alt

Για το μυθιστόρημα της Miranda July Ο πρώτος κακός (μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου, εκδ. Παπαδόπουλος).

Της Έλενας Μαρούτσου

Η Miranda July είναι κινηματογραφίστρια, εικαστικός και συγγραφέας. Την πρωτογνωρίσαμε με την πρώτη της ιδιότητα. Η ταινία της Me and You and Everyone We Know (Εγώ κι εσύ κι όλοι οι γνωστοί, 2005), σε σενάριο και σκηνοθεσία δική της και με την ίδια ως πρωταγωνίστρια, απέσπασε πλήθος τιμητικών βραβείων κι η αλήθεια είναι πως έχει μείνει στη μνήμη μου σαν ένα από αυτά τα μικρά μαργαριτάρια που πέφτουν στο δρόμο σου αναπάντεχα και σου αφήνουν την ανάμνηση από κάτι πολύ οικείο, κάτι που θα μπορούσες, ή έστω θα ήθελες, να είχες φτιάξει κι εσύ, κάτι που ανήκει στον κόσμο σου.

No One Belongs Here More Than You, ήταν άλλωστε ο τίτλος της συλλογής διηγημάτων που ακολούθησε την ταινία το 2007, αλλά δυστυχώς δεν είχε την τύχη μέχρι σήμερα να μεταφραστεί στα ελληνικά. Κρίμα, γιατί πρόκειται για εξαιρετικά καλογραμμένα διηγήματα, σύγχρονα αλλά και ταυτόχρονα βαθιά στην παράδοση του αμερικάνικου διηγήματος – η ίδια ζει στην Καλιφόρνια και η Αμερική αναπνέει (και ασφυκτιά) από κάθε πόρο των ιστοριών της.

Ο «υστερικός κόμβος» και άλλα κομβικά σημεία

Έχοντας διαβάσει και θαυμάσει τα διηγήματά της περίμενα με μεγάλη ανυπομονησία το επόμενο βήμα της στη λογοτεχνία, το οποίο έγινε φέτος με το μυθιστόρημα Ο πρώτος κακός (εκδ. Παπαδόπουλος). Ήμουν σίγουρη πως θα έβρισκα κι εδώ την λεπτή ειρωνεία, το χιούμορ, την υπόγεια συγκίνηση, την απόγνωση αλλά και το φωτεινό βλέμμα που είχα βρει και στις μικρές ιστορίες της. Το ύφος και το θέμα ήταν πράγματι αναγνωρίσιμα. Η αφηγήτρια και πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος είναι μια αμερικανίδα μέσης ηλικίας που δουλεύει σε εταιρεία η οποία φτιάχνει DVD με σενάρια και τεχνικές γυναικείας αυτοάμυνας. Είναι πλατωνικά ερωτευμένη με έναν εξηντάρη συνάδελφό της, ο οποίος με τη σειρά του έχει ερωτευθεί μια δεκαεξάχρονη. Η ίδια η αφηγήτρια, ονόματι Σέριλ, πάσχει από «υστερικό κόμβο», μια ψυχοσωματική ασθένεια που την εμποδίζει να καταπιεί στερεά τροφή. Το μυθιστόρημα μάλιστα έτσι ξεκινάει: με την επίσκεψη της Σέριλ σε έναν χρωματοθεραπευτή ο οποίος της συνταγογραφεί τριάντα μιλιλίτρ «κόκκινο» κάθε πρωί μετά την πρώτη ούρηση.

Η Miranda July πραγματεύεται εδώ τα όρια μεταξύ έρωτα και παραβίασης, τη ρευστότητα της σεξουαλικής ταυτότητας, τη μοναχική, θεατρική κι αυτοκαταστροφική φύση της φαντασίωσης, το παράξενο ταξίδι προς τη μητρότητα, την επίπονη ενηλικίωση και φυσικά –τι άλλο;– την απώλεια.

Κι ενώ λοιπόν στην αρχή όλα θα μπορούσαν να αποτελούν το σενάριο μιας ταινίας του Γούντι Άλεν, με νευρωσικούς ήρωες που κυνηγάνε ο ένας τον άλλον σε ένα απέλπιδο ερωτικό γαϊτανάκι με φόντο εδώ όμως όχι την πολύβουη Νέα Υόρκη αλλά την ανία και τη μοναξιά μιας αμερικανικής επαρχίας, η είσοδος ενός νέου προσώπου στη σκηνή δημιουργεί σταδιακά αλλεπάλληλες ανατροπές τόσο στο ύφος όσο και στο περιεχόμενο τελικά του μυθιστορήματος.

Η αρχή και το τέλος ενός παράξενου έρωτα

Στο μικρό διαμέρισμα της Σέριλ έρχεται να μείνει σχεδόν ακάλεστη η Κλι, μια κακότροπη κι εντυπωσιακά όμορφη εικοσάχρονη κοπέλα, μετά από παράκληση των γονιών της, οι οποίοι είναι συνάδελφοι της Σέριλ. Από αυτό το σημείο και μετά, οι σχετικά δισδιάστατοι χαρακτήρες αποκτούν σιγά σιγά βάθος, οι σχέσεις μεταξύ τους γίνονται απρόβλεπτες και πολύπλοκες καθώς η πλοκή αποκτά όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Miranda July πραγματεύεται εδώ με τον δικό της μοναδικό τρόπο (έναν τρόπο που έχει ωφεληθεί πολύ από την πολυσχιδή καλλιτεχνική της δραστηριότητα) τα όρια μεταξύ έρωτα και παραβίασης, τη ρευστότητα της σεξουαλικής ταυτότητας, τη μοναχική, θεατρική κι αυτοκαταστροφική φύση της φαντασίωσης, το παράξενο ταξίδι προς τη μητρότητα, την επίπονη ενηλικίωση και φυσικά –τι άλλο;– την απώλεια.

Η Μιράντα κι εγώ (and everyone we know)

Διαβάζοντας τον Πρώτο Κακό, ενισχύθηκε και βάθυνε η οικειότητα που είχα πρωτονιώσει διαβάζοντας πριν χρόνια τη συλλογή διηγημάτων της Miranda July. Στην οικειότητα μάλιστα και το θαυμασμό ήρθε να προστεθεί και η μάλλον παιδική βεβαιότητα πως άμα κάπου συναντιόμασταν θα αναγνωρίζαμε η μια την άλλη σαν δυο δίδυμες αδελφές που κάποτε δόθηκαν για υιοθεσία εδώθε κι εκείθε του ωκεανού. Κι έμελλε η λογοτεχνία να μας ξαναενώσει. Λες κι η λογοτεχνία κάνει ποτέ και τίποτε άλλο.

* Η ΕΛΕΝΑ ΜΑΡΟΥΤΣΟΥ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός.

altΟ πρώτος κακός
Miranda July
Μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου
Εκδ. Παπαδόπουλος 2015
Σελ. 344, τιμή €14,92

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ MIRANDA JULY


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

Για το μυθιστόρημα «Οι κεφαλές του Κέρβερου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος) της Φράνσις Στίβενς που κυκλοφορεία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στην κεντρική φωτογραφία, η συγγραφέας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Γεννημένη το 1884, ...

«Νοσταλγία», του Μίρτσεα Καρταρέσκου – Το καλτ αριστούργημα του κορυφαίου της ρουμανικής «γενιάς με τα τζιν»

«Νοσταλγία», του Μίρτσεα Καρταρέσκου – Το καλτ αριστούργημα του κορυφαίου της ρουμανικής «γενιάς με τα τζιν»

Για το μυθιστόρημα του Mircea Cărtărescu «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Κατά τα λεγόμενα του Χάρολντ Μπλουμ υπάρχουν δύο καταγωγικές γραμμές στο διήγημα και το μυθιστόρημα: η μία ξεκινά από τον Θερβάντε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Συνέντευξη με τον ιστορικό Αριστείδη Χατζή, με αφορμή το βιβλίο του «Ο Ενδοξότερος Αγώνας, Η Ελληνική Επανάσταση του 1821» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Του K.B. Κατσουλάρη

Έχετε εμπνευστεί τον τίτλο του βιβλίου σας από μια επισ...

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

Για την εικονογραφημένη παραμυθική ιστορία «Μάντρα, Μάντρα τι μαγειρεύεις», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου, σε εικονογράφηση Αιμιλίας Κονταίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ένα μεγάλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ