russianatwes

Το τελευταίο διάστημα ξανάπεσαν στα χέρια μου βιβλία γνώριμα από παλιά καθώς και κάποια που μέχρι πρότινος αγνοούσα.

Της Μαρίας Καλιόρη

Ανάμεσα στα δεύτερα ήταν η Βάρενκα Ολέσοβα του Μαξίμ Γκόρκι (Ροές, μτφρ. Π. Σταθόγιαννης). Λόγω εποχής, ίσως και λόγω ύφους, άργησα να μπω στο ρυθμό της νουβέλας, όμως η ολοκλήρωση της ανάγνωσης τελικά με αποζημίωσε με το παραπάνω. 

Ένας έρωτας που τα ανατρέπει όλα

gorki180Ένας νεαρός διανοούμενος, ο Ιπολίτ, αποφασίζει να δεχτεί την πρόσκληση της πρόσφατα χηρεύσασας αδελφής του και να περάσει το καλοκαίρι μαζί της στο επαρχιακό της σπίτι. Ο κεραυνοβόλος έρωτας έρχεται στο πρόσωπο της νεαρότατης Βάρενκα, που κυριολεκτικά αναστατώνει την ζωή του και κλονίζει τις πεποιθήσεις του. Αναστολές, ανασφάλειες, ξαφνικές εφιδρώσεις, οδηγούν τον ερωτευμένο Ιπολίτ σε μια εσωτερική διαμάχη μιας και δεν είναι σε θέση να αποδεχτεί την λογική του πρωτόγνωρου συναισθήματος που τον έχει κυριεύσει. Η Βάρενκα βάζει στο τραπέζι τα αδιαμφισβήτητα προσόντα της, την ομορφιά και τη φρεσκάδα της, χωρίς ποτέ να τα προσφέρει. Έτσι ο δυστυχής Ιπολίτ θα μείνει νηστικός στο τέλος του καλοκαιρινού δείπνου, χωρίς να γευτεί ούτε ένα φιλί. Δυο διαφορετικοί κόσμοι που όσο κι αν ποθούν ο ένας τον άλλον, παραμένουν ανέγγιχτοι. Από τη μία η λογική και οι αξίες της επιστήμης και από την άλλη οι παραδοσιακές σταθερές της θρησκείας αλλά και των νόμων που διέπουν τη σκληρή επαρχιώτικη ζωή. Η Βάρενκα δεν διστάζει, παρά το νεαρό της ηλικίας της, να φερθεί σκληρά στους χωρικούς που δουλεύουν στα κτήματα του πατέρα της. Κι αυτή η πάλη, ανάμεσα στο νέο και το παλιό, δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στην πτώση ή την έκρηξη. Ο Ιπολίτ πέφτει στο ποτάμι, δεν κερδίζει το φιλί αλλά δεν θα είναι πλέον ο ίδιος. Με μεγάλη μαεστρία, ο Γκόρκι μας αφήνει με το ανεκπλήρωτο του έρωτος. H ένωση των δύο εις σάρκα μίαν, δεν ευοδώνεται. 

Ένας κόσμος που δεν υπάρχει πια

lilin180Ο άγνωστος μέχρι πρότινος, Νικολάι Λίλιν, με τη Σιβηρική Αγωγή (Πατάκης, μτφρ. Μαρία Οικονομίδου), ήταν μία απρόσμενη έκπληξη. Ο Λίλιν μας βάζει γρήγορα στη ζωή και τα έργα των Σιβηριανών Ούρκα -μιας ιδιόμορφης κοινότητας "τίμιων εγκληματιών"- οι οποίοι εκτοπίστηκαν το 1930 από την Σιβηρία, σε μια νέα, νότια γη, την Υπερδνειστερία, και σχημάτισαν την κοινότητα του Κάτω Ποταμού. Το 1990, μετά τη διάλυση του ανατολικού μπλοκ, η Υπερδνειστερία, διακήρυξε την ανεξαρτησία της, χωρίς να αναγνωριστεί ποτέ από κανέναν. Ο Κολίμα, ένας πιτσιρικάς Ούρκα, μεγαλώνει κι εκπαιδεύεται σύμφωνα με τους κώδικες τιμής, αλληλεγγύης, αλτρουισμού, υπερηφάνειας, τιμωρίας και θανάτου, των "τίμιων εγκληματιών". Υπέρτατα αγαθά, η ελευθερία και η χριστιανική πίστη. Οι τίμιοι εγκληματίες του Κάτω Ποταμού αντιστέκονται με κάθε ανέντιμο τρόπο στην θεσμοθετημένη εξουσία. Ζουν ληστεύοντας τράπεζες, εμπορευματικά τρένα κι ό,τι άλλο μολύνει την καθαρότητα των αξιών τους. Τηρούν ευλαβικά τους δικούς τους εσωτερικούς νόμους και τιμωρούν αμείλικτα όσους τους παραβιάζουν. Το έγκλημα αποκτά νέα ταυτότητα. Οι Ούρκα δεν λειτουργούν μαφιόζικα. Δεν κυνηγούν τον πλούτο, αλλά μια καλή ζωή, ποτισμένη από τη σοφία των παππούδων και θέλουν πάση θυσία να τη διαφυλάξουν. Οι ήρωες, με υπερηφάνεια μπαινοβγαίνουν στη φυλακή, μυούνται στην ύψιστη τέχνη του τατουάζ, που εμφανίζεται ως μια ιερή κωδικοποιημένη γλώσσα και μεταφέρουν μηνύματα και χαιρετίσματα φίλων και συγγενών. Μετά το σοκ, των αρχικών σελίδων, ο άγριος κόσμος των Ούρκα, γίνεται οικείος και σχεδόν αγαπητός. Οι Ούρκα μοιράζονται τα αγαθά, διαπνέονται από υψηλή αίσθηση δικαίου, προστατεύουν με σεβασμό τους αγαπημένους του θεού, δηλαδή τα άτομα με ειδικές ανάγκες, και δεν υπάρχει ιδιοτέλεια στα ανέντιμα τίμια εγκλήματά τους.

Ο Λίλιν με το πρώτο του βιβλίο σημείωσε τεράστια εμπορική επιτυχία και έχτισε τον προσωπικό του μύθο. Γεννήθηκε το 1980 στην Υπερδνειστερία, μεγάλωσε και γαλουχήθηκε στην σιβηρική αγωγή, φυλακίστηκε ως ανήλικος για ποινικά αδικήματα, πολέμησε στην Τσετσενία και στα 18 του κατέφυγε στην Ιταλία, όπου ζει μέχρι σήμερα και ασχολείται με το τατουάζ, στο εργαστήριό του στο Μιλάνο. Μόλις στα 29 του, κυκλοφόρησε την Σιβηρική Αγωγή, την οποία έγραψε στα ιταλικά, αυτοβιογραφούμενος και απαγορεύοντας ρητά στον εκδοτικό του οίκο να μεταφραστεί το βιβλίο στα ρωσικά, παρότι μεταφράστηκε ήδη σε 40 γλώσσες. Κι εδώ, προκύπτουν ορισμένα ερωτήματα που όσο δεν απαντούνται τόσο μεγαλώνει το μυστήριο του Λίλιν. Ιστορικά δεν επιβεβαιώνεται η ύπαρξη των Ούρκα, πολύ δε λιγότερο η εκτόπιση πληθυσμών από τη Σιβηρία προς το νότο - μόνο το αντίθετο. Το διαδίκτυο βρίθει από αναρτήσεις κατοίκων της περιοχής του Κάτω Ποταμού –που δεν υπάρχει, αλλά τόσο ανάγλυφα περιγράφεται από τον συγγραφέα- οι οποίοι διαψεύδουν την ύπαρξη συμμοριών, Ούρκα, εγκληματικότητας αλλά και ακόμα του βιογραφικού του ίδιου του Λίλιν. Τον περιγράφουν ως ένα ήσυχο και άτολμο παιδάριο. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, ο Λίλιν κατόρθωσε να δημιουργήσει έναν κόσμο από το μηδέν και να πείσει πως υπάρχει.

Ένα καθεστώς μεγαλείου και τυραννίας

axionof180Ο Βασίλι Πάβλοβιτς Αξιόνοφ γεννήθηκε το 1932 στο Καζάν και πέθανε στη Μόσχα το 2009. Στο έργο του Οι ουρανοξύστες της Μόσχας (Καστανιώτης, μτφρ. Δημ. Τριανταφυλλίδης) αφηγείται τα δεινά της σταλινικής τυραννίας. Η ανάγκη επίδειξης δύναμης, ζήτημα ζωτικής σημασίας και όχι απλής ματαιοδοξίας, οδηγεί τον ηγέτη της υπερδύναμης, στην κατασκευή των ουρανοξυστών, ειδικά για την ελίτ του. Με τον τρόπο αυτό, η ελίτ ταυτίζεται με το καθεστώς, αναλαμβάνει το υψηλό καθήκον έναντι του μέλλοντος του κόσμου τούτου, απολαμβάνει τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες των κατοικιών που ακουμπούν τα σύννεφα και φυσικά μέσα από τους μηχανισμούς των ίδιων των κατοικιών, ελέγχεται από το καθεστώς η όποια ανάρμοστη ή επικίνδυνη συμπεριφορά.

Στο πνεύμα ενός σατυρικού νουάρ, με σούπερ ήρωες που προσιδιάζουν σε φιγούρες κόμικς, ο Αξιόνοφ μας δίνει μια γερή γεύση για τα πικρά και τα φαιδρά που διαδραματίστηκαν τα τελευταία χρόνια του Στάλιν. Πρόσωπα αληθινά και φανταστικά, καθώς και γεγονότα, ζυμώνονται αριστοτεχνικά από τον συγγραφέα, που διεκδικεί και έτσι την προσοχή και την αφοσίωση του αναγνώστη. Πρωταγωνιστές, τρεις υπερβατικές φιγούρες, που μπορούν να κάνουν τα πάντα. Να είναι ταυτόχρονα στρατηγός, εθνικός ποιητής, κατάσκοπος αλλά και εμψυχωτής του μεγάλου ηγέτη, όπως ο Σμελτσακώφ. Ολυμπιονίκης, θαύμα της σοβιετικής φοιτητικής νεολαίας, εκπάγλου καλλονής, όπως η Γκλίκα. Ναύαρχος, ήρωας του μεγάλου πολέμου, πιλότος, εφτάψυχος τυχοδιώκτης όπως ο γοητευτικός Μοκινάκι. Οι τρεις τους, είναι ένοικοι του αρχιτεκτονικού σοβιετικού μεγαλείου κι εκεί εμπλέκονται σ’ ένα ερωτικό τρίγωνο, απολύτως πολιτισμένο χωρίς δράματα αλλά με χιούμορ και κυνισμό. Υφέρποντες κίνδυνοι, η αποκηρυγμένη τζαζ και ο ρεβιζιονιστής Τίτο.

Διαβάζοντας τα βιβλία αυτά καταλήγω στην γενική και όψιμη διαπίστωση πως οι Ρώσοι, ανεξαρτήτως εποχής, έχουν χιούμορ.

 

varenkaΒάρενκα Ολέσοβα
Μαξίμ Γκόρκι
Μετάφραση: Πάνος Σταθόγιαννης
Εκδόσεις Ροές, 2011
Σελ. 174
politeia-link
 

 

 

 

 

 

sibirikiagogi

Σιβηρική αγωγή
Νικολάι Λίλιν
Μτφρ: Μαρία Οικονόμου
Εκδόσεις Πατάκη, 2011
Σελ. 475
politeia-link

 

 

 

 

 

ouranoxistes

Οι ουρανοξύστες της Μόσχας
Βασίλη Αξιόνοφ
Μτφρ: Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2010
Σελ. 411
politeia-link

 

 

 

 

 

  

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

Για το μυθιστόρημα του Κόμπο Αμπέ [Köbö Abe] «Το πρόσωπο του άλλου» (μτφρ. Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου (1966).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Ο τρόπος που συντίθεται η...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ