alt

Για το βιβλίο του Roth «Χίλιες και δύο νύχτες» (μτφρ: Γιώργος Δεπάστας, εκδ. Ολκός) 

Του Νίκου Ξένιου

Όσοι ισχυρίζονται πως δεν υπάρχουν «ανέφελα δράματα» κάνουν λάθος. Κι όσοι έχουν αποδώσει με το λογοτεχνικό τους έργο την παρακμή της αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας δεν θα μπορούσαν παρά να συνθέσουν έναν «ανέφελο μύθο»: στα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου του, ο Γιόζεφ Ροτ αφήνει για μιαν ακόμη φορά να ηχήσει -από τα όργανα της αυτοκρατορικής φρουράς της Βιέννης- το Εμβατήριο Ραντέτσκι, λίγο πριν το πεπρωμένο κλείσει τον ολέθριο κύκλο του εις βάρος του πρωταγωνιστή του, πρώην ίλαρχου, βαρόνου Αλοϊσιου φον Τάιτινγκερ.

altΈνας παιγνιώδης πατριωτισμός διαποτίζει το κείμενο, που εξάπτει τη φαντασία. Όμως ακολουθεί μια ελαφρά μουσική της φιλαρμονικής: η παρακμή και πτώση της αυτοκρατορίας των Αψβούργων είναι χαρακτηριστικά ανάλαφρη, ωστόσο υπηρετεί την αίσθηση εκπατρισμένου -ή απάτριδος- που χαρακτηρίζει τα κείμενα του Ροτ. Με τεχνική που αναζητά το πρότυπό της στις αραβικές Χίλιες και Μια Νύχτες, δηλαδή οργανώνοντας τα δευτερεύοντα επεισόδια γύρω από μια «κεντρική ιστορία», οι Χίλιες και δυο νύχτες δίνουν στον αναγνώστη τη χαρά να νιώθει οξυδερκής και να προβλέπει την εξέλιξη της πλοκής, εφευρίσκοντας αναλογίες. Υπό αυτήν την οπτική, καθίσταται δευτερεύον το κατά πόσον η πλοκή είναι αληθοφανής ή όχι.

Στο πρότυπο αραβικό παραμύθι ο βασιλιάς, συγκλονισμένος από την απιστία της γυναίκας του, παντρεύεται κάθε μέρα και μια διαφορετική παρθένα, την οποία και εκτελεί το επόμενο πρωί ώστε να μην έχει την ευκαιρία να τον ατιμάσει. Όταν πια ο βεζίρης δεν μπορεί να του εξασφαλίσει νύφες, η κόρη του βεζίρη προσφέρεται να γίνει η επόμενη νύφη. Την πρώτη λοιπόν νύχτα αφηγείται στον βασιλιά ένα παραμύθι, το οποίο όμως αφήνει ανολοκλήρωτο. Ο βασιλιάς, θέλοντας ν' ακούσει τη συνέχεια και το τέλος του παραμυθιού, αναγκάζεται ν’ αναβάλει την εκτέλεσή της, κι αυτό συνεχίζεται για χίλιες και μια νύχτες. Αντίστοιχα, στο μυθιστόρημα Χίλιες και δυο νύχτες ο Ροτ μιλά για ένα διαρκώς επικείμενο (υπαρξιακό και κυριολεκτικό) θάνατο, για την απειλή: η βυθισμένη στην επίπλαστη αυτάρκειά της εποχή που εικονογραφεί προοιωνίζεται τη μεγάλη κτηνωδία των επερχόμενων εποχών, με την τεχνική των προμηνυμάτων, με επαναλαμβανόμενες δηλαδή αναφορές προσώπων, περιστατικών ή αντικειμένων, που φαντάζουν επουσιώδη αρχικά, αλλ’ αργότερα επανεμφανίζονται στην αφήγηση αποκτώντας βασικό ρόλο: εδώ πρόκειται για κάποιον στρατιωτικό που απλά ανακοινώνει τα χτυπήματα της μοίρας, ή -κυρίως- για ένα πανάκριβο μαργαριταρένιο κολιέ που μετατρέπεται σε χρυσόμαλλον δέρας μακριά από τον τόπο του.

Ένας παιγνιώδης πατριωτισμός διαποτίζει το κείμενο, που εξάπτει τη φαντασία. Όμως ακολουθεί μια ελαφρά μουσική της φιλαρμονικής: η παρακμή και πτώση της αυτοκρατορίας των Αψβούργων είναι χαρακτηριστικά ανάλαφρη, ωστόσο υπηρετεί την αίσθηση εκπατρισμένου -ή απάτριδος- που χαρακτηρίζει τα κείμενα του Ροτ.

Βρισκόμαστε στον 19ο αιώνα και ο Σάχης της Περσίας αποφασίζει να πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στη Βιέννη, την πρωτεύουσα της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας - την οποία οι οθωμανοί είχαν αποτύχει να καταλάβουν κατά τον 17ο αιώνα, όταν πρωτοέφτασαν στην Ευρώπη. Ο Σάχης εντυπωσιάζεται από τις Ευρωπαίες και απαιτεί τη συνεύρεση με μια κυρία της υψηλής κοινωνίας (που, ως υπανδρευμένη, δεν είναι δυνατόν ν’ αποκτηθεί από τον ασιάτη ηγεμόνα), αγνοώντας πεισματικά τα ευρωπαϊκά ήθη, γεγονός πολύ κωμικό αφ’ εαυτού, αλλά και σε συνδυασμό με τη δουλοπρέπεια των αυστριακών. Ο κύριος χαρακτήρας, ο μελαγχολικός βαρώνος φον Τάιτινγκερ (που το όνομά του κάνει αναπόφευκτο συνειρμό με τον παλαιότατο οίκο απόσταξης και τη γνωστή σαμπάνια - πιθανόν γιατί και ο «εκρηκτικός» Τάιτινγκερ, όπως και ο αφρώδης οίνος, επισωρεύει τις ζυμώσεις που θα τον οδηγήσουν στην τελική του έκρηξη), υπεύθυνος να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του ανατολίτη ηγεμόνα, αντικαθιστά την ποθητή κόμησα με μια πόρνη και πρώην ερωμένη του, τη Μίτσι Σίναγκλ, που της μοιάζει καταπληκτικά, και με την οποία ο Τάιτινγκερ είχε αποκτήσει ένα γιο. Μια προσομοίωση χλιδής και αισθησιασμού εξαπατά τον Σάχη ο οποίος, πριν επιστρέψει στα βάθη της Ασίας, χαρίζει ένα μαργαριταρένιο κολιέ στη σωσία για τις «υπηρεσίες» της.

Το γεγονός ότι ο Σάχης «έχαψε» το παραμύθι πυροδοτεί μια σειρά από ανατροπές αποκαλυπτικές μιας κοινωνίας ανιαρής, εφησυχασμένης κι ανύποπτης για την επερχόμενη κατάρρευσή της. Τα διακυβεύματα είναι μια καριέρα στρατιωτικού, μια άτυπη καριέρα προαγωγού, μια καριέρα πόρνης, καριέρες συγκεχυμένες κι εύθραυστες όπως και η οιονεί αρραγής κοινωνική συνοχή της αιμάσσουσας αυτοκρατορίας. Το εκποιημένο κολιέ μαργαριταριών αποκαλύπτει τον διαβρωτικό ρόλο του χρήματος στη νέα εποχή: η ιδιοκτήτρια του οίκου ανοχής, αφήνει την τελευταία της πνοή σ’ ένα «αξιοπρεπές» προάστειο χωρίς καν τη μεγαλοψυχία να γράψει τη διαθήκη της, ένας χυδαίος δημοσιογραφίσκος του «κίτρινου τύπου» και έμπορος κοκαḯνης αναλαμβάνει να καταστρέψει την υπόληψη του βαρόνου, ενώ η πάντα ερωτευμένη μαζί του «σωσίας» Μίτσι Σίναγκλ, μετά από εξευτελιστική φυλάκιση για οικονομικό σκάνδαλο, γίνεται ιδιοκτήτρια ενός θεάτρου κέρινων ομοιωμάτων της εποχής, ενός Βιοσκοπίου, που θ’ αναπαραστήσει, εν είδει παρωδίας, όλα τα στάδια έκπτωσης του ήθους των πρωταγωνιστών.

Το έργο του Ροτ χειρίζεται το παραμύθι ως σκάνδαλο: η ”Αγαπημένη του Σάχη” εμφανίζεται σε μια σκηνή «βαριετέ» του Βιοσκοπίου φορώντας το μαργαριταρένιο κολιέ και ο Τάιτινγκερ αντικρίζει αίφνης μια ζωή γεμάτη ομοιώματα και καρικατούρες των ανθρώπων, υποκατάστατα της φιλίας και του έρωτα, παρωδίες των θεσμών και υπολείμματα των εθνοτήτων που συνέθεταν την πάλαι ποτέ ακμαία αυτοκρατορία: για τον «πολυεθνικό» (και προφητικό, ως ένα βαθμό, της σύγχρονής μας εθνολογικής ανομοιογένειας της Ευρώπης) χαρακτήρα της ψυχορραγούσας αυτοκρατορίας είναι χαρακτηριστική η σκηνή όπου ο βαρόνος επιστρέφει στα Καρπάθια για να επιχειρήσει μια μάταιη τελευταία διαχείριση της φθίνουσας περιουσίας του: εκεί ο Δήμαρχος είναι γερμανικής-σαξονικής καταγωγής, ο οδηγός Μοραβός, οι χωρικοί είναι Ρώσοι των Καρπαθίων, ο Διευθυντής της Αστυνομίας κατάγεται από τη Μπρατισλάβα, ενώ ο δασοφύλακας από τη Γαλικία.

alt

Το ιδιάζον στον ρεμβώδη χαρακτήρα του φον Τάιτινγκερ είναι η αμεριμνησία με την οποία αντιμετωπίζει κάθε επιλογή και κάθε στάδιο της ζωής του, τις ασαφείς γι’ αυτόν έννοιες, τις οικονομικές του υποθέσεις, την ιδιότητά του ως ισόβιου εραστή μιας πόρνης, ακόμη και την επανεμφάνιση του αμοραλιστή νόθου γιου τους. Αποκαλεί άκριτα «παιδί του Λαού» τον ωμό υπασπιστή του, καθώς η ωμότητα και ο κυνισμός είναι άγνωστα σε ένα μελαγχολικό βαρόνο κατηγορήματα. Άμοιρος της εύθραυστης κοινωνικής του υπόληψης, συνεχίζει να κατατάσσει τους ανθρώπους σε τρεις -χονδρικά- κατηγορίες: τους ενδιαφέροντες, τους αδιάφορους και τους ενοχλητικούς (ennuyeux). Με το πιστόλι ήδη στον κρόταφο, φαίνεται ακόμη ανίκανος να εκτιμήσει τη βαρύτητα της περίστασης.

Είναι συμπαθής, γιατί είναι αριστοκρατικός και ανυποψίαστος σαν ήρωας του Τσέχωφ, απολίθωμα μιας παρελθούσας κατάστασης πραγμάτων. Η διαφθορά και η τρωτότητα του ήρωα προεικονίζει την κατάρρευση της παλαιάς τάξης πραγμάτων, που αποδεικνύεται ανήμπορη ν’ αντισταθεί στη ραγδαία εισβολή του Μοντέρνου. Όσο πιο σφιχτά συντίθεται η πλοκή -και αυτός ο ρυθμός εντείνεται προς το τέλος του βιβλίου-, τόσο εντονότερα καταδεικνύεται η ελαφρότητα του ανθρώπινου ήθους και το «ανέφελον» του δράματος που πλέκεται, ως εάν επρόκειτο για μαύρη κωμωδία. Ο Ροτ βάζει, στο τέλος της αφήγησης, τον Σάχη να επιστρέφει στη Βιέννη του εικοστού αιώνα και ν’ ανακτά το μαργαριταρένιο κολιέ που πριν χρόνια είχε χαρίσει στη Μίτσι Σίναγκλ, ώστε ο κύκλος του πεπρωμένου να κλείσει και να μπορέσει ο Ευνούχος να διατυπώσει, σε θυμοσοφικές φράσεις, τη βαθειά του γνώση για το σκοτάδι που περιβάλλει τα ανθρώπινα.

Δεν μπορεί κανείς να μην εντοπίσει μια λατρεία προς το ‘παλαιό’ και το ‘ανατολίζον’, καθώς και μια λαγνεία προς το αστικό τοπίο της Βιέννης. Το μυθιστόρημα στην Αυστρία του εικοστού αιώνα δέχτηκε την επίδραση μιας δημοσιογραφικής μικρής φόρμας, του βιεννέζικου χρονογραφήματος (επιφυλλίδας με τον γραμματολογικό τύπο «feuilleton»): η δημοσιογραφική ιδιότητα του Ροτ προσδίδει στο έργο του έντονο πραγματιστικό περιεχόμενο, όμως ο αναγνώστης δεν μπορεί παρά να καταγράψει το στοιχείο του παραμυθιού. Οι ήρωες παρελαύνουν σαν σύννεφα που κάθε άλλο παρά προμηνύουν καταιγίδα. Εν τούτοις μοιάζουν οι ίδιοι ν’ ακροβατούν στο χείλος της δυστυχίας, ενώ οι ζωές τους χάσκουν, ανοικτά πηγάδια έτοιμα να τους καταπιούν.

Δεν μπορεί κανείς να μην εντοπίσει μια λατρεία προς το ‘παλαιό’ και το ‘ανατολίζον’, καθώς και μια λαγνεία προς το αστικό τοπίο της Βιέννης. Το μυθιστόρημα στην Αυστρία του εικοστού αιώνα δέχτηκε την επίδραση μιας δημοσιογραφικής μικρής φόρμας, του βιεννέζικου χρονογραφήματος

Έχει ειπωθεί πως ο Ροτ υπήρξε «ένας συγγραφέας του δέκατου ένατου αιώνα», λόγω της άρνησής του για τον Μοντερνισμό. Οι μορφολογικοί ή γλωσσολογικοί πειραματισμοί του καιρού του δεν τον αφορούν, ούτε η εξερεύνηση του υποσυνειδήτου, ούτε -τέλος- ο αισθητισμός κάποιων ομοτέχνων του. Ο ρεαλισμός του, καθώς και η στράτευσή του στην περιγραφή της εποχής, είναι αμιγώς μη μοντερνιστικά στοιχεία. Ο W.G. Sebald είχε παρατηρήσει ότι «το πιο αξιοσημείωτο σχετικά με τη λογοτεχνική παραγωγή του Ροτ είναι ότι, σε μια περίοδο όπου το μυθιστόρημα είχε γίνει υπερτροφικό, ο Ροτ ετίμησε εκ νέου την τέχνη του να αφηγείσαι ιστορίες». Το ελαφρώς αναχρονιστικό στυλ του, που κατ’ουσίαν είναι η απουσία όποιου στυλ ή επιτήδευσης, βασίζεται σε μια μελαγχολική αίσθηση παρακμής και απαξίωσης του ancien régime.

Στο τέλος, ο συγγραφέας εφαρμόζει μιαν ακόμη τεχνική δανεισμένη από το αραβικό παραμύθι: τη δραματική οπτικοποίηση στην αφήγηση, δηλαδή την αναπαράσταση πληθώρας περιγραφικών λεπτομερειών, τη μιμητική απόδοση χειρονομιών και διαλόγων κατά τρόπον ώστε ο αναγνώστης να "δει" περισσότερο, παρά να φανταστεί τη σκηνή: το βιοσκόπιο αναπαριστά σαρκαστικά τον κόσμο που αποχωρεί. Όσο δε για τον οριακά αναίσθητο -καλύτερα: ασυναίσθητο- Τάιτινγκερ, αυτός αποχωρεί με μια πιστολιά, παίρνοντας μαζί του τα παρηκμασμένα μιλιταριστικά ιδεώδη των οποίων δεν στάθηκε αντάξιος, κι ενώ πίσω του αναβιώνει η μετάλλαξη του πρωσικού τέρατος σε δαμόκλειο σπάθη που επικρέμαται επί της Ευρώπης.

Το μυθιστόρημα πρωτοδημοσιεύθηκε από τον ολλανδικό οίκο «De Gemeenschap» το 1939, λίγο μετά τον θάνατο του συγγραφέα στο Παρίσι. Στην Ελλάδα έτυχε της εξαιρετικής μετάφρασης του Γιώργου Δεπάστα.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, η νουβέλα «Το κυνήγι του βασιλιά Ματθία» (εκδ. Κριτική).


alt

Γιόζεφ Ροτ
Χίλιες και δύο νύχτες
Μτφρ: Γιώργος Δεπάστας
Ολκός 2012
Σελ. 264

alt 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΟΖΕΦ ΡΟΤ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σκοτεινή μου Βανέσα, της Κέιτ Ελίζαμπεθ Ράσελ – μια ιστορία κακοποίησης

Σκοτεινή μου Βανέσα, της Κέιτ Ελίζαμπεθ Ράσελ – μια ιστορία κακοποίησης

Για το μυθιστόρημα της Kate Elizabeth Russell «Σκοτεινή μου Βανέσα» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη, εκδ. Ψυχογιός), μια ιστορία για τη σεξουαλική και ψυχική κακοποίηση στις ποικίλες εκφάνσεις της.

Του Διονύση Μαρίνου

Ήταν κεραυνός εν αιθρία; Πέσαμε από τα σύννεφα...

Κανείς δεν άναβε τα φώτα, του Φελισμπέρτο Ερνάντες, πατριάρχη του Μαγικού Ρεαλισμού

Κανείς δεν άναβε τα φώτα, του Φελισμπέρτο Ερνάντες, πατριάρχη του Μαγικού Ρεαλισμού

Για τη συλλογή διηγημάτων του Felisberto Hernandez «Κανείς δεν άναβε τα φώτα» (μτφρ. - επίμ.: Γεωργία Ζακοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο), του θεωρούμενου ως πατριάρχη του Μαγικού Ρεαλισμού. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Όταν ολοκλήρωσα τη μικρή αυτή συ...

Ένας έρωτας, της Σάρα Μέσα – ιστορία μετάβασης και αυτογνωσίας

Ένας έρωτας, της Σάρα Μέσα – ιστορία μετάβασης και αυτογνωσίας

Για το μυθιστόρημα της Sara Mesa «Ένας έρωτας» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος).

Του Μιχάλη Μοδινού

«Το ότι υπάρχουν πραγματικότητες που δεν μπορούν να μεταφρασθούν δεν σημαίνει πως όλα, πάντα, θα ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Άντρες χωρίς άντρες, του Νίκου Δαββέτα

Άντρες χωρίς άντρες, του Νίκου Δαββέτα

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Δαββέτα «Άντρες χωρίς άντρες» (εκδ. Πατάκη), μια πολυφωνική σύνθεση για τους άρρητους δεσμούς ανάμεσα σε πατέρες και γιους. 

Του Μάνου Κοντολέων 

Ο Νίκος Δαββέτας συνηθίζει να χρησιμοποιεί ένα ιστορικό γεγονός ή μ...

Σύμπνοια κοινού κι επιτροπής για το βραβείο Not the Booker prize για το 2020

Σύμπνοια κοινού κι επιτροπής για το βραβείο Not the Booker prize για το 2020

Το βραβείο Not the Booker prize, βραβείο των αναγνωστών της εφημερίδας The Guardian, κερδίζει για το 2020 ο Richard Owain Roberts με το βιβλίο Hello friend we missed you. Το μυθιστόρημα υποστηρίχτηκε εξίσου θερμά από την τριμελή επιτροπή της εφημερίδας.

Της Σοφίας Μεσσήνη

...
5 λεπτά με τον Γιώργο Ν. Περαντωνάκη

5 λεπτά με τον Γιώργο Ν. Περαντωνάκη

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Πυθαγόρας» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το μυθιστόρημά σας; Θυμάστε το αρχικό ερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Από την αρχή, του Θοδωρή Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Από την αρχή, του Θοδωρή Παπαϊωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πρώτο μυθιστόρημα για ενήλικες του Θοδωρή Παπαϊωάννου «Από την αρχή», που κυκλοφορεί στις 2 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Οι αταξίες συνοδεύονται από τιμωρίες». Έτσι μας έλεγαν πάντα ο...

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Μητέρες, της Σάρα Νοττ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Sarah Knott «Μητέρες – Μια αντισυμβατική ιστορία» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), που κυκλοφορεί στις 29 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΟ ΑΚΟΥΣΜΑ

...
Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Νο 13, του Βάλτερ Μπένγιαμιν (προδημοσίευση)

Απόσπασμα μιας ενότητας και μέρος των επιλεγομένων από την ανθολογία του Walter Benjamin «Νο 13 – Εξήντα πέντε θέσεις για τα βιβλία και τις πόρνες, το γράψιμο, την κριτική, τους σνομπ και την επιτυχία», σε μετάφραση και επιλεγόμενα του Κώστα Κουτσουρέλη. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Περιήγηση στο επιδραστικό έργο του Edgar Allan Poe μέσα από πέντε σχετικά πρόσφατα βιβλία, τέσσερα με δικά του έργα και ένα με κείμενα εμπνευσμένα από την τόσο ιδιαίτερη λογοτεχνία του. 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Κοιν...

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...
Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σώμα» κειμένων που καλύπτει όλες τις όψεις του σύνθετου πολιτικού και κοινωνικού φαινομένου.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

05 Οκτωβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ