violence2

Της Βασιλικής Λαλαγιάννη

Πρόσφατα κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το μυθιστόρημα της γαλλίδας συγγραφέως Κατρίν Πανκόλ Muchachas, Τα κορίτσια είναι παντού, σε μετάφραση Ιφιγένειας Μποτουροπούλου. Το βιβλίο εκδόθηκε στη Γαλλία το 2014 από τον γνωστό εκδοτικό οίκο Albin Michel και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Όπως ακριβώς το υποδηλώνει και ο τίτλος του, πρόκειται για μυθιστόρημα αφιερωμένο στις γυναίκες, σε διαφορετικές γυναίκες, που όμως οι τύχες τους διασταυρώνονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ή αλληλοσυνδέονται μέσα από ξεχωριστά βιώματα.

Με κινηματογραφική καθαρότητα και ακρίβεια, η συγγραφέας μάς αφηγείται την ιστορία τους που διαδραματίζεται σε διάφορα σημεία της Ευρώπης και της Αμερικής, εμπλέκοντας ήρωες και κυρίως ηρωίδες από όλα τα κοινωνικά στρώματα και από διαφορετικούς χώρους εργασίας. Όπως αναφέρει στο «Σημείωμα της συγγραφέως» που επισυνάπτει στο τέλος του μυθιστορήματος, η Πανκόλ άντλησε την έμπνευσή της από μία σκηνή συζυγικής βίας, στην οποία υπήρξε αυτόπτης μάρτυς σε ένα καφενείο της νοτιο-δυτικής Γαλλίας: ένας σύζυγος που χτυπά την γυναίκα του μπροστά στα δύο παιδιά τους. «Το γράψιμο χρησιμεύει για να βλέπεις αυτό που ήθελες να ξεχάσεις» γράφει η Πανκόλ που κράτησε χαραγμένη στη μνήμη της τη σκηνή εκείνη, αλλά και μία εσωτερική ενοχή καθώς δεν μπόρεσε να βοηθήσει την άτυχη γυναίκα.

Πρόκειται για ιστορίες που συγκλονίζουν με την αμεσότητά τους γύρω από το σοβαρό και πολύ περισσότερο σύνηθες απ’ όσο φανταζόμαστε ζήτημα της κακοποίησης και της βίας που ασκείται στις γυναίκες.

Αγαπητή και πολύ γνωστή η συγγραφέας στο γαλλόφωνο αναγνωστικό κοινό, έγραψε ένα «γυνoκεντρικό» μυθιστόρημα, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο της Elaine Showalter, όπου αναρωτιέται για τη μοίρα των σωματικά ή/και συναισθηματικά κακοποιημένων γυναικών. Πρόκειται για ιστορίες που συγκλονίζουν με την αμεσότητά τους γύρω από το σοβαρό και πολύ περισσότερο σύνηθες απ’ όσο φανταζόμαστε ζήτημα της κακοποίησης και της βίας που ασκείται στις γυναίκες. Η συγγραφέας έβαλε το νυστέρι βαθιά στην πληγή αναδεικνύοντας μέσα από τη μυθοπλασία την κοινωνική διάσταση του προβλήματος, ειδικά σε μία μικρή επαρχιακή πόλη όπου όλα τα γεγονότα είναι γνωστά και όλοι σιωπούν και ανέχονται ανεπίτρεπτες καταστάσεις.

Πολλές είναι ηρωίδες των ιστοριών που εκτυλίσσονται παράλληλα ή αποσπασματικά: η Ορτάνς, μία γαλλίδα στυλίστ που εργάζεται στη Νέα Υόρκη, η Ζοζεφίν, που προβληματίζει με την έλλειψη αυτοεκτίμησης που βιώνει δίπλα στον χαρισματικό σύντροφό της, είναι ακόμη η Βιολέτ, η Ζυλί, η Στέλλα. Η Ορτάνς, νεαρή και όμορφη γαλλίδα στυλίστ σε μεγάλο ραπτικό Οίκο, ζει με τον Γκάρυ, εγγλέζο ευγενή, παθιασμένο με την μουσική. Μέσα από την ιστορία τους γνωρίζουμε τον ανταγωνιστικό κόσμο της αμερικανικής μεγαλούπολης, που ζει στον ρυθμό του εφήμερου και lifestyle.

«Υπάρχει πλήθος μπροστά στην μπουτίκ Prada. Οι άνθρωποι αγκαλιάζονται βγάζοντας μικρές κραυγές. Ξεκολλάνε ο ένας από τον άλλον για να δουν πως είναι ντυμένοι. Κουνάνε την πολύτιμη ανάγλυφη πρόσκληση, την επιδεικνύουν σαν τρόπαιο που τους ξεχωρίζει από το πλήθος. Έχουν ξεβαμμένα λευκά μαλλιά, δερμάτινα μπουφάν και μαύρα γυαλιά. Ή κοντά φορέματα Prada κι αυστηρά κοστούμια. Κατασκοπεύουν ο ένας τον άλλον για να σιγουρευτούν ότι δεν μοιάζουν με κανέναν. Ακούγονται ονόματα, ακολουθούμενα από ερωτηματικά. Σάρα Τσέσικα Πάρκερ, Χιού Γκραντ, Άστον Κούτσερ, Κέιτι Χολμς, Κέιτι Πέρρυ, Μαντόνα; Τα κινητά τραβούν βίντεο, οι κυνηγοί αυτογράφων επιδεικνύουν το σημειωματάριό τους αναστενάζοντας και τους τρέχουν τα σάλια από χαρά μπροστά στο πολύτιμο τρόπαιο».

alt
Η Katherine Pancol

Η Ορτάνς εργάζεται σκληρά για να εδραιωθεί στο σκληρό αυτό χώρο αλλά η σχέση της με τον εγωκεντρικό Γκάρυ τη γεμίζει ανασφάλειες, δεν έχει κανένα συναισθηματικό καταφύγιο. Η επιλογή της μοναχικότητας θα είναι η λύση; Η Στέλλα κατέχει κυρίαρχη θέση σε αυτή τη γκάμα γυναικείων τύπων που παρουσιάζονται στο βιβλίο. Ζει στη γαλλική επαρχία, μεγαλώνοντας μόνη τον εκτός γάμου γιό της. Καλλονή που ηθελημένα κρύβει την θηλυκότητά της κάτω από ρούχα εργάτη, δουλεύει σε μάντρα με σιδερικά, δηλαδή σε ένα κόσμο καθαρά αντρικό, που όμως διευθύνεται από γυναίκα, την παιδική της φίλη Ζυλί. Η Στέλλα, από μικρή ηλικία έχει υποστεί τη βία: στην οικογένειά της η μητέρα της κακοποιείται από τον άνδρα της μέσα στη γενική αδιαφορία όσων γνωρίζουν και δεν αντιδρούν. Ο ίδιος, ο πατριός της κακοποιεί επανειλημμένα και την ίδια, από νεαρή ηλικία. Τα γεγονότα αυτά έχουν τεράστιο αντίκτυπο στη ζωή της Στέλλας. Ακόμα και μετά τη φυγή της από το σπίτι, ζει μέσα στον φόβο για την ίδια και τον γιό της. Oι τραυματικές ενθυμήσεις έρχονται συχνά:

«Όταν ήταν παιδί, δεν της άρεσε καθόλου το χιόνι που φίμωνε το στόμα της μητέρας της. Το βράδυ, κουλουριαζόταν στο κρεβάτι της και βούλωνε τ΄αυτιά της. Ωστόσο άκουγε... γιατί δεν την χώριζε παρά ένα λεπτό χώρισμα από το δωμάτιο των γονιών της. Της έσκιζε την καρδιά. Τα πρώτα παράπονα, τα σώματα που σαλεύουν, το κρεβάτι που τρίζει, το ποτήρι με το νερό πάνω στο κομοδίνο που πέφτει, κυλάει στο πάτωμα κι ο πατέρας της που ουρλιάζει, είδες τι έκανες;ο ήχος από χαστούκι και το κεφαλάρι του κρεβατιού που χτυπά στον τοίχο, ένα μακρύ παράπονο κι αυτές οι λέξεις που ξεφεύγουν μέσα σε αναφιλητό, ὀχι! Όχι! Σε ικετεύω, δεν θα το ξανακάνω, στο υπόσχομαι. Πάντα οι ίδιες λέξεις. Γιατί ζητούσε συγγνώμη. Της Στέλλας της ερχόταν εμετός (...) και τέλος η σιωπή. Μια σιωπή τρομακτική που σε έκανε ν’αναρωτιέσαι, σε ποια κατάσταση βρίσκεται αυτή;»

Οι γυναίκες είναι εκείνες που θα ορίσουν τα γεγονότα, που θα φτιάξουν μόνες τους τη μοίρα τους. Τις παρακολουθούμε να αγαπούν, να εγκαταλείπονται, να επινοούν, αλλά πάντα να παλεύουν για τη ζωή τους.

Γύρω όμως από τις γυναίκες-ηρωίδες κινείται ένας πολύπλοκος κόσμος ανδρών που άλλοτε προκαλεί συμπάθεια κι άλλοτε φρίκη. Οι άντρες είναι παρόντες, επεμβαίνουν στις ζωές των γυναικών συχνά καταλυτικά, ενώ άλλοτε με την ατολμία τους δημιουργούν τεράστια προβλήματα. Ωστόσο, οι γυναίκες είναι εκείνες που θα ορίσουν τα γεγονότα, που θα φτιάξουν μόνες τους τη μοίρα τους. Τις παρακολουθούμε να αγαπούν, να εγκαταλείπονται, να επινοούν, αλλά πάντα να παλεύουν για τη ζωή τους. Παραμένουν δυνατές στον συνεχή αγώνα για την αναζήτηση της ευτυχίας και μας εκπλήσσουν με το απόθεμα αγάπης που διαθέτουν. Τα οικογενειακά μυστικά, η φιλία, ο έρωτας, η βία είναι λέξεις που αποκτούν ειδικό βάρος σε αυτό το μυθιστόρημα που αγαπήθηκε και μεταφράστηκε σε τριάντα γλώσσες.

Η μεγάλη επιτυχία του μυθιστορήματος οφείλεται ωστόσο στον ρεαλισμό που εκπέμπουν οι χαρακτήρες και τα γεγονότα. Η συγγραφέας άλλωστε βασίστηκε σε μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα που πραγματοποίησε η ίδια πάνω στην καθημερινή ζωή των γυναικών που έχουν υποστεί ή που υφίστανται βία. Πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο μυθιστόρημα που μιλά για την συνθήκη των γυναικών σε ένα κόσμο που κλυδωνίζεται επικίνδυνα και χάνει τα σημεία αναφοράς του.

* Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΛΑΛΑΓΙΑΝΝΗ είναι καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

altMuchachas
Τα κορίτσια είναι παντού
Katherine Pancol
Μτφρ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου
Εκδόσεις Στερέωμα 2015
Σελ. 384, τιμή εκδότη €16,50

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα) συνομιλούμε με τον Χιλιανό συγγραφέα Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] για τον μαγικό ρεαλισμό και τη σπουδαιότητα της προφορικής αφήγησης.

Συνέντευξη στον Διονύσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ