baladeur

Για το μυθιστόρημα της Κριστίν Βούνικε [Christine Wunnicke] «Η γυναίκα με το βαμμένο χέρι» (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Αιώρα). Στην κεντρική εικόνα, ο μαθηματικός και αστρονόμος από τη Βρέμη,  Κάρστεν Νίμπουρ, ήρωας του μυθιστορήματος.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Μπορούμε να μιλήσουμε, αν δεν χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις με τον συνομιλητή μας; Και είναι άραγε πιο σημαντικές οι λέξεις, από τη θέλησή μας για επικοινωνία; Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που γεννώνται από το μυθιστόρημα Η γυναίκα με το βαμμένο χέρι (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου) της Γερμανίδας Κριστίν Βούνικε που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιώρα.

«Ακόμα κι ένα αποτυχημένο ταξίδι μπορεί να αποφέρει μικρά οφέλη»

Το σωτήριον έτος 1760, ο Κάρστεν Νίμπουρ από τη Βρέμη, μαθηματικός και αστρονόμος, συνοδευόμενος από έναν φιλόλογο, έναν φυσιοδίφη, έναν εικονογράφο, έναν γιατρό κι έναν υπηρέτη, ταξιδεύει προς τις χώρες της Ανατολής. Το ταξίδι χρηματοδοτείται από τον βασιλιά της Δανίας και οργανώνεται υπό την πλήρη καθοδήγηση του Γιόχαν Ντάβιντ Μιχαέλις, καθηγητή Θεολογίας. Στόχος του ταξιδιού είναι η μελέτη όλων των στοιχείων που υπάρχουν στις περιοχές αυτές και συνδέονται με την ανθρώπινη ζωή: τα ζώα, τα φυτά, ο καιρός, οι παλίρροιες, η γεωγραφία, τα ήθη και έθιμα, η γλώσσα και οι συνήθειες των ανθρώπων, τα μνημεία. Μέσα από αυτή τη μελέτη ο καθηγητής Μιχαέλις ελπίζει ότι θα επαληθευτούν οι παραδόσεις που περιγράφονται στη Βίβλο, και ότι θα μπορεί κανείς να κατανοήσει και να ερμηνεύσει καλύτερα την Αγία Γραφή.

Βλέποντας ότι τα ευρήματά του δεν σχετίζονται καθόλου με τις περιγραφές της Βίβλου, αποφασίζει στο εξής να επισκεφτεί περιοχές που εκείνος θεωρεί ενδιαφέρουσες.

Ο Νίμπουρ είναι υπεύθυνος για την χαρτογράφηση των περιοχών που θα συναντήσουν. Και, παρά το γεγονός ότι τα μέλη της αποστολής πεθαίνουν από ελονοσία το ένα μετά το άλλο και η αποστολή τείνει να χαρακτηριστεί αποτυχημένη, ο Νίμπουρ συνεχίζει το ταξίδι, μόνος, θεωρώντας ότι ακόμα κι ένα αποτυχημένο ταξίδι μπορεί να αποφέρει μικρά οφέλη. Βλέποντας ότι τα ευρήματά του δεν σχετίζονται καθόλου με τις περιγραφές της Βίβλου, αποφασίζει στο εξής να επισκεφτεί περιοχές που εκείνος θεωρεί ενδιαφέρουσες. Τον τέταρτο χρόνο του ταξιδιού φτάνει στην Ινδία, και πηγαίνει στο νησάκι Ελεφάντα, που βρίσκεται ανοιχτά της Βομβάης, για να μελετήσει τη γιγάντια αναπαράσταση της Σολομώντειας Δίκης, η οποία, σύμφωνα με μαρτυρίες των Εγγλέζων, είναι λαξευμένη στο βράχο από τη βιβλική εποχή.

Το σωτήριον έτος 1764, ο δάσκαλος Μούσα, ένας Πέρσης κατασκευαστής αστρολάβων, μετά την παράδοση ενός αστρολάβου σε κάποιον πελάτη αντιπαθητικό και άξεστο, αποφασίζει να ταξιδέψει στην Αραβία και να κάνει το προσκύνημά του στη Μέκκα, για να ανακαλύψει το νόημα της ζωής. Βρισκόμενος έξω από τη Βομβάη, και με το καράβι σταματημένο λόγω άπνοιας, αποφασίζει να επισκεφτεί το Γκαραπούρι, ένα κοντινό νησί, και να το εξερευνήσει μέχρι να έρθει η ώρα να συνεχίσει το ταξίδι του. Εκεί συναντά τον Νίμπουρ, άρρωστο και εξασθενημένο, και αναλαμβάνει τη φροντίδα του, μέχρι να αναρρώσει.

Αρχικά οι δύο άντρες, οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικούς κόσμους, δυσκολεύονται κάπως στην επικοινωνία, όμως αυτό δεν κρατάει πολύ, καθώς και οι δύο είναι μορφωμένοι και γνωρίζουν κι άλλες γλώσσες πέρα από τη μητρική τους.

Christine Wunnicke

Η πολυβραβευμένη συγγραφέας και μεταφράστρια Κριστίνε Βούνικε (Μόναχο, 1966) γράφει μυθιστορήματα, βιογραφίες και θεατρικά έργα για το ραδιόφωνο. Σπούδασε στο Βερολίνο και στη Γλασκόβη Γλωσσολογία, Μεσαιωνική Γερμανική Φιλολογία και Ψυχολογία. Το 2002 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας της Βαυαρίας για το βιβλίο της Die Nachtigall des Zaren [Το αηδόνι του Τσάρου]. Για το μυθιστόρημά της Serenity [Γαλήνη] τιμήθηκε το 2008 με το βραβείο Tukan και για το μυθιστόρημα Η αλεπού και ο δρ Σιμαμούρα με το βραβείο Franz-Hessel το 2016. Τα βιβλία της κυκλοφορούν με επιτυχία στα αγγλικά και στα γαλλικά.Από τις εκδόσεις Αιώρα κυκλοφορεί επίσης το βιβλίο της Η αλεπού και ο δρ Σιμαμούρα.

Διηγήσεις κοιτάζοντας τα αστέρια

Δεν ξέρουν πόσο καιρό θα παραμείνουν αποκλεισμένοι σε αυτό το νησί που είναι γεμάτο πιθήκους, φίδια, κατσίκες, ρακένδυτους ανθρώπους, πλούσια βλάστηση και ναούς με παράξενα γλυπτά. Τη μέρα, ο Νίμπουρ και ο Μούσα επισκέπτονται τους ναούς και τη νύχτα ανάβουν φωτιές, κοιτάζουν τ’ αστέρια και μιλούν για τη ζωή τους, για τους ανθρώπους που έχουν συναντήσει, για την αστρονομία, που είναι η αγαπημένη επιστήμη και των δύο, ή αφηγούνται παραμύθια της πατρίδας τους. Διαπιστώνουν ότι δυσκολεύονται να εκφράσουν σε άλλη γλώσσα τους ιδιωματισμούς της μητρικής τους, ότι αποκαλούν με διαφορετικό όνομα τις πόλεις και τα νησιά, και ότι ερμηνεύουν τον κόσμο ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Κοιτάζουν τον ίδιο ουρανό, αλλά βλέπουν διαφορετικές εικόνες. Ο ένας βλέπει τον αστερισμό της Κασσιόπης σαν μια ολόκληρη γυναίκα, και ο άλλος σαν το χέρι μιας γυναίκας, βαμμένο με κόκκινη χένα.

Οι πολλές και ποικίλες διαφορές τους, γλωσσικές, θρησκευτικές, πολιτιστικές, δημιουργούν προστριβές και παρεξηγήσεις, οι οποίες όμως ξεπερνιούνται εύκολα αφού και οι δύο διαθέτουν χιούμορ, και θεωρούν πολύ αστείο το να κάθονται να τσακώνονται μεταξύ τους για τις λέξεις. Αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι,άμα θέλουν, μπορούν να συνδεθούν, παρά τα γλωσσικά εμπόδια.

Η συγγραφέας μάς παραδίδει ένα πολύ ενδιαφέρον ιστορικό μυθιστόρημα με στοιχεία ρεαλιστικά αλλά και με στοιχεία παραμυθιού, το οποίο μαγεύει και λειτουργεί εθιστικά, σαν τα παραμύθια της παιδικής μας ηλικίας.

Η Βούνικε, όπως και στο Η αλεπού και ο δρ Σιμαμούρα, βρίσκει ένα ιστορικό πρόσωπο, το οποίο έζησε αιώνες πριν, και γύρω από αυτό χτίζει την ιστορία της. Ο Κάρστεν Νίμπουρ είναι πράγματι ένας από τους εξερευνητές του 18ου αιώνα, που με γνώμονα την αγάπη του για τη γνώση και την περιέργεια για την ανακάλυψη του κόσμου, αφιέρωσε τη ζωή του στα ταξίδια, αψήφησε τους κινδύνους, και βοήθησε στην καταγραφή πληροφοριών, πολύτιμων για τους συγχρόνους του αλλά και για τους μεταγενέστερους. Είναι εκείνος που χαρτογράφησε την Ερυθρά θάλασσα και που με το έργο του συνέβαλε καθοριστικά στην αποκρυπτογράφηση της σφηνοειδούς γραφής.

aiwra i gunaika me to vammeno xeriΗ συγγραφέας μάς παραδίδει ένα πολύ ενδιαφέρον ιστορικό μυθιστόρημα με στοιχεία ρεαλιστικά αλλά και με στοιχεία παραμυθιού, το οποίο μαγεύει και λειτουργεί εθιστικά, σαν τα παραμύθια της παιδικής μας ηλικίας. Η αφήγηση γίνεται σε τρίτο πρόσωπο, το κείμενο έχει πολύ καλό ρυθμό, με διαρκείς εναλλαγές από σοβαρές και αστείες καταστάσεις στην καθημερινότητα των ηρώων, και αποτυπώνει εναργώς την εγγενή αγάπη του ανθρώπου για τη γνώση, την ανάγκη του για λεκτική επικοινωνία, και την ακόμα μεγαλύτερη ανάγκη του να φτιάχνει ιστορίες στην προσπάθειά του να εξηγήσει τα ανεξήγητα.

Η μετάφραση της Δέσποινας Κανελλοπούλου αποδίδει στην εντέλεια την αφηγηματική ικανότητα της συγγραφέως και την πρόθεσή της να τονίσει τη δίψα του ανθρώπου να γνωρίσει όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα για τον κόσμο που τον περιβάλλει.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«-Χασκοκοιτάμε όλοι τον ίδιο ουρανό και βλέπουμε διαφορετικές εικόνες.
-Δεν υπάρχει η λέξη χασκοκοιτάμε, επισήμανε ο Μούσα.
-Εννοώ κοιτάμε χάσκοντας.! Εννοώ κοιτάμε χαζά, ανόητα κι απελπισμένα! Εννοώ καταπίνουμε μύγες! Κοιτάζουμε ψηλά σαν χαζοί, επινοούμε πελώριες μορφές και τις κρεμάμε στον ουρανό. Εγώ μια γυναίκα κι εσύ ένα χέρι κι ένας Θεός ξέρει τι βλέπουν οι άλλοι. Και μετά μαλώνουμε. Είμαστε για λύπηση.»

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

«Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» της Μαριάνα Ενρίκες (κριτική) – Μια εθιστική συλλογή διηγημάτων

«Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» της Μαριάνα Ενρίκες (κριτική) – Μια εθιστική συλλογή διηγημάτων

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαριάννα Ενρίκες [Mariana Enriquez] «Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» (μτφρ. Χριστίνα Θεοδωροπούλου, εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: (© Unsplash). 

Γράφει η Φανή Χατζή

Πέντε χρόνια μετά τη σαγηνευτική συλ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Για τα βιβλία «Η θεραπεία της ψυχής – Πατέρες και ψυχολόγοι σε διάλογο», του Αλέξιου Ιερομόναχου Καρακαλλινού, και «Τα θεμέλια της βιοηθικής – Μια χριστιανική θεώρηση» (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου), του Τρίσταμ Χ. Ένγκελχαρτ (Tristam H. Engelhardt Jr), που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αρμός.

Γ...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ