alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζέφρυ Ευγενίδη «Δελτία παραπόνων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη).

Της Εύας Στάμου

Ο Τζέφρυ Ευγενίδης θεωρείται ένας εξαιρετικός μυθιστοριογράφος τόσο από τους συστηματικούς μελετητές του έργου του όσο και από τους πιστούς αναγνώστες του. Οι Αυτόχειρες παρθένοι, το Middlesex και το Σενάριο γάμου έχουν αγαπηθεί από κοινό και κριτικούς. Είναι, όμως, ο Ευγενίδης ένας εξίσου ικανός διηγηματογράφος; 

Το βιβλίο «Δελτία Παραπόνων», η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker

Το βιβλίο Δελτία Παραπόνων, η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Ευγενίδη, περιλαμβάνει ιστορίες που έχουν γραφτεί τα τελευταία είκοσι δύο χρόνια και έχουν σχεδόν όλες δημοσιευθεί σε γνωστά αμερικανικά περιοδικά, όπως ο New Yorker, τα οποία απευθύνονται στο καλλιεργημένο αναγνωστικό κοινό τής πρωτοποριακής αμερικανικής λογοτεχνίας. 

Παρόλο που οι ιστορίες της συλλογής δεν χαρακτηρίζονται από τον ίδιο βαθμό αρτιότητας, κάποιες από αυτές είναι ιδιαίτερα επιτυχημένες – ορισμένες πιστεύω ότι αποτελούν μικρά λογοτεχνικά διαμάντια.  

Ο Ευγενίδης ασχολείται μεν με μια ευρεία γκάμα θεμάτων, αλλά στο επίκεντρο των ιστοριών του βρίσκονται, σχεδόν πάντα, μεσοαστοί μέσης ηλικίας που αντιμετωπίζουν κάποιου είδους κρίση – οικονομικής, ερωτικής, επαγγελματικής, συναισθηματικής φύσης. Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους. Το αμερικανικό όνειρο, η υποτιθέμενη ανέφελη καθημερινότητα των Αμερικανών μεσοαστών, μοιάζει να απειλείται κυρίως λόγω των δικών τους ψυχικών ιδιομορφιών, των κακών επιλογών ή της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Δεν λείπουν ωστόσο και οι περιπτώσεις που ο κεντρικός ήρωας υποφέρει εξαιτίας αντικειμενικών παραγόντων, όπως η έλλειψη χρημάτων, αφού σε αρκετά από τα διηγήματα το χρήμα αποτελεί την κύρια μονάδα μέτρησης της προσωπικής επιτυχίας. 

Οι κρυφές σκέψεις, τα άγχη, οι ανασφάλειες και οι αγωνίες του μέσου Αμερικανού συζύγου και πατέρα, φαίνεται να έχουν βρει στην πένα του Ευγενίδη τον τέλειο εκφραστή τους.

Σημαντικό ρόλο, για παράδειγμα, παίζουν τα λεφτά στη ζωή του Μίτσελ, ήρωα της εξαιρετικής ιστορίας «Air Mail» (όσοι παρακολουθούν τη δουλειά του Ευγενίδη θα θυμούνται τον Μίτσελ από το μυθιστόρημα Σενάριο γάμου) αφού το γεγονός ότι προέρχεται από μια πολύ πλούσια οικογένεια τού επιτρέπει να ταξιδεύει, να δοκιμάζει πρωτόγνωρες εμπειρίες καθώς και τα όρια του εαυτού του, αδιαφορώντας τελικά για το χρήμα και αποποιούμενος το «εύπορο» παρελθόν του, τις ανέσεις και τις διασκεδάσεις, με την βεβαιότητα ότι μπορεί να επιστρέψει σε αυτές οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει.

Ο Γουάλλυ, από την άλλη, ο ήρωας του διηγήματος «Το πουάρ» παρά το γεγονός ότι βγάζει πολλά λεφτά και είναι επαγγελματικά πετυχημένος δεν καταφέρνει να αποκτήσει αυτό που αληθινά επιθυμεί: μια θέση στην λίστα της σαραντάχρονης Τομαζίνα. Η λίστα περιέχει τα ονόματα των πιθανών δοτών σπέρματος, προκειμένου να μείνει έγκυος η Τομαζίνα και ο Γουάλλυ νιώθει συντετριμμένος όταν συνειδητοποιεί ότι τα αδιάφορα χαρακτηριστικά τού προσώπου του και το χαμηλό του ύψος τον καθιστούν, στα μάτια της φίλης του, ακατάλληλο υποψήφιο.

alt
Ο Τζέφρυ Ευγενίδης

Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά.

Ο Ευγενίδης γράφει για τη μετριότητα, την προβληματική συμπεριφορά, τη συναισθηματική ανεπάρκεια, την αποτυχία. Οι ήρωές του είναι ανικανοποίητοι, καταθλιπτικοί, κουρασμένοι. Οι αναγνώστες δεν πρόκειται να τους ερωτευθούν, να σαγηνευθούν από αυτούς ή να νιώσουν πρόσκαιρες συγκινήσεις διαβάζοντας τις ιστορίες τους. Είναι όμως πιθανόν να τους κατανοήσουν πραγματικά. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να τους λυπηθούν, σε άλλες να τους αντιπαθήσουν ή ακόμη και να τους θεωρήσουν γελοίους. Άλλωστε και η διάθεση του συγγραφέα μοιάζει άλλοτε περιπαιχτική, άλλοτε συμπονετική, ενώ η πρόθεσή του είναι πάντα να διεισδύει στον κόσμο των χαρακτήρων του και να αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητές τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, κατά τη γνώμη μου, και το διήγημα «Παραπονιάρες», που εστιάζει στη φιλία ανάμεσα σε δύο γυναίκες τρίτης ηλικίας, την εβδομηντάχρονη Κάθυ και την ογδονταοκτάχρονη Ντέλλα, η οποία μετακόμισε πρόσφατα σε οίκο ευγηρίας και παρουσιάζει συμπτώματα της νόσου του Αλτσχάιμερ. Εκτός από την τάση τους να γκρινιάζουν και να παραπονούνται για τα πάντα, τις δυο φίλες ενώνει η αγάπη για τη λογοτεχνία, καθώς αποκαλύπτεται σιγά σιγά ότι τα βιβλία που έχουν διαβάσει μέσα στα χρόνια αποτελούν ορόσημα, τόσο της επαφής τους, όσο και της προσωπικής τους ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό σχόλιο του Ευγενίδη για την αξία της λογοτεχνίας αλλά και για τη γυναικεία φιλία όταν πλέον κάθε ανταγωνισμός έχει εξανεμιστεί στο πέρασμα του χρόνου και έχουν απομείνει η συμπόνια και η τρυφερότητα.

Μπορεί τα κείμενα της συλλογής να μην στηρίζονται στις γρήγορες εναλλαγές ή το σασπένς, αλλά ο συγγραφέας χτίζει δεξιοτεχνικά μια εσωτερική ένταση, που σταδιακά κυριεύει τον αναγνώστη επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα, εντός των αφηγηματικών ορίων που διέπουν το κάθε διήγημα, να κατασκευάσει εξαιρετικά ενδιαφέροντες και συναισθηματικά περίπλοκους χαρακτήρες.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας.

 Στην κεντρική εικόνα ilustration © Na Kim.


altΔελτία παραπόνων
Τζέφρυ Ευγενίδης
Μτφρ. Άννα Παπασταύρου
Πατάκης 2018
Σελ. 408, τιμή εκδότη €17,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JEFFREY EUGENIDES


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος παρουσιάζει ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την εισαγωγή της Μαρίας Καβάλα, η οποία είχε και την ευρύτερη επιμέλεια στον συλλογικό τόμο «Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός. Η δυναμική παρουσία. Η οδυνηρή απουσία. Το σήμερα», ο οποίος κυκλοφορεί στις 11 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις University Studio Press.

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ