indridason-xmas-creatures360

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Οι Φωνές είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Ισλανδού Arnaldur Indridason (Άρναλδουρ Ινδρίδασον) που μεταφράζεται στη γλώσσα μας μετά τη «Σιωπή του τάφου». Και τα δυο μυθιστορήματα κινούνται σε πολλά επίπεδα και διατρέχονται από πολλαπλά αφηγηματικά νήματα.

Στο πρώτο επίπεδο των Φωνών υπάρχει μια αστυνομική ιστορία με έναν φόνο, έναν οξυδερκή αν και ιδιόρρυθμο ντετέκτιβ, τον Έτλεντουρ, το βοηθό του Σίγουρδουρ Όλι και τη συνεργάτιδα του Έλινμποργκ που στο εν λόγω μυθιστόρημα ερευνούν τη δολοφονία του πορτιέρη ενός κεντρικού ξενοδοχείου στο Ρέικιαβικ -ο οποίος για τις ανάγκες των Χριστουγεννιάτικων εορτασμών μεταμφιέζεται και σε Άγιο Βασίλη- καθώς και έναν αριθμό πιθανών ενόχων. Σε ένα δεύτερο επίπεδο ερευνά τις σχέσεις ανάμεσα σε μέλη της οικογένειας και κάποια τραυματικά γεγονότα της παιδικής ηλικίας που στιγματίζουν για πάντα τη ζωή ενός ανθρώπου. Σε ένα τρίτο επίπεδο, ο συγγραφέας, χωρίς να σχολιάζει ή να επικρίνει, περιγράφει τα συμπτώματα που εμφανίζονται συνήθως σε απομονωμένες κοινωνίες, εν προκειμένω στη χώρα του την Ισλανδία, όπου πολλοί από τους κατοίκους υποφέρουν από εξαρτήσεις, εθισμούς σε αλκοόλ και ουσίες, προβληματικές οικογένειες, και μεγάλο αριθμό κακοποιημένων γυναικών και παιδιών.

Χωρίς να ηθικολογεί ρίχνει ένα βλέμμα βαθιάς κατανόησης, σχεδόν συμπάθειας, στους εγκληματίες.

Αλλά, σε ένα ακόμα βαθύτερο επίπεδο –κι αυτό είναι, θεωρώ, η ιδιαίτερη ικανότητα του συγγραφέα– κατορθώνει χωρίς να ηθικολογεί, να ρίχνει ένα βλέμμα βαθιάς κατανόησης, σχεδόν συμπάθειας στους εγκληματίες, τους οποίους πλευρίζει με γνήσιο ενδιαφέρον και πρόθεση να τους καταλάβει και όχι να τους κρίνει ή να τους τιμωρήσει∙ το βλέμμα του μοιάζει περισσότερο με βλέμμα ανθρωπολόγου το οποίο –όταν αγγίζει τα βαθύτερα κίνητρά τους– μετατρέπεται σε βλέμμα ποιητή. Δεν είναι τυχαίο πως στον ελεύθερο χρόνο του ο ίδιος ο ήρωάς του, ο ντετέκτιβ Έτλεντουρ, διαβάζει πολύ, διαβάζει φιλοσοφία και ποίηση αλλά και βιβλία που αναφέρονται σε όσους χάθηκαν κάποια Χριστούγεννα στο δρόμο, καθώς έχει και ο ίδιος τις δικές του βαθιές και, καταπώς φαίνεται, αγιάτρευτες πληγές.

indridason-photoΠάσχουσα κοινωνία και ατομικός πόνος

Σε παλαιότερη συνέντευξη του συγγραφέα στον Guardian είχε δηλώσει πως τα μυθιστορήματα crime πέραν των άλλων «μας παρέχουν πληροφορίες για την κοινωνία όπου εκτυλίσσεται η πλοκή». Στην προσπάθειά του να κατανοήσει βαθύτερα τον ήρωά του, τον μελαγχολικό ντετέκτιβ Έτλεντουρ, ο οποίος εμφανίζεται και στα επτά βιβλία του, όφειλε να εξετάσει εκ νέου όλη τη σύγχρονη ιστορία της χώρας του. «Μέρος αυτής της διαδικασίας ήταν να κατανοήσω τον πατέρα μου μαζί με την πρόσφατη ιστορία της Ισλανδίας», λέει στην ίδια συνέντευξη και αναφέρεται, φυσικά, στην περίοδο πριν τη χρεοκοπία της χώρας του, συμπληρώνοντας: «Τα τελευταία εξήντα χρόνια η Ισλανδία έχει μεταμορφωθεί από μια φτωχική, στη βάση της αγροτική χώρα σε μια εύρωστη οικονομικά κοινωνία της αφθονίας. Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν έγινε χωρίς εθνικό αλλά και ατομικό πόνο». Στις Φωνές η εις βάθος ανάλυση και «αναψηλάφηση» του ατομικού πόνου γίνεται στο πλαίσιο μιας ραγδαία μεταβαλλόμενης αλλά πάσχουσας κοινωνίας. Οι οικογενειακές τραγωδίες, η αδυναμία προσαρμογής, η επίδραση των παραδόσεων και των θρύλων αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του τοπίου αλλά και πρώτη ύλη του συγγραφέα.

Ο Έτλεντουρ έχει το δικό του παρελθόν που τον κατατρέχει, και κάθε υπόθεση που αναλαμβάνει γίνεται η αφορμή για να αναδυθεί ένα επεισόδιο από την ιστορία του, που το βιώνει εκ νέου, αρκετά επώδυνα, λες και η κάθε καινούργια έρευνα του προσφέρει και μια ευκαιρία ερμηνείας αλλά και εξιλέωσης – μια αφορμή για να δοθεί μια διέξοδος σε γεγονότα που είχε απωθήσει επειδή ήταν αδύνατον να τα διαχειριστεί.

Στις Φωνές, ο Γκούδλοϊγουρ, ο πενηντάχρονος πορτιέρης πολυτελούς ξενοδοχείου στο Ρέικιαβικ, βρίσκεται δολοφονημένος στο υπόγειο όπου διαμένει τις τελευταίες δεκαετίες, φορώντας τη στολή του Άγιου Βασίλη, με το παντελόνι κατεβασμένο και ένα προφυλακτικό να κρέμεται από το πέος του. Κανένας από το προσωπικό δεν φαίνεται να ξέρει λεπτομέρειες για τη ζωή του θύματος, ούτε να έχει ιδιαίτερες σχέσεις μαζί του. Ο διευθυντής πασχίζει να κρατήσει κρυφό το γεγονός για να αποφευχθεί το σκάνδαλο λόγω των επισκεπτών που έρχονται εκεί για να περάσουν ευχάριστα και ήρεμα τις γιορτές και να απολαύσουν τις ομορφιές της Ισλανδίας.

Ξεφλουδίζοντας «το κρεμμύδι» της υπόθεσης

Η έρευνα για μια δολοφονία μοιάζει με το ξεφλούδισμα ενός κρεμμυδιού.

Η έρευνα για μια δολοφονία, γράφει κάπου, μοιάζει με το ξεφλούδισμα ενός κρεμμυδιού: όσο απομακρύνεται το εξωτερικό περίβλημα και μένει εκτεθειμένο το εσωτερικό, τόσο περισσότερα δάκρυα προκαλούνται. Ο Έτλεντουρ βυθίζεται στο παρελθόν του θύματος προκειμένου να ερμηνεύσει την άχαρη και μίζερη ζωή του. Κατά τη διαδικασία της έρευνας πληροφορείται από έναν πελάτη του ξενοδοχείου, τον άγγλο Χένρι Γουάπσοτ, έναν εκκεντρικό συλλέκτη παλιών δίσκων, πως ο Γκούδλοϊγουρ υπήρξε παιδί-θαύμα, ένα παιδί με μια σπάνια σοπράνο φωνή, έτοιμος να βγει από τα σύνορα της μικρής χώρας, όταν ξαφνικά έχασε, κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας, τη φωνή του. Τώρα, οι ελάχιστοι δίσκοι που κυκλοφορούν έχουν μεγάλη αξία και συλλέκτες από όλο τον κόσμο δίνουν μεγάλα ποσά για να τους αποκτήσουν. Καθώς η έρευνα προχωράει πλήθος καινούργιων μυστηρίων περιμένουν τον στοχαστικό ντετέκτιβ ενώ αποκαλύπτεται λίγο λίγο μια καινούργια εικόνα του νεκρού.

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και ο Έτλεντουρ αρνείται τις προσκλήσεις, πιάνει ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο και είναι αποφασισμένος να περάσει τις γιορτές στη μοναξιά του, με τα βιβλία του και τις σκέψεις του. Αλλά μια τραγωδία στη ζωή του θύματος, θα φέρει στην επιφάνεια και μια δική του οδυνηρή απώλεια, και αναγκάζεται να επανεξετάσει τη σχέση με την κόρη του, με τις γυναίκες αλλά και με τον ίδιο του εαυτό.

Τρομαγμένα παιδιά

Ο μελαγχολικός ντετέκτιβ και η κόρη του που εμφανίζεται ευάλωτη και έτοιμη να ξανακυλήσει στη χρήση ουσιών, ένας διεστραμμένος συλλέκτης δίσκων, μια κακοποιημένη καθαρίστρια και ο αδελφός της, ο νεαρός χορωδός και φιλόδοξος πατέρας του, ένας αριθμός από τα μέλη του προσωπικού και οι πελάτες του ξενοδοχείου, παρουσιάζονται με τις αδυναμίες, τις αποκλίσεις τους και με πιθανή εγκληματική δράση, αλλά όλοι διαθέτουν και μια πλευρά που τους καθιστά πολύ ανθρώπινους, είναι ευάλωτοι και υπήρξαν κάποτε φοβισμένα παιδιά. Και αυτό το φοβισμένο παιδί είναι που θα πληρώσει, σαν να οφείλει να αποδεχτεί, εν τέλει, την τιμωρία που απέφευγε σε όλη του τη ζωή, σαν να κουράστηκε να κρύβεται και να αποφεύγει τον κυνηγό του, λίγο πριν τις γιορτές, αφήνει τη φωνή του να ακουστεί, πριν καταφύγει στη σιωπή, μια σιωπή που για άλλους είναι αιώνια και άλλους –τους πιο τυχερούς– προσωρινή.

ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ 

idridason-fones-exofylloΦωνές
Arnaldur Indridason
Μτφρ: Νίκη Προδρομίδου
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2013 
Τιμή: € 15,50, σελ. 392

 politeia-link

 

 

 

 

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ARNALDUR INDRIDASON

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

«Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» της Μαριάνα Ενρίκες (κριτική) – Μια εθιστική συλλογή διηγημάτων

«Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» της Μαριάνα Ενρίκες (κριτική) – Μια εθιστική συλλογή διηγημάτων

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαριάννα Ενρίκες [Mariana Enriquez] «Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» (μτφρ. Χριστίνα Θεοδωροπούλου, εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: (© Unsplash). 

Γράφει η Φανή Χατζή

Πέντε χρόνια μετά τη σαγηνευτική συλ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Για τα βιβλία «Η θεραπεία της ψυχής – Πατέρες και ψυχολόγοι σε διάλογο», του Αλέξιου Ιερομόναχου Καρακαλλινού, και «Τα θεμέλια της βιοηθικής – Μια χριστιανική θεώρηση» (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου), του Τρίσταμ Χ. Ένγκελχαρτ (Tristam H. Engelhardt Jr), που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αρμός.

Γ...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ