tokyo kushu 1945

Toυ Δημήτρη Αργασταρά

Το μυθιστόρημα του Peter Yeldham «Γράμμα από το Τόκιο» εξελίσσεται κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και παρακολουθεί τις ζωές των βασικών πρωταγωνιστών του καθώς αυτές επηρεάζονται από τα γεγονότα της Ιστορίας – όταν, δηλαδή, οι απλές ανάγκες των μεμονωμένων ατόμων υποσκελίζονται από την συλλογική φρενίτιδα των μεγάλων αναταραχών. 

Κεντρικός ήρωας είναι ο Σαμ Ντελόν, ο υιοθετημένος γιός του επιτυχημένου Γάλλου επιχειρηματία Ανρί Ντελόν, ο οποίος ανήκει στην μεγαλοαστική τάξη των ξένων της Ιαπωνίας. Τα ειδυλλιακά παιδικά χρόνια του μικρού Σαμ στα περίχωρα της Οσάκα θα σημαδευτούν από ένα ξαφνικό καλοκαιρινό ταξίδι στην μακρινή Αυστραλία όπου θα γνωρίσει για πρώτη φορά την νονά του, την Φλόρενς Κάρτερ. Ανάμεσά τους θα αναπτυχθεί ένας σπάνιος ψυχικός δεσμός, τον οποίο θα υποσχεθούν να διατηρήσουν μέσα από μια συχνή αλληλογραφία παρά την μεγάλη απόσταση που θα τους χωρίζει. Έτσι, επί σειρά ετών, η ανάγκη να επεξεργάζονται τα γεγονότα της ζωής τους και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους θα βρει διέξοδο μέσα από αυτή την αλληλογραφία – οι γονείς του Σαμ, ήδη απομακρυσμένοι από καιρό, θα χωρίσουν, ενώ ο ίδιος σκέφτεται να συνεχίσει τις σπουδές του στο Χάρβαρντ, και η Φλόρενς θα παντρευτεί τον συνάδελφό της στο δικηγορικό γραφείο όπου εργάζεται, τον Καρλ Άισλερ, και θα προσκαλέσει τον Σαμ να την επισκεφτεί ξανά, πριν ξεκινήσει τις σπουδές του.

Με την ταμπέλα του ''εσωτερικού εχθρού''

Δεν έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε για τον Δεύτερο Παγκόσμιο από την πλευρά της Αυστραλίας, ούτε τόσο συχνά από την πλευρά της Ιαπωνίας.

Τα σχέδια τους όμως θα ανατραπούν από τα γεγονότα του πολέμου. Το καινούριο ταξίδι του Σαμ στην Αυστραλία δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ καθώς τον προλαβαίνει η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ. Η Αυστραλία έχει ήδη ταχθεί με το μέρος των Συμμάχων, «η Αγγλία ευρίσκεται σε πόλεμο και, ως εκ τούτου και η Αυστραλία ευρίσκεται σε πόλεμο» θα αναγγείλει ο πρωθυπουργός Μένζις, ενώ η Ιαπωνία μπαίνει δυναμικά στον πόλεμο μαζί με τις δυνάμεις του Άξονα, θέλοντας να κυριαρχήσει στην Ασία. Έτσι, όλος ο κόσμος χωρίζεται σε δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα, τα εθνικιστικά συναισθήματα γνωρίζουν πρωτοφανή έξαρση και όσοι ξένοι βρίσκονται μακριά από τις χώρες καταγωγής τους αντιμετωπίζονται με καχυποψία και διωγμούς. Αυτό θα συμβεί και στον Καρλ Άισλερ, νομικό σύμβουλο από το Μόναχο, σύζυγο της Φλόρενς, που θα συλληφθεί και θα παραμείνει φυλακισμένος για ένα διάστημα χωρίς προφανή αιτία. Ενώ μπροστά σε ανάλογα προβλήματα θα βρεθεί και ο νεαρός Σαμ καθώς το μυστικό της υιοθεσίας και της πραγματικής του καταγωγής θα έρθει στο φως.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Peter Yeldham, Αυστραλός σεναριογράφος και συγγραφέας –στο ενεργητικό του καταγράφει πολυάριθμες βραβευμένες τηλεοπτικές σειρές– αποφασίζει να μας αφηγηθεί τις αλλαγές που επέφερε ο πόλεμος σε δύο χώρες τόσο απομακρυσμένες από το πεδίο των κεντρικών αντιπαραθέσεων. Δεν έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε για τον Δεύτερο Παγκόσμιο από την πλευρά της Αυστραλίας, ούτε τόσο συχνά από την πλευρά της Ιαπωνίας, και αυτό είναι ένα από τα πρωτότυπα στοιχεία του μυθιστορήματος.

Όπως μαθαίνουμε, η στρατιωτική αστυνομία της Κεμπεϊτάι στην Ιαπωνία υπήρξε το αντίστοιχο της γερμανικής Γκεστάπο, μια οργάνωση εξίσου αυταρχική, τυραννική και με απεριόριστες εξουσίες, που εφάρμοζε πολύ σκληρές μεθόδους καταστολής, παρακολουθήσεων και βασανιστηρίων. Στην Ιαπωνία, όσο και στην Αυστραλία, η τέχνη της προπαγάνδας χρησιμοποιήθηκε στον μέγιστο βαθμό με σκοπό την παραγωγή στερεοτύπων, αποδιοπομπαίων τράγων και εσωτερικών εχθρών, ώστε να ελεγχθούν τα συναισθήματα του φόβου και του πολεμικού ενθουσιασμού. Σε μια χώρα που άλλοτε μπορούσε να καμαρώνει για την ευγένεια και την παραδοσιακή της αβρότητα, δεν μπορούσε πλέον κανένας να είναι ασφαλής – οι πάντες ελέγχονταν, παρακολουθούνταν, θεωρούνταν εν δυνάμει ''εθνικός κίνδυνος''.

Όνειρα και κατασκοπεία

Σε μια χώρα που άλλοτε μπορούσε να καμαρώνει για την ευγένεια και την παραδοσιακή της αβρότητα, δεν μπορούσε πλέον κανένας να είναι ασφαλής... 

Ένα άλλο στοιχείο του μυθιστορήματος είναι ένας –κάπως παλαιάς κοπής– συγγραφικός ρομαντισμός που το χαρακτηρίζει. Το εισαγωγικό κεφάλαιο εντείνει την αγωνία, με τον Σαμ να βρίσκεται φυλακισμένος σε ένα φρικτό κελί της Κεμπεϊτάι, ακούγοντας τις κραυγές όσων βασανίζονται σε γειτονικά κελιά και βλέποντας τις καθημερινές εκτελέσεις από το παράθυρό του. Στην συνέχεια, ο Yeldham βρίσκει τον τρόπο να γεμίσει τις σελίδες με δράση και περιπέτειες. Είναι ενδεικτικό ότι στο πρώτο ταξίδι της οικογένειας Ντελόν προς την Αυστραλία το μεγάλο κρουαζιερόπλοιο βυθίζεται, πολλοί πνίγονται, οι βοηθητικές βάρκες πέφτουν στην θάλασσα και τα πτερύγια των καρχαριών τις περιτριγυρίζουν. Το εμβόλιμο κεφάλαιο του ναυαγίου δεν προσφέρει κάτι στην γενικότερη ιστορία και στους χαρακτήρες, αλλά είναι λες και το ταξίδι από την Αυστραλία στην Ιαπωνία δεν θα μπορούσε να γίνει έτσι απλά. Η Φλόρενς είναι η αγνή και ρομαντική κοπέλα, που αγωνιά για τον καλό της και περιβάλει με ευεργετική αγάπη τον νεαρό προστατευόμενό της, ο Σαμ είναι ο εύπιστος και ο ορμητικός νέος που μπλέκεται στα μεγάλα γεγονότα. Και κάπως έτσι μεταφερόμαστε από τον ταραγμένο ινδικό ωκεανό στα ήρεμα ακρογιάλια της Αυστραλίας, και μέσα από τους απανωτούς βομβαρδισμούς στην Ιαπωνία κατά την τελευταία φάση του πολέμου στην ισοπεδωμένη και παραδομένη τελικά Γερμανία.

Συνολικά, το «Γράμμα από το Τόκιο» είναι ένα χορταστικό μυθιστόρημα με πλούσια πλοκή και κινηματογραφική ταχύτητα στην αφήγηση των γεγονότων και στην διαδοχή των σκηνών. Μέσα από τις πολυδαίδαλες διαδρομές που γεννά η καταδίωξη και η αντίσταση, η εξαπάτηση και η αντι-κατασκοπία, η μισαλλοδοξία και η αγάπη, η αφήγηση του Peter Yeldham κυλά γρήγορα, με ευχέρεια και άνεση, τα πρόσωπα διαγράφονται με ζωντάνια και φυσικότητα, ενώ ο αναγνώστης παρακολουθεί παραστατικά την πολυτάραχη ζωή των δύο κεντρικών ηρώων και ταυτόχρονα μεταφέρεται σε μια ολόκληρη εποχή, που μπορεί να μοιάζει μακρινή σε σχέση με την δική μας και όμως με κάποιο τρόπο συγγενική. 

Yeldham-2
Γράμμα από το Τόκιο
Peter Yeldham
Μτφ. Αναστασία Καλλιοντζή
Εκδ. Διόπτρα 2103
Σελ. 607, τιμή € 16,20
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Συνέντευξη εφ' όλης της ύλης με τον βραβευμένο συγγραφέα Μάνο Κοντολέων.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πάνε κιόλας, Μάνο, τρία χρόνια απ’ όταν έκλεισες 40 χρόνια δημιουργικής πορείας στον χώρο της λογοτεχνίας, κι έγινε μάλιστα μια ημερίδα προς τιμήν...

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ