alt

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα του Antonio Manzini Μαύρη πίστα (μτφρ. Φωτεινή Ζερβού, εκδ. Πατάκη).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Σ’ ένα χειμερινό θέρετρο των ιταλικών Άλπεων, στη Βαλ ντ’ Αόστα, το ερπυστριοφόρο που στρώνει το χιόνι στις πίστες του σκι, περνάει πάνω από έναν άνδρα μισοχωμένο στο χιόνι. Ο άνδρας είχε θαφτεί ζωντανός ή ήταν ήδη νεκρός; Το κατακρεουργημένο πτώμα, μερικά σκισμένα ρούχα και σκόρπια υπολείμματα από ταμπάκο είναι τα μόνο στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο υποδιοικητής Ρόκκο Σκιαβόνε, ένας κακότροπος κι ανάποδος αστυνομικός ο οποίος έχει βρεθεί στην περιοχή με δυσμενή μετάθεση. Ή έτσι λένε τα κουτσομπολιά, τουλάχιστον. Διότι σ’ ένα μέρος σαν το θέρετρο Σαμπολύκ, το οποίο μοιάζει με θύλακα άθικτο από την οικονομική κρίση και όπου όλοι είναι συγγενείς κάποιου βαθμού, ο κόσμος κουτσομπολεύει ασταμάτητα.

Ο νεκρός είναι ο Λεόνε Μιτσικέ, ο οποίος διατηρούσε ένα πολυτελές καταφύγιο μαζί με τη σύζυγό του Λουΐζα Πεκ, παρότι ο ίδιος καταγόταν από την Κατάνια. Ο Ρωμαίος υποδιοικητής Σκιαβόνε μισεί τα χιόνια, μισεί το κρύο και τις ερημιές και βιάζεται να εξιχνιάσει το φόνο, για να γυρίσει στη ζεστασιά του σπιτιού του και στην αγκαλιά της ερωμένης του. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάνει εκπτώσεις στις έρευνές του. Με τη βοήθεια του νεαρού αστυνομικού Ίταλο και της επιθεωρήτριας Ρίσπολι και με τη συνεργασία του εισαγγελέα Μπάλντι, θα ανακρίνει τους πάντες, θα αναποδογυρίσει τα πάντα και θα χώσει τη μύτη του σε όλα τα μυστικά των κατοίκων του Σαμπολύκ και των γύρω χωριών. Αλλά επειδή η ζωή είναι μικρή, η έρευνα δεν θα τον εμποδίσει να γευτεί νόστιμα φαγητά και ακριβά κρασιά, να απολαύσει αρωματικούς εσπρέσο και τσιγάρα εισαγωγής, ενώ θα κάνει και μία ακραία υποχώρηση: θα θυσιάσει τα κομψά Clarks του για ένα ζευγάρι μπότες αδιάβροχες.

Αγγλική σχολή του αστυνομικού μυθιστορήματος

Ο υποδιοικητής Σκιαβόνε αποκαλύπτει τον δολοφόνο χρησιμοποιώντας τη μεθοδολογία του Ηρακλή Πουαρό: μπροστά σε κόσμο, αποκλείοντας σταδιακά τους ύποπτους, για να καταλήξει στον ένοχο που κανείς δεν φαντάζεται.

Ο Σκιαβόνε καταλήγει σε τρεις πιθανές εκδοχές: ο φόνος οφείλεται σε βεντέτα της Μαφίας, είχε ως κίνητρο οικονομικούς λόγους ή είναι έγκλημα πάθους. Η λύση που δίνει ο συγγραφέας παραπέμπει στην κλασική αγγλική σχολή του αστυνομικού μυθιστορήματος. Παρά τον αμιγώς ιταλικό χαρακτήρα της αφήγησης, η πλοκή και η κατάληξη θυμίζουν τη θεία Άγκαθα: έχουμε ένα περιορισμένο χώρο δράσης, εγκλωβισμένο εντός του αλπικού συμπλέγματος, οι ύποπτοι είναι όλοι συγκεντρωμένοι στο χώρο αυτό, ο υποδιοικητής Σκιαβόνε αποκαλύπτει τον δολοφόνο χρησιμοποιώντας τη μεθοδολογία του Ηρακλή Πουαρό: μπροστά σε κόσμο, αποκλείοντας σταδιακά τους ύποπτους, για να καταλήξει στον ένοχο που κανείς δεν φαντάζεται.

Ξεφεύγοντας εντελώς από τα στερεότυπα της σύγχρονης αστυνομικής μυθοπλασίας, ο Μαντσίνι δημιούργησε έναν έξοχο και πρωτότυπο κεντρικό ήρωα: στριμμένο και γκρινιάρη εκ πρώτης όψεως, καλοπερασάκια και αλαζόνα. Όσο προχωράει η αφήγηση όμως, ο συγγραφέας εισάγει μικρές λεπτομέρειες που αλλάζουν την αρχική μας άποψη για τον βασικό ήρωά του, καθιστώντας τον όλο και πιο συμπαθή. Δίπλα στον Σκιαβόνε εμφανίζεται ένας θίασος ξεκαρδιστικών χαρακτήρων, στην παράδοση της μπουφόνικης ιταλικής κωμωδίας, και φυσικά, πολλές πανέμορφες γυναίκες. Στην Ιταλία είμαστε, άλλωστε – έστω κι αν οι κάτοικοι των απώτατων βορειοδυτικών συνόρων ελάχιστα θυμίζουν τους συμπατριώτες τους κι έχουν το συντηρητισμό και την εσωστρέφεια των όμορων ορεσίβιων Γάλλων και Ελβετών. Μια σημείωση: Η μαεστρία στο χτίσιμο των χαρακτήρων οφείλεται στην εμπειρία του Μαντσίνι ως σεναριογράφου της τηλεόρασης και του κινηματογράφου.

Παράλληλα με τη βασική ιστορία, υπάρχει μια δευτερεύουσα και λίγο ξεκάρφωτη, την οποία ο συγγραφέας εισάγει προφανώς για να εξωραΐσει τον Σκιαβόνε. Η ιστορία μιας νταλίκας γεμάτης μετανάστες από τη Σρι Λάνκα δίνει μια γεύση πολιτικής ορθότητας στο μυθιστόρημα, και αποδεικνύει ότι «και οι μπάτσοι έχουν ψυχή». Μακάρι.

Η Μαύρη Πίστα, πέρα από μερικές δευτερεύουσες αστοχίες, είναι ένα εξαιρετικά απολαυστικό αστυνομικό μυθιστόρημα, απ’ αυτά που τα κλείνεις μ’ ένα χαμόγελο στα χείλη, παρά την απαισιοδοξία του Σκιαβόνε, η οποία διατυπώνεται στο εξής απόσπασμα: «Στη φύση δεν μπορείς να κατηγορήσεις κάποιον για το θάνατο. Ο θάνατος προέρχεται από τα γηρατειά, την αρρώστια ή την ανάγκη για επιβίωση. Οι σκύλοι το ξέρουν. Μπορείς να το διαβάσεις στα μάτια τους. Να πάρεις ένα σκύλο, Ίταλο. Θα μάθεις ένα σωρό πράγματα. Για παράδειγμα, θα μάθεις ότι στη φύση δεν υπάρχει δικαιοσύνη. Η δικαιοσύνη είναι έννοια ανθρώπινη. Είναι όπως όλα τα ανθρώπινα πράγματα, αμφισβητήσιμη και ψεύτικη».

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. 

altΜαύρη πίστα
Antonio Manzini
Μτφρ. Φωτεινή Ζερβού
Εκδ. Πατάκη 2014
Σελ. 328, τιμή εκδότη € 14,40

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Λάλησε ο κόκορας στο κινητό. Σηκώθηκα με ταραχή να κλείσω το ξυπνητήρι. Δεν ξέρω γιατί αλλά στο τρίτο χτύπημα νομίζω πως κυνηγάω το πετεινάρι και όλο μου ξεφεύγει. Θέλω να το πιάσω από το λαιμό και να το ταρακουνώ μέχρι να γίνει κόκκινο, όπως το λειρί του.

Του Δημήτρη Μαγριπλή

...
«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ