benacquista-390

Ο Τονίνο Μπενακουίστα σατιρίζει την εξωραΐσμένη εικόνα της Mαφίας στην Επικίνδυνη Οικογένεια.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Η τετραμελής οικογένεια των Μπλέηκ εγκαθίσταται μέσα στα άγρια μεσάνυχτα σ' ένα κοιμισμένο (και επινοημένο) χωριουδάκι της Νορμανδίας, τη Σαλόν-συρ-Αβρ. Στη γειτονιά, ο Φρανκ Μπλέηκ συστήνεται ως συγγραφέας που γράφει (ακόμη) ένα βιβλίο για την απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία το 1944, τη D-Day που έκρινε το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Η γυναίκα του, η Μάγκυ, εντάσσεται γρήγορα στη τοπική κοινωνία, προσφέροντας εθελοντική εργασία. Τα παιδιά τους, η 17χρονη Μπελλ (όνομα και πράμα) και ο 14χρονος Ουώρρεν προσπαθούν να προσαρμοστούν στο περιβάλλον του λυκείου, το καθένα με τον τρόπο του.

Εκ πρώτης όψεως, πρόκειται για μια απλή και συνηθισμένη οικογένεια Αμερικανών. Ωστόσο, το πραγματικό όνομα του Φρανκ είναι Τζοβάννι Μαντζόνι και διετέλεσε για πολλά χρόνια εκτελεστής της μαφίας, μέχρις ότου το FBI τον «έπεισε» να καταθέσει εναντίον των πρώην συνεργατών και φίλων του. Η μαρτυρία του στο δικαστήριο διέλυσε τις πέντε μεγάλες οικογένειες της Ανατολικής Ακτής, στέλνοντας σε φυλακές υψίστης ασφαλείας δεκάδες goodfellas, μαζί και τον capo di capi, τον φοβερό και τρομερό Ντον Μιμίνο. Έκτοτε, οι Μαντζόνι, ενταγμένοι σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων, περιφέρονται σε διάφορες μικρές πόλεις της Γαλλίας, προσπαθώντας να αποφύγουν το μακρύ χέρι της μαφίας – και τους εκτελεστές της, που έχουν να κερδίσουν 20 εκατομμύρια δολάρια αν εξαλείψουν τους Μαντζόνι από προσώπου γης. Τα μόνα ορατά σημάδια διαφορετικότητας των Μαντζόνι είναι ότι σε μια μονοκατοικία απέναντι από τη δική τους, δυο πράκτορες του FBI τους παρακολουθούν επί 24ωρου βάσεως για να τους προστατεύσουν, όπως επίσης το όνομα του σκύλου τους: Malavita – κακιά ζωή, συνώνυμο του Κόζα Νόστρα, Μαφία, Onorevole Società, Καμόρα...

Τονίνο Μπενακουίστα: από το Μεσογειακό Νουάρ μέχρι την κοινωνική σάτιρα 

benacquista-photoΟ Τονίνο Μπενακουίστα, γεννημένος στη Γαλλία από Ιταλούς μετανάστες, είναι από τους πιο πολύπλευρους συγγραφείς της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας. Γράφει αστυνομικά και κοινωνικά μυθιστορήματα, σενάρια για την τηλεόραση και το σινεμά, κόμικς. Στο ευρύ κοινό έγινε γνωστός χάρη σ' ένα μυθιστόρημα που δεν ήταν αστυνομικό, την ευφυέστατη Σάγκα (Πόλις, 1999), στο οποίο σατίριζε απολαυστικά το χώρο της τηλεοπτικής σαπουνόπερας. Παρότι τα αστυνομικά του προσεγγίζουν αυτό που ονομάζουμε Μεσογειακό Νουάρ, έχουν κι αρκετές διαφορές αφού οι ήρωες του είναι απλοί άνθρωποι κι όχι επαγγελματίες αστυνομικοί ή ντετέκτιβ. Όλα τα έργα του (Τα δόντια της αυγής, Η κωμωδία των αποτυχημένων) δείχνουν βαθιά γνώση των συμβάσεων του αστυνομικού, τις οποίες ανατρέπει με διεισδυτικό και καυστικό χιούμορ, χωρίς να ξεπέφτει στην παρωδία.

Να βλέπεις έναν εχθρό να ψοφάει είναι πολύ πιο γλυκό από το να αποκτάς έναν καινούργιο φίλο· ποιος χρειάζεται καινούργιους φίλους;

Ο Μπενακουίστα έχει πει ότι ως παιδί έβλεπε μανιωδώς τηλεόραση και κυρίως τη σειρά οι Αδιάφθοροι. Στην Επικίνδυνη Οικογένεια ξαναθυμάται τις παιδικές του επιρροές και δημιουργεί ένα μαφιόζικο αστυνομικό μυθιστόρημα, τινάζοντας στον αέρα όλη την παραφιλολογία που δημιούργησαν τα βιβλία του Μάριο Πούζο και οι ταινίες του Σκορτσέζε. Το εξαιρετικό εύρημα της πλοκής του είναι ότι ο Φρανκ/Τζοβάννι (ο οποίος δεν έχει διαβάσει ούτε ένα βιβλίο στη ζωή του), ανακαλύπτει μια παλιά γραφομηχανή Brother και αποφασίζει να γράψει τα απομνημονεύματά του. Σκηνή ανθολογίας το σημείο όπου ο Φρανκ αναρωτιέται σε τι ακριβώς χρησιμεύει η άνω τελεία και τη δοκιμάζει στην εξής φράση: να βλέπεις έναν εχθρό να ψοφάει είναι πολύ πιο γλυκό από το να αποκτάς έναν καινούργιο φίλο· ποιος χρειάζεται καινούργιους φίλους;

Καυστική σάτιρα με λεπτό χιούμορ 

Στην εξέλιξη της ιστορίας, κάνουμε τη γνωριμία των δυο πρακτόρων του FBI, ντι Τσίκο και Καπούτο, και του προϊσταμένου τους Κουϊντιλιάνι, τους οποίους εξευμενίζει η Μάγκυ με πιάτα κλασικής ιταλικής κουζίνας, παρηγορώντας τους για την αναγκαστική ξενιτιά στη Γαλλία και τις αλλόκοτες συνήθειές της. Κι εδώ υπάρχει μια αστεία σκηνή όπου οι ιταλικής καταγωγής αμερικανοί πράκτορες περιγράφουν με βδελυγμία την ανατριχιαστική συνήθεια των Γάλλων να βάζουν βούτυρο στα φαγητά τους, αντί για αγνό και υγιεινό ελαιόλαδο. Το βιβλίο είναι γεμάτο μικρές κι αθώες λεπτομέρειες που σχολιάζουν τις πολιτισμικές διαφορές των δύο λαών και τονίζουν το σνομπισμό των Γάλλων. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της γραφής του Μπενακουίστα που συναντάμε σε όλα τα βιβλία του· κεντάει με πολύ προσοχή και χιούμορ τις μικρές συνήθειες των απλών ανθρώπων, τα φαγητά και τα ρούχα τους, τις εμμονές τους και τις γιορτές με τις οποίες διανθίζουν την καθημερινότητά τους.

 Ο Μπενακουίστα θέλει να παίξει με την εξωραϊσμένη εικόνα του γκαγκστερισμού. 

Η κλιμάκωση της πλοκής φτάνει όταν μετά από μια σειρά απίθανων συμπτώσεων, ο καταδικασμένος σε κάθειρξη 400 χρόνων Ντον Μιμίνο μαθαίνει πού κρύβεται ο προδότης Μαντζόνι και στέλνει δέκα επαγγελματίες εκτελεστές να τον σφάξουν και να τον γδάρουν. Οι Goodfellas περιγράφονται ως μάλλον Dumbfellas και φυσικά Badfellas, όπως είναι και ο τίτλος της αγγλικής μετάφρασης του βιβλίου. Το συγκεκριμένο κομμάτι της πλοκής ξεπέφτει σε στερεότυπα, αλλά σε γενικές γραμμές οι ήρωες μας ξαφνιάζουν με τις ανησυχίες τους: μικροί και μεγάλοι αναρωτιούνται για τη διαμάχη του καλού με το κακό, την τιμιότητα, την αφοσίωση και την προδοσία. Γράφει σε κάποιο σημείο ο Φρανκ: Η επιθυμία... Τις περισσότερες φορές είναι πιο αποτελεσματική από την απειλή.

benacquista-malavitaΤα αποσπάσματα των απομνημονευμάτων του Φρανκ/Τζοβάνι είναι τα καλύτερα και συγχρόνως τα πιο προβληματικά κομμάτια του βιβλίου. Ενώ μέχρι τη μέση της πλοκής βοηθούν τον αναγνώστη να σχηματίσει μια σαφή εικόνα της προέλευσης της οικογένειας Μπλέηκ/Μαντζόνι, στο τέλος γίνονται ένας εύσχημος τρόπος για να κλείσει η πλοκή.

Το βιβλίο, που θα μπορούσε να έχει υπότιτλο «Ο Τόνυ Σοπράνο πάει Γαλλία», δεν διεκδικεί εύσημα αληθοφάνειας. Από την αρχή φαίνεται καθαρά ότι ο Μπενακουίστα θέλει να παίξει με την εξωραϊσμένη εικόνα του γκαγκστερισμού, κάτι που χάνεται στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου από τον Λυκ Μπεσόν. Στην ταινία του 2013, που έχει τίτλο The Family, πρωταγωνιστεί (φυσικά) ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, η Μισέλ Φάιφερ και ο Τόμυ Λη Τζόουνς.

Η επιτυχία της Επικίνδυνης Οικογένειας οδήγησε τον Μπενακουίστα στη συγγραφή ενός σίκουελ, κατά κάποιο τρόπο, το οποίο κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2010, με τίτλο Μελιτζάνες alla mafia, από τις εκδόσεις Modern Times (που είχαν κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 2008 την Επικίνδυνη Οικογένεια, με τίτλο Malavita).

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ 

benacquista-exofylloΕπικίνδυνη οικογένεια
Tonino Benacquista
Μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη
Άγρα 2013
Σελ. 416, τιμή: € 14,00
politeia-link
 
 
 
 
 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ TONINO BENACQUISTA 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Για το μυθιστόρημα του Laird Hunt «Neverhome» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Φωτογραφία: Η Φράνσις Κλέιτον κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. © Library of Congress.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Ποιος είπε...

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Για τη συλλογή διηγημάτων της María Fernanda Ampuero «Κοκορομαχία» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα). Φωτογραφία: Rinaldo Wurglitsch, σε ανάρτηση του Borgen Project για το Human Trafficking στο Εκουαδόρ.

Του Διονύση Μαρίνου

Σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ντροπή διήγημα της Χαράς Κούππα

Ντροπή διήγημα της Χαράς Κούππα

Ο κεντρικός πεζόδρομος έχει για τα καλά ησυχάσει. Μοναδική παραφωνία ο ήχος μιας πλαστικής σακούλας που σουσουρίζει δίπλα από τον σκουπιδοτενεκέ, παραδομένη στη δίνη μιας ξαφνικής ριπής ανέμου.

Της Χαράς Κούππα

Ο μήνας είναι Μάρτιος κι η ατμόσφαιρα ίσα ...

Ιζαμπέλ Ιπέρ ξανά στη Στέγη με «Γυάλινο κόσμο»

Ιζαμπέλ Ιπέρ ξανά στη Στέγη με «Γυάλινο κόσμο»

Ο «Γυάλινος Κόσμος» του Tennessee Williams, σε σκηνοθεσία του Ivo van Hove, με την Isabelle Huppert, παρουσιάζεται στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης για μόνο 3 παραστάσεις στις 13 & 14 Νοεμβρίου.

Επιμέλεια: Book Press

Δυο σταρ του θεάτρου, ο Ίβο ...

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ