murakami360

Της Αργυρώς Μαντόγλου 

Το «Στις μικρές ώρες» είναι ένα μικρό σε έκταση μυθιστόρημα σε σχέση με τα συνήθη μυθιστορήματα του Ιάπωνα συγγραφέα που υπήρξε δυο φορές υποψήφιος για το Νόμπελ. Εδώ δεν «κατασκευάζει» έναν κόσμο ή κόσμους αλλά δοκιμάζει την οπτική ενός πανεπόπτη αφηγητή που είναι σε θέση να περιγράψει τους χαρακτήρες ακόμα κι όταν αυτοί αποσύρονται στον ύπνο ή στις σκέψεις τους.

Ο Μουρακάμι τολμάει να γράψει ένα μυθιστόρημα για την απουσία, όχι μόνο την απουσία φωτός, αλλά και την απουσία συνείδησης –μια ηρωίδα καθ' όλη τη διάρκεια του μυθιστορήματος κοιμάται–, δημιουργώντας μια απόκοσμη αίσθηση, μια ατμόσφαιρα ονειρική και ρευστή, σαν ο κόσμος να δίνεται μέσα από το βλέμμα κάποιου που αντικρίζει τη γη για πρώτη φορά και όλα, ακόμα και τα πλέον ευτελή, να διαθέτουν βαρύτητα και μυστήριο.

Στο κέντρο του Τόκιο σε κάποιο ασαφές γεωγραφικό σημείο...

Το μυθιστόρημα βασίζεται στην ιδέα πως πολύ αργά τη νύχτα όταν ο ορθολογισμός εξασθενεί, τα πράγματα χάνουν το περίγραμμά τους και αποκτούν μια αλλόκοσμη ποιότητα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Τα άτομα που την ημέρα είναι ξεχωριστές οντότητες, τη νύχτα, καθώς οι δείχτες του ρολογιού προχωρούν, αρχίζουν να αποβάλλουν την ατομικότητά τους, να χάνουν τη διαφορετικότητα τους και να γίνονται μέρος μιας συλλογικής συνείδησης.

Η μεταφυσική της νύχτας

Αυτή η ιστορία της νύχτας τοποθετείται σε μια περιοχή στο κέντρο του Τόκιο σε κάποιο ασαφές γεωγραφικό σημείο, όπως ασαφείς είναι αρχικά και οι χαρακτήρες. Σταδιακά, όμως αποκτούν υπόσταση μέσα στο χώρο. Μια τακτική που παρατηρείται και σε άλλα έργα του Μουρακάμι: Οι χαρακτήρες του όταν συστήνονται δεν περιγράφονται με λεπτομέρειες, αλλά αποκτούν σάρκα και οστά αργά μέσα στο χώρο, σαν να ξεπροβάλλουν μέσα από ένα νεφέλωμα.

Η πρώτη σκηνή εκτυλίσσεται στο εστιατόριο του Denny's στις 11.56 μ.μ. -ένα στέκι προσαρμοσμένο στις προδιαγραφές της παγκοσμιοποιημένης αισθητικής, όπου γνωστά τραγούδια ακούγονται από τα ηχεία και η Μάρι, μια δεκαεννιάχρονη κοπέλα πίνει τον καφέ της, διαβάζοντας ένα βιβλίο το οποίο δεν κατονομάζεται. Ο λόγος που βρίσκεται έξω από το σπίτι της μια τέτοια ώρα παραμένει μυστήριο, αλλά μπορεί να συνδέεται με το γεγονός η Έρι, η πανέμορφη αδελφή της βρίσκεται στο σπίτι και έχει πέσει τους τελευταίους μήνες σε λήθαργο. Η Μάρι, είναι ξύπνια επειδή η Έρι κοιμάται. Από την αρχή μαζί με το δίπολο της μέρας/ νύχτας μπαίνουν σε λειτουργία και τα δίπολα της αγρύπνιας και της εγρήγορσης, της δράσης και της παθητικότητας.

murakami-photoΟ Μουρακάμι επιλέγει τις μεταφορές όχι για να περάσει στον αναγνώστη κάποια ιδέα, ή να τον κάνει να σκεφτεί αλλά για να δημιουργήσει την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία οι ήρωες θα βυθιστούν και θα αναδυθούν, προβάλλοντας μια άλλη, ενίοτε αναπάντεχη πτυχή τους. Οι εικόνες και οι μεταφορές λειτουργούν όπως στην ποίηση: πολλές παραμένουν ανερμήνευτες και η επίδραση τους είναι κυρίως αισθητικής φύσης.

Από το τραπέζι της Μάρι περνούν διάφοροι: πρώτα ένας τρομπονίστας της τζαζ, ο οποίος της προκαλεί σταδιακά το ενδιαφέρον, αλλά και η μάνατζερ ενός ροζ ξενοδοχείου που της ζητάει να μεταφράσει από τα κινέζικα αυτά που λέει μια κοπέλα που εργάζεται στο ξενοδοχείο και έχει δεχτεί άγρια επίθεση από κάποιον πελάτη.

Ο ρόλος της Μάρι στο μυθιστόρημα είναι μεσολαβητικός, το μέσον για να πλέξει ο Μουρακάκι την υποτυπώδη πλοκή του. Η Μάρι δεν θέλει να εμπλακεί ιδιαίτερα με κανέναν –το πιθανότερο είναι να θέλει να την αφήσουν στην ησυχία της να διαβάσει– αλλά η νύχτα έχει τα δικά της σχέδια και εκείνη και θα την ακολουθήσει, χωρίς να φέρει ιδιαίτερη αντίσταση. Στο «Στις μικρές ώρες» δεν προβάλλεται κάποια σύγκρουση ή αντιπαράθεση αλλά μια διάχυση, διάχυση διαθέσεων και προθέσεων σε ένα φορτισμένο περιβάλλον, όπου κάποιοι νοσούν, κάποιοι αδιαφορούν και κάποιοι άλλοι αντιστέκονται κρατώντας τις αποστάσεις τους.

Ο τρομπονίστας θα πάει για πρόβα, η μάνατζερ στη δουλειά της στο ξενοδοχείο και ο αρρωστημένος πελάτης θα τηλεφωνήσει στη γυναίκα του, θα κάνει τα πους απς του και θα συνεχίσει τη δουλειά του, αφού ξεφορτωθεί τα ματωμένα ρούχα της πόρνης, την ώρα που μια όμορφη κοπέλα βυθίζεται όλο και βαθύτερα στον ύπνο.

Μια αλληγορία για το χρόνο

Τα σύντομα κεφάλαια του βιβλίου κινούνται μέσα στο χρόνο και από τις συζητήσεις της Μάρι περνάει σε ένα λυρικό κείμενο όπου περιγράφεται ο ύπνος της ωραίας κοιμωμένης, ξαπλωμένης σε ένα γυμνό δωμάτιο δίπλα σε μια οθόνη που μοιάζει να απορροφά λίγο λίγο την ψυχή της. Αυτά είναι και τα ωραιότερα αποσπάσματα του βιβλίου, εικόνες στατικές, σαν περιγραφές ενός έργου τέχνης.

Μινιμαλιστική σύνθεση όπου τα περισσότερα υπονοούνται... 

Στο συνοικιακό καφέ, στο ροζ ξενοδοχείο, στο γυμνό δωμάτιο, στους άδειους δρόμους υπάρχουν και σύντομα διαλλείματα αιωνιότητας: όταν δυο νέοι άνθρωποι μιλάνε εκ βαθέων ή όταν ένα μουσικό κομμάτι διακόπτει τη ροή της σκέψης, ακόμα και όταν μια γουλιά άγευστου καφέ κατεβαίνει τον ουρανίσκο, η μαγεία εμφανίζεται σαν μια μικρή έκρηξη. Οι άνθρωποι είναι κάτι παραπάνω από αυτό που οι ίδιοι νομίζουν, ή αυτό που φαίνεται, υπάρχει κάτι που μπορεί να τους ταξιδέψει έξω από τα πεπερασμένα όρια της ύπαρξης τους, αν το επιτρέψουν: Οι μικρές ώρες κυοφορούν μεγάλες στιγμές.

Μια μινιμαλιστική σύνθεση όπου τα περισσότερα υπονοούνται παρά περιγράφονται, ο σκοτεινός σουρεαλισμός του Μουρακάμι σε υποβάλλει στο δικό του ρυθμό∙ οι παύσεις, οι κορυφώσεις του, οι μεταφορές του σε οδηγούν αργά στο φως, στην αναγέννηση, στη νέα μέρα.


mourakami-mikres-ores-exofylloΤις μικρές ώρες
Χαρούκι Μουρακάμι
Μτφρ: Μαρία Αργυράκη
Εκδόσεις Ψυχογιός,
Τιμή € 14,40, σελ. 229 

politeia-link

 

 

 

 

 

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ HARUKI MURAKAMI 

  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το δώρο του Χάμπολντ» του Σολ Μπέλοου (κριτική)

«Το δώρο του Χάμπολντ» του Σολ Μπέλοου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα που χάρισε στον Σολ Μπέλοου [Saul Bellow, 1915-2005] το Πούλιτζερ το 1976, «Το δώρο του Χάμπολντ» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εισαγωγή: Jeffrey Eugenides, εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

...
«Η πιο μυστική μνήμη των ανθρώπων» του Μοχάμεντ Μπουγκάρ Σαρ (κριτική) – Ένα πολυστρωματικό μυθιστόρημα που υμνεί τη λογοτεχνία

«Η πιο μυστική μνήμη των ανθρώπων» του Μοχάμεντ Μπουγκάρ Σαρ (κριτική) – Ένα πολυστρωματικό μυθιστόρημα που υμνεί τη λογοτεχνία

Για το μυθιστόρημα του Μοχάμεντ Μπουγκάρ Σαρ [Mohamed Mbougar Sarr] «Η πιο μυστική μνήμη των ανθρώπων» (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, εκδ. Πατάκη), που τιμήθηκε με τη μεγαλύτερη διάκριση των γαλλικών γραμμάτων, το βραβείο Goncourt, για το 2021. Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας. 

...
«Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» του Μπάρι Χάνα (κριτική) – Λογοτεχνία των αντιθέσεων για μια συναρπαστική ανάγνωση

«Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» του Μπάρι Χάνα (κριτική) – Λογοτεχνία των αντιθέσεων για μια συναρπαστική ανάγνωση

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μπάρι Χάνα [Barry Hannah] «Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας Μπάρι Χάνα.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Οι Ψεύτες...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Rohtko», του Λούκας Τβαρκόφσκι, στη Στέγη (κριτική)

«Rohtko», του Λούκας Τβαρκόφσκι, στη Στέγη (κριτική)

Στην κεντρική σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση είδαμε τη μεγαλειώδη παράσταση «ROHTKO» του Πολωνού σκηνοθέτη Λούκα Τβαρκόφσκι [Lukasz Twarkowski], αποτέλεσμα συνεργασίας του με τον Κρίστιαν Λούπα.

Γράφει ο Νϊκος Ξένιος

Ο Λούκας Τβαρκόφσκι σκηνοθέτησε τ...

Το Dublin Literary Award 2023 στη Γερμανίδα Katja Oskamp

Το Dublin Literary Award 2023 στη Γερμανίδα Katja Oskamp

Απονεμήθηκε στην Katja Oskamp και τη μεταφράστριά της στα αγγλικά Jo Heinrich, το «Dublin Literary Award 2023» για το μυθιστόρημά της Katja Oskam «Marzahn, Mon Amour». Σύντομα θα κυκλοφορήσει και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Book Press

...
Χαρούκι Μουρακάμι: Τιμήθηκε με το βραβείο «Πριγκίπισσα των Αστουριών»

Χαρούκι Μουρακάμι: Τιμήθηκε με το βραβείο «Πριγκίπισσα των Αστουριών»

Ο Haruki Murakami [Χαρούκι Μουρακάμι] είναι ο πρώτος Ιάπωνας συγγραφέας που έλαβε το Βραβείο «Πριγκίπισσα των Αστουριών». Η συλλογή διηγημάτων του «Σε πρώτο ενικό» κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Βασίλη Κιμούλη.

Επιμέλεια: Book Press...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (προδημοσίευση)

«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] «Αρκτικό καλοκαίρι» (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 24 Μαΐου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Οι δύο άντρες κάθονταν στις πο...

«Ο γυάλινος κήπος» της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ (προδημοσίευση)

«Ο γυάλινος κήπος» της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ [Tatiana Ţîbuleac] «Ο γυάλινος κήπος» (μτφρ. Άντζελα Μπράτσου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 15 Μαΐου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Κήπος βιβλίων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

«Κήπος βιβλίων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον πρόλογο του συγγραφέα Παναγιώτη Γούτα της ανθολογίας κειμένων του «Κήπος βιβλίων – Διαβάζοντας Θεσσαλονικείς και Αμερικανούς πεζογράφους», που θα κυκλοφορήσει στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Νησίδες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 25 καλύτερα λογοτεχνικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς – από τη Μέρι Σέλεϊ στην Έλενα Φερράντε

Τα 25 καλύτερα λογοτεχνικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς – από τη Μέρι Σέλεϊ στην Έλενα Φερράντε

Σε δημοσίευσή της στον Independent, η αρθρογράφος Clarisse Loughrey ξεχώρισε τα εικοσιπέντε σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα που γράφτηκαν από γυναίκες συγγραφείς. Στη φωτογραφία, μία από αυτές, η Octavia E. Butler [1947 - 2006], συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας με έντονο κοινωνικό και πολιτικό υ...

«Φάκελος αρχαιοκαπηλία»: Νικόλας Ζηργάνος, Ανδρέας Αποστολίδης και Γιάννης Μαρής

«Φάκελος αρχαιοκαπηλία»: Νικόλας Ζηργάνος, Ανδρέας Αποστολίδης και Γιάννης Μαρής

Φάκελος αρχαιοκαπηλία με προτάσεις τριών βιβλίων: «Επιχείρηση “Νόστος”: Ένα χρυσό στεφάνι και μια Κόρη για τον Αλέξη Καρρά» (εκδ. Τόπος), του Νικόλα Ζηργάνου, «Αρχαιοκαπηλία και εμπόριο αρχαιοτήτων – Μουσεία, έμποροι τέχνης, οίκοι δημοπρασιών, ιδιωτικές συλλογές» (εκδ. Άγρα), του Ανδρέα Αποστολίδη και  «Ίλ...

Bιβλία αυτοβοήθειας, αυτογνωσίας και προσωπικής βελτίωσης: 20 επιλογές από τις καλύτερες πρόσφατες εκδόσεις

Bιβλία αυτοβοήθειας, αυτογνωσίας και προσωπικής βελτίωσης: 20 επιλογές από τις καλύτερες πρόσφατες εκδόσεις

Κανείς δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημά σου, αν δεν κάνεις ο ίδιος την αρχή για να βοηθήσεις τον εαυτό σου. Είκοσι επιλογές από τις καλύτερες πρόσφατες εκδόσεις βιβλίων αυτοβοήθειας, αυτογνωσίας και προσωπικής βελτίωσης από τους επαγγελματίες του είδους.

Επιμέλεια: Book Press...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ