New-York-Skyline390

Για το μυθιστόρημα του Τhomas Pynchon Υπεραιχμή (εκδ. Ψυχογιός).

Του Γιώργου Βέη

«Παραείναι αντικαπιταλιστικό αυτό για τα γούστα μου, μωράκι». (από το βιβλίο, σελ. 376).

Για τους μελετητές της εγελιανής προοπτικής, έτσι όπως προκύπτει από μια επιμελή προσέγγιση της, η ισχύς της ρηξικέλευθης άποψης του Georg Wilhelm Friedrich Hegel, ότι δηλαδή «κάθε αλήθεια είναι αλήθεια εν τω γίγνεσθαι», επιβεβαιώνεται πολύ συχνά, μεταξύ άλλων, και στην αναγνωστική πράξη. Ιδίως όταν εξοικειώνεται κανείς με διάφορα, ημεδαπά ή αλλοδαπά, κρυσταλλώματα της δημιουργικής γραφής, η υπόμνηση του Χέγκελ είναι αναπόφευκτη. Η εξόφθαλμη σχετικότητα των βεβαιοτήτων της σήμερον μας οδηγεί ασφαλώς και στον Πατέρα όλων των αμφισβητήσεων, όπως τον γέννησε η αρχαιότητα του Λόγου: εννοώ τον Πύρρωνα εξ Ήλιδος.

«Η Νέα Υόρκη ως χαρακτήρας σε ιστορία μυστηρίου δεν θα ήταν ο ντετέκτιβ, ούτε ο δολοφόνος. Θα ήταν ο αινιγματικός ύποπτος που γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα αλλά δεν πρόκειται να τα αφηγηθεί».

Ο διάσημος αφορισμός του «τίποτα δεν είναι βέβαιον» εξηγεί θαυμάσια τα αίτια και τα αιτιατά μιας πληθώρας φαινομένων, τα οποία πυκνώνουν τις τάξεις των εξακτινώσεων της ασίγαστης επινόησης και στο παρόν έργο του ακαταπόνητου, ιδιοφυούς αμερικανού μυθιστοριογράφου Τόμας Πίντσον. Δανειζόμενος και τοποθετώντας μάλιστα στην περίοπτη θέση της γενικής προμετωπίδας του βιβλίου τη φράση «η Νέα Υόρκη ως χαρακτήρας σε ιστορία μυστηρίου δεν θα ήταν ο ντετέκτιβ, ούτε ο δολοφόνος. Θα ήταν ο αινιγματικός ύποπτος που γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα αλλά δεν πρόκειται να τα αφηγηθεί», που ανήκει στον συγγραφέα των εκατό και πλέον έργων Donald Wsestlake Edwin (Ντόναλντ Ε. Γουέστλεϊκ, 12 Ιουλίου 1933 – 31 Δεκεμβρίου 2008), ο Τόμας Πίντσον δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να προειδοποιεί αδαείς και μη χρήστες του λογοτεχνικού του τροπισμού, ότι αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει, υπάγεται στο είδος εκείνο της γραφής, η οποία επιχειρεί να συλλάβει και να αποτυπώσει στη συνέχεια το εξ ορισμού Επισφαλές ή Ακροσφαλές.

Στη Μητρόπολη του Νέου Κόσμου

Η ολική και ενίοτε άκρως ριψοκίνδυνη ρευστότητα των πραγμάτων, όπως εμφανίζεται στη Μητρόπολη του Νέου Κόσμου, η ολοσχερής πτώση των μετοχών των ποικίλων εταιρειών πληροφορικής, η διάβρωση του Προσώπου από τον θανάσιμο ιό της αυξητικά παραγόμενης τυποποίησης του μη-προσώπου, η προϊούσα άλωση της ατομικότητας, η είσοδός μας στην ολισθηρή πραγματικότητα του διαδικτύου και των ηθικών κινδύνων, που συνεπάγεται η ανεπιφύλακτη υιοθέτησή του από τα εκατομμύρια των ανυποψίαστων ή μη ενοίκων του, η καθόλα έκδηλη αγωνία του πολίτη να αδράξει την ευκαιρία των ευκαιριών, καταβάλλοντας κάθε είδους προσπάθεια, εντός ή και εκτός του πεδίου της νομιμότητας, η προβολή της εξορθολογισμένης ή μη μεθόδου αμείωτης παραγωγής πλούτου, οι Η.Π.Α. των πολλών πτυχών και άκρων και βεβαίως τα τραγικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, που το αίμα τριών χιλιάδων θυμάτων από 93 διαφορετικές εθνικότητες τα διατηρεί, ως γνωστόν, ακόμη άσβηστα στην καθολική μνήμη, συναποτελούν τις κύριες εστίες των αναφορών και των αυτοαναφορών της Υπεραιχμής. Ο τίτλος, ο οποίος παραπέμπει εννοιολογικά εμμέσως πλην σαφώς και στην πασίγνωστη Κόψη του ξυραφιού του William Somerset Maugham (1874-1965), μαρτυρεί ασφαλώς την έντιμη απόπειρα του μεταφραστή να μεταφέρει σε καλά ελληνικά το πολύσημο πρωτότυπο σύμπλεγμα Bleeding Edge, με το οποίο είναι γνωστό στον αγγλόφωνο κόσμο αυτό το επίτευγμα. Συνιστά εν ολίγοις τίτλο, ο οποίος επείγεται να μεταφέρει εξ αρχής το βάρος ενός προαναγγελλόμενου εγκλήματος.

Ο τίτλος, ο οποίος παραπέμπει εννοιολογικά εμμέσως πλην σαφώς και στην πασίγνωστη Κόψη του ξυραφιού του William Somerset Maugham, μαρτυρεί ασφαλώς την έντιμη απόπειρα του μεταφραστή να μεταφέρει σε καλά ελληνικά το πολύσημο πρωτότυπο σύμπλεγμα Bleeding Edge. 

Η Μαξίν Τάρνοου, αρχετυπική εργαζόμενη μητέρα, χαλκέντερη και ιδιοφυής ως επαγγελματίας, διατηρεί ένα μικρό γραφείο ερευνών, διακριτικών κατά το μάλλον ή ήττον, στο Άνω Δυτικό Μανχάταν. Παρακολουθεί τους υπόπτους διάπραξης παραβάσεων οικονομικού κυρίως χαρακτήρα. Η εμπλοκή της στη διαλεύκανση σκανδάλων, τα οποία συνδέονται με τον βίο και την πολιτεία του σεσημασμένου μεγαλοκαρχαρία μιας εταιρείας ασφάλειας υπολογιστών, ήτοι του Γκάμπριελ Άις, θα ανεβάσει γεωμετρικά τη θερμοκρασία της αφήγησης. Η ίδια θα έρθει αντιμέτωπη με στελέχη του υποκόσμου των Ρώσων, με φασματικούς φορείς ιστοτόπων, οι οποίοι δεν διακρίνονται για τις ηθικές επιλογές τους, με έναν άκρως επικίνδυνο υπάλληλο μυστικών υπηρεσιών, με έναν έμπορο ναρκωτικών, και πολλές άλλες περσόνες, λίγο πολύ αληθοφανείς ή και υπερτονισμένες, οι οποίες διαβιούν στη λαβυρινθώδη πόλη της, όπου εκείνη επιζεί εν τέλει ψυχικά αλώβητη, ως ευνοούμενη προφανώς του συγγραφέα. Από μια εστία ανάλυσης, η Μαξίν Τάρνοου ενεργεί ως θηλυκή εκδοχή ενός Υπέρ Άνδρα, νιτσεϊκών ασφαλώς χαρακτηριστικών, γειωμένου αποκλειστικά στο Μανχάταν.

Τα άφθονα, κατά κανόνα σπαραχτικά διαλογικά μέρη εναλλάσσονται αβίαστα, αφήνοντας στον αναγνώστη μια γεύση πικρίας για την κατάρρευση των διηγητικών υποκειμένων, ιδίως εκείνων, τα οποία δρουν ως άθλιες μαριονέτες, επιζητώντας εδώ και τώρα τον εύκολο πλουτισμό. Ο διδακτισμός δεν θέλει να αποκρύψει την καταγωγή του. Ο δε διάκοσμος ενίοτε παραπέμπει τεχνηέντως σε ένα αλλόφρον, καρναβαλικό Χόλυγουντ. Το υπερμέγεθες αποτελεί τον εφιάλτη του χωρόχρονου. Απομονώνω για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής τα εξής ενδεικτικά «Το αγορασμένο με ύποπτο χρήμα θερινό ησυχαστήριο του Άις είναι ένα σεμνό σπίτι με δέκα κρεβατοκάμαρες, αυτό που οι μεσίτες αποκαλούν «μεταμοντέρνο», με κύκλους και κομμάτια κύκλου στα παράθυρα και στα κασώματα, με ανοιχτό σχεδιασμό, γεμάτο από εκείνο το αλλόκοτο πλευρικό ωκεάνιο φως που έφερε εδώ ζωγράφους όταν το Σάουθ Φορκ ήταν ακόμα πραγματικό». (βλ. σελ. 226 επ.). Το σχέδιο ζωής καταντά σε καρικατούρα του εαυτού του. Η υπονόμευση του φυσικού οδηγεί μαθηματικά στη νεύρωση του τρέχοντος, στην τρέλα του δήθεν απαραίτητου.

Η Υπεραιχμή είναι ο αρνητικός, εντελώς σαρκαστικός θρίαμβος του «άζωου». Δηλαδή του αβίωτου στην κυριολεξία του όρου. Αν και φαίνεται ότι η γραφή παράγεται εδώ χωρίς τη μεσολάβηση ικανών και αναγκαίων φίλτρων, παρέχει εν τούτοις την εντύπωση ότι πρόκειται για γραφή ολκής: πρόσωπα και αντικείμενα καθίστανται αγάλματα ύφους.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι ποιητής. 

altΥπεραιχμή
Thomas Pynchon
Μτφρ. Γιώργος Κυριαζής
Ψυχογιός 2014
Σελ. 568, τιμή € 18,80

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ THOMAS PYNCHON


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο άρχοντας των μυγών, του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ

Ο άρχοντας των μυγών, του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ

Για το μυθιστόρημα του William Golding «Ο άρχοντας των μυγών» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Διόπτρα), «αλληγορική παραβολή, διδακτικός μύθος, φιλοσοφικό μυθιστόρημα πάνω στην ανθρώπινη φύση». Στην κεντρική εικόνα στιγμιότυπο από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου, το 1963, σε σκηνοθεσία του Peter Brook.

Της...

Η ιστορία των αλόγων, της Μάγια Λούντε - Το τρίτο βιβλίο της τετραλογίας του περιβάλλοντος

Η ιστορία των αλόγων, της Μάγια Λούντε - Το τρίτο βιβλίο της τετραλογίας του περιβάλλοντος

Τα άλογα, τα ζώα, ο πλανήτης γη και οι άνθρωποι. Τότε, τώρα και στο μέλλον. Αυτό είναι με δυο μόνο λόγια το θέμα του τρίτου βιβλίου από την τετραλογία του περιβάλλοντος της Μaja Lunde με τίτλο «Η ιστορία των αλόγων» (μτφρ. Δέσπω Παπαγρηγοράκη) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

...
Φάουστ: μια τραγωδία, του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε

Φάουστ: μια τραγωδία, του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε

Για το εμβληματικό κείμενο του Johann Wolfgang von Goethe «Φάουστ: μια τραγωδία» (μτφρ. Πέτρος Μάρκαρης, εκδ. Κείμενα).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ολοκληρώνοντας τον Φάουστ του Γκαίτε, αυτό που μπορώ να καταθέσω ως το μέγα διακύβευμα της ανάγνω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σινεμά στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη

Σινεμά στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη

Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση προτείνει δύο ντοκιμαντέρ βασισμένα σε θεατρικές παραστάσεις της: ένα στο You Tube κανάλι του Ιδρύματος και ένα στον θερινό κινηματογράφο «Στέλλα». Κεντρική εικόνα: Η Μαρία Διακοπαναγιώτου από την παράσταση «Όρνιθες» του Νίκου Καραθάνου.

Επιμέλεια: Book Press ...

Μαρία Καμπάνταη: «Το μοίρασμα ιστοριών μεταξύ των ανθρώπων έχει πάντα ιαματικό ρόλο»

Μαρία Καμπάνταη: «Το μοίρασμα ιστοριών μεταξύ των ανθρώπων έχει πάντα ιαματικό ρόλο»

Η Μαρία Καμπάνταη με αφορμή την πρώτη της συλλογή αφηγημάτων «Ανελκυστήρας» (εκδ. Αρμός), με ιστορίες βγαλμένες από τη δουλειά της ως ψυχολόγου σε δημόσια μονάδα υγείας.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλί...

Γαλήνη (διήγημα)

Γαλήνη (διήγημα)

Απ’ όταν χώρισε, άλλαζε σπίτια συχνά ‒τέσσερα διαμερίσματα σε έξι χρόνια‒, λες κι η ζωή τον εκδικούνταν επειδή ως τότε πάντα απεχθανόταν τις αλλαγές.

Διήγημα της Αλέκας Πλακονούρη

Το τελευταίο διαμέρισμα όμως τ’ αγάπησε με την πρώτη ματιά, ίσως επειδή ήταν πολύ φωτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Leila Slimani «Η χώρα των άλλων» (μτφρ. Κλαιρ Νεβέ, Μανώλης Πιμπλής), που κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Την πρώτη φορά που η Ματίλντ επισκέφθηκε...

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ulrich Alexander Boschwitz «Άνθρωποι στο περιθώριο» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), που κυκλοφορεί στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Μαΐου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ