alt

Για το μυθιστόρημα της Miranda July Ο πρώτος κακός (μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου, εκδ. Παπαδόπουλος).

Της Έλενας Μαρούτσου

Η Miranda July είναι κινηματογραφίστρια, εικαστικός και συγγραφέας. Την πρωτογνωρίσαμε με την πρώτη της ιδιότητα. Η ταινία της Me and You and Everyone We Know (Εγώ κι εσύ κι όλοι οι γνωστοί, 2005), σε σενάριο και σκηνοθεσία δική της και με την ίδια ως πρωταγωνίστρια, απέσπασε πλήθος τιμητικών βραβείων κι η αλήθεια είναι πως έχει μείνει στη μνήμη μου σαν ένα από αυτά τα μικρά μαργαριτάρια που πέφτουν στο δρόμο σου αναπάντεχα και σου αφήνουν την ανάμνηση από κάτι πολύ οικείο, κάτι που θα μπορούσες, ή έστω θα ήθελες, να είχες φτιάξει κι εσύ, κάτι που ανήκει στον κόσμο σου.

No One Belongs Here More Than You, ήταν άλλωστε ο τίτλος της συλλογής διηγημάτων που ακολούθησε την ταινία το 2007, αλλά δυστυχώς δεν είχε την τύχη μέχρι σήμερα να μεταφραστεί στα ελληνικά. Κρίμα, γιατί πρόκειται για εξαιρετικά καλογραμμένα διηγήματα, σύγχρονα αλλά και ταυτόχρονα βαθιά στην παράδοση του αμερικάνικου διηγήματος – η ίδια ζει στην Καλιφόρνια και η Αμερική αναπνέει (και ασφυκτιά) από κάθε πόρο των ιστοριών της.

Ο «υστερικός κόμβος» και άλλα κομβικά σημεία

Έχοντας διαβάσει και θαυμάσει τα διηγήματά της περίμενα με μεγάλη ανυπομονησία το επόμενο βήμα της στη λογοτεχνία, το οποίο έγινε φέτος με το μυθιστόρημα Ο πρώτος κακός (εκδ. Παπαδόπουλος). Ήμουν σίγουρη πως θα έβρισκα κι εδώ την λεπτή ειρωνεία, το χιούμορ, την υπόγεια συγκίνηση, την απόγνωση αλλά και το φωτεινό βλέμμα που είχα βρει και στις μικρές ιστορίες της. Το ύφος και το θέμα ήταν πράγματι αναγνωρίσιμα. Η αφηγήτρια και πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος είναι μια αμερικανίδα μέσης ηλικίας που δουλεύει σε εταιρεία η οποία φτιάχνει DVD με σενάρια και τεχνικές γυναικείας αυτοάμυνας. Είναι πλατωνικά ερωτευμένη με έναν εξηντάρη συνάδελφό της, ο οποίος με τη σειρά του έχει ερωτευθεί μια δεκαεξάχρονη. Η ίδια η αφηγήτρια, ονόματι Σέριλ, πάσχει από «υστερικό κόμβο», μια ψυχοσωματική ασθένεια που την εμποδίζει να καταπιεί στερεά τροφή. Το μυθιστόρημα μάλιστα έτσι ξεκινάει: με την επίσκεψη της Σέριλ σε έναν χρωματοθεραπευτή ο οποίος της συνταγογραφεί τριάντα μιλιλίτρ «κόκκινο» κάθε πρωί μετά την πρώτη ούρηση.

Η Miranda July πραγματεύεται εδώ τα όρια μεταξύ έρωτα και παραβίασης, τη ρευστότητα της σεξουαλικής ταυτότητας, τη μοναχική, θεατρική κι αυτοκαταστροφική φύση της φαντασίωσης, το παράξενο ταξίδι προς τη μητρότητα, την επίπονη ενηλικίωση και φυσικά –τι άλλο;– την απώλεια.

Κι ενώ λοιπόν στην αρχή όλα θα μπορούσαν να αποτελούν το σενάριο μιας ταινίας του Γούντι Άλεν, με νευρωσικούς ήρωες που κυνηγάνε ο ένας τον άλλον σε ένα απέλπιδο ερωτικό γαϊτανάκι με φόντο εδώ όμως όχι την πολύβουη Νέα Υόρκη αλλά την ανία και τη μοναξιά μιας αμερικανικής επαρχίας, η είσοδος ενός νέου προσώπου στη σκηνή δημιουργεί σταδιακά αλλεπάλληλες ανατροπές τόσο στο ύφος όσο και στο περιεχόμενο τελικά του μυθιστορήματος.

Η αρχή και το τέλος ενός παράξενου έρωτα

Στο μικρό διαμέρισμα της Σέριλ έρχεται να μείνει σχεδόν ακάλεστη η Κλι, μια κακότροπη κι εντυπωσιακά όμορφη εικοσάχρονη κοπέλα, μετά από παράκληση των γονιών της, οι οποίοι είναι συνάδελφοι της Σέριλ. Από αυτό το σημείο και μετά, οι σχετικά δισδιάστατοι χαρακτήρες αποκτούν σιγά σιγά βάθος, οι σχέσεις μεταξύ τους γίνονται απρόβλεπτες και πολύπλοκες καθώς η πλοκή αποκτά όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Miranda July πραγματεύεται εδώ με τον δικό της μοναδικό τρόπο (έναν τρόπο που έχει ωφεληθεί πολύ από την πολυσχιδή καλλιτεχνική της δραστηριότητα) τα όρια μεταξύ έρωτα και παραβίασης, τη ρευστότητα της σεξουαλικής ταυτότητας, τη μοναχική, θεατρική κι αυτοκαταστροφική φύση της φαντασίωσης, το παράξενο ταξίδι προς τη μητρότητα, την επίπονη ενηλικίωση και φυσικά –τι άλλο;– την απώλεια.

Η Μιράντα κι εγώ (and everyone we know)

Διαβάζοντας τον Πρώτο Κακό, ενισχύθηκε και βάθυνε η οικειότητα που είχα πρωτονιώσει διαβάζοντας πριν χρόνια τη συλλογή διηγημάτων της Miranda July. Στην οικειότητα μάλιστα και το θαυμασμό ήρθε να προστεθεί και η μάλλον παιδική βεβαιότητα πως άμα κάπου συναντιόμασταν θα αναγνωρίζαμε η μια την άλλη σαν δυο δίδυμες αδελφές που κάποτε δόθηκαν για υιοθεσία εδώθε κι εκείθε του ωκεανού. Κι έμελλε η λογοτεχνία να μας ξαναενώσει. Λες κι η λογοτεχνία κάνει ποτέ και τίποτε άλλο.

* Η ΕΛΕΝΑ ΜΑΡΟΥΤΣΟΥ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός.

altΟ πρώτος κακός
Miranda July
Μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου
Εκδ. Παπαδόπουλος 2015
Σελ. 344, τιμή €14,92

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ MIRANDA JULY

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

Για το μυθιστόρημα του Λερντ Χαντ (Laird Hunt) «Ο νυχτερινός δρόμος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε εξαιρετική μετάφραση του Χρήστου Οικονόμου. Φωτογραφία: Λόρενς Μπέιτλερ 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη


...

«Αποσυνάγωγοι» του Ογούζ Ατάι (κριτική) – Ένα σημαντικό έργο της τουρκικής λογοτεχνίας

«Αποσυνάγωγοι» του Ογούζ Ατάι (κριτική) – Ένα σημαντικό έργο της τουρκικής λογοτεχνίας

Για το 34ο βιβλίο της εμβληματικής σειράς «Orbis Literæ», το μυθιστόρημα του Τούρκου συγγραφέα Ογούζ Ατάι [Oğuz Atay] «Αποσυνάγωγοι» (μτφρ. Νίκη Σταυρίδη, απόδοση ποιητικών τμημάτων: Δημήτρης Μαύρος, επίμετρο: Βασίλης Φ. Δρόλιας, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης ...

«Οι ταξιδιώτες» της Ρετζίνα Πόρτερ (κριτική)

«Οι ταξιδιώτες» της Ρετζίνα Πόρτερ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Ρετζίνα Πόρτερ [Regina Porter] «Οι ταξιδιώτες» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Πατάκη).

Γράφει ο Κώστας Δρουγαλάς

Το ντεμπούτο της Αμερικανίδας Ρετζίνα Πόρτερ (Σαβάνα, Τζόρτζια) με τίτλο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ