benacquista-390

Ο Τονίνο Μπενακουίστα σατιρίζει την εξωραΐσμένη εικόνα της Mαφίας στην Επικίνδυνη Οικογένεια.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Η τετραμελής οικογένεια των Μπλέηκ εγκαθίσταται μέσα στα άγρια μεσάνυχτα σ' ένα κοιμισμένο (και επινοημένο) χωριουδάκι της Νορμανδίας, τη Σαλόν-συρ-Αβρ. Στη γειτονιά, ο Φρανκ Μπλέηκ συστήνεται ως συγγραφέας που γράφει (ακόμη) ένα βιβλίο για την απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία το 1944, τη D-Day που έκρινε το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Η γυναίκα του, η Μάγκυ, εντάσσεται γρήγορα στη τοπική κοινωνία, προσφέροντας εθελοντική εργασία. Τα παιδιά τους, η 17χρονη Μπελλ (όνομα και πράμα) και ο 14χρονος Ουώρρεν προσπαθούν να προσαρμοστούν στο περιβάλλον του λυκείου, το καθένα με τον τρόπο του.

Εκ πρώτης όψεως, πρόκειται για μια απλή και συνηθισμένη οικογένεια Αμερικανών. Ωστόσο, το πραγματικό όνομα του Φρανκ είναι Τζοβάννι Μαντζόνι και διετέλεσε για πολλά χρόνια εκτελεστής της μαφίας, μέχρις ότου το FBI τον «έπεισε» να καταθέσει εναντίον των πρώην συνεργατών και φίλων του. Η μαρτυρία του στο δικαστήριο διέλυσε τις πέντε μεγάλες οικογένειες της Ανατολικής Ακτής, στέλνοντας σε φυλακές υψίστης ασφαλείας δεκάδες goodfellas, μαζί και τον capo di capi, τον φοβερό και τρομερό Ντον Μιμίνο. Έκτοτε, οι Μαντζόνι, ενταγμένοι σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων, περιφέρονται σε διάφορες μικρές πόλεις της Γαλλίας, προσπαθώντας να αποφύγουν το μακρύ χέρι της μαφίας – και τους εκτελεστές της, που έχουν να κερδίσουν 20 εκατομμύρια δολάρια αν εξαλείψουν τους Μαντζόνι από προσώπου γης. Τα μόνα ορατά σημάδια διαφορετικότητας των Μαντζόνι είναι ότι σε μια μονοκατοικία απέναντι από τη δική τους, δυο πράκτορες του FBI τους παρακολουθούν επί 24ωρου βάσεως για να τους προστατεύσουν, όπως επίσης το όνομα του σκύλου τους: Malavita – κακιά ζωή, συνώνυμο του Κόζα Νόστρα, Μαφία, Onorevole Società, Καμόρα...

Τονίνο Μπενακουίστα: από το Μεσογειακό Νουάρ μέχρι την κοινωνική σάτιρα 

benacquista-photoΟ Τονίνο Μπενακουίστα, γεννημένος στη Γαλλία από Ιταλούς μετανάστες, είναι από τους πιο πολύπλευρους συγγραφείς της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας. Γράφει αστυνομικά και κοινωνικά μυθιστορήματα, σενάρια για την τηλεόραση και το σινεμά, κόμικς. Στο ευρύ κοινό έγινε γνωστός χάρη σ' ένα μυθιστόρημα που δεν ήταν αστυνομικό, την ευφυέστατη Σάγκα (Πόλις, 1999), στο οποίο σατίριζε απολαυστικά το χώρο της τηλεοπτικής σαπουνόπερας. Παρότι τα αστυνομικά του προσεγγίζουν αυτό που ονομάζουμε Μεσογειακό Νουάρ, έχουν κι αρκετές διαφορές αφού οι ήρωες του είναι απλοί άνθρωποι κι όχι επαγγελματίες αστυνομικοί ή ντετέκτιβ. Όλα τα έργα του (Τα δόντια της αυγής, Η κωμωδία των αποτυχημένων) δείχνουν βαθιά γνώση των συμβάσεων του αστυνομικού, τις οποίες ανατρέπει με διεισδυτικό και καυστικό χιούμορ, χωρίς να ξεπέφτει στην παρωδία.

Να βλέπεις έναν εχθρό να ψοφάει είναι πολύ πιο γλυκό από το να αποκτάς έναν καινούργιο φίλο· ποιος χρειάζεται καινούργιους φίλους;

Ο Μπενακουίστα έχει πει ότι ως παιδί έβλεπε μανιωδώς τηλεόραση και κυρίως τη σειρά οι Αδιάφθοροι. Στην Επικίνδυνη Οικογένεια ξαναθυμάται τις παιδικές του επιρροές και δημιουργεί ένα μαφιόζικο αστυνομικό μυθιστόρημα, τινάζοντας στον αέρα όλη την παραφιλολογία που δημιούργησαν τα βιβλία του Μάριο Πούζο και οι ταινίες του Σκορτσέζε. Το εξαιρετικό εύρημα της πλοκής του είναι ότι ο Φρανκ/Τζοβάννι (ο οποίος δεν έχει διαβάσει ούτε ένα βιβλίο στη ζωή του), ανακαλύπτει μια παλιά γραφομηχανή Brother και αποφασίζει να γράψει τα απομνημονεύματά του. Σκηνή ανθολογίας το σημείο όπου ο Φρανκ αναρωτιέται σε τι ακριβώς χρησιμεύει η άνω τελεία και τη δοκιμάζει στην εξής φράση: να βλέπεις έναν εχθρό να ψοφάει είναι πολύ πιο γλυκό από το να αποκτάς έναν καινούργιο φίλο· ποιος χρειάζεται καινούργιους φίλους;

Καυστική σάτιρα με λεπτό χιούμορ 

Στην εξέλιξη της ιστορίας, κάνουμε τη γνωριμία των δυο πρακτόρων του FBI, ντι Τσίκο και Καπούτο, και του προϊσταμένου τους Κουϊντιλιάνι, τους οποίους εξευμενίζει η Μάγκυ με πιάτα κλασικής ιταλικής κουζίνας, παρηγορώντας τους για την αναγκαστική ξενιτιά στη Γαλλία και τις αλλόκοτες συνήθειές της. Κι εδώ υπάρχει μια αστεία σκηνή όπου οι ιταλικής καταγωγής αμερικανοί πράκτορες περιγράφουν με βδελυγμία την ανατριχιαστική συνήθεια των Γάλλων να βάζουν βούτυρο στα φαγητά τους, αντί για αγνό και υγιεινό ελαιόλαδο. Το βιβλίο είναι γεμάτο μικρές κι αθώες λεπτομέρειες που σχολιάζουν τις πολιτισμικές διαφορές των δύο λαών και τονίζουν το σνομπισμό των Γάλλων. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της γραφής του Μπενακουίστα που συναντάμε σε όλα τα βιβλία του· κεντάει με πολύ προσοχή και χιούμορ τις μικρές συνήθειες των απλών ανθρώπων, τα φαγητά και τα ρούχα τους, τις εμμονές τους και τις γιορτές με τις οποίες διανθίζουν την καθημερινότητά τους.

 Ο Μπενακουίστα θέλει να παίξει με την εξωραϊσμένη εικόνα του γκαγκστερισμού. 

Η κλιμάκωση της πλοκής φτάνει όταν μετά από μια σειρά απίθανων συμπτώσεων, ο καταδικασμένος σε κάθειρξη 400 χρόνων Ντον Μιμίνο μαθαίνει πού κρύβεται ο προδότης Μαντζόνι και στέλνει δέκα επαγγελματίες εκτελεστές να τον σφάξουν και να τον γδάρουν. Οι Goodfellas περιγράφονται ως μάλλον Dumbfellas και φυσικά Badfellas, όπως είναι και ο τίτλος της αγγλικής μετάφρασης του βιβλίου. Το συγκεκριμένο κομμάτι της πλοκής ξεπέφτει σε στερεότυπα, αλλά σε γενικές γραμμές οι ήρωες μας ξαφνιάζουν με τις ανησυχίες τους: μικροί και μεγάλοι αναρωτιούνται για τη διαμάχη του καλού με το κακό, την τιμιότητα, την αφοσίωση και την προδοσία. Γράφει σε κάποιο σημείο ο Φρανκ: Η επιθυμία... Τις περισσότερες φορές είναι πιο αποτελεσματική από την απειλή.

benacquista-malavitaΤα αποσπάσματα των απομνημονευμάτων του Φρανκ/Τζοβάνι είναι τα καλύτερα και συγχρόνως τα πιο προβληματικά κομμάτια του βιβλίου. Ενώ μέχρι τη μέση της πλοκής βοηθούν τον αναγνώστη να σχηματίσει μια σαφή εικόνα της προέλευσης της οικογένειας Μπλέηκ/Μαντζόνι, στο τέλος γίνονται ένας εύσχημος τρόπος για να κλείσει η πλοκή.

Το βιβλίο, που θα μπορούσε να έχει υπότιτλο «Ο Τόνυ Σοπράνο πάει Γαλλία», δεν διεκδικεί εύσημα αληθοφάνειας. Από την αρχή φαίνεται καθαρά ότι ο Μπενακουίστα θέλει να παίξει με την εξωραϊσμένη εικόνα του γκαγκστερισμού, κάτι που χάνεται στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου από τον Λυκ Μπεσόν. Στην ταινία του 2013, που έχει τίτλο The Family, πρωταγωνιστεί (φυσικά) ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, η Μισέλ Φάιφερ και ο Τόμυ Λη Τζόουνς.

Η επιτυχία της Επικίνδυνης Οικογένειας οδήγησε τον Μπενακουίστα στη συγγραφή ενός σίκουελ, κατά κάποιο τρόπο, το οποίο κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2010, με τίτλο Μελιτζάνες alla mafia, από τις εκδόσεις Modern Times (που είχαν κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 2008 την Επικίνδυνη Οικογένεια, με τίτλο Malavita).

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ 

benacquista-exofylloΕπικίνδυνη οικογένεια
Tonino Benacquista
Μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη
Άγρα 2013
Σελ. 416, τιμή: € 14,00
politeia-link
 
 
 
 
 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ TONINO BENACQUISTA 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) –  Εκατό χρόνια από τη γέννησή του (2)

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) – Εκατό χρόνια από τη γέννησή του (2)

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, κ. Σταύρος&nb...

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

Οι Εκδόσεις Καστανιώτη προκηρύσσουν για τρίτη χρονιά τον διαγωνισμό «Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο». Ένας διαγωνισμός που ξεκίνησε ως μια δημιουργική διέξοδος την περίοδο της πρώτης καραντίνας, αγαπήθηκε και συνεχίζεται με επιτυχία.

Επιμέλεια: Book Press

...
Ντέμπορα Λέβι: «Με τη συγγραφή ξαναβρήκα τη φωνή μου μετά τη σύλληψη του πατέρα μου»

Ντέμπορα Λέβι: «Με τη συγγραφή ξαναβρήκα τη φωνή μου μετά τη σύλληψη του πατέρα μου»

Τα βιβλία της Ντέμπορα Λέβι (Deborah Levy) έχουν αγαπηθεί από τους κριτικούς και το αναγνωστικό κοινό. Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα ελληνικά το νέο της βιβλίο με τίτλο «Ο άνθρωπος που τα είδε όλα», από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Αργυρώς Μαντόγλου. Σε συνέντευξή της στον Γκάρντιαν, η Βρετανίδα μυθιστοριογράφος ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ