alt

Για το μυθιστόρημα του Wolfgang Herrndorf Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

Το βιβλίο Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης του Βόλφγκανγκ Χέρντορφ είναι μια ιστορία που διασταυρώνεται με το Βερολίνο, Γεια (Τσικ και Μάικ) κατά περίεργο τρόπο. Εδώ αφηγήτρια είναι η δεκατετράχρονη Ίζα, το αντικείμενο του πρώτου ερωτικού σκιρτήματος του Τσικ, που δραπετεύει από το ψυχιατρείο και θεμελιώνει μια θυμοσοφική θεώρηση της ζωής τύπου road movie πρόωρα γηρασμένων εφήβων. Γεμάτη ποίηση που δύσκολα μεταφράζεται και χιούμορ σαρκαστικό, με μια ματιά απελπισίας πάνω στα ανθρώπινα και με πρωταγωνίστρια μιαν αποκλίνουσα περίπτωση κοριτσίστικου ψυχισμού, η νουβέλα των τελευταίων στιγμών του Χέρντορφ κυκλοφόρησε στη μετάφραση του Απόστολου Στραγαλινού από τις εκδόσεις Κριτική, απευθυνόμενη σε ένα εγχώριο αναγνωστικό κοινό «δύσκολα ενηλικιούμενων» οπαδών.

Το φοβερό τρίο μιας μυθιστορηματικής «καταδίωξης»

Το κορίτσι κρατά το ημερολόγιό του στην κωλότσεπη, σαν πυξίδα σε όλη της την περιπλάνηση στη Γερμανία των αντιθέσεων, των αμφισβητιών και των πρακτικών φιλοσόφων, των ανώριμων εφήβων και των πρόωρα ωριμασμένων παιδιών.

Το Βερολίνο, Γεια κέρδισε τα βραβεία Deutscher Jugendliteraturpreis και Clemens-Brentano και μεταφράστηκε σε 25 γλώσσες. Πέρα από τα δυο αγόρια, τον Τσικ και τον Μάικ, τα κορίτσια του Βερολίνο, Γεια ήταν τυπικές ηρωίδες ταξιδιωτικής νουβέλας: ανάμεσά τους, η «βρόμικη» Ίζα Σμιτ ήταν μια κωμικοτραγική φιγούρα, που στις Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης έρχεται δομημένη κατά το ρομαντικό πρότυπο της Νύχτας των Κυνηγών του Τσαρλς Λώτον – με τη διαφορά ότι εδώ εκκρεμεί μια καταδίωξη γενικευμένη, που εκπορεύεται από το σύνολο της «ιδρυματοποιημένης» καθώς πρέπει κοινωνίας των «κανονικών» και στοχεύει στην «τρελή» Ίζα. Ο Ναμπόκοφ, ο Σταντάλ, ο Τόμας Μαν, ο Ντοστογιέβσκη, αλλά και ο Μάρτιν Βάλζερ, ο Χέρμαν Έσσε, ο Πέτερ Χάντκε, η Ζαζί στο μετρό του Ρεϊμόν Κενώ και η Μινιόν του Βόλφγκανγκ Γκαίτε και τέλος, το σινεμά του Βέντερς, όλα συνυπάρχουν σε αυτό το βιβλίο. Το κορίτσι κρατά το ημερολόγιό του στην κωλότσεπη, σαν πυξίδα σε όλη της την περιπλάνηση στη Γερμανία των αντιθέσεων, των αμφισβητιών και των πρακτικών φιλοσόφων, των ανώριμων εφήβων και των πρόωρα ωριμασμένων παιδιών: η γλώσσα του ημερολογίου αυτού είναι μια ανανοηματοδότηση μικρών, σημαντικών λέξεων της καθημερινότητας που διέπεται από ένα ιδιαίτερο, ελκυστικό και συνάμα τρομακτικό αξιακό σύμπαν.

Οι αναζητήσεις και οι διαφωνίες της Ίζα είναι αμιγώς λεκτικές, ενώ η ζωή της περνά κινηματογραφικά από συνάντηση σε συνάντηση, στο πρότυπο του «Μικρού Πρίγκιπα» του Εξυπερύ.

Στο πρώτο μέρος της αφηγηματικής «ενότητας» των δυο βιβλίων, στο Βερολίνο, Γεια, ο Τσικ και ο Μάικ είχαν πρόωρα ενηλικιωθεί παραβαίνοντας τα όρια που τους επιτρέπονταν, σαν τον Τομ Σώγιερ ή τον Χακ Φιν, με συγκεκριμένο (αν και δυσπροσδιόριστο) προορισμό τη Βλαχία της Ρουμανίας. Εδώ, η ήδη ψυχιατρικά στιγματισμένη Ίζα δραπετεύει κατευθυνόμενη στο άγνωστο. Μαουνιέρηδες, παραβατικοί, ανήλικα που υιοθετούν λεξιλόγιο γερόντων, νταλικιέρηδες με περίεργα σεξουαλικά φετίχ, αλητάκια και φλώροι, δωμάτια εγκαταλελειμμένα από έφηβες αστές και αντικείμενα χωρίς συναισθηματική αξία, συνθέτουν τον κόσμο με τον οποίο διασταυρώνεται η ανήλικη ηρωίδα πριν περάσει στη δική της διάσταση και στο δικό της λεξιλόγιο, απορρίπτοντας όλες τις μικροαστικές της καταβολές. Άπλυτη, με πατούσες σκισμένες από τα αγκάθια, με μια παραποιημένη εκδοχή της πραγματικότητας, η Ίζα διασχίζει τη Γερμανία του σήμερα, κλέβει σουπερμάρκετ και επιβαίνει σε μαούνες εμπορικές, κρύβεται κάτω από τα παγκάκια και βρίζει τους ανθρώπους σε κάθε περίσταση. Σε κάποιο σημείο της απονενοημένης διαδρομής της διασταυρώνεται με τους Τσικ και Μάικ. Δεν πρόκειται για «διαδρομή ηρωίδας», γιατί δεν περιλαμβάνει τις συγκρούσεις που έχει ένας ήρωας στη διάρκεια μιας μυθιστορηματικής διαδρομής: οι αναζητήσεις και οι διαφωνίες της Ίζα είναι αμιγώς λεκτικές, ενώ η ζωή της περνά κινηματογραφικά από συνάντηση σε συνάντηση, στο πρότυπο του «Μικρού Πρίγκιπα» του Εξυπερύ. Όσο για το ημερολόγιό της, αυτό δεν είναι παρά το ψηφιδωτό όλων των πιθανών εκδοχών των πραγμάτων, των προσώπων, των καταστάσεων, των κειμένων και των εικόνων που πρόλαβε, επεξεργάστηκε και κατόρθωσε να αγαπήσει ο συγγραφέας.

alt

Χαμηλό προσδόκιμο ζωής και μελαγχολία

Νηφάλιος, αθεϊστής, προσανατολισμένος σε ένα σκληρό ρεαλισμό, ο συγγραφέας και ο χαρακτήρας του «Ίζα» αγαπούν το κολύμπι, παίζουν αγορίστικα παιχνίδια, απεχθάνονται την πάστρα και την ευταξία, «σκανάρουν» τους γελοίους συνομηλίκους τους και τρέφουν σεβασμό για τα σύμβολα της πείρας των ενήλικων, πατρικών της προτύπων.

Ο Βόλφγκανγκ Χέρντορφ γεννήθηκε το 1965 στο Αμβούργο. Σπούδασε καλές τέχνες και εργάστηκε, μεταξύ άλλων, ως σκιτσογράφος στο σατυρικό περιοδικό Titanic. Το 2002 κυκλοφόρησε το πρώτο μυθιστόρημά του με τίτλο In Plüschgewittern. Το 2008 τιμήθηκε με το Γερμανικό Βραβείο Διηγήματος για το βιβλίο τoυ Diesseits des Van-Allen Gürtels. Ακολούθησε το Βερολίνο, Γεια, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία σε όλον τον κόσμο και μεταφράστηκε σε 25 γλώσσες. Γνωρίζοντας ότι είναι βαριά άρρωστος, τα τελευταία χρόνια μοιραζόταν τις σκέψεις του στο προσωπικό του ιστολόγιο «Arbeit und Struktur». Ο κοινωνικός χώρος που του προσέφερε το Διαδίκτυο υπήρξε γι’ αυτόν τρομερά σημαντικός. Στο τελευταίο του σημείωμα έγραφε: «Χιόνι, Αύγουστος, Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος». Το ιστολόγιο/ημερολόγιο αυτό το διατήρησε από τις 8 Μαρτίου ως τις 26 Aυγούστου του 2013, οπότε και αυτοκτόνησε, στα 48 του χρόνια. Σαν να μην είχε διαγνώσει την παραμικρή υπερβατολογική διάσταση στον κόσμο, που θα ήταν ικανή ώστε να μεταστρέψει το κοσμοείδωλό του στην κατεύθυνση της μεταφυσικής. 

Η έννοια της φιλίας, η έννοια του έρωτα, οι έννοιες Πίστη και Αφοσίωση (συνοψισμένες στην αφήγηση για τον ηρωικό σκύλο Ρούντη) προσλαμβάνουν, στο βιβλίο αυτό, ολότελα νέα διάσταση. Η ζωή της ηρωίδας φαντάζει αφημένη στην τύχη της, σαν να υπάρχει μόνο η πένα του συγγραφέα για να μεσολαβήσει ανάμεσα σ’ αυτήν και στον Θεό. Νηφάλιος, αθεϊστής, προσανατολισμένος σε ένα σκληρό ρεαλισμό, ο συγγραφέας και ο χαρακτήρας του «Ίζα» αγαπούν το κολύμπι, παίζουν αγορίστικα παιχνίδια, απεχθάνονται την πάστρα και την ευταξία, «σκανάρουν» τους γελοίους συνομηλίκους τους και τρέφουν σεβασμό για τα σύμβολα της πείρας των ενήλικων, πατρικών της προτύπων, ανθρώπων που κινούνται προς άγνωστες κατευθύνσεις εξερευνώντας, όπως του ναυτικού που κρατά τον εξάντα, για παράδειγμα. Η κλινική Νευρολογίας του νοσοκομείου έχει κληροδοτήσει στην Ίζα δυο χάπια, που θα τα χρησιμοποιήσει όταν η ίδια το κρίνει σωστό. Το σπίτι της τής έχει κληροδοτήσει την τραυματική εμπειρία μιας εγκατάλειψης. Η φαντασία της την έχει προικίσει με τη δυνατότητα να «επινοεί» μια νέα πραγματικότητα και να την υποστηρίζει σθεναρά μέσω της λογοτεχνίας. Ο συγγραφέας επιμένει να επινοεί την πραγματικότητά του αλλά το εγχείρημα αυτό το διενεργεί αντιστρέφοντας τη σχέση δημιουργού και δημιουργήματος με τρόπο ανίερο: τελικά, με δυο λόγια, η δική του Ίζα είναι τόσο άρρωστη που τής επιτρέπεται να «επισκεφθεί» τον συγγραφέα στο δωμάτιο του ύστατου πόνου του.

* Η κεντρικη φωτογραφία προέρχεται από τη θεατρική μεταφορά του μυθιστορήματος.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Προσπαθώ να φανταστώ πώς θα συνεχιζόταν από εδώ και πέρα η ζωή μου, αν δεν ήταν η ζωή μου, αλλά μυθιστόρημα. Το σπίτι μπροστά μου θα ήταν τότε το δικό μου σπίτι και τις έξι οξιές θα τις είχε φυτέψει με τα χέρια του ο προπάππος μου πριν από εκατό χρόνια. Το σπίτι θα το είχε φτιάξει μόνος του, συνηθιζόταν άλλωστε πριν από εκατό χρόνια. Κι όταν θα τα είχε τελειώσει όλα, θα ονόμαζε την ιδιοκτησία του Αγρόκτημα Ψηλές Οξιές, παρότι οι οξιές εκείνο τον αιρό δεν θα ήταν παρά μικροσκοπικά δεντράκια. Θα ήξερε όμως ότι θα μεγάλωναν. Και κάποιο σούρουπο που ο ήλιος θα είχε πάρει κοκκινωπό χρώμα και ο παππούς θα καθόταν πλάι στην προγιαγιά μου στον μικρό πάγκο μπροστά στην πόρτα, θα την αγκάλιαζε και θα της έλεγε πως, όταν κάτι είναι τόσο όμορφο, χρειάζεται και ένα όνομα. Θα το βάφτιζε λοιπόν Αγρόκτημα Ψηλές Οξιές (...)

Ο Ντάνιελ είναι ο έρωτας της ζωής μου, όπως βέβαια το έχει αποσαφηνίσει ο συγγραφέας από την αρχή, και θα του μείνω για πάντα πιστή και θα κάνω τα πάντα για εκείνον και κάθε βράδυ θα καθόμαστε στον μικρό πάγκο όπου καθόταν κάποτε ο προπάππος μου μαζί με την προγιαγιά μου μπροστά από το σπίτι, και το χέρι μου θα κρατάι το τρεμάμενο χέρι του και μπροστά μας θα υπάρχει ένα μικρό τραπέζι με δυο κούπες του καφέ, στη μια από τις οποίες θα γράφει ΤΕΛΟΣ»


altΕικόνες της μεγάλης σου αγάπης
Wolfgang Herrndorf
Μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός
Κριτική 2017
Σελ. 152, τιμή εκδότη €11,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ WOLFGANG HERRNDORF 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στο προσφιλές Βερολίνο των πλανήτων

Στο προσφιλές Βερολίνο των πλανήτων

Για το μυθιστόρημα του Franz Hessel Απόκρυφο Βερολίνο (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

...

Βερολίνο, γεια: ο άνθρωπος ως μαρτυρία

Βερολίνο, γεια: ο άνθρωπος ως μαρτυρία

Με αφορμή την ανάγνωση του νεανικού μυθιστορήματος του Βόλφγκανγκ Χέρντορφ, Βερολίνο, γεια (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Κριτική).

Του Θάνου Κάππα

...
Τσικ και Μάικ: με το πιστόλι στον κρόταφο

Τσικ και Μάικ: με το πιστόλι στον κρόταφο

Για το μυθιστόρημα του Wolfgang Herrndorf Βερολίνο, γεια (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

Με τον τίτλο «Tschick» η...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος  ...

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ