1faunos 390

Για το μυθιστόρημα του Nathaniel Hawthorne Μαρμάρινος Φαύνος (μτφρ. Σάντυ Παπαϊωάννου, εκδ. Gutenberg).

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Ο Μαρμάρινος Φαύνος δημοσιεύτηκε το 1860, μετά από τη διετή παραμονή του Χόθορν στην Ιταλία, όπου είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τα μνημεία και τους καλλιτεχνικούς θησαυρούς της. Το μυθιστόρημα διαφέρει αισθητά από τα προηγούμενα έργα του, το Άλικο γράμμα, το Σπίτι με τα επτά αετώματα και τη Μυθιστορία της εύθυμης κοιλάδας, βιβλία που πηγάζουν από την «αμερικανική εμπειρία» και τον προσωπικό στοχασμό του συγγραφέα πάνω σε θέματα που αφορούσαν την πατρίδα του.

Στον Μαρμάρινο φαύνο οι κεντρικοί χαρακτήρες, τρεις εκπατρισμένοι αμερικανοί καλλιτέχνες στη Ρώμη και ένας Ιταλός, έρχονται αντιμέτωποι με τη δυτική παράδοση και ένα άλυτο μυστήριο. Το μυθιστόρημα θεωρείται ένα από τα πρώτα έργα που αποτυπώνει τη ζωή των αμερικανών στην Ευρώπη, είδος το οποίο θα καλλιεργηθεί αργότερα από τον Χένρι Τζέιμς. Το μυστήριο εδώ προέρχεται λιγότερο από τα γεγονότα και περισσότερο από την εγρήγορση και τη μέθη που βιώνουν οι χαρακτήρες: Ο Χόθορν τους συλλαμβάνει τη στιγμή που βυθίζονται και κοιτάζουν βαθιά μέσα τους, την ώρα που το μυστήριο του κόσμου ή της τέχνης αποκαλύπτεται, λίγο πριν παγώσουν και επιστρέψουν στην ακινησία και γίνουν ξανά απόμακροι και αινιγματικοί. Σε κάποια σημεία ο χώρος, το περιβάλλον και οι χαρακτήρες μοιάζουν να βυθίζονται ο ένας μέσα στον άλλο, να συγχωνεύονται, στη συνέχεια να απομακρύνονται και για άλλη μια φορά να αυτονομούνται.

Ο ίδιος πίνακας μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους σε άλλες χρονικές στιγμές, αλλά και στον ίδιο άνθρωπο, όταν η ψυχική του κατάσταση μεταβάλλεται.

altΟ Χόθορν στο Άλικο γράμμα έχει περιγράψει αριστοτεχνικά την ψυχολογία της ενοχής, ενώ εδώ αποδίδει την ποιότητα που προσδίδει η ενοχή, η απελπισία και η βαθιά θλίψη σε κάθε εξωτερικό χώρο, αντικείμενο ή έργο τέχνης, δείχνοντάς μας πως ο ίδιος δρόμος, το ίδιο δωμάτιο, ο ίδιος πίνακας μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους σε άλλες χρονικές στιγμές, αλλά και στον ίδιο άνθρωπο όταν η ψυχική του κατάσταση μεταβάλλεται ή όταν είναι ταραγμένος και αποπροσανατολισμένος από την εσωτερική ένταση και αναστάτωση που έχει προκληθεί από εξωτερικά ερεθίσματα και γεγονότα.

Χαρακτήρες και έργα τέχνης

Στο μυθιστόρημα συνδυάζονται το μυστήριο και η υπόγεια δράση με φόντο τις αρχαιότητες και τα ερείπια της Ρώμης. Η πλοκή περιστρέφεται γύρω από έναν φόνο και τον αντίκτυπο που αυτή η πράξη έχει πάνω σε τέσσερις χαρακτήρες, δυο εξ αυτών νέες κοπέλες. Τους συναντάμε στην αρχή του βιβλίου, όλους μαζί, δυναμικούς και δημιουργικούς να παρατηρούν τον Φαύνο του Πραξιτέλη που βρίσκεται σε μια από τις αίθουσες γλυπτών του Καπιτωλίου της Ρώμης και να σχολιάζουν την ομοιότητα του Ντονατέλο, του Ιταλού φίλου τους, με το άγαλμα. Ο γλύπτης Κένιον και η αντιγραφέας πινάκων ζωγραφικής Χίλντα είναι επιστήθιοι φίλοι με τη ζωγράφο Μίριαμ και τον νεαρό Ιταλό. Ο Χόθορν στα κεφαλαία που ακολουθούν μας δίνει τις περιγραφές των χαρακτήρων μέσα από τα έργα που τους περιστοιχίζουν, τους χώρους όπου εργάζονται αλλά και τα ερείπια της πόλης στα οποία συχνά προβάλλουν τη δική τους εσωτερική ζωή αλλά και τα μυστικά τους. Και είναι η Μίριαμ εκείνη που φαίνεται πως έχει ένα κρυφό μυστικό, ένα σκοτεινό παρελθόν από το οποίο θέλει να ξεφύγει, καθώς από την αρχή ο συγγραφέας με μια ιδιαίτερη δυνατή περιγραφή της μας προϊδεάζει: «Έμοιαζε μ’ εκείνα τα φωτεινά είδωλα που εμφανίζουν οι ταχυδακτυλουργοί: μας τα παρουσιάζουν τόσο πραγματικά, τόσο κοντά μας, ώστε σκεφτόμαστε πως, αν απλώναμε ξαφνικά το χέρι μας, θα τα αρπάζαμε, και κάνουμε ένα βήμα μπροστά, προσδοκώντας να πιάσουμε την οπτασία, και τότε διαπιστώνουμε πως εκείνη απέχει πολύ από εμάς, όσο χρειάζεται για να μη μπορούμε να την αδράξουμε». Σαν ένα αιθέριο αλλά δυσοίωνο όραμα η Μίριαμ μοιάζει να συμβολίζει το κακό, την υπόγεια φαυλότητα, παρότι εύχεται να ήταν και εκείνη αγνή και καθαρή όπως η αγαπημένη της φίλη Χίλντα, το κορίτσι από τη Νέα Αγγλία, την ευαίσθητη και καλοσυνάτη «περιστέρα», όπως την αποκαλούσαν, με την οποία μοιραζόταν την αγάπη της για την τέχνη και μια αμοιβαία βαθιά φιλία. Η περιγραφή της Χίλντα είναι αποκαλυπτική του τρόπου που ο συγγραφέας περιγράφει τους χαρακτήρες του, σαν έργα τέχνης που μεταβάλλονται από τις αλλαγές του φωτός και της σκιάς: «Κάθε τόσο, αυτό το χαριτωμένο πρόσωπο άστραφτε από μια εντυπωσιακή ομορφιά, λες και κάποια εσωτερική σκέψη ή συναίσθημα λαμπρυνόταν και ανέβαινε στην επιφάνεια, για να κρυφτεί αμέσως μετά – έτσι που, βλέποντας αυτή τη διαρκώς επαναλαμβανόμενη αλλαγή, νόμιζες πως η Χίλντα ήταν πραγματικά ορατή μόνο χάρη στη λιακάδα της ψυχής της».

alt
   Ο Nathaniel Hawthorne
 

Έγκλημα και ενοχή

Η Μίριαμ είναι μέλος του καλλιτεχνικών κύκλων της Ρώμης χωρίς να αποκαλύπτει τίποτα για τον εαυτό της, αλλά και χωρίς να προκαλεί την περιέργεια ή την υποψία όσων ζούσαν κοντά της. Ο ορθολογιστής γλύπτης Κένιον την εκτιμά και της εμπιστεύεται τον έρωτά του για τη φίλη της τη Χίλντα, ενώ ο Ντονατέλο ή Κόμης του Μόντε Μπένι, την ακολουθεί μαγεμένος παντού, έτοιμος να κάνει τα πάντα για χάρη της. Η αθωότητα και η ανεμελιά του όμως σύντομα θα χαθούν, σύντομα θα αποκτήσει κι αυτός έναν σταυρό που θα κουβαλάει σε όλη του τη ζωή: Ένα βράδυ την πλησιάζει ένας μοναχός και ο Ντονατέλο, που θεωρεί πως καταδιώκει την αγαπημένη του, του επιτίθεται, και τον ρίχνει στον γκρεμό. Μέσα από αυτό το έγκλημα η ψυχή του Ντονατέλο μοιάζει να αφυπνίζεται, και σταδιακά, αρχίζει η μεταμόρφωσή του. Ο εύθυμος και γεμάτος ζωή φαύνος γίνεται ένας νωχελικός, καταθλιπτικός ενήλικας. Η Χίλντα, επίσης, που είναι μάρτυρας του εγκλήματος, νιώθει κι εκείνη στιγματισμένη παρότι δεν είχε καμία συμμετοχή. Ο Κένιον ο γλύπτης φαίνεται πως είναι ο πλέον ακέραιος χαρακτήρας. Ευγενικός αλλά υποψιασμένος, προσπαθεί να βοηθήσει και να στηρίξει τους υπόλοιπους με μόνο του όπλο την κοινή λογική.

 

Η πείνα της καρδιάς

Η κοπέλα είναι καταδικασμένη να κουβαλάει μια ενοχή σε όλη της τη ζωή, να υποφέρει από μια απέραντη φριχτή μοναξιά και βιώνει ένα χάσμα ανάμεσα σε εκείνη και τον κόσμο.

Η Μίριαμ «φυλακισμένη σε κάποιο είδος κλουβιού με σιδερένια κάγκελα φτιαγμένα από τις ίδιες τις σκέψεις της», δεν φανερώνει ποτέ το παρελθόν της και τα ερωτηματικά που τίθενται στο μυθιστόρημα γύρω από το πρόσωπό της παραμένουν αναπάντητα μέχρι το τέλος. Η Μίριαμ δεν είναι γρίφος μόνο για τον αναγνώστη και τους φίλους της, αλλά και για τον συγγραφέα, που σε κάποιο σημείο υπαινίσσεται πως ούτε κι αυτός γνωρίζει τι είναι αυτό που συζητάει με τον μοναχό, τον οποίο αργότερα ο Ντονατέλο θα σπρώξει στον γκρεμό. Η κοπέλα είναι καταδικασμένη να κουβαλάει μια ενοχή σε όλη της τη ζωή, να υποφέρει από απέραντη φριχτή μοναξιά και βιώνει ένα χάσμα ανάμεσα σε εκείνη και τον κόσμο: «Πολύ συχνά, υπάρχει ένα ανικανοποίητο ένστικτο που απαιτεί φιλία, αγάπη και μύχια επικοινωνία, αλλά εξωθείται να αναλώνεται σε κενές μορφές – πείνα της καρδιάς που βρίσκει μόνο ήσκιους για να τραφεί». Ο παρορμητικός και ανεξιχνίαστος φόνος, πυροδοτεί την ενοχή και την απελπισία σε όλους διαδοχικά σε όλους τους χαρακτήρες, όλοι με κάποιον τρόπο νιώθουν ένοχοι και υπεύθυνοι γι’ αυτόν, κανένας δεν είναι αθώος ούτε θα παραμείνει αλώβητος. Ο Χόθορν ανιχνεύει την πορεία και τα στάδια αυτής της ενοχής μαζί με τη διαδικασία της εξέλιξης των χαρακτήρων του και τις μεταβολές της συνείδησης τους.

 Πειραματισμός και εμβάθυνση

Ο Μαρμάρινος φαύνος χρησιμοποιεί πολλές τεχνικές που συναντούμε στην πειραματική, μοντέρνα μυθιστοριογραφία: Απροσδόκητα χρονικά άλματα, αυτοαναφορικότητα, εσκεμμένα παραπειστική αφήγηση, σχοινοτενείς λογοτεχνικές αναφορές και καλλιτεχνικές, λαβυρινθώδεις αμφισημίες, παλινδρομήσεις και αντικρουόμενες οπτικές γωνίες. Όμως, οι τεχνικές αυτές δεν γίνονται αντιληπτές καθώς ο Χόθορν στρέφει την προσοχή του αναγνώστη στην εμβάθυνση των χαρακτήρων και στις εσωτερικές τους συγκρούσεις.

Το παράδοξο με τον Μαρμάρινο Φαύνο είναι πως παρότι είναι ένα βαθιά υπαρξιακό και ίσως το πιο απαισιόδοξο μυθιστόρημα του Χόθορν, είναι ταυτόχρονα και το πιο τρυφερό.

Το παράδοξο με τον Μαρμάρινο Φαύνο είναι πως παρότι είναι ένα βαθιά υπαρξιακό και ίσως το πιο απαισιόδοξο μυθιστόρημα του Χόθορν, είναι ταυτόχρονα και το πιο τρυφερό. Οι χαρακτήρες συναντιούνται και σχετίζονται μεταξύ τους μέσα από την πιο επώδυνη επαφή τους με την απελπισία και την αυτοαμφισβήτηση και η ικανότητα του Χόθορν να δραματοποιεί τον ζόφο, τη μοναξιά και το κακό είναι απαράμιλλη. Όλοι στον Μαρμάρινο φαύνο χάνονται, και περιφέρονται μέσα σε μια καταστροφική και απέλπιδα αποξένωση. Ο κάθε χαρακτήρας υποφέρει από «μια πείνα της καρδιάς που βρίσκει μόνο ήσκιους για να τραφεί» αλλά αυτό είναι μέρος της εξέλιξής τους, άλλωστε ο αρχικός τίτλος στην Αγγλική έκδοση ήταν «Μεταμόρφωση».

Το μυθιστόρημα δεν προσφέρει κάποια ανώδυνη λύση και εύκολη παρηγοριά, η Μίριαμ δεν θα ξεφύγει από την ενοχή της, η Χίλντα θα συνεχίσει να αμφιβάλλει για την αθωότητά της και δεν θα αποβάλλει ποτέ τη σκιά που έπεσε πάνω στην ψυχή της στη Ρώμη. Όμως οι χαρακτήρες παρότι συνεχίζουν να «τρέφονται με ήσκιους» το αναγνωρίζουν και βάζουν τα δυνατά τους να υπερβούν την προσωπική τους τραγωδία και να προσφέρουν την όποια ανακούφιση μπορούν στον διπλανό τους. Ο Χόθορν τους σέβεται για την προσπάθεια που καταβάλλουν να περισώσουν την ανθρωπιά τους, ακόμα και όταν τα γεγονότα που τους στοιχειώνουν είναι πιο βαριά από όσα μπορούν να διαχειριστούν. Εν τούτοις, καταφέρνουν να αποδεχτούν εν τέλει πως οι πλέον προσφιλείς τους άνθρωποι μπορεί να είναι μεν «Άξιοι θανάτου, αλλά όχι ανάξιοι αγάπης», και πως η αμφισημία είναι κι αυτή μέρος της ανθρώπινης φύσης.

Η εξαιρετική μετάφραση της Σάντυ Παπαϊωάννου συμβάλλει στην απόλαυση της ανάγνωσης και οι εκτενείς σημειώσεις στην μύηση στα σπουδαία έργα της τέχνης και στα μνημεία της αρχαίας αυτοκρατορίας. 

* Η ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.
Τελευταίο βιβλίο της, το μυθιστόρημα «Σώμα στη βιτρίνα» (εκδ. Μεταίχμιο).


altΟ μαρμάρινος φαύνος
Μεταμόρφωση ή Η μυθιστορία του Μόντε Μπένι
Nathaniel Hawthorne
Μτφρ. Σάντυ Παπαϊωάννου
Gutenberg 2014
Σελ. 690, τιμή € 25,00

alt                 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ NATHANIEL HAWTHORNE

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Ζάουμε Καμπρέ «Μας καταβροχθίζει η φωτιά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γνωρίσαμε τον Ζάουμε Καμπρέ με το υπέροχο Οι φωνές το...

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Ο επιβάτης» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Όταν ο Ψηλός Τζον, αγαπημένος φίλος του πρωταγωνιστή Μπόμπι Γουέστερν, τον αποκαλεί Ιππότη, ο αναγνώστης νι...

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Ο εκδοτικός οίκος University Studio Press΄σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ - Εικονογραφία της συνοικίας των Εξοχών (1885-1912)», την Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου, στις 19:00, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ), Λεωφόρος Μεγάλου Αλεξάνδρου...

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Από τον Ζελένσκι στην Ακρίτα: 28 βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες που ξεχωρίζουν

Από τον Ζελένσκι στην Ακρίτα: 28 βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες που ξεχωρίζουν

Στην βιβλιοπαραγωγή του 2022 έφτασαν στα χέρια μας βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες που ξεχωρίζουν καθώς συνθέτουν με πληρότητα πορτρέτα ανθρώπων που έχουν διακριθεί. Από τον χώρο της πολιτικής, της επιστήμης, της λογοτεχνίας, της ποπ κουλτούρας, μέσα από τα βιβλία αυτά επιχειρούμε να μπούμε στο μυαλό τους.&...

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ