paris390

Για το μυθιστόρημα του Gilles Martin-Chauffier Το Παρίσι εν καιρώ ειρήνης (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Βέη

«Αν τα φύλλα των ονείρων μας πρέπει να αγγίζουν τον παράδεισο, καλύτερα οι ρίζες των πράξεών μας να φτάνουν ως την κόλαση».
(Μονολογεί ο Ερβέ Κερζενεάν, ως άνω, σελ. 298)

Ο Ζιλ Μαρτέν-Σωφιέ, γεννημένος στο Νεϊγύ το 1954, απόφοιτος οικονομικών σπουδών, είναι αρχισυντάκτης του περιοδικού Paris Match, όπου άρχισε να εργάζεται από το 1980. Διατηρεί την επιστασία των πολιτικών θεμάτων. Γνωρίζει σε βάθος τον ψυχισμό του γαλλικού λαού. Αλλά και τις ιδιοσυγκρασίες αντιπροσωπευτικών ομάδων άλλων λαών και άλλων εθνοτήτων, οι οποίες εκούσες άκουσες έκαναν ή επιδιώκουν να κάνουν πατρίδα τους, hic et nunc, τη δική του. Γράφει στη διασταύρωση κυριολεκτικά πολλαπλών πολιτισμικών ωσμώσεων, αποδομώντας συνειδητά και καυτηριάζοντας συστηματικά. Εξ ου και η γοητεία των κειμένων του, τα οποία, περιττό να το τονίσω, επιχειρούν να στοιχειοθετήσουν μιαν ευπρόσωπη, εξ αντικειμένου ει δυνατόν, τοποθέτηση.

Ο τίτλος του βιβλίου είναι σαφώς παραπλανητικός. Οι σελίδες του εμπύρετες.

Στόχος πικρόχολων σχολίων του εν λόγω συγγραφέα, αποτελεί, μεταξύ άλλων, η διάχυτη υποκρισία μερικών λίαν προβεβλημένων χαρακτήρων του πολιτικού κατεστημένου, με το οποίο έρχεται συχνά, ως εκ των πραγμάτων, σ΄ επαφή. Ο τίτλος του βιβλίου είναι σαφώς παραπλανητικός. Οι σελίδες του είναι εμπύρετες. Η απομυθοποίηση ακυρώνει πλείστα αξιακά δεδομένα. Ό,τι με την πρώτη φορά τεκμαίρεται ασφαλές και έγκυρο, στο επόμενο κεφάλαιο καταρρέει ως σαθρό προϊόν μιας ακόμη επιπόλαιας κρίσης. Το Παρίσι κινδυνεύει να μετατραπεί σε Μπρονξ αντί σε μιαν Αλεξάνδρεια του 21ου αιώνα. Γάλλοι συνάδελφοι, ειρήσθω εν παρόδω, μου λένε συχνά πυκνά σε διάφορες πρωτεύουσες που κατά καιρούς τους συναντώ, δήθεν χαριτολογώντας: «Το Παρίσι, α το Παρίσι... το χαρίζουμε στους μετανάστες, μας αρκεί η επαρχία. Αυτή είναι η Γαλλία μας πλέον!»

Το λάκτισμα της δράσης το δίνει εδώ ένας έφηβος αραβικής καταγωγής. Επιτίθεται σε μιαν εβραιοπούλα. Την παραμόνευε σ' έναν υπόγειο σταθμό στάθμευσης. Προσπαθεί ματαίως να της κλέψει την τσάντα. Η παραβατική του επιχείρηση λήγει μάλλον ήπια: συλλαμβάνεται και στη συνέχεια, λόγω των πανταχού παρόντων περιώνυμων νομικών κενών ή δικονομικών νεφελωμάτων, αφήνεται ελεύθερος. Αργότερα, όμως, ο ίδιος δέχεται επίθεση από αγνώστους. Του παραμορφώνουν το πρόσωπο με βιτριόλι. Η αραβική κοινότητα πιστεύει ότι η εβραϊκή πλευρά αντεκδικείται. Εξέλιξη: άγνωστοι απάγουν τον μικρό αδελφό της προαναφερόμενης άτυχης. Τα λύτρα που ζητούν είναι υπέρογκα. Αμέσως τα βλέμματα των ιθυνόντων στρέφονται αυτή τη φορά –και δικαίως φρονούν– προς την αραβική παράταξη. Το 18ο διαμέρισμα της Πόλης των Φώτων κινδυνεύει ν' αναφλεγεί. Ο χαλκέντερος Ερβέ Κερζενεάν, κεντρικό πρόσωπο του μυθιστορήματος, αναλαμβάνει εκ καθήκοντος να ξεμπλέξει το κουβάρι των αιτίων και των αιτιατών, τα οποία κρύβονται πίσω από αυτά τα αλυσιδωτά εγκλήματα. Ως κύριος υπεύθυνος της ειρηνικής συνύπαρξης πολλών χιλιάδων μελών δέκα τουλάχιστον διαφορετικών εθνοτήτων, που ασπάζονται, μεταξύ άλλων, τους τρεις μονοθεϊσμούς, οφείλει να επιδείξει, συν τοις άλλοις, και ικανότητες του μάντη Τειρεσία.

alt
    Ο Gilles Martin-Chauffier
 

Ως παλαίμαχο στέλεχος της Αστυνομίας και μάλιστα Διοικητής ολόκληρου Τμήματός της, ο Ερβέ Κερζενεάν κρίνεται από υπηρεσιακή άποψη επαρκέστατος, σαφώς ετοιμοπόλεμος, ευφυής και βεβαίως επιχειρησιακά ιδιαιτέρως έμπειρος. Ερωτεύεται μάλλον αστόχαστα, όπως άλλωστε οφείλουν να πράττουν όλοι οι ήρωες των λεγομένων μαύρων μυθιστορημάτων. Η φιλόλογος καθηγήτρια στο Λύκειο Σαιντ-Εξυπερύ, με την οποία συνευρίσκεται τακτικά, η χαρίεσσα Ανν-Μαρί, θα αποδειχθεί μάλιστα ότι συνιστά μιαν εκδοχή της Μάτα Χάρι, σε μαφιόζικο όμως περιβάλλον. Ο Ερβέ Κερζενεάν θα διαπράξει και δη εν ψυχρώ κάτι, το οποίο δεν μπόρεσαν καν να διανοηθούν ποτέ όλοι μαζί οι ιδιωτικοί ανιχνευτές των εγκλημάτων της συναφούς λογοτεχνίας, η οποία γραμματολογικά προηγήθηκε. Εννοώ τους άμεσους και έμμεσους, τρόπον τινά, φιλολογικούς του προγόνους. Κοντολογίς, σε πλήρη αντίθεση με ό,τι θα έκανε φέρ΄ ειπείν ο εμφανώς φλεγματικός Φίλιπ Μαρλόου, δημιούργημα του μεγάλου δασκάλου του είδους, δηλαδή του Ρέιμοντ Τσάντλερ, ο όχι και τόσο ψύχραιμος Ερβέ Κερζενεάν θα συμπράξει με το Κακό, προκειμένου να επωφεληθεί των πλούσιων, αλλά απαγορευμένων καρπών, ήτοι των λύτρων. Αυτή είναι η δεύτερη ανατροπή του εξαιρετικά καλοδουλεμένου μυθιστορήματος, το οποίο συμβάλλει όσο ελάχιστα στην εποχή μας στη ριζική ανανέωση της αστυνομικής φιλολογίας. Η πρώτη ανατροπή δεν πρέπει βεβαίως ν΄ αποκαλυφθεί εδώ.

Ο Ερβέ Κερζενεάν θα διαπράξει και δη εν ψυχρώ κάτι, το οποίο δεν μπόρεσαν καν να διανοηθούν ποτέ όλοι μαζί οι ιδιωτικοί ανιχνευτές των εγκλημάτων της συναφούς λογοτεχνίας.

Αρκεί προσώρας να δώσω το στίγμα των ισορροπιών, τις οποίες πρέπει να διατηρήσει ο πολυπολιτισμικός παριζιάνικος κοινωνικός ιστός στο εσωτερικό του, προκειμένου να επιβιώσει στις δύσκολες από κάθε άποψη συγκυρίες της σήμερον. Παραθέτω τα εξής ενδεικτικά των αναλόγων τριβών, οι οποίες σημειώνονται εν γένει στη γαλλική κοινωνία σε καθημερινή, οίκοθεν νοείται, βάση: «Αν δεν έχουμε αξιόπιστες στατιστικές, φταίει το ότι ενάρετες ψυχές σαν κι εσένα βλέπουν τα αρχεία του Βισί πίσω από κάθε πόρτα και έχουν ανακηρύξει σε ταμπού οποιαδήποτε σοβαρή απογραφή όσων ζουν στη Γαλλία. Ο τρόπος της σκέψης σου είναι πολύ απλός: συνίσταται προπάντων στο να μην κοιτάς την πραγματικότητα κατάματα. Διότι η αλήθεια είναι πως ο αριθμός 20% είναι μια διπλωματική αβρότητα για να μην ανοίξει η όρεξη της Διεθνούς Ομοσπονδίας κατά του Ρατσισμού και του Αντισημιτισμού, του Μετώπου της Δεξιάς και όλων αυτών που έχουν κάνει τους μετανάστες το αγαπημένο τους παιχνίδι [...] Είχα πει ακριβώς τα αντίθετα λίγες μέρες νωρίτερα στην υστερική φαρμακοποιό. Ενώ εκείνη καταριόταν τους Άραβες κακοποιούς που την έκαναν έξαλλη, είχα μιλήσει για τους αναρίθμητους «Αραβοαστούς» που είχαν φτιάξει τη ζωή τους στη χώρα μας [...]». Από μια άποψη, όντας προφανώς ατελής ως υπηρεσιακός φορέας της ηθικής, όντας ανίκανος να είναι το Πρότυπο του στυλοβάτη του Νόμου, ο καθόλα γήινος, ήτοι «ανθρώπινος, πολύ ανθρώπινος», όπως θα συμφωνούσε εδώ ο Φρίντριχ Νίτσε, ο ευρηματικός λύτης των εγκληματολογικών σταυρολέξων Ερβέ Κερζενεάν καλείται να αποδώσει δικαιοσύνη. Κι αυτός αποτελεί την τελευταία ελπίδα για να τελεσφορήσει το Αγαθό. Εξ ου και η κρισιμότητα των αποφασιστικών, ιδιοτελών μεν εν μέρει, λυσιτελών δε, χειρισμών του.

Η μετάφραση, ευέλικτη και συνεπής στις αρχές της, μετέτρεψε το πρωτότυπο σε ό,τι αρχικά της ζητήθηκε.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι ποιητής.

altΤο Παρίσι εν καιρώ ειρήνης
Gilles Martin-Chauffier
Μτφρ. Γιάννης Στρίγκος
Πόλις 2014
Σελ. 348, τιμή € 15,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ GILLES MARTIN-CHAUFFIER


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Για το μυθιστόρημα του Laird Hunt «Neverhome» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Φωτογραφία: Η Φράνσις Κλέιτον κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. © Library of Congress.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Ποιος είπε...

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Για τη συλλογή διηγημάτων της María Fernanda Ampuero «Κοκορομαχία» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα). Φωτογραφία: Rinaldo Wurglitsch, σε ανάρτηση του Borgen Project για το Human Trafficking στο Εκουαδόρ.

Του Διονύση Μαρίνου

Σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ