alt

Για τη συλλογή διηγημάτων της Γιουντόρα Γουέλτυ «Το μεγάλο δίχτυ» (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση όταν άνοιξα τον μεγάλο τόμο με τα 15 διηγήματα της όχι και τόσο γνωστής στην Ελλάδα Γιουντόρα Γουέλτυ με γενικό τίτλο Το μεγάλο δίχτυ (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Καστανιώτης, 2018) και διάβασα την κατατοπιστική εισαγωγή της μεταφράστριας ήταν ότι αυτή η Αμερικανίδα συγγραφέας έζησε μια χαρούμενη παιδική, εφηβική και ενήλικη ζωή. Εάν λάβει κανείς υπόψη ότι η Αμερική κατέχει μάλλον το παγκόσμιο ρεκόρ στις αυτοκτονίες λογοτεχνών τα τελευταία εκατό χρόνια (Χ. Κρέιν, Χέμινγουεϊ, Πλαθ, Σέξτον, Μπέριμαν, Μπρόντιγκαν, Χ. Τόμσον, Ντις, Γουάλας… και ο κατάλογος είναι ελλιπής), ενώ και η ζωή τόσων και τόσων Αμερικανών συγγραφέων σημαδεύτηκε από την οικογενειακή και κοινωνική βία, την περιθωριοποίηση, τη βαριά κατάθλιψη και την κατάχρηση ουσιών, η περίπτωση της Γουέλτυ μοιάζει διαφορετική.   

Και όντως είναι, όπως διαπιστώνουμε από ορισμένα στοιχεία για τη ζωή της καθώς διαβάζουμε παράλληλα τις ιστορίες της. Η Γουέλτυ γεννήθηκε στο Τζάκσον του Μισισίπι το 1909 και μεγάλωσε με τους γονείς και τους αδερφούς της σε ένα πλαίσιο αγάπης, θαλπωρής, καθώς και μεγάλης περιέργειας για τον φυσικό και κοινωνικό κόσμο. Η μεγάλη οικογενειακή βιβλιοθήκη τής έδωσε τα πρώτα εφόδια, ωστόσο διέθετε το κατάλληλο «αυτί» για να ακούσει και να αγαπήσει, αφενός την ιδιαίτερη προφορά των Νοτίων, αφετέρου τους ήχους της φύσης. Σπούδασε στο Γουισκόνσιν και στη Νέα Υόρκη, εργάστηκε ως ραδιοφωνική παραγωγός και φωτογράφος, και παράλληλα άρχισε να δημοσιεύει με σημαντική και ολοένα αυξανόμενη επιτυχία. Δίχως να παντρευτεί ή να αποκτήσει δική της οικογένεια, πέθανε καταξιωμένη και πλήρης ημερών το 2001. 

Αυτό που κινεί περισσότερο το ενδιαφέρον της είναι οι μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής, τις οποίες περιγράφει με διορατικότητα και παραστατικότητα, αλλά και αποστασιοποίηση.

Στις ιστορίες του τόμου, που περιλαμβάνουν τα καλύτερα δείγματα της διηγηματογραφίας της από τις αρχές της δεκαετίας του ’40 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60, η Γουέλτυ καταγράφει με φωτογραφικό βλέμμα τη ζωή στον αμερικανικό Νότο. Αυτό που κινεί περισσότερο το ενδιαφέρον της είναι οι μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής, τις οποίες περιγράφει με διορατικότητα και παραστατικότητα, αλλά και αποστασιοποίηση. Το βλέμμα της διηγηματογράφου, σαν αυτό του κορυφαίου προκατόχου της στη συγκεκριμένη λογοτεχνική φόρμα, του Τσέχοφ, εστιάζει στη ζωή απλών ανθρώπων αποδίδοντάς την με σχετικά απλή γλώσσα και αποφεύγοντας τις αξιολογικές κρίσεις. Εδώ, από την άποψη της επίδρασης και του μοντερνισμού, δεν έχουμε τις λεκτικές εκκεντρικότητες ενός Φόκνερ (που επίσης καταγίνεται με τους ανθρώπους του αμερικανικού Νότου), αλλά την έμφαση σε γεγονότα που, ενώ εκ πρώτης όψεως μοιάζουν κοινότοπα, κρύβουν συνήθως πολλά: η αγάπη της για τον Τουέιν είναι φανερή, χωρίς όμως τη χιουμοριστική του διάθεση.

eudora welty
Η Γιουντόρα Γουέλτυ

Μια λογοτεχνία χαμηλών εντάσεων χωρίς μεγάλες υπαρξιακές αναταράξεις, όπου έντονες επιθυμίες υπάρχουν αλλά κρύβονται κάτω από μια συνήθως συμπαγή και ενίοτε εύθραυστη κρούστα μοιρολατρικής αποδοχής των πραγμάτων. 

Υπάρχουν βέβαια φορές όπου τα διηγήματα της Γουέλτυ δεν γλιτώνουν την παγίδα της ηθογραφίας ή άλλες όπου ο αναγνώστης πιθανότατα θα νιώσει την ανάγκη για μια υπαρξιακή ή στοχαστική εμβάθυνση. Τις καλύτερες ιστορίες της, πάντως, όπως λόγου χάριν το «Μεγάλο δίχτυ», διατρέχει ένας τόνος παραδοξότητας, ακόμα και σουρεαλισμού, που τις καθιστά γοητευτικές. Μεγάλη εντύπωση, επίσης, προκαλούν οι ισχυρές παρομοιώσεις της, συχνά από τον κόσμο των ζώων: «Ροχάλιζε θαρρείς και είχε μέσα του όλα τα βατράχια της άνοιξης» διαβάζουμε στο διήγημα «Ο κυρ-Κούνελος»· «Ακούστηκε ένας ήχος, θα μπορούσε να ’ταν κίσσα που τσακώνεται, ήταν η πίσω πόρτα» («Το ρεσιτάλ του Ιουνίου»)· «Τα μάτια της γάτας, μεγάλα σαν ρολόγια χειρός, έλαμπαν αδάκρυτα» («Μουσική από την Ισπανία»)· «Ψόφια φίδια ήταν απλωμένα σ’ όλο το μήκος της ασφάλτου σαν σελιδοδείκτες» («Δεν είναι εδώ για σένα, αγάπη μου»). Τέλος, όταν το δραματικό στοιχείο είναι πανταχού παρόν μα υπόγειο, όπως στην καταπληκτική ιστορία «Ο θάνατος ενός πλασιέ», βλέπουμε την τέχνη της Γουέλτυ στα καλύτερά της, ενώ και στο τελευταίο διήγημα του τόμου («Από πού έρχεται η φωνή;») δοκιμάζει με επιτυχία τις δυνάμεις της σε ένα ύφος πολύ διαφορετικό από αυτό στο οποίο μας συνήθισε.      

Συνολικά πρόκειται για μια λογοτεχνία ρεαλιστικών χαρακτήρων, καθημερινών καταστάσεων και φωτεινών εικόνων που αποδίδονται με το φλέγμα ενός λίαν παρατηρητικού ανθρώπου, δίχως τις μεγάλες συναισθηματικές μεταβολές που συνήθως αναμένουμε από τους χαρακτήρες. Μια λογοτεχνία χαμηλών εντάσεων χωρίς μεγάλες υπαρξιακές αναταράξεις, όπου έντονες επιθυμίες υπάρχουν αλλά κρύβονται κάτω από μια συνήθως συμπαγή και ενίοτε εύθραυστη κρούστα μοιρολατρικής αποδοχής των πραγμάτων. 

* Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία της Eudora Welty.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Τα μάτια της υψώθηκαν κατά το παράθυρο και είδε μια αδύναμη γκρίζα λάμψη να πηγαίνει προς τα κάτω, σαν το διάβα ενός σπίρτου. Το κολιμπρί! Το ήξερε, ήταν αυτό που ερχόταν κάθε χρόνο. Σηκώθηκε και το κοίταζε. Ένα μικρό σμαραγδί μασούρι που αιωρούνταν πάνω από τα νυχτολούλουδα. Στιλπνό σαν μέταλλο και συνάμα θαμπό, συμπαγές και ακαθόριστο, μεγαλόπρεπο και αιθέριο, η αχλή των αόρατων φτερών του μυστηριώδης, σαν το δαχτυλίδι γύρω από το φεγγάρι – να προσπάθησε ποτέ κανείς να το πιάσει; Εκείνη πάντως όχι. Άσ’ το να αιωρείται εκεί δα μια στιγμή κάθε χρόνο για εκατό χρόνια –απίστευτα διψασμένο, λιμασμένο για την κάθε σταγόνα από όλα τα νυχτολούλουδα της αυλής, σαν να τα ’χει μετρημένα–, μετά να φεύγει σαΐτα». 


altΤο μεγάλο δίχτυ
Και άλλες ιστορίες
Γιουντόρα Γουέλτυ
Μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου
Καστανιώτης 2018
Σελ. 482, τιμή εκδότη €23,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ EUDORA WELTY

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

Για το μυθιστόρημα «Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πώς φαντάζει η ζωή και ο κόσμος μας μέσα από τα μάτια ενός παιδιού; Τι κερδίζεις και τι χάνεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δεν έχει νόημα να γράφεις χωρίς κέφι»: 8 συγγραφικές συμβουλές της Αν Ράις

«Δεν έχει νόημα να γράφεις χωρίς κέφι»: 8 συγγραφικές συμβουλές της Αν Ράις

Η Αν Ράις (Anne Rice) ήταν Αμερικανίδα συγγραφέας που ασχολήθηκε κυρίως με το είδος του γοτθικού τρόμου. Το πλέον γνωστό της έργο είναι το μυθιστόρημα «Συνέντευξη με έναν βρικόλακα», που την καθιέρωσε ως μία από τις σημαντικότερες συγγραφείς τρόμου της γενιάς της, και ενέπνευσε την ομότιτλη κινηματογραφική διασκευή ...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραχε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ