10th-of-december

There could still be many -- many drops of goodness - George Saunders

Του Νίκου Ξένιου

Ιδιότυπος συγγραφέας, με ανατρεπτικό χειρισμό της σύνταξης και αναγνωρίσιμο ιδιόλεκτο, ο Τζωρτζ Σώντερς καταπιάνεται με ετερόκλητο σύνολο θεμάτων στη συλλογή διηγημάτων του «Δεκάτη Δεκεμβρίου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ίκαρος» στην κοπιώδη μετάφραση του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη. Βραβευμένη με το πρώτο διεθνές Folio Prize, η συλλογή κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2013 και το «New York Times Magazine» αφιέρωσε στον συγγραφέα το εξώφυλλό του, πολλές σελίδες του κι έναν έπαινο: «Ο Τζωρτζ Σώντερς έγραψε το καλύτερο βιβλίο που θα διαβάσετε φέτος». Η συλλογή περιλαμβάνει δέκα διηγήματα που γράφτηκαν στο διάστημα μιας δεκαπενταετίας και στη πλειονότητά τους είχαν δημοσιευθεί στο περιοδικό «The New Yorker».

Προτάσεις ηθικού περιεχομένου

Θεματολογικά η συλλογή καλύπτει ένα φάσμα που ξεκινά από την απλή καθημερινότητα και φτάνει ως και την επιστημονική φαντασία μελλοντολογικού χαρακτήρα. Με σκληρή γλώσσα ο Σώντερς σαρκάζει τις νοσηρές κοινωνικές δομές που συγκροτούν τον πυρήνα της βίας («Πανωλεθρίαμβος») ή του πατριωτισμού («Γυρισμός») «σπάζοντας» τη φράση και διηθώντας τις εικόνες υπό διαφορετικές οπτικές γωνίες σαν να αλλάζει κάμερα, πράγμα που σημαίνει ότι επιχειρεί την εξαφάνιση του προσώπου του ως συγγραφέως πίσω από τις εικόνες που καταγράφει ο εκάστοτε χαρακτήρας/αφηγητής του, με παράλληλη, εκ των έσω παρατήρηση της ιδιορρυθμίας του, της ροής των συλλογισμών του, των σφαλμάτων αντίληψης της πραγματικότητας στα οποία υποπίπτει. Την τεχνική του αυτήν ο ίδιος την αποκαλεί «γραφή σε εγγαστρίμυθο τρίτο πρόσωπο»: αυτή προϋποθέτει την ενεργοποίηση μιας πλειάδα αφηγηματικών φωνών, τις οποίες κατά περίπτωσιν αποσιωπά - δηλαδή τη διάνοιξη ενός διαύλου ανακάλυψης και αποκάλυψης της κατάλληλης αφηγηματικής φωνής.

Επιχειρώντας πειραματισμούς ως προς το ύφος, το βιβλίο είναι δύσκολο, αλλά για καλή μας τύχη η μετάφραση του κύριου Μπαμπασάκη είναι άκρως δελεαστική και μας καλεί να κάνουμε και δεύτερη και τρίτη ανάγνωση.

Στις «Βέργες», ένα διήγημα μπονζάι, η συμβολοποίηση του μεταλλικού πασσάλου που μπήγει ο πατέρας στη γη παίρνει διαστάσεις αρχετυπικές. Στο συγκινητικό, νατουραλιστικό «Κουταβάκι» η εικόνα της μιας ηρωίδας παραμορφώνεται από την άλλη γιατί μεσολαβεί ο φακός της ταξικής συνείδησης, ενώ σε κυρίαρχη φράση αναδεικνύεται η εξής: «Αγάπη είναι να σου αρέσει κάποιος όπως είναι και να κάνεις διάφορα για να τον βοηθήσεις να πάει ακόμα καλύτερα». Στην «Απόδραση από το Αραχνοκέφαλο», ένα φουτουριστικό αφήγημα τύπου Φίλιπ Ντικ, ο Σώντερς σαρκάζει το τεχνήεν συναίσθημα που ο τιμωρός ερευνητής επιβάλλει ως ποινή στα πειραματόζωά του χορηγώντας τους χημικά Darkenfloxx και Vivistif, με αποτέλεσμα να βιώνεται ως έλξη, ως έρωτας, ως απογοήτευση, ως θυμός. Το ίδιο κάνει στο διήγημα «Δεκάτη Δεκεμβρίου», παρεμφερές ως προς το ύφος, όπου μεταλλάσσει ένα βετεράνο πολέμου σε ένα είδος σύγχρονου «Ρομπέν των Δασών» που απονέμει δικαιοσύνη ιδίω δικαιώματι, μπερδεύοντας τις εκφωνούμενες συλλαβές και τη συντακτική σειρά των όρων της πρότασης και αφήνοντας ανοικτό ένα δίαυλο πολλαπλής ανάγνωσης των τεκταινόμενων, θέτοντας δηλαδή ζητήματα προς επίλυσιν: «Γιατί άραγε έτσι καμωμένοι είμαστε ώστε να βρίσκουμε τόσα πολλά που καθημερινά συμβαίνουν όμορφα;». Στην «Παρότρυνση» ο συγγραφέας σαρκάζει τα work ethics, παρουσιάζοντάς τα με μια ρητορική εξωραϊσμού του αιτήματος «για αποτελεσματικότητα» των πολυεθνικών εταιρειών και των συγκεντρωτικών συστημάτων παραγωγής. Στα «Ημερολόγια» στηλιτεύει με λιτές, κοφτές φράσεις τον σεξισμό, τον ρατσισμό, την μετα-αποικιοκρατική υπεροψία των λευκών, ενώ υποστηρίζει το ζήτημα της φιλαλληλίας με τον καλύτερο τρόπο, αποφεύγοντας τον διδακτισμό και την κοινοτοπία και επιτυγχάνοντας το πλάσιμο μιας έξοχης αφηγηματικής φωνής. Η ανατροπή της αναμενόμενης έκβασης προσδίδει κωμική απόχρωση στο διήγημα «Το ιπποτικό μου πατατράκ», όπου με σκόπιμα οχληρή γλωσσοπλαστική διάθεση ο Σώντερς αποκαλύπτει τα μύχια του ανθρώπινου ψυχισμού και της αφέλειας του μέσου Αμερικανού. Σαν άλλος Τζωρτζ Όργουελ, κατασκευάζει ένα «μεταλλαγμένο» ιδιόλεκτο που γίνεται αιχμηρό εκεί όπου προαισθήματα, διαίσθηση, τύψεις, αναμνήσεις από την παιδική ηλικία ενδοβάλλουν στην ενεστωτική αφήγηση και δυσχεραίνουν την κατανόηση στον επιπόλαιο αναγνώστη. Επιχειρώντας πειραματισμούς ως προς το ύφος, το βιβλίο είναι δύσκολο, αλλά για καλή μας τύχη η μετάφραση του κύριου Μπαμπασάκη είναι άκρως δελεαστική και μας καλεί να κάνουμε και δεύτερη και τρίτη ανάγνωση.

Ένας αισιόδοξος Αμερικανός

saunders-2Ο Τζωρτζ Σώντερς γεννήθηκε το 1958, σπούδασε γεωφυσική και έγραψε δοκίμια, διηγήματα, νουβέλες, δοκίμια, επιστημονικά πονήματα, αφηγήματα για παιδιά. Υπήρξε θαυμαστής της Άιν Ραντ, της ποπ φιλοσόφου της αμερικανικής Δεξιάς, όσο σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο. Επηρεάστηκε από την ανθρωποκεντρική λογοτεχνία του Στάινμπεκ, επίσης θαύμασε τους Έρνεστ Χέμινγκουέι, Μαρκ Τουαίν, Ρειμόντ Κάρβερ, Φλάνερι Ο Κόνορ, Κερτ Βόνεγκατ, Ναθάναελ Γουέστ, Νόρμαν Μέιλερ και Τομπάιας Γουλφ, καθώς και το χιούμορ του Γκόγκολ, κι επιδόθηκε στη συγγραφή διηγημάτων, ανταποκρινόμενος σε νέες "τεχνικές" προκλήσεις κάθε φορά. Έχει εκδώσει επτά βιβλία, στην πλειονότητά τους συλλογές διηγημάτων («Civil War Land in Bad Decline» (1996), «Pastoralia» (2000) κ.ά). Ρηξικέλευθος και μ' ένα σωρό προτάσεις ηθικού περιεχομένου να υποφώσκουν, ο Σώντερς γράφει σατιρικά, αυτοσαρκάζεται, ερευνά τα θέματά του σε βάθος, διερευνώντας την προβολή και τ' αποτελέσματά τους στο μέλλον. Αξίζει ν' αναφερθεί πως στα σεμινάρια δημιουργικής γραφής που παραδίδει αυτός ο τρυφερός συγγραφέας συμβουλεύει τους φοιτητές του να καλλιεργούν το συναίσθημα της καλοσύνης και της ανθρωπιάς. Κατά βάθος οπτιμιστής και ορμώμενος από τον διαλογισμό, ο Σώντερς διαγιγνώσκει μια μικρή διέξοδο από την εκ πρώτης όψεως αδιέξοδη εξέλιξη των ιδεολογιών στις δυτικές κοινωνίες: μεταθέτοντας την ευθύνη στο άτομο, αντιλαμβάνεται πως η ευτυχία απορρέει από την κατανόηση και την ακτιβιστική στάση απέναντι στα κακώς κείμενα. Με μιαν αδιόρατη λάμψη που καιροφυλακτεί κάτω από την επιφάνεια της ετεροκαθοριζόμενης ζωής των ανθρώπων, το σκοτεινό τοπίο στο οποίο αρέσκεται η σύγχρονη λογοτεχνία μετατρέπεται σε ελπιδοφόρο.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

10th-of-december-exofΔεκάτη Δεκεμβρίου
George Saunders
Μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης
Ίκαρος 2015
Σελ. 264, τιμή εκδότη: €14,44
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

Για το μυθιστόρημα «Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πώς φαντάζει η ζωή και ο κόσμος μας μέσα από τα μάτια ενός παιδιού; Τι κερδίζεις και τι χάνεις ...

«Ένας καλλιτέχνης της πείνας και άλλες δύο αποδιδαχές» του Φραντς Κάφκα

«Ένας καλλιτέχνης της πείνας και άλλες δύο αποδιδαχές» του Φραντς Κάφκα

Για τη συλλογή με διηγήσεις του Φραντς Κάφκα «Ένας καλλιτέχνης της πείνας και άλλες δύο αποδιδαχές» (μτφρ. Θοδωρής Τσομίδης, επίμετρο: Θανάσης Τριαρίδης, εκδόσεις Gutenberg)

Του Νίκου Νικολέτου

Είναι αλήθεια ότι οι μεγάλοι ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραχε...

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Το Εθνικό Ίδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ θα απονείμει στον δημιουργό των γκράφικ νόβελ «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν (Art Spiegelman) μετάλλιο για το σύνολο του έργου του, στην τελετή των Εθνικών Βραβείων Λογοτεχνίας για το 2022.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ