gutierez250

Της Εύας Στάμου 

Το μυθιστόρημα του Γκουτιέρες περιέχει μία σειρά από ευκρινείς, πυκνές περιγραφές που προσφέρουν στον αναγνώστη μια ολοζώντανη και άκρως παρακμιακή εικόνα της σύγχρονης Κούβας.

Οι ήρωες στον κόσμο του Γκουτιέρες είναι οι φτωχοδιάβολοι των κεντρικών συνοικιών της Αβάνας, που ξοδεύουν τον χρόνο τους πίνοντας ρούμι και παίρνοντας ουσίες, παρανομώντας, αποσπώντας με διάφορους τρόπους λεφτά από τους Δυτικούς τουρίστες και, φυσικά, κάνοντας έρωτα.

Χωρίς αμφιβολία ο Γκουτιέρες γνωρίζει πώς να διατηρεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη που αναζητά στα βιβλία Κουβανών συγγραφέων, μια εξωτική, ερεθιστική αφήγηση, στα όρια της πορνογραφίας. Το σεξ κυριαρχεί σε κάθε επεισόδιο της ιστορίας, κεντρικός ήρωας της οποίας είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, που ζυγίζει τη ζωή του ανάμεσα σε δύο γυναίκες τελείως διαφορετικές μεταξύ τους.

Από τη μία, το βιβλίο είναι γεμάτο γλαφυρές περιγραφές των ερωτικών σκηνών που ο Γκουτιέρες μοιράζεται με την Γκλόρια, μια όμορφη, νεαρή μιγάδα που χωρίς αναστολές απολαμβάνει το σεξ με διάφορους Κουβανούς, αλλά και με Δυτικούς τουρίστες έναντι χρημάτων. Από την άλλη, ο Γκουτιέρες αφηγείται την ερωτική του περιπέτεια με την όμορφη, μα συντηρητική, Σουηδή μεταφράστρια που έχει την ευκαιρία να επισκεφθεί στη χώρα της, ως καλεσμένος του Σουηδικού Κράτους.

Δύο γυναίκες, δύο αφηγηματικοί πόλοι

Οι ακραίες -όπως παρουσιάζονται- αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο γυναίκες, τις δύο χώρες, τις δύο κουλτούρες, λειτουργούν σαν δύο αφηγηματικοί πόλοι που, στα χέρια του Γκουτιέρες, δημιουργούν τελικά ένα στερεότυπο που γρήγορα καθίσταται μάλλον προβλέψιμο και κουραστικό για τον αναγνώστη. Η Κουβανή ερωμένη, απόλυτα εξοικειωμένη με το σώμα της, το σεξ, τις ερωτικές επιθυμίες και φαντασιώσεις των αντρών, αντιπαραβάλλεται στην ψυχρή, συγκρατημένη λευκή Δυτική που δεν καταφέρνει να ικανοποιήσει τις αντρικές επιθυμίες με τον υποτακτικό τρόπο που γνωρίζει η υπερσεξουαλική μιγάδα.

Όλα όσα εκπλήσσουν και ξενίζουν τον συγγραφέα -η «στεγνή», βαρετή καθημερινότητα των Δυτικών, το κυνήγι του χρόνου, το άγχος της επαγγελματικής επιτυχίας, η δυσκολία τους να χαλαρώσουν, η πολιτική ορθότητα κι ο επάρατος φεμινισμός, που υπερκαθορίζουν κάθε μορφή της ερωτικής επιθυμίας- παρουσιάζονται με απλοϊκό τρόπο, χωρίς καμία απόπειρα εμβάθυνσης ή αφηγηματικής ανάπτυξης, αναπαράγοντας παρωχημένες απόψεις για τη Λευκή γυναίκα. Την ίδια στιγμή, ο ζωώδης τρόπος με τον οποίο απεικονίζονται οι Μαύρες γυναίκες, οι περιγραφές της συμπεριφοράς και του κορμιού τους, που περιορίζονται στο μέγεθος και το σχήμα του στήθους και των οπισθίων τους, προάγει μία εξίσου ξεπερασμένη και έντονα σεξιστική εικόνα.

Αναπαραγωγή στερεοτύπων

Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι ότι στο βιβλίο δεν υπάρχει στοχασμός πάνω στην ψυχική και συναισθηματική ιδιαιτερότητα της κάθε πρωταγωνίστριας. Η ιστορία είναι γεμάτη γενικεύσεις για την γυναικεία ερωτική συμπεριφορά, ιδωμένη αποκλειστικά μέσα από την περιορισμένη φαλλοκρατική ματιά του μεσήλικα συγγραφέα.

Το αποτέλεσμα είναι η αναπαραγωγή ενός ερωτικού δίπολου που στερείται πρωτοτυπίας και φρεσκάδας. Αυτό που παρουσιάζει ίσως ενδιαφέρον είναι ότι στην περίπτωση του Γκουτιέρες ο συγγραφέας τονίζει κατ’ επανάληψη πως αν έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα στους δύο τύπους γυναικών, θα προτιμούσε την πονηρή, δίχως ηθικές αναστολές Κουβανή, την χινετέρα, που χρησιμοποιεί το μυαλό και το κορμί της προκειμένου να πάρει από τον άντρα λεφτά και αντιμετωπίζει την ερωτική πράξη ως το κύριο μέσο διασφάλισης της επιβίωσής της. Έτσι, όμως, ο συγγραφέας νομιμοποιεί απόλυτα τις περιπτώσεις, τόσο συνηθισμένες δυστυχώς στη χώρα του, όπου οι σχέσεις των δύο φύλων στηρίζονται αποκλειστικά στην οικονομική συναλλαγή, αλλά και την γυναικεία πορνεία θεωρώντας την τον πιο φυσικό τρόπο για να ζει μια γυναίκα τον έρωτα και να έρχεται σε επαφή με τους άντρες.

Ο Γκουτιέρες διαφημίζεται συχνά ως «ο Κουβανός Τσαρλς Μπουκόφσκι». Ο παραλληλισμός αυτός δεν είναι κατά τη γνώμη μου ιδιαίτερα εύστοχος. Αν και αυτό που μοιράζονται οι δύο συγγραφείς είναι η προκλητική γλώσσα που υποστηρίζει το ερεθιστικό ερωτικό περιεχόμενο των ιστοριών τους, το κείμενο του Κουβανού συγγραφέα δεν έχει την εκφραστική πυκνότητα, και την ανατρεπτικότητα, τόσο αφηγηματικά όσο και ιδεολογικά, που χαρακτηρίζουν τα (συχνά άκρως σεξιστικά) διηγήματα του Μπουκόφσκι -και που διακρίνουν την λογοτεχνική καινοτομία από την απλά «ευχάριστη», ερωτική λογοτεχνία. 

erotas_cubaΟ έρωτας νοστάλγησε την Κούβα
Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες
Μτφρ. Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη
Εκδοσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2011
Τιμή: € 11,00, σελ. 371

alt

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

Για το μυθιστόρημα της Γιούλι Τσε [Juli Zeh] «Περί ανθρώπων» (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Από τη θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος στο Theater Orchester Neubrandenburg / Neustrelitz.

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός

...
«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

Για το μυθιστόρημα του Κάβε Ακμπάρ [Kaveh Akbar] «Μάρτυς!» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Ένας παλιός λογοτεχνικός μύθος δηλοί πως οι ποιητές δεν μπορούν να γράψουν εύκολα μυθιστόρημα. Β...

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

Για το μυθιστόρημα του Ραντουάν Νασσάρ [Raduan Nassar] «Αρχαία καλλιέργεια» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Πατάκη).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Έγραψε ένα και μόνο μυθιστόρημα, την ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Τα σκυλιά» σε σκηνοθεσία του Ανέστη Αζά, η οποία παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ένα project που δικαιώνει το ελληνικό ρεπερτόριο του Φεστιβάλ Αθηνών είναι «Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά...

Έρση Σωτηροπούλου: «Ευχαριστώ το Φεστιβάλ Τήνου, δεν θα λάβω τα χρήματα του βραβείου»

Έρση Σωτηροπούλου: «Ευχαριστώ το Φεστιβάλ Τήνου, δεν θα λάβω τα χρήματα του βραβείου»

Η συγγραφέας Έρση Σωτηροπούλου, με  δήλωσή της, αρνήθηκε να λάβει το ποσό των 10.000 ευρώ που προσφέρει άγνωστος Ελληνοαμερικανός και το οποίο θα συνόδευε το βραβείο που θα λάβει φέτος στο 10ο Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Τήνου. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ