«Η αποικία» της Όντρεϊ Μαγκί (κριτική) – Ένα φρέσκο μυθιστόρημα για την αποικιοκρατία

Για το μυθιστόρημα της Όντρεϊ Μαγκί [Audrey Magee] «Η αποικία» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Διόπτρα). 

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Η Αποικία (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Διόπτρα) είναι ένα μυθιστόρημα πρωτότυπο και φρέσκο, που ανανεώνει τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να μιλήσουμε για την αποικιοκρατία, την ίδια στιγμή που μας φέρνει αντιμέτωπους με έναν από τους πιο οδυνηρούς εμφύλιους της σύγχρονης ιστορίας.

Πρωταγωνιστής είναι το νησί

Όσες και όσοι έχετε δει την υπέροχη ταινία Τα πνεύματα του Ινισέριν, που μιλάει για δυο φίλους σε ένα μικρό νησί της Ιρλανδίας οι οποίοι, χωρίς ιδιαίτερο λόγο, αναπτύσσουν έντονη εχθροπάθεια, δεν θα δυσκολευτείτε να μπείτε στον κόσμο της Αποικίας. Κι εδώ, όπως και στην ταινία του Μάρτιν ΜακΝτόνα, κρυφός πρωταγωνιστής είναι το ίδιο το νησί, τόσο ως υποβλητικό ζωντανό ντεκόρ, όσο και ως επιβίωση ενός αρχαϊκού τρόπου συνύπαρξης. Στο βάθος, αλλά όχι χωρίς να σκιάζει την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων, μαίνεται ένας εμφύλιος πόλεμος, συνεχής, μονότονος, παράλογος.

Όλα αυτά, μοιάζουν εκ πρώτοις να μην έχουν μεγάλη σημασία για τον κύριο Λόιντ, Άγγλο ζωγράφο ο οποίος θέλγεται από την αγριότητα του μικρού νησιού, κι ονειρεύεται ότι η επαφή του με τον άσπιλο τόπο θα τον αναζωογονήσει καλλιτεχνικά.

Μια απρόσμενη συνάντηση

Κι όμως, στον Παράδεισο δεν είναι ποτέ κανείς μόνος, και για κάθε Παρασκευά υπάρχει και ένας Ρωβινσώνας, και το αντίστροφο. Λίγες μέρες μετά την άφιξη του κυρίου Λόιντ στο νησάκι, κι ενώ ο Άγγλος αγωνίζεται ακόμη να βρει τα πατήματά του και να αντιμετωπίσει την εχθρότητα που αναμοχλεύει στους γηραιότερους κατοίκους του, ένα ακόμη σπουδαίο πρόσωπο καταφτάνει.

Η εχθρότητα που αναπτύσσεται είναι άμεση και απόλυτη.

Πρόκειται για τον Γάλλο γλωσσολόγο Ζαν-Πιερ Μασόν, ο οποίος εδώ και χρόνια μελετά τη γλώσσα των κατοίκων του νησιού, που δεν είναι άλλη από τα Γαελικά, δηλαδή τα... παλιά ιρλανδικά, κι έχει αφιερώσει τη ζωή του στη διάσωσή της. Σημειωτέον ότι τα Γαελικά, δεν είναι αγγλική διάλεκτος, ανήκουν στην ομάδα των κελτικών γλωσσών που εκτός της Ιρλανδίας απαντά και στην Ουαλία, στη Σκοτία, στην Κορνουάλη, αλλά και απέναντι, στη γαλλική Βρετάνη.

Χάρη στην πονηριά των κατοίκων, ο κύριος Λόιντ αγνοούσε τον επικείμενο ερχομό του Μασόν, κι ο Μασόν ήταν εντελώς ανύποπτος για τη συνάντησή του με τον ήδη εγκατεστημένο κύριο Λόιντ. Η εχθρότητα που αναπτύσσεται είναι άμεση και απόλυτη.

Όντρεϊ Μαγκί

Η Όντρεϊ Μαγκί γεννήθηκε στην Ιρλανδία και ζει στο Γουί­κλοου. Εργάστηκε για πολλά χρόνια ως δημοσιογράφος για μεγάλες εφημερίδες, όπως οι Times, Irish Times, Guardian και Observer. Το πρώτο της μυθιστόρημα, The Undertaking, ήταν στη βραχεία λίστα για το Women’s Prize for Fiction και για τα Irish Book Awards. Ήταν επίσης υποψήφιο για το Dublin Literary Award και για το βραβείο ιστορικού μυθιστορήματος Walter Scott. Έχει μεταφραστεί σε δέκα γλώσσες και πρόκειται να γίνει ταινία. Η Αποικία, το δεύτερο μυθιστόρημά της, ήταν στη μακρά λίστα για το βραβείο Booker 2022 και στη βραχεία λίστα για το βραβείο Orwell πολιτικού μυθιστορήματος 2022.

Δύο ήπιες αποικιοκρατικές δυνάμεις συγκρούονται

Αντίθετα από τον Παρασκευά και τον Ρωβινσώνα, οι δυο εισβολείς δεν συνεργάζονται. Βλέπουν ο ένας τον άλλον ανταγωνιστικά, σαν ήπιες αποικιοκρατικές δυνάμεις που διεκδικούν τον χώρο τους σε μια νέα εποχή. Ο κύριος Λόιντ βυθίζεται όλο και βαθύτερα στο καλλιτεχνικό έργο, καθώς το περιβάλλον του νησιού τον απορροφά, τον κυριεύει εσωτερικά. Ο Μασόν, από την άλλη, λειτουργώντας περισσότερο ως ανθρωπολόγος, καταγράφει τη γλώσσα που χάνεται, δίνοντάς μας παράλληλα μια ιστορική προοπτική για το ιρλανδικό γλωσσικό ζήτημα και τη σταδιακή επικράτηση των αγγλικών.

Παράλληλα, μια εντελώς διαφορετική αφηγηματική γραμμή διατρέχει το βιβλίο, σταλάζοντας αποσπάσματα από ειδήσεις, που όλες τους αφορούν βίαια περιστατικά, εκτελέσεις άλλοτε καθολικών και άλλοτε προτεσταντών, καθώς ο Εμφύλιος μαίνεται.

Και οι δύο, με διαφορετικές αφορμές, εμπλέκονται ποικιλοτρόπως τόσο με τον νεαρό Τζέιμς (μια εκδοχή του Παντράικ, για να θυμίσουμε ξανά τα Πνεύματα του Ινισέριν), όσο και με τις γυναίκες της κοινότητας, που είναι από πολλές απόψεις οι φύλακες της παράδοσης.

Παράλληλα, μια εντελώς διαφορετική αφηγηματική γραμμή διατρέχει το βιβλίο, σταλάζοντας αποσπάσματα από ειδήσεις, που όλες τους αφορούν βίαια περιστατικά, εκτελέσεις άλλοτε καθολικών και άλλοτε προτεσταντών, καθώς ο Εμφύλιος μαίνεται.

Οι ειδήσεις αυτές, που ενίοτε σχολιάζονται από τα πρόσωπα, τις γυναίκες του νησιού, μοιάζουν με βίαιες ενέσεις πραγματικότητας, σε έναν κόσμο που ακόμη διαφεντεύεται από αρχαϊκές μορφές συνύπαρξης και αντίληψης.

Η αποικίαΗ βαθύτερη ουσία κάθε αποικιοκρατίας

Είπα και στην αρχή, ότι η Αποικία είναι ένα μυθιστόρημα φρέσκο και πρωτότυπο, και πράγματι είναι και τα δύο. Η φρεσκάδα του απορρέει από τον τρόπο γραφής, που συχνά απλώνεται σαν ποιητικός στίχος πάνω στη σελίδα, δημιουργώντας έναν κειμενικό χώρο ανοιχτό και πολυσήμαντο. Και η πρωτοτυπία του προκύπτει από το ίδιο το θέμα του: το πώς η επικράτηση μιας ισχυρής γλώσσας έναντι μιας άλλης αποτελεί τη βαθύτερη ουσία κάθε αποικιοκρατίας, τροφοδοτώντας σε αυτήν την περίπτωση έναν βάναυσο και αιματηρό εμφύλιο που ταλάνισε την Ιρλανδία για πολλές δεκαετίες.

Η Αποικία, της Όντρεϊ Μαγκί, είναι ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται απνευστί και που σαγηνεύει με τη δύναμη της αλληγορίας, χωρίς να αποποιείται εργαλεία που έρχονται από το μυθιστόρημα των τεκμηρίων και του ντοκιμαντέρ. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα σε ολοζώντανη μετάφραση του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη.


 * Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συζήτηση με τον Δημοσθένη Κούρτοβικ με τίτλο «Σκοντάφτοντας σε ανοιχτά σύνορα» (εκδ. Πατάκη).

politeia link more

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ