alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Tobias Wolff «Η χαρά του πολεμιστή» (μτφρ. Γιάννης Παλαβός, Τάσος Αναστασίου, εκδ. Ίκαρος).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Τα διηγήματα του Tobias Wolff είναι «ανοιχτά», το νιώθεις διαβάζοντάς τα. Όχι πως γυρνά ο συγγραφέας την πλάτη στη στερεή ιστορία –τα διηγήματά του είναι καθαρές αφηγήσεις, όπου το εσωτερικό των προσώπων φαίνεται στο καθρέφτισμά του στα εξωτερικά συμβάντα–, μα ο Γουλφ μοιάζει ν’ αφήνει τις ιστορίες του και τα πρόσωπά τους να τον πηγαίνουν κάθε φορά εκεί που θέλουν αυτές κι αυτά να πάνε. Όσο τις γράφει, άλλο τόσο γράφονται, με προτάσεις απλές, αψιμυθίωτες, με φωνή χαρακτηριστικά αμερικανική: λιτή και εύστοχη – και με υπόκωφη γραφή που γεννά μια απόσταση ανάμεσα στους χαρακτήρες και σ’ ό,τι τους συμβαίνει, λες και ταυτόχρονα συμβαίνει σ’ αυτούς και σε κάποιον άλλον, ενώ οι ίδιοι κατά κάποιον τρόπο είναι αμέτοχοι θεατές.

Φιγούρες που ’χουν λοξοδρομήσει, που ξεστρατίζουν, που χάνονται, αυτά είναι στις ιστορίες του Γουλφ τα κάθε λογής πρόσωπα: καθηγητές σ’ αδιέξοδο, απελπισμένοι στρατιώτες, άνθρωποι που ψηλαφούν μες στο σκοτάδι του ναρκισσισμού τους για να βρουν τον εαυτό τους.

Όπως στο πρώτο διήγημα, «Κυνηγοί στο χιόνι», όπου τρεις γνωστοί πάνε για κυνήγι κι ο Ταμπ, ο βουλημικός της συντροφιάς πυροβολεί τον έναν από τους άλλους δύο. Είναι δραματικό και συνάμα δεν είναι: υπάρχει ένα μούδιασμα στον τρόπο που ενεργούν έπειτα ο πληγωμένος, αυτός που τον πυροβόλησε κι ο τρίτος. Και στο τέλος, πηγαίνοντας στο νοσοκομείο, χάνουν το δρόμο. Όπως παίρνει λάθος λεωφορείο στο τέλος του τρίτου διηγήματος, «Ο ψεύτης», ο πρωταγωνιστής του, ένας παθολογικός ψεύτης. Φιγούρες που ’χουν λοξοδρομήσει, που ξεστρατίζουν, που χάνονται, αυτά είναι στις ιστορίες του Γουλφ τα κάθε λογής πρόσωπα: καθηγητές σ’ αδιέξοδο, απελπισμένοι στρατιώτες, άνθρωποι που ψηλαφούν μες στο σκοτάδι του ναρκισσισμού τους για να βρουν τον εαυτό τους.

Σε μια γιορτή γενεθλίων με πολλή κόκα και πολύ κρασί, στο διήγημα «Λεβιάθαν», ρωτά η Μπλις τη φίλη της την Έλεν που γιορτάζει: «“Λοιπόν, πώς νιώθεις που μπήκες στα τριάντα;”». Φτιάχνει ομελέτα και: «Η στάχτη του τσιγάρου της έπεσε πάνω στ’ αυγά. Την κοίταξε για μια στιγμή και μετά την ανακάτεψε κι αυτή μέσα». Είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια, μα πόσο ζωντανεύει τη σκηνή και το χαρακτήρα της Μπλις.

Στο ίδιο διήγημα λέει η Έλεν: «“Τις νύχτες, πριν κοιμηθώ, ένωνα τις παλάμες κάτω απ’ το πιγούνι μου σαν να προσευχόμουν και χαμογελούσα γαλήνια, ένα χαμόγελο που συνεχώς το πρόβαρα στον καθρέφτη. Έτσι, αν μ’ έβρισκαν νεκρή το πρωί, θα καταλάβαιναν πως είχα πάει κατευθείαν στον παράδεισο – κι ότι χαμογελούσα στους αγγέλους που είχαν έρθει να με πάρουν. Κάποτε μάλιστα μου πέρασε απ’ το μυαλό να γίνω καλόγρια”».

Και ειρωνεία χρωματίζει τούτες τις ιστορίες. Στους «Κυνηγούς στο χιόνι», ό,τι ακολουθεί τον τραυματισμό του Κένι είναι σαν σκηνές μιας πικρής φάρσας: πώς τους πέφτει καθώς τον μεταφέρουν, πώς σταματούν για να φάνε και πιάνουν μια εξομολογητική κουβέντα, αφήνοντάς τον έξω στην παγωνιά.

Στο ολιγοσέλιδο διήγημα «Θνητοί», το πληρέστερο ίσως, από τη σκοπιά της ολοκληρωμένης ιστορίας, ο υπεύθυνος για τις νεκρολογίες σε μια εφημερίδα βρίσκεται υπόλογος απέναντι στον αρχισυντάκτη γιατί δημοσίευσε την αγγελία του θανάτου ενός ανθρώπου που, ολοζώντανος και μαζί με τη σύζυγό του, έχει έρθει για να ζητήσει το λόγο. Ο υπεύθυνος απολύεται, μα έπειτα ο «νεκρός», νιώθοντας τύψεις, του φανερώνει πως αυτός τηλεφώνησε για την αγγελία, κι είχε έτσι «σκαρφιστεί έναν τρόπο να παρακολουθήσει την ίδια του την κηδεία. Είχε φορέσει, τρόπον τινά, το καλό του κοστούμι, είχε δει να τον μακιγιάρουν και να τον ξαπλώνουν στο φέρετρο κι είχε ακούσει τον ίδιο του τον επικήδειο. Και το καλύτερο απ’ όλα ήταν ότι μετά αναστήθηκε». Ως εδώ, θα ήταν ήδη ένα σπουδαίο διήγημα, μα ο Γουλφ το τελειώνει ιδιοφυώς. «Ξεκίνησα για να πάρω την κούτα μου», λέει ο απολυμένος πρωτοπρόσωπος αφηγητής. «Ακριβώς μπροστά μου πήγαινε ένας μίμος, που ακολουθούσε έναν κουστουμαρισμένο νεαρό γόη. Η έκφραση του μίμου αποτύπωνε το αυτάρεσκο ύφος και την αλαζονεία που πρόδιδε το ανασηκωμένο πιγούνι του μπροστινού του. Μια κοπέλα γέλασε πνιχτά. Ο γόης στράφηκε κι ο μίμος πάγωσε. Τη στιγμή που πέρασα από μπροστά του είχε ακόμα την ίδια πόζα. Έριξα ένα κέρμα στην τσέπη του, ελπίζοντας ότι θα με άφηνε να περάσω ασχολίαστος».

Αν είναι υπερβολή (πιστεύω πως είναι) να πει κανείς πως ο Γουλφ είναι Τσέχοφ, εδώ ο προαναγγελθείς θάνατος κι αυτός ο μίμος, στο τέλος, είναι αριστοτεχνικά αγκαλιασμένοι σ’ έναν υπαρξιακό χορό. 

 * Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Και η σύζυγος του Μπρουκ, έτσι όπως έβγαζε απ’ τη βαλίτσα τα ρούχα του, μύρισε άρωμα στη γραβάτα του. Μετά έψαξε το καλάθι με τα άπλυτα και ανακάλυψε την ίδια βαριά μυρωδιά σ’ ένα από τα πουκάμισά του. Θα υπήρχε κάποια εξήγηση, αλλά όσο και να καθόταν στην άκρη του κρεβατιού κρατώντας το κεφάλι της στα χέρια της και κουνώντας το σώμα της μπρος πίσω, δεν κατάφερνε να φανταστεί κάτι που να φαίνεται πειστικό. Κι ο άντρας της ήταν τόσο πολύ ο εαυτός του εκείνο το βράδυ, τόσο χαρούμενος και θερμός, που την έκανε να νιώσει ανάξιά του. Η αμφιβολία πέρασε από το μυαλό της στο σώμα της· έγινε μια απ’ αυτές τις ανατριχίλες που σε ταράζουν για λίγο από καιρό σε καιρό κι ύστερα από μερικά χρόνια εξαφανίζονται τελείως».


 

altΗ χαρά του πολεμιστή
Και άλλα διηγήματα
Tobias Wolff
Μτφρ. Γιάννης Παλαβός, Τάσος Αναστασίου
Ίκαρος 2017
Σελ. 192, τιμή εκδότη €14,50

alt 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ TOBIAS WOLF

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χιόνι, του Ορχάν Παμούκ – έρωτας και πολιτική

Χιόνι, του Ορχάν Παμούκ – έρωτας και πολιτική

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Χιόνι» (μτφρ. Στέλλα Βρεττού, εκδ. Πατάκη), το οποίο επανακυκλοφορεί με επίμετρο του συγγραφέα.

Της Νίκης Κώτσιου

Στο Χιόνι (2002) του νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ (Ιστανμπούλ,...

Η γυναίκα που γνώρισα, του Άμος Οζ

Η γυναίκα που γνώρισα, του Άμος Οζ

Για το μυθιστόρημα του Amos Oz «Η γυναίκα που γνώρισα» (μτφρ. από τα εβραϊκά Λουίζα Μιζάν, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Βέη

«…δείχνεις πως σου αρέσει η παράσταση»
...

Ανάστροφα, του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς

Ανάστροφα, του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς

Για το μυθιστόρημα του J.-K. Huysmans «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας του František Kupka με τίτλο The yellow scale (1907) έχει χρησιμοποιηθεί συχνά ως εξώφυλλο γι' αυτό το μυθιστόρημα. 

Του ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Για τη μυθιστορηματική βιογραφία του Jack Fairweather «Ο εθελοντής – Η αληθινή ιστορία του ήρωα της αντίστασης που διείσδυσε στο Άουσβιτς» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα, ο ήρωας του βιβλίου Βιτόλντ Πιλέτσκι σε μια φωτογραφία ντοκουμέντο από το 1941, κατά την εισαγωγή του στο στρα...

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Για το τελευταίο βιβλίο της Κατερίνας Ζαρόκωστα, η οποία έφυγε χθες από τη ζωή στα εβδομήντα της χρόνια, τη συλλογή διηγημάτων «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη).

Της Έλενας Χουζούρη

Τρία χρόνια μετά το μυθιστόρημά της Οι αδελφές Ραζή ...

Πέθανε η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα

Πέθανε η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα

Έφυγε από τη ζωή η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα στα εβδομήντα της χρόνια. Τελευταίο της βιβλίο, που εκδόθηκε λίγο καιρό πριν, ήταν η συλλογή με αυτοβιογραφικά διηγήματα «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη)

Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοινων...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ