adelfesapopraga250

Του Γιώργου Βέη

«...επέστρεψα στο Παρίσι με τον τρόμο του αποδιοργανωμένου ταξιδιώτη που έχει κάνει το γύρο του κόσμου και δεν αναγνωρίζει κανένα από τα μέρη όπου έχει ζήσει για τόσο καιρό». (από το βιβλίο, σελ. 144) 

Οι δύο αδελφές, η Κλάρα και η Χίλντα Γκότβαλντ, οι οποίες μεταναστεύουν διαδοχικά από τη δεινώς χειμαζόμενη οικονομικά -και ουχί μόνον- μητρική Πράγα, ζουν με εξόφθαλμη άνεση στο Παρίσι. Υποδυόμενες τις μεσάζουσες μεταξύ των εκδοτικών οίκων και των νέων, ενίοτε ματαιόσπουδων, ματαιόδοξων ή απλώς πολλά υποσχομένων ή ακόμη και κατεστημένων ήδη συγγραφέων της γαλλικής σκηνής, αρμέγουν κανονικά το συναφές, πολυάριθμο, διαρκώς ανανεούμενο κύκλωμα.

Οι ακαταπόνητες αδελφές, δέσμιες των ίδιων των αυτοκαταστροφικών συμφερόντων τους, οραματίζονται, επιπροσθέτως, να καταστήσουν διεθνή λογοτεχνικά αστέρια και κάποιους ασήμους πλην όμως κατά τη γνώμη τους λίαν ταλαντούχους συμπατριώτες του περιώνυμου Μίλαν Κούντερα . 

Οι ακαταπόνητες αδελφές, δέσμιες των ίδιων των αυτοκαταστροφικών συμφερόντων τους, οραματίζονται, επιπροσθέτως, να καταστήσουν διεθνή λογοτεχνικά αστέρια και κάποιους ασήμους πλην όμως κατά τη γνώμη τους λίαν ταλαντούχους συμπατριώτες του περιώνυμου Μίλαν Κούντερα και άλλων βεβαίως. Προωθώντας εντέχνως προς τα έξω την ιδέα αυτή, καθίστανται, όπως ευλόγως θα περίμενε κανείς, ιδιαζόντως επικίνδυνες για την αξιοπρεπή διαβίωση των άλλων «συναδέλφων» μεσαζόντων, ακραιφνώς γαλλικής υπηκοότητος, οι οποίοι βλέπουν την νεοπαγή αυτοκρατορία των αδελφών Κλάρας και Χίλντας Γκότβαλντ να μονοπωλεί σχεδόν το ζωτικό τους χώρο. Αρχετυπικά αδίστακτες, κυνικές, ευφυέστατες και συμπλεγματικές ταυτοχρόνως, γνήσια θύματα και θύτες του λεγομένου μετ΄επιτάσεως ή μη υπαρκτού σοσιαλισμού της χώρας τους, ιδρύουν με επαγγελματική διαστροφή, οξύτατης μάλιστα μορφής, «ένα κράτος εν κράτει, ένα ξεχασμένο πριγκιπάτο της κανονικής Δημοκρατίας». Δεν ορρωδούν προ ουδενός: προσφέρουν μάλιστα ως επιδόρπιο τις σωματικές τους επικράτειες για να επιβληθούν ακόμη καλύτερα στο χώρο. Οι εκβιασμοί επιτρέπονται και με το αζημίωτο πάντα από την πλευρά τους. Οι δε προδοσίες καλούνται «τακτικοί ελιγμοί» στο ιδίωμά τους. Η εκμετάλλευση είναι, εν ολίγοις, η άλλη όψη της αυξημένης, ήτοι μεταπρατικής κοινωνικότητας.

Ο τρίτος αφηγηματικός πόλος ανήκει σ΄ έναν μάλλον αδέξιο συγγραφέα, ο οποίος, μεταξύ άλλων, επιδιώκει να διορθώσει τον όμαιμό του Μαρί Ανρί Μπελ, γνωστότερο ως Σταντάλ. Μεταποιώντας μάλιστα ανενδοιάστως το εμβληματικό μυθιστόρημα του τελευταίου Αρμάνς, το κομπορρήμον, κατά τι υποψιασμένο, πλην όμως ανεπίδεκτο πρακτικής σοφίας αυτό άτομο, δεν θα αργήσει να παρασυρθεί με τη σειρά του από την καλοστημένη, ανθρωποφαγική μηχανή των δολίων αδελφών. Το δέλεαρ της επιτυχίας υπαινίσσεται κατά κανόνα θυσίες του εγώ. Ενδέχεται μάλιστα να φτάσουν στην ομηρία της ίδιας της συγγραφικής πένας, ό, τι πολυτιμότερο δηλαδή διαθέτει εξ ορισμού ο δημιουργός χαρακτήρων και καταστάσεων. Γι΄ αυτό και ο εν λόγω φέρελπις μυθιστοριογράφος θα εγκαταλείψει τον μικρό, αλλά έντιμο εκδότη του, θα απομακρυνθεί από τη σύντροφό του και θα επιδιώξει την απόλυτη επιτυχία του «εδώ και τώρα». Ιδού το πιστεύω του επαρκώς συμπυκνωμένο: «Είμαι Ζυγός, με ωροσκόπο ζυγαριά ακριβείας. Αναζητώ την ισορροπία παίζοντας με τις ανεπάρκειές μου. Θεωρούμαι ισορροπημένος, μα είμαι απλώς αναποφάσιστος· θεωρούμαι μετρημένος, μα έχω απλώς ενδοιασμούς. Περιμένω, συνετός και ψύχραιμος, την καταιγίδα, προφυλαγμένος καλά». Η ψευδαίσθηση έτοιμη να κάψει μεταφορικώς και κυριολεκτικώς όλα τα χαρτιά του. Παραθέτω την οριακή του ομολογία, σε σχέση με τις δήθεν ευεργεσίες, τις οποίες του επιδαψιλεύει κυρίως η παντελώς ανερμάτιστη ηθικώς Κλάρα Γκότβαλντ: «Με έσωσε από το βόλεμα, έξυσε με τα νύχια της το αγαθό μου προσωπείο, μου άνοιξε τα μάτια. Με λίγα λόγια, της οφείλω το ότι δεν με άφησε να βυθιστώ σε λήθαργο». Ως άλλος Δον Κιχώτης από τη Μάντσα, ο συγγραφέας, έρμαιο των δύο αδελφών, αρνείται να δει την (όποια) εξ αντικειμένου πραγματικότητα. Αρνείται να συμμορφωθεί, να σεβαστεί τα δεδομένα όρια της ατομικής του γραφής. Αρνείται δηλαδή την τρέχουσα παράσταση για μια φασματική υπέρ-παράσταση. Εκεί δηλαδή όπου ο προσωπικός μύθος επιζητεί την επί πίνακι κεφαλή του ίδιου του συγγραφικού υποκειμένου. Το ένστικτο όμως της ελάχιστης αυτοσυντήρησης, το οποίο ευτυχώς φαίνεται ότι εν τέλει διαθέτει, θα τον γλιτώσει την τελευταία ακριβώς στιγμή.

Η καλλιτεχνική φιλοδοξία δεν μπορεί να είναι η ανέκκλητη ταφόπλακα της ζωής, ισχυρίζεται εμμέσως πλην σαφώς ο πολύπειρος αρχισυντάκτης των πολιτιστικών σελίδων του Nouvel Observateur.

Η καλλιτεχνική φιλοδοξία δεν μπορεί να είναι η ανέκκλητη ταφόπλακα της ζωής, ισχυρίζεται εμμέσως πλην σαφώς ο πολύπειρος αρχισυντάκτης των πολιτιστικών σελίδων του Nouvel Observateur και ευρηματικός καθόλα παραγωγός του «La masque et la plume», Ζερόμ Γκαρσέν (1956-), το μυθιστόρημα του οποίου Ήταν κάθε μέρα σε πόλεμο, που, ως γνωστόν, απέσπασε το βραβείο Maurice Genevoix, πολιτογραφήθηκε ήδη στη γλώσσα μας. Οι ολετήρες συνειδήσεων, υποστάσεων και φιλοδοξιών, η Κλάρα και η Χίλντα Γκότβαλντ, πρέπει θα τιμωρηθούν. Η ύβρις των πρέπει να καταστεί τυπικό του είδους παράδειγμα προς αποφυγήν. Η κομψή, σαφώς αριστοτελικών προδιαγραφών, κάθαρση δεν οχλεί την αναγνωστική πρόσληψη. Έρχεται στην ώρα της, δεν φωνασκεί, δεν ηθικολογεί στο έπακρον, ως δήθεν νέμεσις φανατικών μονοθεϊστών φέρ΄ ειπείν και το –κυριότερο - δρα συναινετικά. Η μικρότερη αδελφή μάλιστα, η Χίλντα, μετατρέπεται τρόπον τινά σε όψιμη, δυνητική Αντιγόνη, η οποία δείχνει ότι όντως επείγεται να φροντίσει με ευπρέπεια και ανιδιοτέλεια το τρομερό τέρας, τη Λερναία Ύδρα-Κλάρα, στις τελευταίες άδοξες μέρες της ολικής, θανάσιμης πτώσης της στο κενό του άγαν. Ισχυρίζομαι ότι η λύση του δράματος θυμίζει σ΄ ένα εύληπτο βαθμό το τέλος του Τρίτου ανθρώπου του Γκρέηαμ Γκρην, που κυκλοφορήθηκε ήδη και στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις «Άγρα». Ωσαύτως, επαρκείς ομοιότητες στους χαρακτήρες και στις αντίστοιχες ρήξεις τους, οι οποίες εντοπίζονται μεταξύ της Χίλντας Γκότβαλντ και του άτυχου συγγραφέα, παρατηρούνται και στο ζευγάρι Ντ΄ Αλαμπέρ και Ζυλί, όπως καταγράφονται στο εξαιρετικά δομημένο μυθιστόρημα του Άντριου Κράμεϋ, Η αρχή του Ντ΄ Αλαμπέρ, το οποίο εκδόθηκε στα ελληνικά από την «Πόλη», το 2002. 

Κάτω από άλλες συνθήκες, φέρ΄ ειπείν στη δεκαετία του ΄50 ή και στον μεσοπόλεμο ακόμη, φρονώ ότι η νουβέλα αυτή θα μπορούσε να αναδειχθεί σε ένα μυθιστόρημα-ποταμό των επτακοσίων και πλέον σελίδων. Σήμερα, ας μας αρκέσει στην παρούσα μορφή της. Εφ΄ όσον ουκ εν τω κειμενικώ πολλώ το πολυπόθητο πρόσημο ευ. Εκτός κι αν κάποιος ρηξικέλευθος πεζογράφος μας, μιμούμενος τον προαναφερόμενο κεντρικό ήρωα του Ζερόμ Γκαρσέν και μη πιστεύοντας στην ισχύ του παραπάνω αφορισμού, θελήσει να «προεκτείνει» τις Δύο αδελφές από την Πράγα,οι οποίες σημειωτέον ευτύχησαν μεταφραστικά εδώ, μιαν τοιχογραφία της ημέτερης, όχι λιγότερο συναρπαστικής, εξωκαλλιτεχνικής και αυθεντικά καλλιτεχνικής ζωής.

 

adelfesapopragaexofΖερόμ Γκαρσέν
Οι δύο αδελφές από την Πράγα
Μτφρ. Ρένη Παπαδάκη, εκδ. Πόλις
Σελ. 178, τιμή εκδότη: 13,93

politeia-link

  

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

Στο 40ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον μετρ του noir, σκηνοθέτη, συγγραφέα και μεταφραστή Ανδρέα Αποστολίδη, με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Roman-tica» (εκδ. Άγρα). Η συζή...

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ