murakami360

Της Αργυρώς Μαντόγλου 

Το «Στις μικρές ώρες» είναι ένα μικρό σε έκταση μυθιστόρημα σε σχέση με τα συνήθη μυθιστορήματα του Ιάπωνα συγγραφέα που υπήρξε δυο φορές υποψήφιος για το Νόμπελ. Εδώ δεν «κατασκευάζει» έναν κόσμο ή κόσμους αλλά δοκιμάζει την οπτική ενός πανεπόπτη αφηγητή που είναι σε θέση να περιγράψει τους χαρακτήρες ακόμα κι όταν αυτοί αποσύρονται στον ύπνο ή στις σκέψεις τους.

Ο Μουρακάμι τολμάει να γράψει ένα μυθιστόρημα για την απουσία, όχι μόνο την απουσία φωτός, αλλά και την απουσία συνείδησης –μια ηρωίδα καθ' όλη τη διάρκεια του μυθιστορήματος κοιμάται–, δημιουργώντας μια απόκοσμη αίσθηση, μια ατμόσφαιρα ονειρική και ρευστή, σαν ο κόσμος να δίνεται μέσα από το βλέμμα κάποιου που αντικρίζει τη γη για πρώτη φορά και όλα, ακόμα και τα πλέον ευτελή, να διαθέτουν βαρύτητα και μυστήριο.

Στο κέντρο του Τόκιο σε κάποιο ασαφές γεωγραφικό σημείο...

Το μυθιστόρημα βασίζεται στην ιδέα πως πολύ αργά τη νύχτα όταν ο ορθολογισμός εξασθενεί, τα πράγματα χάνουν το περίγραμμά τους και αποκτούν μια αλλόκοσμη ποιότητα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Τα άτομα που την ημέρα είναι ξεχωριστές οντότητες, τη νύχτα, καθώς οι δείχτες του ρολογιού προχωρούν, αρχίζουν να αποβάλλουν την ατομικότητά τους, να χάνουν τη διαφορετικότητα τους και να γίνονται μέρος μιας συλλογικής συνείδησης.

Η μεταφυσική της νύχτας

Αυτή η ιστορία της νύχτας τοποθετείται σε μια περιοχή στο κέντρο του Τόκιο σε κάποιο ασαφές γεωγραφικό σημείο, όπως ασαφείς είναι αρχικά και οι χαρακτήρες. Σταδιακά, όμως αποκτούν υπόσταση μέσα στο χώρο. Μια τακτική που παρατηρείται και σε άλλα έργα του Μουρακάμι: Οι χαρακτήρες του όταν συστήνονται δεν περιγράφονται με λεπτομέρειες, αλλά αποκτούν σάρκα και οστά αργά μέσα στο χώρο, σαν να ξεπροβάλλουν μέσα από ένα νεφέλωμα.

Η πρώτη σκηνή εκτυλίσσεται στο εστιατόριο του Denny's στις 11.56 μ.μ. -ένα στέκι προσαρμοσμένο στις προδιαγραφές της παγκοσμιοποιημένης αισθητικής, όπου γνωστά τραγούδια ακούγονται από τα ηχεία και η Μάρι, μια δεκαεννιάχρονη κοπέλα πίνει τον καφέ της, διαβάζοντας ένα βιβλίο το οποίο δεν κατονομάζεται. Ο λόγος που βρίσκεται έξω από το σπίτι της μια τέτοια ώρα παραμένει μυστήριο, αλλά μπορεί να συνδέεται με το γεγονός η Έρι, η πανέμορφη αδελφή της βρίσκεται στο σπίτι και έχει πέσει τους τελευταίους μήνες σε λήθαργο. Η Μάρι, είναι ξύπνια επειδή η Έρι κοιμάται. Από την αρχή μαζί με το δίπολο της μέρας/ νύχτας μπαίνουν σε λειτουργία και τα δίπολα της αγρύπνιας και της εγρήγορσης, της δράσης και της παθητικότητας.

murakami-photoΟ Μουρακάμι επιλέγει τις μεταφορές όχι για να περάσει στον αναγνώστη κάποια ιδέα, ή να τον κάνει να σκεφτεί αλλά για να δημιουργήσει την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία οι ήρωες θα βυθιστούν και θα αναδυθούν, προβάλλοντας μια άλλη, ενίοτε αναπάντεχη πτυχή τους. Οι εικόνες και οι μεταφορές λειτουργούν όπως στην ποίηση: πολλές παραμένουν ανερμήνευτες και η επίδραση τους είναι κυρίως αισθητικής φύσης.

Από το τραπέζι της Μάρι περνούν διάφοροι: πρώτα ένας τρομπονίστας της τζαζ, ο οποίος της προκαλεί σταδιακά το ενδιαφέρον, αλλά και η μάνατζερ ενός ροζ ξενοδοχείου που της ζητάει να μεταφράσει από τα κινέζικα αυτά που λέει μια κοπέλα που εργάζεται στο ξενοδοχείο και έχει δεχτεί άγρια επίθεση από κάποιον πελάτη.

Ο ρόλος της Μάρι στο μυθιστόρημα είναι μεσολαβητικός, το μέσον για να πλέξει ο Μουρακάκι την υποτυπώδη πλοκή του. Η Μάρι δεν θέλει να εμπλακεί ιδιαίτερα με κανέναν –το πιθανότερο είναι να θέλει να την αφήσουν στην ησυχία της να διαβάσει– αλλά η νύχτα έχει τα δικά της σχέδια και εκείνη και θα την ακολουθήσει, χωρίς να φέρει ιδιαίτερη αντίσταση. Στο «Στις μικρές ώρες» δεν προβάλλεται κάποια σύγκρουση ή αντιπαράθεση αλλά μια διάχυση, διάχυση διαθέσεων και προθέσεων σε ένα φορτισμένο περιβάλλον, όπου κάποιοι νοσούν, κάποιοι αδιαφορούν και κάποιοι άλλοι αντιστέκονται κρατώντας τις αποστάσεις τους.

Ο τρομπονίστας θα πάει για πρόβα, η μάνατζερ στη δουλειά της στο ξενοδοχείο και ο αρρωστημένος πελάτης θα τηλεφωνήσει στη γυναίκα του, θα κάνει τα πους απς του και θα συνεχίσει τη δουλειά του, αφού ξεφορτωθεί τα ματωμένα ρούχα της πόρνης, την ώρα που μια όμορφη κοπέλα βυθίζεται όλο και βαθύτερα στον ύπνο.

Μια αλληγορία για το χρόνο

Τα σύντομα κεφάλαια του βιβλίου κινούνται μέσα στο χρόνο και από τις συζητήσεις της Μάρι περνάει σε ένα λυρικό κείμενο όπου περιγράφεται ο ύπνος της ωραίας κοιμωμένης, ξαπλωμένης σε ένα γυμνό δωμάτιο δίπλα σε μια οθόνη που μοιάζει να απορροφά λίγο λίγο την ψυχή της. Αυτά είναι και τα ωραιότερα αποσπάσματα του βιβλίου, εικόνες στατικές, σαν περιγραφές ενός έργου τέχνης.

Μινιμαλιστική σύνθεση όπου τα περισσότερα υπονοούνται... 

Στο συνοικιακό καφέ, στο ροζ ξενοδοχείο, στο γυμνό δωμάτιο, στους άδειους δρόμους υπάρχουν και σύντομα διαλλείματα αιωνιότητας: όταν δυο νέοι άνθρωποι μιλάνε εκ βαθέων ή όταν ένα μουσικό κομμάτι διακόπτει τη ροή της σκέψης, ακόμα και όταν μια γουλιά άγευστου καφέ κατεβαίνει τον ουρανίσκο, η μαγεία εμφανίζεται σαν μια μικρή έκρηξη. Οι άνθρωποι είναι κάτι παραπάνω από αυτό που οι ίδιοι νομίζουν, ή αυτό που φαίνεται, υπάρχει κάτι που μπορεί να τους ταξιδέψει έξω από τα πεπερασμένα όρια της ύπαρξης τους, αν το επιτρέψουν: Οι μικρές ώρες κυοφορούν μεγάλες στιγμές.

Μια μινιμαλιστική σύνθεση όπου τα περισσότερα υπονοούνται παρά περιγράφονται, ο σκοτεινός σουρεαλισμός του Μουρακάμι σε υποβάλλει στο δικό του ρυθμό∙ οι παύσεις, οι κορυφώσεις του, οι μεταφορές του σε οδηγούν αργά στο φως, στην αναγέννηση, στη νέα μέρα.


mourakami-mikres-ores-exofylloΤις μικρές ώρες
Χαρούκι Μουρακάμι
Μτφρ: Μαρία Αργυράκη
Εκδόσεις Ψυχογιός,
Τιμή € 14,40, σελ. 229 

politeia-link

 

 

 

 

 

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ HARUKI MURAKAMI 

  

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Αλίς Ζενιτέρ και την «Τέχνη της απώλειας» το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου

Στην Αλίς Ζενιτέρ και την «Τέχνη της απώλειας» το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου

Η Γαλλίδα Αλίς Ζενιτέρ (Alice Zeniter) και ο μεταφραστής της στα αγγλικά Φρανκ Γουίν (Frank Wynne) τιμήθηκαν με το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου, για το μυθιστόρημα «Η τέχνη της απώλειας». Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Έφης Κορομηλά. Σημειωτέον, το συγκεκριμένο βρ...

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία...

Ντέιβιντ Μίτσελ: «Οι περισσότεροι συγγραφείς φθονούμε τους μουσικούς»

Ντέιβιντ Μίτσελ: «Οι περισσότεροι συγγραφείς φθονούμε τους μουσικούς»

Σε συνέντευξή του, ο Βρετανός συγγραφέας David Mitchell, δύο φορές υποψήφιος για το Βραβείο Μπούκερ, μίλησε για το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Utopia Avenue».

Επιμέλεια: Book Press

Το ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ