alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Tobias Wolff «Η χαρά του πολεμιστή» (μτφρ. Γιάννης Παλαβός, Τάσος Αναστασίου, εκδ. Ίκαρος).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Τα διηγήματα του Tobias Wolff είναι «ανοιχτά», το νιώθεις διαβάζοντάς τα. Όχι πως γυρνά ο συγγραφέας την πλάτη στη στερεή ιστορία –τα διηγήματά του είναι καθαρές αφηγήσεις, όπου το εσωτερικό των προσώπων φαίνεται στο καθρέφτισμά του στα εξωτερικά συμβάντα–, μα ο Γουλφ μοιάζει ν’ αφήνει τις ιστορίες του και τα πρόσωπά τους να τον πηγαίνουν κάθε φορά εκεί που θέλουν αυτές κι αυτά να πάνε. Όσο τις γράφει, άλλο τόσο γράφονται, με προτάσεις απλές, αψιμυθίωτες, με φωνή χαρακτηριστικά αμερικανική: λιτή και εύστοχη – και με υπόκωφη γραφή που γεννά μια απόσταση ανάμεσα στους χαρακτήρες και σ’ ό,τι τους συμβαίνει, λες και ταυτόχρονα συμβαίνει σ’ αυτούς και σε κάποιον άλλον, ενώ οι ίδιοι κατά κάποιον τρόπο είναι αμέτοχοι θεατές.

Φιγούρες που ’χουν λοξοδρομήσει, που ξεστρατίζουν, που χάνονται, αυτά είναι στις ιστορίες του Γουλφ τα κάθε λογής πρόσωπα: καθηγητές σ’ αδιέξοδο, απελπισμένοι στρατιώτες, άνθρωποι που ψηλαφούν μες στο σκοτάδι του ναρκισσισμού τους για να βρουν τον εαυτό τους.

Όπως στο πρώτο διήγημα, «Κυνηγοί στο χιόνι», όπου τρεις γνωστοί πάνε για κυνήγι κι ο Ταμπ, ο βουλημικός της συντροφιάς πυροβολεί τον έναν από τους άλλους δύο. Είναι δραματικό και συνάμα δεν είναι: υπάρχει ένα μούδιασμα στον τρόπο που ενεργούν έπειτα ο πληγωμένος, αυτός που τον πυροβόλησε κι ο τρίτος. Και στο τέλος, πηγαίνοντας στο νοσοκομείο, χάνουν το δρόμο. Όπως παίρνει λάθος λεωφορείο στο τέλος του τρίτου διηγήματος, «Ο ψεύτης», ο πρωταγωνιστής του, ένας παθολογικός ψεύτης. Φιγούρες που ’χουν λοξοδρομήσει, που ξεστρατίζουν, που χάνονται, αυτά είναι στις ιστορίες του Γουλφ τα κάθε λογής πρόσωπα: καθηγητές σ’ αδιέξοδο, απελπισμένοι στρατιώτες, άνθρωποι που ψηλαφούν μες στο σκοτάδι του ναρκισσισμού τους για να βρουν τον εαυτό τους.

Σε μια γιορτή γενεθλίων με πολλή κόκα και πολύ κρασί, στο διήγημα «Λεβιάθαν», ρωτά η Μπλις τη φίλη της την Έλεν που γιορτάζει: «“Λοιπόν, πώς νιώθεις που μπήκες στα τριάντα;”». Φτιάχνει ομελέτα και: «Η στάχτη του τσιγάρου της έπεσε πάνω στ’ αυγά. Την κοίταξε για μια στιγμή και μετά την ανακάτεψε κι αυτή μέσα». Είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια, μα πόσο ζωντανεύει τη σκηνή και το χαρακτήρα της Μπλις.

Στο ίδιο διήγημα λέει η Έλεν: «“Τις νύχτες, πριν κοιμηθώ, ένωνα τις παλάμες κάτω απ’ το πιγούνι μου σαν να προσευχόμουν και χαμογελούσα γαλήνια, ένα χαμόγελο που συνεχώς το πρόβαρα στον καθρέφτη. Έτσι, αν μ’ έβρισκαν νεκρή το πρωί, θα καταλάβαιναν πως είχα πάει κατευθείαν στον παράδεισο – κι ότι χαμογελούσα στους αγγέλους που είχαν έρθει να με πάρουν. Κάποτε μάλιστα μου πέρασε απ’ το μυαλό να γίνω καλόγρια”».

Και ειρωνεία χρωματίζει τούτες τις ιστορίες. Στους «Κυνηγούς στο χιόνι», ό,τι ακολουθεί τον τραυματισμό του Κένι είναι σαν σκηνές μιας πικρής φάρσας: πώς τους πέφτει καθώς τον μεταφέρουν, πώς σταματούν για να φάνε και πιάνουν μια εξομολογητική κουβέντα, αφήνοντάς τον έξω στην παγωνιά.

Στο ολιγοσέλιδο διήγημα «Θνητοί», το πληρέστερο ίσως, από τη σκοπιά της ολοκληρωμένης ιστορίας, ο υπεύθυνος για τις νεκρολογίες σε μια εφημερίδα βρίσκεται υπόλογος απέναντι στον αρχισυντάκτη γιατί δημοσίευσε την αγγελία του θανάτου ενός ανθρώπου που, ολοζώντανος και μαζί με τη σύζυγό του, έχει έρθει για να ζητήσει το λόγο. Ο υπεύθυνος απολύεται, μα έπειτα ο «νεκρός», νιώθοντας τύψεις, του φανερώνει πως αυτός τηλεφώνησε για την αγγελία, κι είχε έτσι «σκαρφιστεί έναν τρόπο να παρακολουθήσει την ίδια του την κηδεία. Είχε φορέσει, τρόπον τινά, το καλό του κοστούμι, είχε δει να τον μακιγιάρουν και να τον ξαπλώνουν στο φέρετρο κι είχε ακούσει τον ίδιο του τον επικήδειο. Και το καλύτερο απ’ όλα ήταν ότι μετά αναστήθηκε». Ως εδώ, θα ήταν ήδη ένα σπουδαίο διήγημα, μα ο Γουλφ το τελειώνει ιδιοφυώς. «Ξεκίνησα για να πάρω την κούτα μου», λέει ο απολυμένος πρωτοπρόσωπος αφηγητής. «Ακριβώς μπροστά μου πήγαινε ένας μίμος, που ακολουθούσε έναν κουστουμαρισμένο νεαρό γόη. Η έκφραση του μίμου αποτύπωνε το αυτάρεσκο ύφος και την αλαζονεία που πρόδιδε το ανασηκωμένο πιγούνι του μπροστινού του. Μια κοπέλα γέλασε πνιχτά. Ο γόης στράφηκε κι ο μίμος πάγωσε. Τη στιγμή που πέρασα από μπροστά του είχε ακόμα την ίδια πόζα. Έριξα ένα κέρμα στην τσέπη του, ελπίζοντας ότι θα με άφηνε να περάσω ασχολίαστος».

Αν είναι υπερβολή (πιστεύω πως είναι) να πει κανείς πως ο Γουλφ είναι Τσέχοφ, εδώ ο προαναγγελθείς θάνατος κι αυτός ο μίμος, στο τέλος, είναι αριστοτεχνικά αγκαλιασμένοι σ’ έναν υπαρξιακό χορό. 

 * Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Και η σύζυγος του Μπρουκ, έτσι όπως έβγαζε απ’ τη βαλίτσα τα ρούχα του, μύρισε άρωμα στη γραβάτα του. Μετά έψαξε το καλάθι με τα άπλυτα και ανακάλυψε την ίδια βαριά μυρωδιά σ’ ένα από τα πουκάμισά του. Θα υπήρχε κάποια εξήγηση, αλλά όσο και να καθόταν στην άκρη του κρεβατιού κρατώντας το κεφάλι της στα χέρια της και κουνώντας το σώμα της μπρος πίσω, δεν κατάφερνε να φανταστεί κάτι που να φαίνεται πειστικό. Κι ο άντρας της ήταν τόσο πολύ ο εαυτός του εκείνο το βράδυ, τόσο χαρούμενος και θερμός, που την έκανε να νιώσει ανάξιά του. Η αμφιβολία πέρασε από το μυαλό της στο σώμα της· έγινε μια απ’ αυτές τις ανατριχίλες που σε ταράζουν για λίγο από καιρό σε καιρό κι ύστερα από μερικά χρόνια εξαφανίζονται τελείως».


 

altΗ χαρά του πολεμιστή
Και άλλα διηγήματα
Tobias Wolff
Μτφρ. Γιάννης Παλαβός, Τάσος Αναστασίου
Ίκαρος 2017
Σελ. 192, τιμή εκδότη €14,50

alt 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ TOBIAS WOLF

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, καθώς και σύμβολο κοινωνικής θέσης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Συλβαίν Πρυντόμ (Sylvain Prudhomme) «Στους δρόμους» (μτφρ. Έφη Κορομηλά, εκδ. Στερέωμα).

Του Ηλία Καφάογλου 

...
«Με καταγωγή από τη Μαριούπολη» της Νατάσα Βοντίν (κριτική) – Το έπος μιας οικογένειας «χωρίς πατρίδα»

«Με καταγωγή από τη Μαριούπολη» της Νατάσα Βοντίν (κριτική) – Το έπος μιας οικογένειας «χωρίς πατρίδα»

Για το μυθιστόρημα της Νατάσα Βοντίν (Natascha Wodin) «Με καταγωγή από τη Μαριούπολη» (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Gutenberg).

Της Έλενας Χουζούρη

Τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, στα ελληνικά ερτζιανά, υπήρχε η ραδιοφωνική εκπομπή «Αν...

«Το λάθος αστέρι» του Τζον Γκριν – Ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα

«Το λάθος αστέρι» του Τζον Γκριν – Ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα

Το «Λάθος αστέρι», του πολυβραβευμένου συγγραφέα Τζον Γκριν (μτφρ. Δημήτρης Μελικέρτης, εκδ. Ψυχογιός), μας περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τον έρωτα, την αγωνία και τη δίψα για ζωή των ανθρώπων που έχουν διαγνωστεί με ανίατη μορφή καρκίνου, μέσα από την ιστορία της δεκαεξάχρονης Χέιζελ Γκέις.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Σε ηλικία 92 ετών, πέθανε η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά. Φωτογραφία: Άρης Ρούπινας

Επιμέλεια: Book Press

Ο κόσμος του βιβλίου και ειδικότερα ο κόσμος του βιβλίου για παιδιά αποχαιρετά σήμερα τη συγγραφέα ...

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

«Στους δρόμους» του Συλβαίν Πρυντόμ (κριτική) – Η πρόκληση μιας νέας ζωής

Σκέψεις και παρατηρήσεις για το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, καθώς και σύμβολο κοινωνικής θέσης, με αφορμή το μυθιστόρημα του Συλβαίν Πρυντόμ (Sylvain Prudhomme) «Στους δρόμους» (μτφρ. Έφη Κορομηλά, εκδ. Στερέωμα).

Του Ηλία Καφάογλου 

...
«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Ρέας Γαλανάκη «Εμμανουήλ και Αικατερίνη – Τα παραμύθια που δεν είναι παραμύθια» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Όσοι ακολουθούμε συστηματικά τη ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ