james360

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο Τζέιμς Μάλαχαν Κέιν (1892-1977) παρουσιάζει το εξής διπλό παράδοξο: υπήρξε από τους πρωτοπόρους δημιουργούς του σκληροτράχηλου (hard-boiled) αστυνομικού μυθιστορήματος, μαζί με τον Χάμετ και τον Τσάντλερ – αλλά ντρεπόταν γι' αυτό και δεν ήθελε να τον θεωρούν συγγραφέα αστυνομικών βιβλίων.

Το δεύτερο παράδοξο είναι ότι ενώ έχει δημιουργήσει μερικές από τις πιο πειστικές κι επικίνδυνες femme fatale της παγκόσμιας λογοτεχνίας (όπως την Κόρα στο Ο Ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές, την Φύλλις στη Διπλή Αποζημίωση ή την Κάντυ στην Πεταλούδα), το 1941, γράφοντας την ιστορία της Μίλτρεντ Πιρς, σκιαγράφησε με μοναδική οξυδέρκεια το πορτρέτο μιας απλής νοικοκυράς που οι συνθήκες την αναγκάζουν να πάρει τη ζωή της στα χέρια της.

Το Μεγάλο Κραχ, οι προκαταλήψεις και η αλλαζονεία της επιτυχίας 

james-mildredΤο βιβλίο κυκλοφόρησε πρόσφατα από το Μεταίχμιο, σε νέα μετάφραση της Ιωάννας Καρατζαφέρη, με τον τίτλο που είχαν επιλέξει οι κινηματογραφικοί διανομείς για την ταινία του 1945 - Θύελλα σε μητρική καρδιά. Παρότι στην κινηματογραφική διασκευή του βιβλίου υπάρχει ένας φόνος (μια προσπάθεια των παραγωγών να επαναλάβουν την επιτυχία του Ταχυδρόμου και της Αποζημίωσης), η ιστορία της Μίλτρεντ Πιρς είναι περισσότερο ένα ψυχολογικό νουάρ, που θίγει με ρεαλισμό το επίκαιρο θέμα των ημερών μας: την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της σε μια οικογένεια. Λίγο μετά το Μεγάλο Κραχ του '29, η Μίλτρεντ Πιρς διώχνει τον άνεργο κι άπιστο σύζυγό της και γίνεται «...ο μεγάλος αμερικάνικος θεσμός που δεν μνημονεύεται ποτέ την 4η Ιουλίου – μια χωρισμένη που έχει δυο παιδιά να αναθρέψει». Με όπλο το ταλέντο της στη μαγειρική και στο νοικοκυριό, πιάνει δουλειά σαν σερβιτόρα σ' ένα μικρό εστιατόριο και τα βράδια ψήνει πίτες και τούρτες που τις πουλάει στη γειτονιά. Με σκληρή δουλειά και έξυπνες κινήσεις, καταφέρνει να ανοίξει ένα δικό της μικρό καφέ, παρά τις αναποδιές που αντιμετωπίζει στην προσωπική της ζωή: η μικρή της κόρη πεθαίνει αιφνιδίως, η μεγαλύτερη εξελίσσεται σε μια αλαζονική, συμφεροντολόγα και ύπουλη έφηβη, που περιφρονεί τη μητέρα της επειδή είναι μια σκληρά εργαζόμενη γυναίκα.

Θα μπορούσε να θεωρηθεί αρχέτυπο σαπουνόπερας, αν ο Κέιν δεν ήταν δεξιοτέχνης της γραφής και δεν διάνθιζε την πλοκή με ρεαλιστικές σκηνές. 

Το βιβλίο θα μπορούσε να θεωρηθεί αρχέτυπο σαπουνόπερας, αν ο Κέιν δεν ήταν δεξιοτέχνης της γραφής και δεν διάνθιζε την πλοκή με ρεαλιστικές σκηνές και παρατηρήσεις που αφορούν την ανεργία, τις ταξικές προκαταλήψεις ακόμα και στις δημοκρατικές ΗΠΑ, τη ματαιότητα του αμερικάνικου ονείρου. Οι σκηνές όπου η Μίλτρεντ Πιρς αναζητεί δουλειά είναι σπαρακτικές στην επικαιρότητά τους. Το ίδιο και η άνοδος και η πτώση των επιχειρήσεων της ηρωίδας, που θυμίζουν υπερβολικά έντονα την πρόσφατη ελληνική ιστορία. Με σκληρή δουλειά, οικονομία και τη βοήθεια των στενών της φίλων, η Μίλτρεντ Πιρς φτιάχνει μια περιουσία και τη χάνει εξίσου γρήγορα όταν αρχίζει να ζει πέρα από τις δυνατότητές της, ξεχνώντας την τάξη της και τις αρχές της.

Η αμερικάνικη λογοτεχνία του '30 που ανήκει ή βρίσκεται στα όρια του hard-boiled, είναι σαν να περιγράφει τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα: η φούσκα του χρηματιστηρίου και η κατάρρευση της οικονομίας, η ανεργία και η καταστροφή της μεσαίας και της εργατικής τάξης, το βάρος συντήρησης των οικογενειών που πέφτει συχνά στις γυναίκες (ως πιο κακοπληρωμένη και υπάκουη εργατική δύναμη), η αλληλεγγύη των αδύναμων και η αδυναμία των πρώην πλούσιων να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Η δημιουργία μιας γενιάς αδίστακτων ανδρών και γυναικών που θα βάλουν τα θεμέλια του πιο σκληρού μεταπολεμικού καπιταλισμού.

Το πολυεπίπεδο έργο του Κέιν

james-m-cainΟ Τζέιμς Κέιν ασχολήθηκε με το γράψιμο σε σχετικά μεγάλη ηλικία, μετά τα 40 του χρόνια, αν και στα νιάτα του είχε κάνει κάποιες αποτυχημένες προσπάθειες να γράψει ένα Μεγάλο Αμερικάνικο Μυθιστόρημα. Η ματιά του διαφέρει τελείως από των άλλων, μεγάλων συγγραφέων του είδους: ο Χάμετ κι ο Τσάντλερ διηγούνταν τις ιστορίες τους μέσα από την οπτική των εκπροσώπων του νόμου – αστυνομικών ή ιδιωτικών ντετέκτιβ· ο Κέιν έδωσε το λόγο στους μπερδεμένους, διεφθαρμένους ενίοτε, καθημερινούς ανθρώπους που καταφεύγουν στο έγκλημα παρασυρμένοι από κάποιο πάθος: την ερωτική εμμονή, την απληστία, την ανάγκη για εκδίκηση. Η γραφή του, πίσω από την επιφανειακή απλότητά της, κρύβει πολλή δουλειά και μελέτη. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο Αλμπέρ Καμύ ανήκε στους θαυμαστές του, και είχε παραδεχτεί ότι έγραψε τον Ξένο επηρεασμένος από τα βιβλία του Κέιν.

Ο Κέιν περιέγραψε με σχεδόν ταξικούς όρους την ανάπτυξη της μικροαστικής τάξης στην Καλιφόρνια τη δεκαετία του '30.

Τα βιβλία του Τζέιμς Κέιν είναι ευανάγνωστα, καθώς ο στόχος του ήταν οι ήρωες του να μιλούν σαν απλοί και καθημερινοί άνθρωποι. Ο ίδιος είχε γράψει κάποτε: «Δεν κάνω καμία συνειδητή προσπάθεια για να είμαι ζόρικος, σκληροτράχηλος, ζοφερός ή ό,τι άλλο με αποκαλούν συνήθως. Προσπαθώ απλώς να γράφω όπως θα έγραφε ο ήρωας, και ποτέ δεν ξεχνώ ότι ο μέσος άνθρωπος, στα χωράφια, τους δρόμους, τα γραφεία, ακόμα και τους υπονόμους αυτής της χώρας, έχει αποκτήσει μια σπιρτάδα στο λόγο που ξεπερνάει κατά πολύ οτιδήποτε θα μπορούσα να επινοήσω». Ωστόσο, ο προσεκτικός αναγνώστης θα ανακαλύψει στις πλοκές του πολλά επίπεδα, κυρίως πολιτικά. Ο Κέιν περιέγραψε με σχεδόν ταξικούς όρους την ανάπτυξη της μικροαστικής τάξης στην Καλιφόρνια τη δεκαετία του '30 (εξαιρείται ο Ταχυδρόμος). Οι ήρωες του είναι άνθρωποι που έχουν πιστέψει στο αμερικάνικο όνειρο, πεπεισμένοι ότι η επιτυχία και η οικονομική ευμάρεια είναι δύο βήματα απ' αυτούς – στο λαμπρό Χόλυγουντ. Νομίζουν ότι αρκεί να απλώσουν το χέρι για να την αποκτήσουν, και δεν διστάζουν να σκοτώσουν γι' αυτό. Άλλο ενδιαφέρον στοιχείο που συναντάμε στα βιβλία του Κέιν είναι οι συχνές αναφορές στην κλασική μουσική και στην όπερα. Στο Θύελλα σε μητρική καρδιά, για παράδειγμα, η αλαζονική κόρη της ηρωίδας, η Βίντα, σπουδάζει πιάνο και γίνεται διάσημη κολορατούρα. Αυτό είναι κατάλοιπο ενός νεανικού ονείρου του Κέιν, ο οποίος πριν γίνει δημοσιογράφος στη Νέα Υόρκη, επιτυχημένος σεναριογράφος του Χόλυγουντ και συγγραφέας, δοκίμασε να κάνει καριέρα στην όπερα. 

Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα ο Ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δυο φορές, ενώ αξίζει να αναζητήσει κανείς την Πεταλούδα και το Διπλό Άλλοθι (όπως έγινε γνωστή στα ελληνικά η νουβέλα του Double Idemnity).

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

james-exofylloΘύελλα σε μητρική καρδιά
James M. Cain
Μτφρ: Ιωάννα Καρατζαφέρη
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2013
Τιμή € 15,50, σελ. 460
 politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JAMES M.CAIN

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο τρελός του βασιλιά» του Μαχί Μπινμπίν (κριτική)

«Ο τρελός του βασιλιά» του Μαχί Μπινμπίν (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Mahi Binebine «Ο τρελός του βασιλιά» (μτφρ. Έλγκα Καββαδία, εκδ. Άγρα).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Υπάρχει περίπτωση μια δουλεία να είναι συναινετική ή ένα βασιλικό παλάτι, να είναι τρομακτικό και ταυτόχρονα μαγευτικό;...

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

«Λατρεία» της Χάνα Κεντ (κριτική)  – «Κραταιά ως θάνατος αγάπη»

«Λατρεία» της Χάνα Κεντ (κριτική)  – «Κραταιά ως θάνατος αγάπη»

Για το μυθιστόρημα της Hannah Kent «Λατρεία» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα: Πίνακας © Berthold Woltze.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Πόσο πιθανό είναι, κατά τη διάρκεια της ζωής του, να συναντήσει κανείς το άλλο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...
Ο Ιούνιος εντός και εκτός φεστιβάλ: οι 5 παραστάσεις που ξεχώρισαν

Ο Ιούνιος εντός και εκτός φεστιβάλ: οι 5 παραστάσεις που ξεχώρισαν

Ο Ιούνιος χαρακτηρίστηκε από πληθώρα παραστάσεων εντός και εκτός του Φεστιβάλ Αθηνών, με τις περισσότερες να χαρακτηρίζονται ως απογοητευτικές. Παρόλα αυτά, πέντε παραστάσεις ξεχώρισαν.

Του Νίκου Ξένιου

...

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Από την πληθώρα των νέων εκδόσεων μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων ξεχωρίσαμε εννέα. Σας τα παρουσιάζουμε. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Μήπως το κατασκοπικό εξελίσσεται στο νέο συναρπαστικό θρίλερ; Εννέα –κλασικά και σύγχρονα– αστυνομικά μυθιστορήμ...

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ