gutierez250

Της Εύας Στάμου 

Το μυθιστόρημα του Γκουτιέρες περιέχει μία σειρά από ευκρινείς, πυκνές περιγραφές που προσφέρουν στον αναγνώστη μια ολοζώντανη και άκρως παρακμιακή εικόνα της σύγχρονης Κούβας.

Οι ήρωες στον κόσμο του Γκουτιέρες είναι οι φτωχοδιάβολοι των κεντρικών συνοικιών της Αβάνας, που ξοδεύουν τον χρόνο τους πίνοντας ρούμι και παίρνοντας ουσίες, παρανομώντας, αποσπώντας με διάφορους τρόπους λεφτά από τους Δυτικούς τουρίστες και, φυσικά, κάνοντας έρωτα.

Χωρίς αμφιβολία ο Γκουτιέρες γνωρίζει πώς να διατηρεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη που αναζητά στα βιβλία Κουβανών συγγραφέων, μια εξωτική, ερεθιστική αφήγηση, στα όρια της πορνογραφίας. Το σεξ κυριαρχεί σε κάθε επεισόδιο της ιστορίας, κεντρικός ήρωας της οποίας είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, που ζυγίζει τη ζωή του ανάμεσα σε δύο γυναίκες τελείως διαφορετικές μεταξύ τους.

Από τη μία, το βιβλίο είναι γεμάτο γλαφυρές περιγραφές των ερωτικών σκηνών που ο Γκουτιέρες μοιράζεται με την Γκλόρια, μια όμορφη, νεαρή μιγάδα που χωρίς αναστολές απολαμβάνει το σεξ με διάφορους Κουβανούς, αλλά και με Δυτικούς τουρίστες έναντι χρημάτων. Από την άλλη, ο Γκουτιέρες αφηγείται την ερωτική του περιπέτεια με την όμορφη, μα συντηρητική, Σουηδή μεταφράστρια που έχει την ευκαιρία να επισκεφθεί στη χώρα της, ως καλεσμένος του Σουηδικού Κράτους.

Δύο γυναίκες, δύο αφηγηματικοί πόλοι

Οι ακραίες -όπως παρουσιάζονται- αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο γυναίκες, τις δύο χώρες, τις δύο κουλτούρες, λειτουργούν σαν δύο αφηγηματικοί πόλοι που, στα χέρια του Γκουτιέρες, δημιουργούν τελικά ένα στερεότυπο που γρήγορα καθίσταται μάλλον προβλέψιμο και κουραστικό για τον αναγνώστη. Η Κουβανή ερωμένη, απόλυτα εξοικειωμένη με το σώμα της, το σεξ, τις ερωτικές επιθυμίες και φαντασιώσεις των αντρών, αντιπαραβάλλεται στην ψυχρή, συγκρατημένη λευκή Δυτική που δεν καταφέρνει να ικανοποιήσει τις αντρικές επιθυμίες με τον υποτακτικό τρόπο που γνωρίζει η υπερσεξουαλική μιγάδα.

Όλα όσα εκπλήσσουν και ξενίζουν τον συγγραφέα -η «στεγνή», βαρετή καθημερινότητα των Δυτικών, το κυνήγι του χρόνου, το άγχος της επαγγελματικής επιτυχίας, η δυσκολία τους να χαλαρώσουν, η πολιτική ορθότητα κι ο επάρατος φεμινισμός, που υπερκαθορίζουν κάθε μορφή της ερωτικής επιθυμίας- παρουσιάζονται με απλοϊκό τρόπο, χωρίς καμία απόπειρα εμβάθυνσης ή αφηγηματικής ανάπτυξης, αναπαράγοντας παρωχημένες απόψεις για τη Λευκή γυναίκα. Την ίδια στιγμή, ο ζωώδης τρόπος με τον οποίο απεικονίζονται οι Μαύρες γυναίκες, οι περιγραφές της συμπεριφοράς και του κορμιού τους, που περιορίζονται στο μέγεθος και το σχήμα του στήθους και των οπισθίων τους, προάγει μία εξίσου ξεπερασμένη και έντονα σεξιστική εικόνα.

Αναπαραγωγή στερεοτύπων

Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι ότι στο βιβλίο δεν υπάρχει στοχασμός πάνω στην ψυχική και συναισθηματική ιδιαιτερότητα της κάθε πρωταγωνίστριας. Η ιστορία είναι γεμάτη γενικεύσεις για την γυναικεία ερωτική συμπεριφορά, ιδωμένη αποκλειστικά μέσα από την περιορισμένη φαλλοκρατική ματιά του μεσήλικα συγγραφέα.

Το αποτέλεσμα είναι η αναπαραγωγή ενός ερωτικού δίπολου που στερείται πρωτοτυπίας και φρεσκάδας. Αυτό που παρουσιάζει ίσως ενδιαφέρον είναι ότι στην περίπτωση του Γκουτιέρες ο συγγραφέας τονίζει κατ’ επανάληψη πως αν έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα στους δύο τύπους γυναικών, θα προτιμούσε την πονηρή, δίχως ηθικές αναστολές Κουβανή, την χινετέρα, που χρησιμοποιεί το μυαλό και το κορμί της προκειμένου να πάρει από τον άντρα λεφτά και αντιμετωπίζει την ερωτική πράξη ως το κύριο μέσο διασφάλισης της επιβίωσής της. Έτσι, όμως, ο συγγραφέας νομιμοποιεί απόλυτα τις περιπτώσεις, τόσο συνηθισμένες δυστυχώς στη χώρα του, όπου οι σχέσεις των δύο φύλων στηρίζονται αποκλειστικά στην οικονομική συναλλαγή, αλλά και την γυναικεία πορνεία θεωρώντας την τον πιο φυσικό τρόπο για να ζει μια γυναίκα τον έρωτα και να έρχεται σε επαφή με τους άντρες.

Ο Γκουτιέρες διαφημίζεται συχνά ως «ο Κουβανός Τσαρλς Μπουκόφσκι». Ο παραλληλισμός αυτός δεν είναι κατά τη γνώμη μου ιδιαίτερα εύστοχος. Αν και αυτό που μοιράζονται οι δύο συγγραφείς είναι η προκλητική γλώσσα που υποστηρίζει το ερεθιστικό ερωτικό περιεχόμενο των ιστοριών τους, το κείμενο του Κουβανού συγγραφέα δεν έχει την εκφραστική πυκνότητα, και την ανατρεπτικότητα, τόσο αφηγηματικά όσο και ιδεολογικά, που χαρακτηρίζουν τα (συχνά άκρως σεξιστικά) διηγήματα του Μπουκόφσκι -και που διακρίνουν την λογοτεχνική καινοτομία από την απλά «ευχάριστη», ερωτική λογοτεχνία. 

erotas_cubaΟ έρωτας νοστάλγησε την Κούβα
Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες
Μτφρ. Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη
Εκδοσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2011
Τιμή: € 11,00, σελ. 371

alt

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

Για το μυθιστόρημα της Χάνια Γιαναγκιχάρα [Hanya Yanagihara] «Προς τον παράδεισο» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Την 48χρονη σήμερα Χάνια Γιαναγκιχάρα τη γνωρίσαμε από το δεύτερο βιβλίο της, το Λίγη ζωή, ένα ο...

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

Για το βραβευμένο –με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης– μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς [J. K. Huysmans] «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Auguste Leroux (1871-1954) για το βιβλίο του Joris-Karl Huysmans, το 1920....

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

«Οι μεταλλάξεις» του Λουξεμβουργιανού συγγραφέα Φράνσις Κιρπς είναι επτά ιστορίες και ένα ποίημα, με αντίστοιχο πρότυπο και σημείο αναφοράς ένα κλασικό κείμενο – από την Κοκκινοσκουφίτσα μέχρι τη Βιρτζίνια Γουλφ. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στην Αγγελ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ