New-York-Skyline390

Για το μυθιστόρημα του Τhomas Pynchon Υπεραιχμή (εκδ. Ψυχογιός).

Του Γιώργου Βέη

«Παραείναι αντικαπιταλιστικό αυτό για τα γούστα μου, μωράκι». (από το βιβλίο, σελ. 376).

Για τους μελετητές της εγελιανής προοπτικής, έτσι όπως προκύπτει από μια επιμελή προσέγγιση της, η ισχύς της ρηξικέλευθης άποψης του Georg Wilhelm Friedrich Hegel, ότι δηλαδή «κάθε αλήθεια είναι αλήθεια εν τω γίγνεσθαι», επιβεβαιώνεται πολύ συχνά, μεταξύ άλλων, και στην αναγνωστική πράξη. Ιδίως όταν εξοικειώνεται κανείς με διάφορα, ημεδαπά ή αλλοδαπά, κρυσταλλώματα της δημιουργικής γραφής, η υπόμνηση του Χέγκελ είναι αναπόφευκτη. Η εξόφθαλμη σχετικότητα των βεβαιοτήτων της σήμερον μας οδηγεί ασφαλώς και στον Πατέρα όλων των αμφισβητήσεων, όπως τον γέννησε η αρχαιότητα του Λόγου: εννοώ τον Πύρρωνα εξ Ήλιδος.

«Η Νέα Υόρκη ως χαρακτήρας σε ιστορία μυστηρίου δεν θα ήταν ο ντετέκτιβ, ούτε ο δολοφόνος. Θα ήταν ο αινιγματικός ύποπτος που γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα αλλά δεν πρόκειται να τα αφηγηθεί».

Ο διάσημος αφορισμός του «τίποτα δεν είναι βέβαιον» εξηγεί θαυμάσια τα αίτια και τα αιτιατά μιας πληθώρας φαινομένων, τα οποία πυκνώνουν τις τάξεις των εξακτινώσεων της ασίγαστης επινόησης και στο παρόν έργο του ακαταπόνητου, ιδιοφυούς αμερικανού μυθιστοριογράφου Τόμας Πίντσον. Δανειζόμενος και τοποθετώντας μάλιστα στην περίοπτη θέση της γενικής προμετωπίδας του βιβλίου τη φράση «η Νέα Υόρκη ως χαρακτήρας σε ιστορία μυστηρίου δεν θα ήταν ο ντετέκτιβ, ούτε ο δολοφόνος. Θα ήταν ο αινιγματικός ύποπτος που γνωρίζει τα πραγματικά γεγονότα αλλά δεν πρόκειται να τα αφηγηθεί», που ανήκει στον συγγραφέα των εκατό και πλέον έργων Donald Wsestlake Edwin (Ντόναλντ Ε. Γουέστλεϊκ, 12 Ιουλίου 1933 – 31 Δεκεμβρίου 2008), ο Τόμας Πίντσον δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να προειδοποιεί αδαείς και μη χρήστες του λογοτεχνικού του τροπισμού, ότι αυτό που πρόκειται να ακολουθήσει, υπάγεται στο είδος εκείνο της γραφής, η οποία επιχειρεί να συλλάβει και να αποτυπώσει στη συνέχεια το εξ ορισμού Επισφαλές ή Ακροσφαλές.

Στη Μητρόπολη του Νέου Κόσμου

Η ολική και ενίοτε άκρως ριψοκίνδυνη ρευστότητα των πραγμάτων, όπως εμφανίζεται στη Μητρόπολη του Νέου Κόσμου, η ολοσχερής πτώση των μετοχών των ποικίλων εταιρειών πληροφορικής, η διάβρωση του Προσώπου από τον θανάσιμο ιό της αυξητικά παραγόμενης τυποποίησης του μη-προσώπου, η προϊούσα άλωση της ατομικότητας, η είσοδός μας στην ολισθηρή πραγματικότητα του διαδικτύου και των ηθικών κινδύνων, που συνεπάγεται η ανεπιφύλακτη υιοθέτησή του από τα εκατομμύρια των ανυποψίαστων ή μη ενοίκων του, η καθόλα έκδηλη αγωνία του πολίτη να αδράξει την ευκαιρία των ευκαιριών, καταβάλλοντας κάθε είδους προσπάθεια, εντός ή και εκτός του πεδίου της νομιμότητας, η προβολή της εξορθολογισμένης ή μη μεθόδου αμείωτης παραγωγής πλούτου, οι Η.Π.Α. των πολλών πτυχών και άκρων και βεβαίως τα τραγικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, που το αίμα τριών χιλιάδων θυμάτων από 93 διαφορετικές εθνικότητες τα διατηρεί, ως γνωστόν, ακόμη άσβηστα στην καθολική μνήμη, συναποτελούν τις κύριες εστίες των αναφορών και των αυτοαναφορών της Υπεραιχμής. Ο τίτλος, ο οποίος παραπέμπει εννοιολογικά εμμέσως πλην σαφώς και στην πασίγνωστη Κόψη του ξυραφιού του William Somerset Maugham (1874-1965), μαρτυρεί ασφαλώς την έντιμη απόπειρα του μεταφραστή να μεταφέρει σε καλά ελληνικά το πολύσημο πρωτότυπο σύμπλεγμα Bleeding Edge, με το οποίο είναι γνωστό στον αγγλόφωνο κόσμο αυτό το επίτευγμα. Συνιστά εν ολίγοις τίτλο, ο οποίος επείγεται να μεταφέρει εξ αρχής το βάρος ενός προαναγγελλόμενου εγκλήματος.

Ο τίτλος, ο οποίος παραπέμπει εννοιολογικά εμμέσως πλην σαφώς και στην πασίγνωστη Κόψη του ξυραφιού του William Somerset Maugham, μαρτυρεί ασφαλώς την έντιμη απόπειρα του μεταφραστή να μεταφέρει σε καλά ελληνικά το πολύσημο πρωτότυπο σύμπλεγμα Bleeding Edge. 

Η Μαξίν Τάρνοου, αρχετυπική εργαζόμενη μητέρα, χαλκέντερη και ιδιοφυής ως επαγγελματίας, διατηρεί ένα μικρό γραφείο ερευνών, διακριτικών κατά το μάλλον ή ήττον, στο Άνω Δυτικό Μανχάταν. Παρακολουθεί τους υπόπτους διάπραξης παραβάσεων οικονομικού κυρίως χαρακτήρα. Η εμπλοκή της στη διαλεύκανση σκανδάλων, τα οποία συνδέονται με τον βίο και την πολιτεία του σεσημασμένου μεγαλοκαρχαρία μιας εταιρείας ασφάλειας υπολογιστών, ήτοι του Γκάμπριελ Άις, θα ανεβάσει γεωμετρικά τη θερμοκρασία της αφήγησης. Η ίδια θα έρθει αντιμέτωπη με στελέχη του υποκόσμου των Ρώσων, με φασματικούς φορείς ιστοτόπων, οι οποίοι δεν διακρίνονται για τις ηθικές επιλογές τους, με έναν άκρως επικίνδυνο υπάλληλο μυστικών υπηρεσιών, με έναν έμπορο ναρκωτικών, και πολλές άλλες περσόνες, λίγο πολύ αληθοφανείς ή και υπερτονισμένες, οι οποίες διαβιούν στη λαβυρινθώδη πόλη της, όπου εκείνη επιζεί εν τέλει ψυχικά αλώβητη, ως ευνοούμενη προφανώς του συγγραφέα. Από μια εστία ανάλυσης, η Μαξίν Τάρνοου ενεργεί ως θηλυκή εκδοχή ενός Υπέρ Άνδρα, νιτσεϊκών ασφαλώς χαρακτηριστικών, γειωμένου αποκλειστικά στο Μανχάταν.

Τα άφθονα, κατά κανόνα σπαραχτικά διαλογικά μέρη εναλλάσσονται αβίαστα, αφήνοντας στον αναγνώστη μια γεύση πικρίας για την κατάρρευση των διηγητικών υποκειμένων, ιδίως εκείνων, τα οποία δρουν ως άθλιες μαριονέτες, επιζητώντας εδώ και τώρα τον εύκολο πλουτισμό. Ο διδακτισμός δεν θέλει να αποκρύψει την καταγωγή του. Ο δε διάκοσμος ενίοτε παραπέμπει τεχνηέντως σε ένα αλλόφρον, καρναβαλικό Χόλυγουντ. Το υπερμέγεθες αποτελεί τον εφιάλτη του χωρόχρονου. Απομονώνω για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής τα εξής ενδεικτικά «Το αγορασμένο με ύποπτο χρήμα θερινό ησυχαστήριο του Άις είναι ένα σεμνό σπίτι με δέκα κρεβατοκάμαρες, αυτό που οι μεσίτες αποκαλούν «μεταμοντέρνο», με κύκλους και κομμάτια κύκλου στα παράθυρα και στα κασώματα, με ανοιχτό σχεδιασμό, γεμάτο από εκείνο το αλλόκοτο πλευρικό ωκεάνιο φως που έφερε εδώ ζωγράφους όταν το Σάουθ Φορκ ήταν ακόμα πραγματικό». (βλ. σελ. 226 επ.). Το σχέδιο ζωής καταντά σε καρικατούρα του εαυτού του. Η υπονόμευση του φυσικού οδηγεί μαθηματικά στη νεύρωση του τρέχοντος, στην τρέλα του δήθεν απαραίτητου.

Η Υπεραιχμή είναι ο αρνητικός, εντελώς σαρκαστικός θρίαμβος του «άζωου». Δηλαδή του αβίωτου στην κυριολεξία του όρου. Αν και φαίνεται ότι η γραφή παράγεται εδώ χωρίς τη μεσολάβηση ικανών και αναγκαίων φίλτρων, παρέχει εν τούτοις την εντύπωση ότι πρόκειται για γραφή ολκής: πρόσωπα και αντικείμενα καθίστανται αγάλματα ύφους.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι ποιητής. 

altΥπεραιχμή
Thomas Pynchon
Μτφρ. Γιώργος Κυριαζής
Ψυχογιός 2014
Σελ. 568, τιμή € 18,80

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ THOMAS PYNCHON

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ας πούμε πως είμαι εγώ» της Βερόνικα Ράιμο (κριτική) – Mια χιουμοριστική αποδόμηση της αυτομυθοπλασίας

«Ας πούμε πως είμαι εγώ» της Βερόνικα Ράιμο (κριτική) – Mια χιουμοριστική αποδόμηση της αυτομυθοπλασίας

Για το βιβλίο της Βερόνικα Ράιμο [Veronica Raimo] «Ας πούμε πως είμαι εγώ» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Δώμα). Kεντρική εικόνα: Unsplash.

Γράφει η Φανή Χατζή

Το Ας πούμε πως είμαι εγώ (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδόσεις Δ...

«Απαγορευμένο τετράδιο» της Άλμπα ντε Σέσπεντες (κριτική) – Μια γοητευτική πλην μονοφωνική αφήγηση

«Απαγορευμένο τετράδιο» της Άλμπα ντε Σέσπεντες (κριτική) – Μια γοητευτική πλην μονοφωνική αφήγηση

Για το μυθιστόρημα της Άλμπα ντε Σέσπεντες [Alba De Cespedes] «Απαγορευμένο τετράδιο» (μτφρ. Σταύρος Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Οι σκέψεις δεν υπάρχουν. Υλοποιούνται μόνο κατά την εκφορά τους, προφορικώς ή γραπτώς ...

«Ατίμωση» του Τζον Μάξγουελ Κουτσί (κριτική): Το λογοτεχνικό και ιστορικό ορόσημο της Νότιας Αφρικής

«Ατίμωση» του Τζον Μάξγουελ Κουτσί (κριτική): Το λογοτεχνικό και ιστορικό ορόσημο της Νότιας Αφρικής

Για το μυθιστόρημα του Τζον Μάξγουελ Κουτσί [J.M. Coetzee] «Ατίμωση» (μτφρ. Χριστίνα Σωτηροπούλου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 30 Ιουνίου 1991, έπειτα από 43 χρόνια σκληρού ρατσ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«TELOS» της Ερμίρα Γκόρο στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική) – Μια άμεση και πολυσήμαντη παράσταση

«TELOS» της Ερμίρα Γκόρο στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική) – Μια άμεση και πολυσήμαντη παράσταση

Για την χορευτική παράσταση «TELOS» της Ερμίνα Γκόρο που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Karol-Jarek.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Τρεις χορογράφοι, η Maria Hassabi, ο Hannes Langolf κ...

«Ας πούμε πως είμαι εγώ» της Βερόνικα Ράιμο (κριτική) – Mια χιουμοριστική αποδόμηση της αυτομυθοπλασίας

«Ας πούμε πως είμαι εγώ» της Βερόνικα Ράιμο (κριτική) – Mια χιουμοριστική αποδόμηση της αυτομυθοπλασίας

Για το βιβλίο της Βερόνικα Ράιμο [Veronica Raimo] «Ας πούμε πως είμαι εγώ» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Δώμα). Kεντρική εικόνα: Unsplash.

Γράφει η Φανή Χατζή

Το Ας πούμε πως είμαι εγώ (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδόσεις Δ...

«Μήδεια» σε σκηνοθεσία του Σάιμον Στόουν στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική) – Ένα άρτιο και κομψό καλλιτεχνικό δημιούργημα

«Μήδεια» σε σκηνοθεσία του Σάιμον Στόουν στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική) – Ένα άρτιο και κομψό καλλιτεχνικό δημιούργημα

Για τη «Μήδεια» του Σάιμον Στόουν που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: @ Dim Balsem.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Σάιμον Στόουν, ορμώμενος από τη «Μήδεια» του Ευριπίδη (η παράστασή του ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Πέντε νέα βιβλία αρχιτεκτονικής για την Αθήνα, για τις εθνικές υποδομές αλλά και για τη συμβολή των Ελλήνων στην αρχιτεκτονική της Σμύρνης. Επίσης, δυο ιδιαίτερα βιβλία, ένα κείμενο του Le Corbusier απευθυνόμενο σε φοιτητές του, και μια μελέτη για το πώς είναι να ζεις σε έναν χώρο έκτακτης ανάγκης.

Γράφει η ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ