Για το μυθιστόρημα της Dolores Redondo Αόρατος φύλακας (μτφρ. Νάντια Γιαννούλια, εκδ. Μέδουσα).
Της Χίλντας Παπαδημητρίου
Η Αμάια Σαλαζάρ είναι υψηλόβαθμο στέλεχος της αστυνομίας της Ναβάρας και υπηρετεί στην Παμπλόνα. Όταν ένας βοσκός ανακαλύπτει το πτώμα μιας έφηβης στις παρυφές του εθνικού δρυμού του Μπαζτάν, η Αμάια σπεύδει στην περιοχή όπου έχει γεννηθεί και η ίδια. Τα πτώματα νεαρών κοριτσιών πολλαπλασιάζονται, ο τρόπος δολοφονίας τους έχει πολλά κοινά στοιχεία. Επιπλέον, φαίνεται ότι ο δολοφόνος ακολουθεί ένα συγκεκριμένο τελετουργικό: τους σκίζει τα ρούχα με μαχαίρι, τους ξυρίζει το εφηβαίο, πάνω στο οποίο ακουμπάει ένα μικρό τοπικό γλυκό –το περίφημο τσαντσίγκορι–, τις αφήνει προσεκτικά χτενισμένες και με τις παλάμες στραμμένες προς τα πάνω.
Η Αμάια επιστρέφει στην πόλη της, το Ελιζόντο, η οποία βρίσκεται στην περιοχή του Μπαζτάν, και οργανώνει μια ομάδα εξιχνίασης των δολοφονιών σε συνεργασία με την τοπική αστυνομία. Παρότι η Αμάια είναι εξαιρετική επαγγελματίας, με μετεκπαίδευση στην έδρα του FBI, στο Κουάντικο των ΗΠΑ, οι παιδικές της αναμνήσεις και τα προβλήματα με τις αδελφές της συχνά την εμποδίζουν να δει την αλήθεια. Μετά από 430 σελίδες, η Αμάια θα ανακαλύψει τον κατά συρροή δολοφόνο και θα απελευθερωθεί οριστικά από τους εφιάλτες του παρελθόντος.
Mήπως η Redondo, «διχασμένη» όπως η ηρωίδα της «ανάμεσα στη λογική και στο μεταφυσικό» προσπάθησε να γράψει τρία βιβλία σε ένα; Ένα αστυνομικό, μια οικογενειακή σάγκα και ένα λαογραφικό με τα ήθη κι έθιμα της Βισκαΐας;
Η Dolores Redondo έχει σπουδάσει νομικά και ασχολείται με την πολιτιστική κληρονομιά των Βάσκων, και ειδικότερα με τη γαστρονομία τους. Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου, ο αναγνώστης συνειδητοποιεί ότι η συγγραφέας χάνει την ευκαιρία να γράψει ένα σφιχτό κι ενδιαφέρον αστυνομικό μυθιστόρημα, καθώς αναλώνεται σε δοξασίες και λεπτομέρειες της βασκικής λαογραφίας. Επιπλέον, εισάγοντας μια δευτερεύουσα πλοκή με θέμα τις αρρωστημένες σχέσεις της δυσλειτουργικής οικογένειας Σαλαζάρ, αποδυναμώνει την αστυνομική ίντριγκα και ξεπέφτει σε μελό καταστάσεις. Οι πολυσέλιδες περιγραφές των δρόμων του Ελιζόντο, οι περιπλανήσεις της Αμάια η οποία προσπαθεί να ξεφύγει από τους προσωπικούς της εφιάλτες, οι προσπάθειες της να μείνει έγκυος, υποβαθμίζουν τον κεντρικό άξονα του βιβλίου. Τα μυθικά πλάσματα που πηγαινοέρχονται στην αφήγηση, όπως ο Μπασαχάουν (ανθρωπόμορφο πλάσμα, προστάτης των κοπαδιών και του δάσους) και η βασκική θεά Μάρι, ένα ξεκάρφωτο απόσπασμα στο οποίο αναμειγνύεται κάποιος πρώην εκπαιδευτής της Αμάια, ο ειδικός πράκτορας Αλοΐσιους Ντυπρέ ο οποίος προσπαθεί να τη βοηθήσει με μια τελετή βουντού στη Νέα Ορλεάνη… - όλα αυτά σε κάνουν να αναρωτιέσαι: μήπως η Redondo, «διχασμένη» όπως η ηρωίδα της «ανάμεσα στη λογική και στο μεταφυσικό» προσπάθησε να γράψει τρία βιβλία σε ένα; Ένα αστυνομικό, μια οικογενειακή σάγκα και ένα λαογραφικό με τα ήθη κι έθιμα της Βισκαΐας;
Μια παρατήρηση ακόμα: Τα τελευταία χρόνια, ενδεχομένως λόγω της οικονομικής κρίσης, οι εκδότες δεν θεωρούν αναγκαία τη δουλειά των επιμελητών και των διορθωτών. Το αποτέλεσμα είναι ότι αφήνουν έκθετο τον μεταφραστή, και πολλά βιβλία κυκλοφορούν με αμέτρητα τυπογραφικά λάθη. Τώρα που, όπως διαβάζω, τα δικαιώματα του βιβλίου αγοράστηκαν από ευρωπαίους παραγωγούς και οι περιπέτειες της Αμάια Σαλαζάρ θα μεταφερθούν στη μεγάλη οθόνη, ελπίζω τα επόμενα δύο βιβλία της «Τριλογίας του Μπαζτάν» να τύχουν μεγαλύτερης προσοχής – τόσο από τη συγγραφέα, όσο και από τους έλληνες εκδότες της.
* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας.
Αόρατος φύλακας
Τριλογία του Μπαζτάν (Πρώτο βιβλίο)
Dolores Redondo
Μτφρ. Νάντια Γιαννούλια
Μέδουσα 2014
Σελ. 448, τιμή εκδότη € 17,79
