένο αναγνωστικό κοινό τής πρωτοποριακής αμερικανικής λογοτεχνίας. 

Παρόλο που οι ιστορίες της συλλογής δεν χαρακτηρίζονται από τον ίδιο βαθμό αρτιότητας, κάποιες από αυτές είναι ιδιαίτερα επιτυχημένες – ορισμένες πιστεύω ότι αποτελούν μικρά λογοτεχνικά διαμάντια.  

Ο Ευγενίδης ασχολείται μεν με μια ευρεία γκάμα θεμάτων, αλλά στο επίκεντρο των ιστοριών του βρίσκονται, σχεδόν πάντα, μεσοαστοί μέσης ηλικίας που αντιμετωπίζουν κάποιου είδους κρίση – οικονομικής, ερωτικής, επαγγελματικής, συναισθηματικής φύσης. Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους. Το αμερικανικό όνειρο, η υποτιθέμενη ανέφελη καθημερινότητα των Αμερικανών μεσοαστών, μοιάζει να απειλείται κυρίως λόγω των δικών τους ψυχικών ιδιομορφιών, των κακών επιλογών ή της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Δεν λείπουν ωστόσο και οι περιπτώσεις που ο κεντρικός ήρωας υποφέρει εξαιτίας αντικειμενικών παραγόντων, όπως η έλλειψη χρημάτων, αφού σε αρκετά από τα διηγήματα το χρήμα αποτελεί την κύρια μονάδα μέτρησης της προσωπικής επιτυχίας. 

Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους.

Σημαντικό ρόλο, για παράδειγμα, παίζουν τα λεφτά στη ζωή του Μίτσελ, ήρωα της εξαιρετικής ιστορίας «Air Mail» (όσοι παρακολουθούν τη δουλειά του Ευγενίδη θα θυμούνται τον Μίτσελ από το μυθιστόρημα Σενάριο γάμου) αφού το γεγονός ότι προέρχεται από μια πολύ πλούσια οικογένεια τού επιτρέπει να ταξιδεύει, να δοκιμάζει πρωτόγνωρες εμπειρίες καθώς και τα όρια του εαυτού του, αδιαφορώντας τελικά για το χρήμα και αποποιούμενος το «εύπορο» παρελθόν του, τις ανέσεις και τις διασκεδάσεις, με την βεβαιότητα ότι μπορεί να επιστρέψει σε αυτές οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει.

Ο Γουάλλυ, από την άλλη, ο ήρωας του διηγήματος «Το πουάρ» παρά το γεγονός ότι βγάζει πολλά λεφτά και είναι επαγγελματικά πετυχημένος δεν καταφέρνει να αποκτήσει αυτό που αληθινά επιθυμεί: μια θέση στην λίστα της σαραντάχρονης Τομαζίνα. Η λίστα περιέχει τα ονόματα των πιθανών δοτών σπέρματος, προκειμένου να μείνει έγκυος η Τομαζίνα και ο Γουάλλυ νιώθει συντετριμμένος όταν συνειδητοποιεί ότι τα αδιάφορα χαρακτηριστικά τού προσώπου του και το χαμηλό του ύψος τον καθιστούν, στα μάτια της φίλης του, ακατάλληλο υποψήφιο.

alt
Ο Τζέφρυ Ευγενίδης

Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά.

Ο Ευγενίδης γράφει για τη μετριότητα, την προβληματική συμπεριφορά, τη συναισθηματική ανεπάρκεια, την αποτυχία. Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να τους λυπηθούν, σε άλλες να τους αντιπαθήσουν ή ακόμη και να τους θεωρήσουν γελοίους. Άλλωστε και η διάθεση του συγγραφέα μοιάζει άλλοτε περιπαιχτική, άλλοτε συμπονετική, ενώ η πρόθεσή του είναι πάντα να διεισδύει στον κόσμο των χαρακτήρων του και να αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητές τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, κατά τη γνώμη μου, και το διήγημα «Παραπονιάρες», που εστιάζει στη φιλία ανάμεσα σε δύο γυναίκες τρίτης ηλικίας, την εβδομηντάχρονη Κάθυ και την ογδονταοκτάχρονη Ντέλλα, η οποία μετακόμισε πρόσφατα σε οίκο ευγηρίας και παρουσιάζει συμπτώματα της νόσου του Αλτσχάιμερ. Εκτός από την τάση τους να γκρινιάζουν και να παραπονούνται για τα πάντα, τις δυο φίλες ενώνει η αγάπη για τη λογοτεχνία, καθώς αποκαλύπτεται σιγά σιγά ότι τα βιβλία που έχουν διαβάσει μέσα στα χρόνια αποτελούν ορόσημα, τόσο της επαφής τους, όσο και της προσωπικής τους ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό σχόλιο του Ευγενίδη για την αξία της λογοτεχνίας αλλά και για τη γυναικεία φιλία όταν πλέον κάθε ανταγωνισμός έχει εξανεμιστεί στο πέρασμα του χρόνου και έχουν απομείνει η συμπόνια και η τρυφερότητα.

Μπορεί τα κείμενα της συλλογής να μην στηρίζονται στις γρήγορες εναλλαγές ή το σασπένς, αλλά ο συγγραφέας χτίζει δεξιοτεχνικά μια εσωτερική ένταση, που σταδιακά κυριεύει τον αναγνώστη επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα, εντός των αφηγηματικών ορίων που διέπουν το κάθε διήγημα, να κατασκευάσει εξαιρετικά ενδιαφέροντες και συναισθηματικά περίπλοκους χαρακτήρες.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας.

 Στην κεντρική εικόνα ilustration © Na Kim.


altΔελτία παραπόνων
Τζέφρυ Ευγενίδης
Μτφρ. Άννα Παπασταύρου
Πατάκης 2018
Σελ. 408, τιμή εκδότη €17,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JEFFREY EUGENIDES

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

Για το μυθιστόρημα του Σαλμάν Ρούσντι (Salman Rushdie) «Κισότ όπως Κιχώτης» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Ψυχογιός).

Του Διονύση Μαρίνου

Ερώτηση απ’ αυτές που δεν χρειάζεται –και δεν μπορείς– να απαντήσεις, καθώς είναι γνωστό πως «το ρόδο είναι ρόδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

02 Μαΐου 2022 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι δώδεκα συμβουλές του Ρομπέρτο Μπολάνιο για τη συγγραφή διηγημάτων

Ο Χιλιανός πεζογράφος και ποιητής Roberto Bolaño ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες. Μετανάστευσε σε μικρή ηλικία στο Μεξικό και αργό

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ