paris390

Για το μυθιστόρημα του Gilles Martin-Chauffier Το Παρίσι εν καιρώ ειρήνης (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Βέη

«Αν τα φύλλα των ονείρων μας πρέπει να αγγίζουν τον παράδεισο, καλύτερα οι ρίζες των πράξεών μας να φτάνουν ως την κόλαση».
(Μονολογεί ο Ερβέ Κερζενεάν, ως άνω, σελ. 298)

Ο Ζιλ Μαρτέν-Σωφιέ, γεννημένος στο Νεϊγύ το 1954, απόφοιτος οικονομικών σπουδών, είναι αρχισυντάκτης του περιοδικού Paris Match, όπου άρχισε να εργάζεται από το 1980. Διατηρεί την επιστασία των πολιτικών θεμάτων. Γνωρίζει σε βάθος τον ψυχισμό του γαλλικού λαού. Αλλά και τις ιδιοσυγκρασίες αντιπροσωπευτικών ομάδων άλλων λαών και άλλων εθνοτήτων, οι οποίες εκούσες άκουσες έκαναν ή επιδιώκουν να κάνουν πατρίδα τους, hic et nunc, τη δική του. Γράφει στη διασταύρωση κυριολεκτικά πολλαπλών πολιτισμικών ωσμώσεων, αποδομώντας συνειδητά και καυτηριάζοντας συστηματικά. Εξ ου και η γοητεία των κειμένων του, τα οποία, περιττό να το τονίσω, επιχειρούν να στοιχειοθετήσουν μιαν ευπρόσωπη, εξ αντικειμένου ει δυνατόν, τοποθέτηση.

Ο τίτλος του βιβλίου είναι σαφώς παραπλανητικός. Οι σελίδες του εμπύρετες.

Στόχος πικρόχολων σχολίων του εν λόγω συγγραφέα, αποτελεί, μεταξύ άλλων, η διάχυτη υποκρισία μερικών λίαν προβεβλημένων χαρακτήρων του πολιτικού κατεστημένου, με το οποίο έρχεται συχνά, ως εκ των πραγμάτων, σ΄ επαφή. Ο τίτλος του βιβλίου είναι σαφώς παραπλανητικός. Οι σελίδες του είναι εμπύρετες. Η απομυθοποίηση ακυρώνει πλείστα αξιακά δεδομένα. Ό,τι με την πρώτη φορά τεκμαίρεται ασφαλές και έγκυρο, στο επόμενο κεφάλαιο καταρρέει ως σαθρό προϊόν μιας ακόμη επιπόλαιας κρίσης. Το Παρίσι κινδυνεύει να μετατραπεί σε Μπρονξ αντί σε μιαν Αλεξάνδρεια του 21ου αιώνα. Γάλλοι συνάδελφοι, ειρήσθω εν παρόδω, μου λένε συχνά πυκνά σε διάφορες πρωτεύουσες που κατά καιρούς τους συναντώ, δήθεν χαριτολογώντας: «Το Παρίσι, α το Παρίσι... το χαρίζουμε στους μετανάστες, μας αρκεί η επαρχία. Αυτή είναι η Γαλλία μας πλέον!»

Το λάκτισμα της δράσης το δίνει εδώ ένας έφηβος αραβικής καταγωγής. Επιτίθεται σε μιαν εβραιοπούλα. Την παραμόνευε σ' έναν υπόγειο σταθμό στάθμευσης. Προσπαθεί ματαίως να της κλέψει την τσάντα. Η παραβατική του επιχείρηση λήγει μάλλον ήπια: συλλαμβάνεται και στη συνέχεια, λόγω των πανταχού παρόντων περιώνυμων νομικών κενών ή δικονομικών νεφελωμάτων, αφήνεται ελεύθερος. Αργότερα, όμως, ο ίδιος δέχεται επίθεση από αγνώστους. Του παραμορφώνουν το πρόσωπο με βιτριόλι. Η αραβική κοινότητα πιστεύει ότι η εβραϊκή πλευρά αντεκδικείται. Εξέλιξη: άγνωστοι απάγουν τον μικρό αδελφό της προαναφερόμενης άτυχης. Τα λύτρα που ζητούν είναι υπέρογκα. Αμέσως τα βλέμματα των ιθυνόντων στρέφονται αυτή τη φορά –και δικαίως φρονούν– προς την αραβική παράταξη. Το 18ο διαμέρισμα της Πόλης των Φώτων κινδυνεύει ν' αναφλεγεί. Ο χαλκέντερος Ερβέ Κερζενεάν, κεντρικό πρόσωπο του μυθιστορήματος, αναλαμβάνει εκ καθήκοντος να ξεμπλέξει το κουβάρι των αιτίων και των αιτιατών, τα οποία κρύβονται πίσω από αυτά τα αλυσιδωτά εγκλήματα. Ως κύριος υπεύθυνος της ειρηνικής συνύπαρξης πολλών χιλιάδων μελών δέκα τουλάχιστον διαφορετικών εθνοτήτων, που ασπάζονται, μεταξύ άλλων, τους τρεις μονοθεϊσμούς, οφείλει να επιδείξει, συν τοις άλλοις, και ικανότητες του μάντη Τειρεσία.

alt
    Ο Gilles Martin-Chauffier
 

Ως παλαίμαχο στέλεχος της Αστυνομίας και μάλιστα Διοικητής ολόκληρου Τμήματός της, ο Ερβέ Κερζενεάν κρίνεται από υπηρεσιακή άποψη επαρκέστατος, σαφώς ετοιμοπόλεμος, ευφυής και βεβαίως επιχειρησιακά ιδιαιτέρως έμπειρος. Ερωτεύεται μάλλον αστόχαστα, όπως άλλωστε οφείλουν να πράττουν όλοι οι ήρωες των λεγομένων μαύρων μυθιστορημάτων. Η φιλόλογος καθηγήτρια στο Λύκειο Σαιντ-Εξυπερύ, με την οποία συνευρίσκεται τακτικά, η χαρίεσσα Ανν-Μαρί, θα αποδειχθεί μάλιστα ότι συνιστά μιαν εκδοχή της Μάτα Χάρι, σε μαφιόζικο όμως περιβάλλον. Ο Ερβέ Κερζενεάν θα διαπράξει και δη εν ψυχρώ κάτι, το οποίο δεν μπόρεσαν καν να διανοηθούν ποτέ όλοι μαζί οι ιδιωτικοί ανιχνευτές των εγκλημάτων της συναφούς λογοτεχνίας, η οποία γραμματολογικά προηγήθηκε. Εννοώ τους άμεσους και έμμεσους, τρόπον τινά, φιλολογικούς του προγόνους. Κοντολογίς, σε πλήρη αντίθεση με ό,τι θα έκανε φέρ΄ ειπείν ο εμφανώς φλεγματικός Φίλιπ Μαρλόου, δημιούργημα του μεγάλου δασκάλου του είδους, δηλαδή του Ρέιμοντ Τσάντλερ, ο όχι και τόσο ψύχραιμος Ερβέ Κερζενεάν θα συμπράξει με το Κακό, προκειμένου να επωφεληθεί των πλούσιων, αλλά απαγορευμένων καρπών, ήτοι των λύτρων. Αυτή είναι η δεύτερη ανατροπή του εξαιρετικά καλοδουλεμένου μυθιστορήματος, το οποίο συμβάλλει όσο ελάχιστα στην εποχή μας στη ριζική ανανέωση της αστυνομικής φιλολογίας. Η πρώτη ανατροπή δεν πρέπει βεβαίως ν΄ αποκαλυφθεί εδώ.

Ο Ερβέ Κερζενεάν θα διαπράξει και δη εν ψυχρώ κάτι, το οποίο δεν μπόρεσαν καν να διανοηθούν ποτέ όλοι μαζί οι ιδιωτικοί ανιχνευτές των εγκλημάτων της συναφούς λογοτεχνίας.

Αρκεί προσώρας να δώσω το στίγμα των ισορροπιών, τις οποίες πρέπει να διατηρήσει ο πολυπολιτισμικός παριζιάνικος κοινωνικός ιστός στο εσωτερικό του, προκειμένου να επιβιώσει στις δύσκολες από κάθε άποψη συγκυρίες της σήμερον. Παραθέτω τα εξής ενδεικτικά των αναλόγων τριβών, οι οποίες σημειώνονται εν γένει στη γαλλική κοινωνία σε καθημερινή, οίκοθεν νοείται, βάση: «Αν δεν έχουμε αξιόπιστες στατιστικές, φταίει το ότι ενάρετες ψυχές σαν κι εσένα βλέπουν τα αρχεία του Βισί πίσω από κάθε πόρτα και έχουν ανακηρύξει σε ταμπού οποιαδήποτε σοβαρή απογραφή όσων ζουν στη Γαλλία. Ο τρόπος της σκέψης σου είναι πολύ απλός: συνίσταται προπάντων στο να μην κοιτάς την πραγματικότητα κατάματα. Διότι η αλήθεια είναι πως ο αριθμός 20% είναι μια διπλωματική αβρότητα για να μην ανοίξει η όρεξη της Διεθνούς Ομοσπονδίας κατά του Ρατσισμού και του Αντισημιτισμού, του Μετώπου της Δεξιάς και όλων αυτών που έχουν κάνει τους μετανάστες το αγαπημένο τους παιχνίδι [...] Είχα πει ακριβώς τα αντίθετα λίγες μέρες νωρίτερα στην υστερική φαρμακοποιό. Ενώ εκείνη καταριόταν τους Άραβες κακοποιούς που την έκαναν έξαλλη, είχα μιλήσει για τους αναρίθμητους «Αραβοαστούς» που είχαν φτιάξει τη ζωή τους στη χώρα μας [...]». Από μια άποψη, όντας προφανώς ατελής ως υπηρεσιακός φορέας της ηθικής, όντας ανίκανος να είναι το Πρότυπο του στυλοβάτη του Νόμου, ο καθόλα γήινος, ήτοι «ανθρώπινος, πολύ ανθρώπινος», όπως θα συμφωνούσε εδώ ο Φρίντριχ Νίτσε, ο ευρηματικός λύτης των εγκληματολογικών σταυρολέξων Ερβέ Κερζενεάν καλείται να αποδώσει δικαιοσύνη. Κι αυτός αποτελεί την τελευταία ελπίδα για να τελεσφορήσει το Αγαθό. Εξ ου και η κρισιμότητα των αποφασιστικών, ιδιοτελών μεν εν μέρει, λυσιτελών δε, χειρισμών του.

Η μετάφραση, ευέλικτη και συνεπής στις αρχές της, μετέτρεψε το πρωτότυπο σε ό,τι αρχικά της ζητήθηκε.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι ποιητής.

altΤο Παρίσι εν καιρώ ειρήνης
Gilles Martin-Chauffier
Μτφρ. Γιάννης Στρίγκος
Πόλις 2014
Σελ. 348, τιμή € 15,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ GILLES MARTIN-CHAUFFIER

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) –  Εκατό χρόνια από τη γέννησή του (2)

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) – Εκατό χρόνια από τη γέννησή του (2)

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, κ. Σταύρος&nb...

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

Οι Εκδόσεις Καστανιώτη προκηρύσσουν για τρίτη χρονιά τον διαγωνισμό «Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο». Ένας διαγωνισμός που ξεκίνησε ως μια δημιουργική διέξοδος την περίοδο της πρώτης καραντίνας, αγαπήθηκε και συνεχίζεται με επιτυχία.

Επιμέλεια: Book Press

...
Ντέμπορα Λέβι: «Με τη συγγραφή ξαναβρήκα τη φωνή μου μετά τη σύλληψη του πατέρα μου»

Ντέμπορα Λέβι: «Με τη συγγραφή ξαναβρήκα τη φωνή μου μετά τη σύλληψη του πατέρα μου»

Τα βιβλία της Ντέμπορα Λέβι (Deborah Levy) έχουν αγαπηθεί από τους κριτικούς και το αναγνωστικό κοινό. Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα ελληνικά το νέο της βιβλίο με τίτλο «Ο άνθρωπος που τα είδε όλα», από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Αργυρώς Μαντόγλου. Σε συνέντευξή της στον Γκάρντιαν, η Βρετανίδα μυθιστοριογράφος ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ