camel

Του Δημήτρη Αργασταρά

Το καινούριο μυθιστόρημα του Andrew Nicoll μας προσκαλεί σε μια μεγάλη περιπέτεια, σ’ ένα σπινθηροβόλο ταξίδι αναπάντεχων ανατροπών, σ’ έναν αναστοχασμό πάνω στην ανθρώπινη μοίρα, τη στιγμή που η Ευρώπη διανύει την πιο ζοφερή της περίοδο.

Τι θα κάνατε αν απρόσμενα μια μέρα ανακαλύπτατε πως μοιάζετε εκπληκτικά σε κάποιο διάσημο, πλούσιο, περιζήτητο πρόσωπο; Ας πούμε ότι ξαφνικά είχατε την δυνατότητα να βγείτε από την καθημερινότητά σας και να επιχειρήσετε ένα μεγάλο ταξίδι, με την ελπίδα να πραγματοποιήσετε ένα απίστευτο όνειρο. Λοιπόν, το σκέφτεστε ακόμη; Τι θα κάνατε τότε;

Ένα τέτοιο δίλλημα ή μάλλον, πιο σωστά, η ανέμελη υπέρβασή του πυροδοτεί την δράση σε αυτό το μυθιστόρημα. Βρισκόμαστε στην περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, λίγο μετά την απόβαση στην Νορμανδία, όταν οι δυνάμεις των Συμμάχων προελαύνουν στην Ευρώπη και η Γερμανία σφυροκοπείται από τους βομβαρδισμούς. Μια τέτοια νύχτα βομβαρδισμών ο ηλικιωμένος Ότο Βίτε είναι μόνος στο τροχόσπιτό του, χωρίς θέρμανση για να ζεσταθεί και με τις λιγοστές του προμήθειες να τελειώνουν. Ο ορυμαγδός των αεροπορικών επιδρομών, οι διάσπαρτες πυρκαγιές στην πόλη και ένα παράξενο χιόνι από στάχτες και καψαλισμένα χαρτιά χαρακτηρίζουν αυτή την νύχτα. Και ο Ότο Βίτε δεν ξέρει αν θα είναι ζωντανός μέχρι το πρωί. Έτσι, το μόνο που θέλει πλέον, το μόνο στο οποίο βρίσκει νόημα και παρηγοριά, είναι να διηγηθεί την ιστορία του, γιατί λαχταρά «άλλο ένα χειροκρότημα πριν πέσει η αυλαία», γιατί θέλει ο κόσμος να μάθει πως ο Ότο Βίτε, ακροβάτης εξ Αμβούργου, στέφθηκε κάποτε Βασιλιάς της Αλβανίας.

Πολλά χρόνια πριν, γύρω στα 1913, ο νεαρός Ότο Βίτε είναι ακροβάτης σε τσίρκο, με μεγάλα μπράτσα, τσιγκελωτό μουστάκι, και ασκώντας ακαταμάχητη γοητεία στο γυναικείο φύλο. Μαζί με τους συνάδελφούς του, την πανέμορφη χορεύτρια Τίφτι, το φιλαράκι του, τον μασίστα Μαξ Σλέπσιγκ, τον τυφλό καθηγητή Αλμπέρτο φον Μέσμερ, που κάνει το νούμερο της ''Ανθρώπινης Εγκυκλοπαίδειας'', απαντώντας σε όλες τις ερωτήσεις επί παντός επιστητού, και την κόρη του καθηγητή Σάρα, συνεργάζονται υπέροχα και τα περνούν φίνα. Ώσπου μια μέρα, βλέπουν στην εφημερίδα την φωτογραφία του Χαλίμ Εντίν, ενός Τούρκου πρίγκιπα που καλείται να γίνει ο νέος Βασιλιάς της Αλβανίας μετά την απελευθέρωση της χώρας. Ο Χαλίμ Εντίν είναι ολόιδιος ο Ότο Βίτε και η παρέα δεν αργεί να καταστρώσει το σχέδιό της. Αποφασίζουν να κλέψουν το χρηματοκιβώτιο του τσίρκου, μαζί και μία καμήλα, στην οποία θα φορτώνουν τα φανταχτερά τους κουστούμια, και να πάνε στην άγνωστη χώρα των Βαλκανίων για να πιάσουν την καλή. Είναι νέοι, ωραίοι και αισιόδοξοι, γιατί λοιπόν να μην τα καταφέρουν ;

Το ταξίδι της αλλόκοτης παρέας, που θα χρειαστεί να διασχίσει την ήπειρο με τρένο και την θάλασσα με πλοίο, η αινιγματική τους συνάντηση με μια πειρατική αδελφότητα, που αυτοαποκαλείται οι ''Σύντροφοι των Ρόδινων Ωρών'', με αρχηγούς μια σαγηνευτική γυναίκα που ακούει στο όνομα ''Μάτι της Αυγής'' και τον Σκοτσέζο κατάσκοπο Αρμπάθνοτ, με τους οποίους θα αναγκαστούν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, η άφιξη στο νεοϊδρυθέν κράτος της Αλβανίας με τους αγαθούς πολέμαρχους, τον πρωθυπουργό Ισμαήλ Κεμάλι και τον έμπιστό του συνεργάτη Ζογκόλι, η επίσημη τελετή στέψης και η προσπάθεια να βάλουν χέρι στο θησαυροφυλάκιο της χώρας, όλα αυτά δίνονται με τρόπο απλό και κεφάτο, με πολύ φαντασία και με χιούμορ, που δημιουργεί μια αβίαστη, πρόσχαρη ατμόσφαιρα, κάνοντας τις σελίδες του βιβλίου να γυρνούν ιδιαίτερα ευχάριστα.

Οι τραγελαφικές καταστάσεις και τα ''ταχυδακτυλουργικά κόλπα'' της διήγησης είναι το βασικό χαρακτηριστικό, δημιουργώντας μια αμφιβολία στο κατά πόσο όσα περιγράφονται συνέβησαν στ’ αλήθεια ή αποτελούν το αφηγηματικό παιχνίδι ενός φοβισμένου γέρου που προσπαθεί να ξεχαστεί για να περάσει την νύχτα, αλλά ταυτόχρονα, αντί να πληγώνουν τον ρεαλισμό της ιστορίας, καταφέρνουν να κρατούν ενεργό τον αναγνώστη και τελικά να κερδίσουν την προσοχή και την συμπάθειά του. Άλλωστε, το μεγάλο προσόν του βιβλίου είναι η ίδια η αφηγηματική φωνή του Ότο Βίτε, η πειστικότητα και η αμεσότητά της, η αλήθεια του χαρακτήρα που εκφράζεται μέσα από τα γραφόμενά του, είτε πρόκειται για την τωρινή του κατάσταση, είτε για τις τρελές περιπέτειες της νιότης.

Έτσι, σε ολόκληρο το βιβλίο έχουμε μια αμφίδρομη παλινδρόμηση ανάμεσα στην σκληρή πραγματικότητα του πολέμου και στα ανθρώπινα γηρατειά, με ορισμένους πολύ ωραίους και ενδιαφέροντες στοχασμούς πάνω στην ανθρώπινη φύση, στο πέρασμα του χρόνου, σε όσα γνωρίζουμε και σε όσα αγνοούμε, στην συνήθη τάση μας να μένουμε αδρανείς και παθητικοί, και από την άλλη στην αλλόκοτη αποκοτιά μιας σφριγηλής παρέας να διεκδικήσει το όνειρο και τον θρόνο μιας μακρινής, άγνωστης χώρας.  

Και όπως μαθαίνουμε από ένα μικρό σημείωμα του συγγραφέα στο τέλος, η ιστορία του Ότο Βίτε δεν είναι και τόσο φανταστική. Σχεδόν τα μισά από τα πρόσωπα του βιβλίου είναι αληθινά. Το ''Μάτι της Αυγής'' δεν είναι άλλη από την θρυλική Μάτα Χάρι, ο συνταγματάρχης Αρμάθνοτ υπήρξε επίσης, σταδιοδρομώντας στο διπλωματικό σώμα, ο μεταβατικός πρωθυπουργός Ισμαήλ Κεμάλι διέφυγε από την Αλβανία και πέρασε στο Παρίσι κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ ο έμπιστός του, Ζογκόλι, έγινε αργότερα Πρωθυπουργός και Πρόεδρος της χώρας. Όμως, ίσως το πιο εκπληκτικό που ανακαλύψαμε είναι πως και ο ίδιος ο Ότο Βίτε είναι πρόσωπο υπαρκτό (με την δική του σελίδα στην wikipedia), ένας ακροβάτης τσίρκου που όντως ισχυριζόταν πως είχε στεφθεί Βασιλιάς της Αλβανίας, αλλά η ιστορία του δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ, όπως ποτέ δεν υπήρξε και ο Τούρκος πρίγκιπας Χαλίμ Εντίν, στον οποίο υποτίθεται πως έμοιαζε.

Όπως και να ’χει, παρόλο που μπορεί να υπάρχουν κοινά σημεία με την ιστορική πραγματικότητα, ο μυθιστορηματικός Ότο Βίτε διηγείται την δική του εκδοχή αυτής της ιστορίας, με τον Andrew Nicoll να δημιουργεί ένα ευχάριστο, στοχαστικό, χιουμοριστικό, ενδιαφέρον ανάγνωσμα.

argastaras@yahoo.gr

Nicoll-3

Andrew Nicoll
Ένας Τσιρκολάνος, μια Καμήλα και 4.000.000 Ερωτήσεις
Μτφρ. Φωτεινή Πίπη
εκδ. Διόπτρα, 2013

politeia_order

 

 

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3η εβδομάδα: «Σινεμά, Ανοιχτό» από το Ίδρυμα Ωνάση και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου

3η εβδομάδα: «Σινεμά, Ανοιχτό» από το Ίδρυμα Ωνάση και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου

Οι νικητές των κινηματογραφικών Βραβείων Ίρις 2020, Σύλλας Τζουμέρκας, Ζαχαρίας Μαυροειδής και Διονύσης Σαμιώτης, επιλέγουν από δυο ελληνικές ταινίες που τους καθόρισαν και ενέπνευσαν το έργο τους. Από τις 19 Φεβρουαρίου και για τρία συνεχόμενα Σαββατοκύριακα, στο Onassis Channel στο YouTube. Από Παρασκευή 5...

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ