dead_end

Toυ Γιάννη Καρκανέβατου

«Πρέπει να κάνεις επιτόπου στροφή» είπε ο Άλεξ σαν να τα ‘χε χαμένα. «Στραβός είμαι, ρε μαλάκα» είπε ο Μπίλλυ. «Είναι αδιέξοδο το γαμημένο»… Στο βάθος μπροστά τους οι τρεις νεαροί μαύροι στέκονταν μες στη μέση του δρόμου, ακίνητοι, χωρίς πλέον να φωνάζουν. Μάλιστα αυτός που τον είχε πετύχει η πίτα έμοιαζε σαν να χαμογελά…
Καλοκαίρι του 1972, τρεις έφηβοι λευκοί εισβάλουν στην υποβαθμισμένη γειτονιά του Χίθροου Χάιτς με το αυτοκίνητο του μπαμπά και την πρόθεση να πουλήσουν τσαμπουκά. Τρεις λευκοί απέναντι σε τρεις μαύρους (‘Η απλή  απάντηση είναι ότι κάναμε ό,τι κάναμε επειδή ήμασταν όλοι βλαμμένοι πιτσιρικάδες… Δεν είχαμε τίποτα εναντίον σας. Δε σας ξέραμε καν. Ήσαστε εκείνοι, οι άλλοι, που μένατε στην άλλη πλευρά της πόλης’)  Αρχικός στόχος είναι να ‘χτυπήσουν’ και να φύγουν όμως το αδιέξοδο του δρόμου και της πράξης, τους εγκλωβίζει σε μια περιπέτεια μ’ έναν νεκρό και τον νεαρό Άλεξ Πάππα σημαδεμένο στο πρόσωπο.

Τριανταπέντε χρόνια μετά το συμβάν, μια τυχαία συνάντηση θα ξαναφέρει τους πρωταγωνιστές της ιστορίας κοντά αλλά με διαφορετικά κίνητρα. Κάποιος θέλει να ζητήσει συγγνώμη, κάποιος να ξεχάσει, κάποιος άλλος να το εκμεταλλευτεί και να εκβιάσει.
Ο Τζωρτζ Πελεκάνος, ελληνοαμερικανός γεννημένος το 1957 στην Ουάσινγκτον (όπου και κατοικεί με την γυναίκα και τα τρία παιδιά τους) είναι πολυγραφότατος συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων και τηλεοπτικών σειρών με αναγνώριση τόσο από τον κόσμο όσο και από τους κριτικούς (Ο Στίβεν Κινγκ δήλωσε γι’ αυτόν ότι είναι ‘ο μεγαλύτερος εν ζωή αμερικανός συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών’ και ο Ομπάμα τον συμπεριέλαβε στις αναγνωστικές του προτιμήσεις). Έχει δημιουργήσει σειρές βιβλίων με διαφορετικούς πρωταγωνιστές (τον Nick Stefano, τους  Derek Strange και Terry Quinn και την σειρά D.C. Quartet) αλλά το ‘Αδιέξοδο’ – που δεν ανήκει σ’ αυτές τις σειρές - είναι το πιο αυτοβιογραφικό του (κατά το γαλλικό Wikipedia, μεγάλωσε σε μια φτωχή συνοικία με πολλούς μαύρους, με τον πατέρα του να διατηρεί σνακ μπαρ και τον ίδιο σε ηλικία 17 ετών να πυροβολεί και να τραυματίζει κάποιον συνομήλικο). 

Αν δεχτούμε το παραπάνω, έχει ενδιαφέρον η θέση που μυθοπλαστικά έχει δώσει στον εαυτό του, την θέση του γιου που συνεχίζει την επιχείρηση του έλληνα pelecanosπατέρα αλλά έχοντας παράλληλα πάθος για την ποίηση και την γραφή (γεγονός πάντως που δεν αφήνει ασχολίαστο χωρίς κάποιο σαρκασμό: «Για συγγραφέας, πάντως, ο γιος σου είναι πολύ καλός ταμίας» αναφέρει κάποιος πελάτης στον πατέρα του βλέποντας τα χαρτάκια με στίχους κολλημένα με σελοτέιπ πίσω από το μπαρ).

Με λόγο που ρέει, μια εμμονική προσκόλληση στις λεπτομερείς περιγραφές (από ρούχα, ντυσίματα και μάρκες μέχρι μουσικά συγκροτήματα και μπάσκετ) και με ευαισθησία στις λεπτές αποχρώσεις των συναισθημάτων και στον τρόπο έκφρασης τους (‘Έκανε μια κίνηση με το χέρι στον αέρα: Φύγε από δω. Μου τη δίνεις. Σ’ αγαπάω’  κίνηση που κάνει ο πατέρας στον Άλεξ και που θα επαναλάβει ο Άλεξ στον γιο του είκοσι χρόνια αργότερα), ο Πελεκάνος καταπιάνεται με θέματα όπως η ευθύνη, η ενοχή, η συγχώρεση, η εξιλέωση, η δεύτερη ευκαιρία και η ηθική απαίτηση επαναδιαπραγμάτευσης του παρελθόντος («Η ζωή προχωράει και ξαφνικά νιώθεις την ανάγκη να στρώσεις τα κρεβάτια που άφησες ξέστρωτα» , όπως χαρακτηριστικά λέει ένας από τους ήρωες).
Αλλά η φιλοδοξία του συγγραφέα υπερβαίνει την ατομική περιπτωσιολογία. Με αφορμή ‘το συμβάν’, του δίνεται η ευκαιρία να μιλήσει για μια κοινωνία διακρίσεων, με αμφισβητήσιμη την θεωρία των ίσων ευκαιριών και να καυτηριάσει εύστοχα τον πόλεμο που πέρα από τα θύματα, αφήνει τα στρατιωτικά νοσοκομεία γεμάτα με ακρωτηριασμένους σωματικά και ψυχικά ανθρώπους (‘Υπηρετούσε σε μάχιμη μονάδα (στο Αφγανιστάν) της 10ης Μεραρχίας που είχε ως βάση το Φορτ Ντραμ στη Νέα Υόρκη, στο 1ο Τάγμα, 32ο Σύνταγμα πεζικού, 3η Ταξιαρχία. Ο Μονρόε είχε απομνημονεύσει όλους αυτούς τους αριθμούς, γεγονός που τον έκανε να αισθάνεται πιο σίγουρος ότι ο στρατός ως οργανισμός ήταν όντως οργανωμένος και θα προστάτευε το γιο του, σκέψη που μάλλον δεν είχε καμία λογική βάση’)
Στο ευρηματικό τέλος, δίνει την δυνατότητα στον πρωταγωνιστή του να ακολουθήσει τις βαθύτερες ανάγκες του και, εν τέλει, να καθορίσει τη μοίρα του επηρεάζοντας ταυτόχρονα τις ζωές των ανθρώπων που τον περιβάλουν.

Χωρίς να είναι ένα βιβλίο με ρηξικέλευθες ιδέες, επαναφέρει (με συζητήσιμο το αν είχε ποτέ υποχωρήσει) το θέμα του ρατσισμού και προσπαθεί να κλείσει τον κύκλο του μίσους και της βίας αφού δεν μπορεί παρά να είναι ένα ακόμα αδιέξοδο.
Ο Ουίλιαμ Φόκνερ είχε δηλώσει ότι ‘Ένας συγγραφέας χρειάζεται τρία πράγματα, πείρα, παρατήρηση και φαντασία, δυο εκ των οποίων και ενίοτε και ένα, μπορούν να αντικαταστήσουν την έλλειψη των υπολοίπων’. Με το μυθιστόρημα αυτό, ο Πελεκάνος αποδεικνύει ότι διαθέτει και τα τρία πιο πάνω συστατικά και σε περίσσεια.
 
eksofyllo

Τζορτζ Πελεκάνος
Το αδιέξοδο
μτφ. Θανάσης Γιαννακόπουλος
Εκδόσεις Πατάκη
Σελ. 372

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

Για το μυθιστόρημα του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν «Ο πρίγκιπας της ομίχλης» (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός), πρώτο βιβλίο της εξαιρετικά επιτυχημένης Τριλογίας της Ομίχλης.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Βρισκόμαστε στο Λονδίνο,...

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

Για το μυθιστόρημα του Λερντ Χαντ (Laird Hunt) «Ο νυχτερινός δρόμος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε εξαιρετική μετάφραση του Χρήστου Οικονόμου. Φωτογραφία: Λόρενς Μπέιτλερ 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη


...

«Stella Maris» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Stella Maris» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Stella Maris» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Μου είναι αδύνατον να κρίνω όπως θα ήθελα αυτό το βιβλίο για συγκεκριμένους λόγους. Ο πλέον προφανής είναι ότι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων εξέδωσε ανακοίνωση για τη σύλληψη του συγγραφέα Πέτρου Τατσόπουλου έξω από το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone μετά το τέλος εκδήλωσης με θέμα «Είναι παιδεία και θρησκεία έννοιες ασύμβατες;». 

Επιμέλεια: Book Press

...
5 λεπτά με τον Γιάννη Νταουλτζή

5 λεπτά με τον Γιάννη Νταουλτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιάννης Νταουλτζής, με αφορμή το βιβλίο του «Καλοί, κακοί στο τέλος τους παίρνει όλους ο διάολος» (εκδ. Νίκας).

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το «Καλοί κακο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ