Για το μυθιστόρημα του Erri De Luca Είσαι δικός μου, εσύ (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Κέλευθος)
Της Γεωργίας Μανάφη
Ένα ναπολιτάνικο καλοκαίρι του μεταπολέμου σε ένα νησί. Ξυπολυσιά και χέρια βουτηγμένα στην ψαρίλα, δέρμα αρμυρισμένο. Ένα έφηβο αγόρι δεκαέξι χρονών, μακριά από την πόλη και από όσα θεωρεί γνώριμα, δίπλα στους ψαράδες του νησιού, με όλη την ξεγνοιασιά του θέρους, με όλες εκείνες τις «αδιανόητες ελευθερίες που επιτρέπουν να εμβαθύνεις». Ένα αγόρι που βιάζεται να μεγαλώσει. Είναι το καλοκαίρι του μεστώματος. Ενός μεστώματος αρσενικού, που σου μαθαίνει να υπομένεις τον πόνο.
Για άλλη μια φορά ο Erri De Luca καταπιάνεται με την ανημποριά της μικρής ηλικίας, με την εφηβεία, που αλλάζει το δέρμα και αφήνει πίσω το παλιό «πουκάμισο», με τον καταλύτη έρωτα να φουσκώνει το πανί του μεγαλώματος. Για άλλη μια φορά ο De Luca μεστώνει το αγόρι του φέρνοντάς το αντιμέτωπο με την αγάπη και τη δικαιοσύνη, και συνθέτει έτσι ακόμα ένα ευχάριστο έργο, ακόμα ένα έργο αντιπολεμικό (Τα ψάρια δεν κλείνουν τα μάτια, του ιδίου, εκδ. Κέλευθος).
Κοίταξα την καινούργια κοπελιά κατά πρόσωπο και της ξέφυγε ένα γέλιο γάργαρο, καμπανιστό, όπως κάνουν τα κέρματα κυλώντας απ’ τον σπασμένο κουμπαρά.
Η Κάια είναι μεγαλύτερη. Έχει την τύχη να τη συναναστραφεί εξαιτίας του ξαδέλφου του, του Ντανιέλε, που τον μπάζει στην παρέα των μεγάλων. Η Κάια είναι ξένη και κουβαλάει βαθιά μέσα της ένα μυστικό. Θα την κάνει δική του ανακαλύπτοντας, μόνος αυτός, το μυστικό της. Ή μάλλον θα γίνει εκείνος δικός της αναλαμβάνοντας τον ρόλο του προστάτη του. Γιατί έτσι ερωτεύεται αυτός ο μικρός, σαν προστάτης, σαν πατέρας, σαν φύλακας-άγγελος. Και τότε πια μαθαίνει τη δικαιοσύνη. Τη δικαιοσύνη του προστάτη. Μια δικαιοσύνη που κι αυτή τη φορά, όπως και στα Ψάρια, δεν συγχωρεί αλλά ζητά εκδίκηση. Μια δικαιοσύνη ανώφελη, που δεν θεραπεύει τίποτα. Που, τελικά, δεν την επιζητούν όσοι έπαθαν παρά μόνο όσοι άκουσαν.
Ο Erri De Luca, όπως τον έχουμε μάθει από την Πεταλούδα (Το βάρος της πεταλούδας, εκδ. Κέλευθος) και κυρίως από τα Ψάρια του: λιτός, απέριττος, βαθύς, πολιτικός, γλυκόπιοτος, να μας θυμίζει τους αθώους μας έρωτες, να μας μιλάει με σοφία μες στον νου σαν τον Χρόνο, να μας αφήνει στο τέλος μαλακούς και καλύτερους.
Στη σελίδα 19 των Ψαριών, ο συγγραφέας στέκεται στο ρήμα αγαπώ. Στη σελίδα 19 ετούτου του βιβλίου, το υπό εξέταση ρήμα είναι το ρήμα έχω. Αγαπημένες εμμονές ενός αγαπημένου συγγραφέα.
* Η ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΝΑΦΗ είναι φιλόλογος.
Είσαι δικός μου, εσύ
Erri De Luca
Μτφρ. Άννα Παπασταύρου
Κέλευθος 2016
Σελ. 208, τιμή εκδότη €9,50
