alt

Για το μυθιστόρημα της Miranda July Ο πρώτος κακός (μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου, εκδ. Παπαδόπουλος).

Της Έλενας Μαρούτσου

Η Miranda July είναι κινηματογραφίστρια, εικαστικός και συγγραφέας. Την πρωτογνωρίσαμε με την πρώτη της ιδιότητα. Η ταινία της Me and You and Everyone We Know (Εγώ κι εσύ κι όλοι οι γνωστοί, 2005), σε σενάριο και σκηνοθεσία δική της και με την ίδια ως πρωταγωνίστρια, απέσπασε πλήθος τιμητικών βραβείων κι η αλήθεια είναι πως έχει μείνει στη μνήμη μου σαν ένα από αυτά τα μικρά μαργαριτάρια που πέφτουν στο δρόμο σου αναπάντεχα και σου αφήνουν την ανάμνηση από κάτι πολύ οικείο, κάτι που θα μπορούσες, ή έστω θα ήθελες, να είχες φτιάξει κι εσύ, κάτι που ανήκει στον κόσμο σου.

No One Belongs Here More Than You, ήταν άλλωστε ο τίτλος της συλλογής διηγημάτων που ακολούθησε την ταινία το 2007, αλλά δυστυχώς δεν είχε την τύχη μέχρι σήμερα να μεταφραστεί στα ελληνικά. Κρίμα, γιατί πρόκειται για εξαιρετικά καλογραμμένα διηγήματα, σύγχρονα αλλά και ταυτόχρονα βαθιά στην παράδοση του αμερικάνικου διηγήματος – η ίδια ζει στην Καλιφόρνια και η Αμερική αναπνέει (και ασφυκτιά) από κάθε πόρο των ιστοριών της.

Ο «υστερικός κόμβος» και άλλα κομβικά σημεία

Έχοντας διαβάσει και θαυμάσει τα διηγήματά της περίμενα με μεγάλη ανυπομονησία το επόμενο βήμα της στη λογοτεχνία, το οποίο έγινε φέτος με το μυθιστόρημα Ο πρώτος κακός (εκδ. Παπαδόπουλος). Ήμουν σίγουρη πως θα έβρισκα κι εδώ την λεπτή ειρωνεία, το χιούμορ, την υπόγεια συγκίνηση, την απόγνωση αλλά και το φωτεινό βλέμμα που είχα βρει και στις μικρές ιστορίες της. Το ύφος και το θέμα ήταν πράγματι αναγνωρίσιμα. Η αφηγήτρια και πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος είναι μια αμερικανίδα μέσης ηλικίας που δουλεύει σε εταιρεία η οποία φτιάχνει DVD με σενάρια και τεχνικές γυναικείας αυτοάμυνας. Είναι πλατωνικά ερωτευμένη με έναν εξηντάρη συνάδελφό της, ο οποίος με τη σειρά του έχει ερωτευθεί μια δεκαεξάχρονη. Η ίδια η αφηγήτρια, ονόματι Σέριλ, πάσχει από «υστερικό κόμβο», μια ψυχοσωματική ασθένεια που την εμποδίζει να καταπιεί στερεά τροφή. Το μυθιστόρημα μάλιστα έτσι ξεκινάει: με την επίσκεψη της Σέριλ σε έναν χρωματοθεραπευτή ο οποίος της συνταγογραφεί τριάντα μιλιλίτρ «κόκκινο» κάθε πρωί μετά την πρώτη ούρηση.

Η Miranda July πραγματεύεται εδώ τα όρια μεταξύ έρωτα και παραβίασης, τη ρευστότητα της σεξουαλικής ταυτότητας, τη μοναχική, θεατρική κι αυτοκαταστροφική φύση της φαντασίωσης, το παράξενο ταξίδι προς τη μητρότητα, την επίπονη ενηλικίωση και φυσικά –τι άλλο;– την απώλεια.

Κι ενώ λοιπόν στην αρχή όλα θα μπορούσαν να αποτελούν το σενάριο μιας ταινίας του Γούντι Άλεν, με νευρωσικούς ήρωες που κυνηγάνε ο ένας τον άλλον σε ένα απέλπιδο ερωτικό γαϊτανάκι με φόντο εδώ όμως όχι την πολύβουη Νέα Υόρκη αλλά την ανία και τη μοναξιά μιας αμερικανικής επαρχίας, η είσοδος ενός νέου προσώπου στη σκηνή δημιουργεί σταδιακά αλλεπάλληλες ανατροπές τόσο στο ύφος όσο και στο περιεχόμενο τελικά του μυθιστορήματος.

Η αρχή και το τέλος ενός παράξενου έρωτα

Στο μικρό διαμέρισμα της Σέριλ έρχεται να μείνει σχεδόν ακάλεστη η Κλι, μια κακότροπη κι εντυπωσιακά όμορφη εικοσάχρονη κοπέλα, μετά από παράκληση των γονιών της, οι οποίοι είναι συνάδελφοι της Σέριλ. Από αυτό το σημείο και μετά, οι σχετικά δισδιάστατοι χαρακτήρες αποκτούν σιγά σιγά βάθος, οι σχέσεις μεταξύ τους γίνονται απρόβλεπτες και πολύπλοκες καθώς η πλοκή αποκτά όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Miranda July πραγματεύεται εδώ με τον δικό της μοναδικό τρόπο (έναν τρόπο που έχει ωφεληθεί πολύ από την πολυσχιδή καλλιτεχνική της δραστηριότητα) τα όρια μεταξύ έρωτα και παραβίασης, τη ρευστότητα της σεξουαλικής ταυτότητας, τη μοναχική, θεατρική κι αυτοκαταστροφική φύση της φαντασίωσης, το παράξενο ταξίδι προς τη μητρότητα, την επίπονη ενηλικίωση και φυσικά –τι άλλο;– την απώλεια.

Η Μιράντα κι εγώ (and everyone we know)

Διαβάζοντας τον Πρώτο Κακό, ενισχύθηκε και βάθυνε η οικειότητα που είχα πρωτονιώσει διαβάζοντας πριν χρόνια τη συλλογή διηγημάτων της Miranda July. Στην οικειότητα μάλιστα και το θαυμασμό ήρθε να προστεθεί και η μάλλον παιδική βεβαιότητα πως άμα κάπου συναντιόμασταν θα αναγνωρίζαμε η μια την άλλη σαν δυο δίδυμες αδελφές που κάποτε δόθηκαν για υιοθεσία εδώθε κι εκείθε του ωκεανού. Κι έμελλε η λογοτεχνία να μας ξαναενώσει. Λες κι η λογοτεχνία κάνει ποτέ και τίποτε άλλο.

* Η ΕΛΕΝΑ ΜΑΡΟΥΤΣΟΥ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός.

altΟ πρώτος κακός
Miranda July
Μτφρ. Χαρά Γιαννακοπούλου
Εκδ. Παπαδόπουλος 2015
Σελ. 344, τιμή €14,92

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ MIRANDA JULY


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η μπλε περίοδος, του Λουκ Τζέροντ Κούμερ – το μπλε duende του Πάμπλο Πικάσο

Η μπλε περίοδος, του Λουκ Τζέροντ Κούμερ – το μπλε duende του Πάμπλο Πικάσο

Για το μυθιστόρημα του Luke Jerod Kummer «Η μπλε περίοδος» (μτφρ. Αλέξης Καλοφωλιάς, εκδ. Κλειδάριθμος). Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από τον πίνακα του Pablo Picasso «Γυναίκα με σταυρωμένα χέρια» (1901-1902), ο οποίος ανήκει στην μπλε περίοδο του ζωγράφου.

Του Διονύση Μαρίνου

...
Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις, του Ζοζέ Σαραμάγκου – Στη Λισαβόνα των ονείρων και των ποιητών

Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις, του Ζοζέ Σαραμάγκου – Στη Λισαβόνα των ονείρων και των ποιητών

Για το μυθιστόρημα του José Saramago «Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ο Chico Díaz από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου, σε σκηνοθεσία του João Botelho, η οποία παρουσιάστηκε στο 43ο φεστιβάλ ταινιών του Σαν Πάολο, τον Οκτώβριο του 2020.

...
Η χορτοφάγος, της Χαν Γκανγκ

Η χορτοφάγος, της Χαν Γκανγκ

Για το μυθιστόρημα της Han Kang «Η χορτοφάγος» (μτφρ. Αμαλία Τζιώτη, εκδ. Καστανιώτη). Εικόνα: Έργο του ανερχόμενου γραφίστα και συγγραφέα γκράφικ νόβελ Nick Drnaso για το © Slate.

Της Εύας Στάμου

Η αυτονομία του ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Η μπλε περίοδος, του Λουκ Τζέροντ Κούμερ – το μπλε duende του Πάμπλο Πικάσο

Η μπλε περίοδος, του Λουκ Τζέροντ Κούμερ – το μπλε duende του Πάμπλο Πικάσο

Για το μυθιστόρημα του Luke Jerod Kummer «Η μπλε περίοδος» (μτφρ. Αλέξης Καλοφωλιάς, εκδ. Κλειδάριθμος). Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από τον πίνακα του Pablo Picasso «Γυναίκα με σταυρωμένα χέρια» (1901-1902), ο οποίος ανήκει στην μπλε περίοδο του ζωγράφου.

Του Διονύση Μαρίνου

...
Τα ονειρικά τραγούδια, του Τζων Μπέρρυμαν (προδημοσίευση)

Τα ονειρικά τραγούδια, του Τζων Μπέρρυμαν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση από τη δίγλωσση έκδοση με ποιήματα του John Berryman «Τα ονειρικά τραγούδια» (μτφρ. Αντώνης Ζέρβας), αποσπάσματος από τον πρόλογο του Αντώνη Ζέρβα καθώς και τριών ποιημάτων του Berryman. Το βιβλίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μια γυναίκα, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Μια γυναίκα, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αφήγημα της Annie Ernaux «Μια γυναίκα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, πρόλ. Μαριαλένα Σπυροπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Για ...

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Ιανουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πέθανε ο αγαπητός σε Ελλάδα και Γαλλία συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Σε ηλικία 77 ετών και έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια, πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, όπως έγινε γνωστό από τον εκδοτικό του οίκο, τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ