indridason-xmas-creatures360

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Οι Φωνές είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Ισλανδού Arnaldur Indridason (Άρναλδουρ Ινδρίδασον) που μεταφράζεται στη γλώσσα μας μετά τη «Σιωπή του τάφου». Και τα δυο μυθιστορήματα κινούνται σε πολλά επίπεδα και διατρέχονται από πολλαπλά αφηγηματικά νήματα.

Στο πρώτο επίπεδο των Φωνών υπάρχει μια αστυνομική ιστορία με έναν φόνο, έναν οξυδερκή αν και ιδιόρρυθμο ντετέκτιβ, τον Έτλεντουρ, το βοηθό του Σίγουρδουρ Όλι και τη συνεργάτιδα του Έλινμποργκ που στο εν λόγω μυθιστόρημα ερευνούν τη δολοφονία του πορτιέρη ενός κεντρικού ξενοδοχείου στο Ρέικιαβικ -ο οποίος για τις ανάγκες των Χριστουγεννιάτικων εορτασμών μεταμφιέζεται και σε Άγιο Βασίλη- καθώς και έναν αριθμό πιθανών ενόχων. Σε ένα δεύτερο επίπεδο ερευνά τις σχέσεις ανάμεσα σε μέλη της οικογένειας και κάποια τραυματικά γεγονότα της παιδικής ηλικίας που στιγματίζουν για πάντα τη ζωή ενός ανθρώπου. Σε ένα τρίτο επίπεδο, ο συγγραφέας, χωρίς να σχολιάζει ή να επικρίνει, περιγράφει τα συμπτώματα που εμφανίζονται συνήθως σε απομονωμένες κοινωνίες, εν προκειμένω στη χώρα του την Ισλανδία, όπου πολλοί από τους κατοίκους υποφέρουν από εξαρτήσεις, εθισμούς σε αλκοόλ και ουσίες, προβληματικές οικογένειες, και μεγάλο αριθμό κακοποιημένων γυναικών και παιδιών.

Χωρίς να ηθικολογεί ρίχνει ένα βλέμμα βαθιάς κατανόησης, σχεδόν συμπάθειας, στους εγκληματίες.

Αλλά, σε ένα ακόμα βαθύτερο επίπεδο –κι αυτό είναι, θεωρώ, η ιδιαίτερη ικανότητα του συγγραφέα– κατορθώνει χωρίς να ηθικολογεί, να ρίχνει ένα βλέμμα βαθιάς κατανόησης, σχεδόν συμπάθειας στους εγκληματίες, τους οποίους πλευρίζει με γνήσιο ενδιαφέρον και πρόθεση να τους καταλάβει και όχι να τους κρίνει ή να τους τιμωρήσει∙ το βλέμμα του μοιάζει περισσότερο με βλέμμα ανθρωπολόγου το οποίο –όταν αγγίζει τα βαθύτερα κίνητρά τους– μετατρέπεται σε βλέμμα ποιητή. Δεν είναι τυχαίο πως στον ελεύθερο χρόνο του ο ίδιος ο ήρωάς του, ο ντετέκτιβ Έτλεντουρ, διαβάζει πολύ, διαβάζει φιλοσοφία και ποίηση αλλά και βιβλία που αναφέρονται σε όσους χάθηκαν κάποια Χριστούγεννα στο δρόμο, καθώς έχει και ο ίδιος τις δικές του βαθιές και, καταπώς φαίνεται, αγιάτρευτες πληγές.

indridason-photoΠάσχουσα κοινωνία και ατομικός πόνος

Σε παλαιότερη συνέντευξη του συγγραφέα στον Guardian είχε δηλώσει πως τα μυθιστορήματα crime πέραν των άλλων «μας παρέχουν πληροφορίες για την κοινωνία όπου εκτυλίσσεται η πλοκή». Στην προσπάθειά του να κατανοήσει βαθύτερα τον ήρωά του, τον μελαγχολικό ντετέκτιβ Έτλεντουρ, ο οποίος εμφανίζεται και στα επτά βιβλία του, όφειλε να εξετάσει εκ νέου όλη τη σύγχρονη ιστορία της χώρας του. «Μέρος αυτής της διαδικασίας ήταν να κατανοήσω τον πατέρα μου μαζί με την πρόσφατη ιστορία της Ισλανδίας», λέει στην ίδια συνέντευξη και αναφέρεται, φυσικά, στην περίοδο πριν τη χρεοκοπία της χώρας του, συμπληρώνοντας: «Τα τελευταία εξήντα χρόνια η Ισλανδία έχει μεταμορφωθεί από μια φτωχική, στη βάση της αγροτική χώρα σε μια εύρωστη οικονομικά κοινωνία της αφθονίας. Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν έγινε χωρίς εθνικό αλλά και ατομικό πόνο». Στις Φωνές η εις βάθος ανάλυση και «αναψηλάφηση» του ατομικού πόνου γίνεται στο πλαίσιο μιας ραγδαία μεταβαλλόμενης αλλά πάσχουσας κοινωνίας. Οι οικογενειακές τραγωδίες, η αδυναμία προσαρμογής, η επίδραση των παραδόσεων και των θρύλων αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του τοπίου αλλά και πρώτη ύλη του συγγραφέα.

Ο Έτλεντουρ έχει το δικό του παρελθόν που τον κατατρέχει, και κάθε υπόθεση που αναλαμβάνει γίνεται η αφορμή για να αναδυθεί ένα επεισόδιο από την ιστορία του, που το βιώνει εκ νέου, αρκετά επώδυνα, λες και η κάθε καινούργια έρευνα του προσφέρει και μια ευκαιρία ερμηνείας αλλά και εξιλέωσης – μια αφορμή για να δοθεί μια διέξοδος σε γεγονότα που είχε απωθήσει επειδή ήταν αδύνατον να τα διαχειριστεί.

Στις Φωνές, ο Γκούδλοϊγουρ, ο πενηντάχρονος πορτιέρης πολυτελούς ξενοδοχείου στο Ρέικιαβικ, βρίσκεται δολοφονημένος στο υπόγειο όπου διαμένει τις τελευταίες δεκαετίες, φορώντας τη στολή του Άγιου Βασίλη, με το παντελόνι κατεβασμένο και ένα προφυλακτικό να κρέμεται από το πέος του. Κανένας από το προσωπικό δεν φαίνεται να ξέρει λεπτομέρειες για τη ζωή του θύματος, ούτε να έχει ιδιαίτερες σχέσεις μαζί του. Ο διευθυντής πασχίζει να κρατήσει κρυφό το γεγονός για να αποφευχθεί το σκάνδαλο λόγω των επισκεπτών που έρχονται εκεί για να περάσουν ευχάριστα και ήρεμα τις γιορτές και να απολαύσουν τις ομορφιές της Ισλανδίας.

Ξεφλουδίζοντας «το κρεμμύδι» της υπόθεσης

Η έρευνα για μια δολοφονία μοιάζει με το ξεφλούδισμα ενός κρεμμυδιού.

Η έρευνα για μια δολοφονία, γράφει κάπου, μοιάζει με το ξεφλούδισμα ενός κρεμμυδιού: όσο απομακρύνεται το εξωτερικό περίβλημα και μένει εκτεθειμένο το εσωτερικό, τόσο περισσότερα δάκρυα προκαλούνται. Ο Έτλεντουρ βυθίζεται στο παρελθόν του θύματος προκειμένου να ερμηνεύσει την άχαρη και μίζερη ζωή του. Κατά τη διαδικασία της έρευνας πληροφορείται από έναν πελάτη του ξενοδοχείου, τον άγγλο Χένρι Γουάπσοτ, έναν εκκεντρικό συλλέκτη παλιών δίσκων, πως ο Γκούδλοϊγουρ υπήρξε παιδί-θαύμα, ένα παιδί με μια σπάνια σοπράνο φωνή, έτοιμος να βγει από τα σύνορα της μικρής χώρας, όταν ξαφνικά έχασε, κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας, τη φωνή του. Τώρα, οι ελάχιστοι δίσκοι που κυκλοφορούν έχουν μεγάλη αξία και συλλέκτες από όλο τον κόσμο δίνουν μεγάλα ποσά για να τους αποκτήσουν. Καθώς η έρευνα προχωράει πλήθος καινούργιων μυστηρίων περιμένουν τον στοχαστικό ντετέκτιβ ενώ αποκαλύπτεται λίγο λίγο μια καινούργια εικόνα του νεκρού.

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και ο Έτλεντουρ αρνείται τις προσκλήσεις, πιάνει ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο και είναι αποφασισμένος να περάσει τις γιορτές στη μοναξιά του, με τα βιβλία του και τις σκέψεις του. Αλλά μια τραγωδία στη ζωή του θύματος, θα φέρει στην επιφάνεια και μια δική του οδυνηρή απώλεια, και αναγκάζεται να επανεξετάσει τη σχέση με την κόρη του, με τις γυναίκες αλλά και με τον ίδιο του εαυτό.

Τρομαγμένα παιδιά

Ο μελαγχολικός ντετέκτιβ και η κόρη του που εμφανίζεται ευάλωτη και έτοιμη να ξανακυλήσει στη χρήση ουσιών, ένας διεστραμμένος συλλέκτης δίσκων, μια κακοποιημένη καθαρίστρια και ο αδελφός της, ο νεαρός χορωδός και φιλόδοξος πατέρας του, ένας αριθμός από τα μέλη του προσωπικού και οι πελάτες του ξενοδοχείου, παρουσιάζονται με τις αδυναμίες, τις αποκλίσεις τους και με πιθανή εγκληματική δράση, αλλά όλοι διαθέτουν και μια πλευρά που τους καθιστά πολύ ανθρώπινους, είναι ευάλωτοι και υπήρξαν κάποτε φοβισμένα παιδιά. Και αυτό το φοβισμένο παιδί είναι που θα πληρώσει, σαν να οφείλει να αποδεχτεί, εν τέλει, την τιμωρία που απέφευγε σε όλη του τη ζωή, σαν να κουράστηκε να κρύβεται και να αποφεύγει τον κυνηγό του, λίγο πριν τις γιορτές, αφήνει τη φωνή του να ακουστεί, πριν καταφύγει στη σιωπή, μια σιωπή που για άλλους είναι αιώνια και άλλους –τους πιο τυχερούς– προσωρινή.

ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ 

idridason-fones-exofylloΦωνές
Arnaldur Indridason
Μτφρ: Νίκη Προδρομίδου
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2013 
Τιμή: € 15,50, σελ. 392

 politeia-link

 

 

 

 

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ARNALDUR INDRIDASON


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Mandíbula, της Μόνικα Οχέδα – κορίτσια στα όρια

Mandíbula, της Μόνικα Οχέδα – κορίτσια στα όρια

Για το μυθιστόρημα της Mónica Ojeda «Mandíbula» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα).

Του Διονύση Μαρίνου

Για να συνεννοηθούμε: όπου «Mandíbula» σκεφτείτε κοφτερά σαγόνια που κατασπαράζουν μαλακούς ιστούς. Μυτερά δόντια που πέφτουν σαν βελόνα ...

Σιττ Μαρί-Ροζ, της Ετέλ Αντνάν

Σιττ Μαρί-Ροζ, της Ετέλ Αντνάν

Για το πεζογράφημα της Etel Adnan «Σιττ Μαρί-Ροζ» (μτφρ. Λίζυ Τσιριμώκου, εκδ. Άγρα).

Του Ιγνάτη Χουβαρδά

Το ξέσπασμα του εμφύλιου πολέμου στη Βηρυτό, τον Απρίλιο 1975, κυριαρχεί στο βιβλίο Σιττ Μαρί-Ροζ της Ετέλ Α...

Αντίο τώρα, τα λέμε αύριο, του Γουίλιαμ Μάξγουελ

Αντίο τώρα, τα λέμε αύριο, του Γουίλιαμ Μάξγουελ

Για το μυθιστόρημα του William Maxwell «Αντίο τώρα, τα λέμε αύριο» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg).

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Το βιβλίο Αντίο τώρα, τα λέμε αύριο (“So Long, See You Tomorrow”, 1980, Knopf), του Αμερικανού ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σχολείο χωρίς τέχνη δεν είναι σχολείο

Σχολείο χωρίς τέχνη δεν είναι σχολείο

Την εβδομάδα 25-31 Μαΐου 2020 γιορτάστηκε η Παγκόσμια Εβδομάδα Τεχνών στην Εκπαίδευση, μια πρωτοβουλία της Unesco και του World Alliance for Arts Education. Στο διαφημιστικό βίντεο Why Arts Education matters έγραφε χαρακτηριστικά: We all have an artistic soul. Ώστε, λοιπόν, «όλοι έχουμε μια κα...

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Αυτό που κάνει η Μαρία Λαϊνά με τις λέξεις

Αυτό που κάνει η Μαρία Λαϊνά με τις λέξεις

Οι λέξεις δεν είναι πράγματα, αλλά κάνουν πράγματα. Τι μπέρδεμα... Αλλά και πάλι, πώς μπορεί κανείς να είναι σίγουρος; Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το αφήγημα της Μαρίας Λαϊνά «Τι όμορφη που είναι η ζωή» (εκδ. Πατάκη)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...
13 μυθιστορήματα τρόμου και φαντασίας για γερά νεύρα

13 μυθιστορήματα τρόμου και φαντασίας για γερά νεύρα

Μυθιστορήματα που δοκιμάζουν τη φαντασία μας, που δεν μπορούμε να τα αφήσουμε από τα χέρια μας, που μας κάνουν να ξενυχτάμε από την αγωνία ή να καθυστερούμε λίγο ακόμη την επόμενη βουτιά.

Του Λεωνίδα Καλούση

Ενώ είναι αλήθεια ότι πολλά από τα μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εν

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ