violence2

Της Βασιλικής Λαλαγιάννη

Πρόσφατα κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το μυθιστόρημα της γαλλίδας συγγραφέως Κατρίν Πανκόλ Muchachas, Τα κορίτσια είναι παντού, σε μετάφραση Ιφιγένειας Μποτουροπούλου. Το βιβλίο εκδόθηκε στη Γαλλία το 2014 από τον γνωστό εκδοτικό οίκο Albin Michel και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Όπως ακριβώς το υποδηλώνει και ο τίτλος του, πρόκειται για μυθιστόρημα αφιερωμένο στις γυναίκες, σε διαφορετικές γυναίκες, που όμως οι τύχες τους διασταυρώνονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ή αλληλοσυνδέονται μέσα από ξεχωριστά βιώματα.

Με κινηματογραφική καθαρότητα και ακρίβεια, η συγγραφέας μάς αφηγείται την ιστορία τους που διαδραματίζεται σε διάφορα σημεία της Ευρώπης και της Αμερικής, εμπλέκοντας ήρωες και κυρίως ηρωίδες από όλα τα κοινωνικά στρώματα και από διαφορετικούς χώρους εργασίας. Όπως αναφέρει στο «Σημείωμα της συγγραφέως» που επισυνάπτει στο τέλος του μυθιστορήματος, η Πανκόλ άντλησε την έμπνευσή της από μία σκηνή συζυγικής βίας, στην οποία υπήρξε αυτόπτης μάρτυς σε ένα καφενείο της νοτιο-δυτικής Γαλλίας: ένας σύζυγος που χτυπά την γυναίκα του μπροστά στα δύο παιδιά τους. «Το γράψιμο χρησιμεύει για να βλέπεις αυτό που ήθελες να ξεχάσεις» γράφει η Πανκόλ που κράτησε χαραγμένη στη μνήμη της τη σκηνή εκείνη, αλλά και μία εσωτερική ενοχή καθώς δεν μπόρεσε να βοηθήσει την άτυχη γυναίκα.

Πρόκειται για ιστορίες που συγκλονίζουν με την αμεσότητά τους γύρω από το σοβαρό και πολύ περισσότερο σύνηθες απ’ όσο φανταζόμαστε ζήτημα της κακοποίησης και της βίας που ασκείται στις γυναίκες.

Αγαπητή και πολύ γνωστή η συγγραφέας στο γαλλόφωνο αναγνωστικό κοινό, έγραψε ένα «γυνoκεντρικό» μυθιστόρημα, για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο της Elaine Showalter, όπου αναρωτιέται για τη μοίρα των σωματικά ή/και συναισθηματικά κακοποιημένων γυναικών. Πρόκειται για ιστορίες που συγκλονίζουν με την αμεσότητά τους γύρω από το σοβαρό και πολύ περισσότερο σύνηθες απ’ όσο φανταζόμαστε ζήτημα της κακοποίησης και της βίας που ασκείται στις γυναίκες. Η συγγραφέας έβαλε το νυστέρι βαθιά στην πληγή αναδεικνύοντας μέσα από τη μυθοπλασία την κοινωνική διάσταση του προβλήματος, ειδικά σε μία μικρή επαρχιακή πόλη όπου όλα τα γεγονότα είναι γνωστά και όλοι σιωπούν και ανέχονται ανεπίτρεπτες καταστάσεις.

Πολλές είναι ηρωίδες των ιστοριών που εκτυλίσσονται παράλληλα ή αποσπασματικά: η Ορτάνς, μία γαλλίδα στυλίστ που εργάζεται στη Νέα Υόρκη, η Ζοζεφίν, που προβληματίζει με την έλλειψη αυτοεκτίμησης που βιώνει δίπλα στον χαρισματικό σύντροφό της, είναι ακόμη η Βιολέτ, η Ζυλί, η Στέλλα. Η Ορτάνς, νεαρή και όμορφη γαλλίδα στυλίστ σε μεγάλο ραπτικό Οίκο, ζει με τον Γκάρυ, εγγλέζο ευγενή, παθιασμένο με την μουσική. Μέσα από την ιστορία τους γνωρίζουμε τον ανταγωνιστικό κόσμο της αμερικανικής μεγαλούπολης, που ζει στον ρυθμό του εφήμερου και lifestyle.

«Υπάρχει πλήθος μπροστά στην μπουτίκ Prada. Οι άνθρωποι αγκαλιάζονται βγάζοντας μικρές κραυγές. Ξεκολλάνε ο ένας από τον άλλον για να δουν πως είναι ντυμένοι. Κουνάνε την πολύτιμη ανάγλυφη πρόσκληση, την επιδεικνύουν σαν τρόπαιο που τους ξεχωρίζει από το πλήθος. Έχουν ξεβαμμένα λευκά μαλλιά, δερμάτινα μπουφάν και μαύρα γυαλιά. Ή κοντά φορέματα Prada κι αυστηρά κοστούμια. Κατασκοπεύουν ο ένας τον άλλον για να σιγουρευτούν ότι δεν μοιάζουν με κανέναν. Ακούγονται ονόματα, ακολουθούμενα από ερωτηματικά. Σάρα Τσέσικα Πάρκερ, Χιού Γκραντ, Άστον Κούτσερ, Κέιτι Χολμς, Κέιτι Πέρρυ, Μαντόνα; Τα κινητά τραβούν βίντεο, οι κυνηγοί αυτογράφων επιδεικνύουν το σημειωματάριό τους αναστενάζοντας και τους τρέχουν τα σάλια από χαρά μπροστά στο πολύτιμο τρόπαιο».

alt
Η Katherine Pancol

Η Ορτάνς εργάζεται σκληρά για να εδραιωθεί στο σκληρό αυτό χώρο αλλά η σχέση της με τον εγωκεντρικό Γκάρυ τη γεμίζει ανασφάλειες, δεν έχει κανένα συναισθηματικό καταφύγιο. Η επιλογή της μοναχικότητας θα είναι η λύση; Η Στέλλα κατέχει κυρίαρχη θέση σε αυτή τη γκάμα γυναικείων τύπων που παρουσιάζονται στο βιβλίο. Ζει στη γαλλική επαρχία, μεγαλώνοντας μόνη τον εκτός γάμου γιό της. Καλλονή που ηθελημένα κρύβει την θηλυκότητά της κάτω από ρούχα εργάτη, δουλεύει σε μάντρα με σιδερικά, δηλαδή σε ένα κόσμο καθαρά αντρικό, που όμως διευθύνεται από γυναίκα, την παιδική της φίλη Ζυλί. Η Στέλλα, από μικρή ηλικία έχει υποστεί τη βία: στην οικογένειά της η μητέρα της κακοποιείται από τον άνδρα της μέσα στη γενική αδιαφορία όσων γνωρίζουν και δεν αντιδρούν. Ο ίδιος, ο πατριός της κακοποιεί επανειλημμένα και την ίδια, από νεαρή ηλικία. Τα γεγονότα αυτά έχουν τεράστιο αντίκτυπο στη ζωή της Στέλλας. Ακόμα και μετά τη φυγή της από το σπίτι, ζει μέσα στον φόβο για την ίδια και τον γιό της. Oι τραυματικές ενθυμήσεις έρχονται συχνά:

«Όταν ήταν παιδί, δεν της άρεσε καθόλου το χιόνι που φίμωνε το στόμα της μητέρας της. Το βράδυ, κουλουριαζόταν στο κρεβάτι της και βούλωνε τ΄αυτιά της. Ωστόσο άκουγε... γιατί δεν την χώριζε παρά ένα λεπτό χώρισμα από το δωμάτιο των γονιών της. Της έσκιζε την καρδιά. Τα πρώτα παράπονα, τα σώματα που σαλεύουν, το κρεβάτι που τρίζει, το ποτήρι με το νερό πάνω στο κομοδίνο που πέφτει, κυλάει στο πάτωμα κι ο πατέρας της που ουρλιάζει, είδες τι έκανες;ο ήχος από χαστούκι και το κεφαλάρι του κρεβατιού που χτυπά στον τοίχο, ένα μακρύ παράπονο κι αυτές οι λέξεις που ξεφεύγουν μέσα σε αναφιλητό, ὀχι! Όχι! Σε ικετεύω, δεν θα το ξανακάνω, στο υπόσχομαι. Πάντα οι ίδιες λέξεις. Γιατί ζητούσε συγγνώμη. Της Στέλλας της ερχόταν εμετός (...) και τέλος η σιωπή. Μια σιωπή τρομακτική που σε έκανε ν’αναρωτιέσαι, σε ποια κατάσταση βρίσκεται αυτή;»

Οι γυναίκες είναι εκείνες που θα ορίσουν τα γεγονότα, που θα φτιάξουν μόνες τους τη μοίρα τους. Τις παρακολουθούμε να αγαπούν, να εγκαταλείπονται, να επινοούν, αλλά πάντα να παλεύουν για τη ζωή τους.

Γύρω όμως από τις γυναίκες-ηρωίδες κινείται ένας πολύπλοκος κόσμος ανδρών που άλλοτε προκαλεί συμπάθεια κι άλλοτε φρίκη. Οι άντρες είναι παρόντες, επεμβαίνουν στις ζωές των γυναικών συχνά καταλυτικά, ενώ άλλοτε με την ατολμία τους δημιουργούν τεράστια προβλήματα. Ωστόσο, οι γυναίκες είναι εκείνες που θα ορίσουν τα γεγονότα, που θα φτιάξουν μόνες τους τη μοίρα τους. Τις παρακολουθούμε να αγαπούν, να εγκαταλείπονται, να επινοούν, αλλά πάντα να παλεύουν για τη ζωή τους. Παραμένουν δυνατές στον συνεχή αγώνα για την αναζήτηση της ευτυχίας και μας εκπλήσσουν με το απόθεμα αγάπης που διαθέτουν. Τα οικογενειακά μυστικά, η φιλία, ο έρωτας, η βία είναι λέξεις που αποκτούν ειδικό βάρος σε αυτό το μυθιστόρημα που αγαπήθηκε και μεταφράστηκε σε τριάντα γλώσσες.

Η μεγάλη επιτυχία του μυθιστορήματος οφείλεται ωστόσο στον ρεαλισμό που εκπέμπουν οι χαρακτήρες και τα γεγονότα. Η συγγραφέας άλλωστε βασίστηκε σε μεγάλη δημοσιογραφική έρευνα που πραγματοποίησε η ίδια πάνω στην καθημερινή ζωή των γυναικών που έχουν υποστεί ή που υφίστανται βία. Πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο μυθιστόρημα που μιλά για την συνθήκη των γυναικών σε ένα κόσμο που κλυδωνίζεται επικίνδυνα και χάνει τα σημεία αναφοράς του.

* Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΛΑΛΑΓΙΑΝΝΗ είναι καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

altMuchachas
Τα κορίτσια είναι παντού
Katherine Pancol
Μτφρ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου
Εκδόσεις Στερέωμα 2015
Σελ. 384, τιμή εκδότη €16,50

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

Για το μυθιστόρημα της Μαρέντε ντε Μόορ (Marente de Moor) «Η Ολλανδή παρθένος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν σε μετάφραση του Γιάννη Ιωαννίδη. Το μυθιστόρημα έχει βραβευτεί στην Ολλανδία με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014.

Της Χριστίνας ...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Σε συνέντευξή του στο Revistascena, ο Νορβηγός δραματουργός Jon Fosse μίλησε για την πολυετή πορεία του στον χώρο του θεάτρου. Τα πρώτα δύο μέρη της γνωστής επταλογίας του «Το άλλο όνομα» κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Σωτήρη Σουλιώτη.

Επιμέλεια: ...

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Σκέψεις του γνωστού συγγραφέα σχετικά με την ανυποληψία της νεοελληνικής πεζογραφίας στο ελληνικό κοινό. Στην κεντρική εικόνα, τμήμα από το έργο «Portrait of George Dyer in a Mirror» (1968), του Φράνσις Μπέικον.

Του Αλέξη Πανσέληνου

Έγινε πρόσφατα μεγά...

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, σκηνοθέτης Παναγιώτης Εξαρχέας απαντά σε 20 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ