Basque1937

Για το μυθιστόρημα του Άλμπερτ Μπετράν Μπας [Albert Bertran Bas] «Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος). Στην κεντρική εικόνα, παιδιά από τη χώρα των Βάσκων, από τα 4000 που έφυγαν στη Μεγάλη Βρετανία το 1937 (πηγή: The Association for the UK Basque Children).

Γράφει η Λεύκη Σαραντινού

Ο ισπανικός εμφύλιος του 1936-39 παραμένει ένα μελανό σημείο της σύγχρονης ισπανικής ιστορίας, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τον δικό μας εμφύλιο πόλεμο. Βιβλία για τον ισπανικό εμφύλιο έχουν γραφτεί πολλά. Εξίσου τόσα έχουν μεταφραστεί και στη γλώσσα μας, έτσι ώστε να είναι προσιτά στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έτυχε να διαβάσω πιο αντικειμενικό -και πιο ωραίο συνάμα- ιστορικό μυθιστόρημα για το συγκεκριμένο θέμα, από το «Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος» του πρωτοεμφανιζόμενου Καταλανού συγγραφέα Άλμπερτ Μπετράν Μπας.

Τα περισσότερα ιστορικά μυθιστορήματα για τον ισπανικό εμφύλιο πραγματεύονται τα εγκλήματα των φασιστών του Φράνκο, κυρίως επειδή οι τελευταίοι είχαν συμμαχήσει με τον Χίτλερ, αλλά και επειδή ήταν οι νικητές του πολέμου και είχαν άφθονα χρόνια στη διάθεσή τους προκειμένου να συνεχίσουν να εγκληματούν εις βάρος των αντιφρονούντων...

Τα περισσότερα ιστορικά μυθιστορήματα για τον ισπανικό εμφύλιο πραγματεύονται τα εγκλήματα των φασιστών του Φράνκο, κυρίως επειδή οι τελευταίοι είχαν συμμαχήσει με τον Χίτλερ, αλλά και επειδή ήταν οι νικητές του πολέμου και είχαν άφθονα χρόνια στη διάθεσή τους προκειμένου να συνεχίσουν να εγκληματούν εις βάρος των αντιφρονούντων, κατά τη διάρκεια της μακράς δικτατορίας του Φράνκο που ακολούθησε τον εμφύλιο στην Ισπανία.

Το συγκεκριμένο, όμως, βιβλίο, δεν διστάζει να κατονομάσει και τα εγκλήματα των δημοκρατικών, τα οποία ήταν κι αυτά ουκ ολίγα, ιδίως κατά την αρχική περίοδο του εμφυλίου, όταν αυτοί, δηλαδή, επικρατούσαν ακόμη ενάντια στους φασίστες. Η στάση του συγγραφέα όμως, αλλά και του κεντρικού ήρωα του βιβλίου του, του Όμηρου, είναι ακριβώς αυτή που απαγορεύεται να έχει κάποιος σε έναν εμφύλιο πόλεμο: η ουδέτερη. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο ο Όμηρος θα υποφέρει τα μάλα στον φρικτό αυτόν αδελφοκτόνο πόλεμο. Διότι, όπως ισχύει δυστυχώς σε αυτές τις περιπτώσεις: «Αν δεν είσαι μαζί μας, είσαι εναντίον μας».

Albert Bertran Bas

Ο Άλμπερτ Μπετράν Μπας γεννήθηκε το 1982 στη Βαρκελώνη. Έχει κάνει σπουδές δημοσιογραφίας, κινηματογράφου και σκηνοθεσίας στη Νέα Υόρκη. Εργάστηκε ως σεναριογράφος στον χώρο της διαφήμισης, γράφει το πρώτο του σενάριο για μια ταινία της Filmax, και είναι διευθυντής επικοινωνίας στο Λιμάνι του Sitges-Aiguadolç. Το Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος είναι το πρώτο του βιβλίο και κυκλοφορεί στα Καταλανικά, τα Γαλλικά και τα Ρωσικά.

Ο Όμηρος είναι ένας δεκαπεντάχρονος νέος που μένει στη Βαρκελώνη, όταν θα τον βρει απροετοίμαστο ο όλεθρος του εμφυλίου, εν έτει 1937. Ο πόλεμος θα είναι υπεύθυνος αρχικά για τον χαμό του πατέρα του Ομήρου και για τη συνακόλουθη φυγή του νέου μαζί με τη μητέρα του προς τη Γαλλία, διαμέσου των Πυρηναίων. Η απόδραση όμως θα αποτύχει και ο Όμηρος θα βρεθεί ορφανός και καταδιωγμένος. Τη ζωή του θα σώσει μία νεαρή χωρική των Πυρηναίων, άσσος στο σημάδι, η Χλόη. Οι δύο νέοι θα ερωτευτούν, αλλά ο πόλεμος δεν θα τους αφήσει να ζήσουν τη ζωή που ποθούν και θα τους χωρίσει. Θα αναγκαστούν και οι δυο τους πολλάκις να κάνουν συνεχώς νέες αρχές στη ζωή τους, αρχές όμως που είναι καταδικασμένες να αποτύχουν, όσο ο ζόφος του πολέμου αγριεύει γύρω τους.

Albert Bertran Bas exofΟ Όμηρος και η Χλόη είναι οι τραγικές φιγούρες ενός φρικτού εμφυλίου πολέμου, οι οποίες αντιπροσωπεύουν έναν λαό που υποφέρει τα πάνδεινα και ποθεί διακαώς την ειρήνη με οποιοδήποτε τίμημα. «Γιατί αν χρησιμεύει σε κάτι ο πόλεμος, είναι σε αυτό. Στο να λαχταράς την ειρήνη», μας λέει ο συγγραφέας με έντονα φιλοσοφική διάθεση δια μέσου της προσωπικής αφήγησης των δεινών του Ομήρου. Αυτό που θα σώσει τελικά τον Όμηρο θα είναι η αγάπη του για τη μουσική και τη λογοτεχνία- ο νεαρός παίζει κιθάρα και είναι λάτρης των περιπετειών του Ιούλιου Βερν. Κάποιες ρήσεις από τα έργα του μεγάλου λογοτέχνη διανθίζουν πολύ επιτυχημένα μερικές σελίδες του βιβλίου και προδίδουν τον ευαίσθητο ψυχισμό ενός ήρωα προορισμένου να υποφέρει όχι εξ’ αιτίας των επιλογών του, αλλά εξ’ αιτίας των δυσμενών συνθηκών που δημιουργεί ο κόσμος που καταρρέει τριγύρω του.

Ο Όμηρος, θέλοντας και μη, θα καταλήξει στο παρακάτω συμπέρασμα: «Μπορεί να παλεύεις για τα ιδανικά σου, αλλά ποτέ να μην πεθαίνεις γι’ αυτά. Ο θάνατος δεν έχει νόημα γα τίποτα, ούτε καν για τη ζωή». Νιώθοντας προδομένος από παντού, θα καταλήξει να απαρνηθεί αμφότερες τις παρατάξεις του αδελφοκτόνου αυτού πολέμου. 

Ο Μπας, πέρα από μία γλαφυρότατη περιγραφή των δεινών του πολέμου για τον άμαχο πληθυσμό, μας δίνει και ένα εξαιρετικά μάθημα Ιστορίας δια μέσου της έξοχης λογοτεχνικής πένας του και προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό του ένα μυθιστόρημα βίαιης και απότομης ενηλικίωσης, επιβεβαιώνοντας την καλή φήμη που έχουν ως λογοτέχνες οι ισπανόφωνοι συγγραφείς:

«Υπάρχουν στιγμές που ξέρεις ότι μεγαλώνεις. Στιγμές που καταγράφονται μέσα σου για να σου θυμίζουν ότι το παιδί που υπήρξες κάποτε δεν θα επιστρέψει ποτέ. Στην πραγματικότητα, δεν θέλεις να επιστρέψει γιατί ξέρεις ότι θα υποφέρει μόνο. Γίνεται ο μεγαλύτερος αδελφός μιας παλιάς εκδοχής του εαυτού σου. Πρέπει να ξεπεράσεις αυτόν τον πόνο, καθώς και να μάθεις να ζεις με αυτόν».

Πρόκειται, εν κατακλείδι, για ένα σφόδρα αντιπολεμικό βιβλίο, το οποίο διαβάζεται κυριολεκτικά απνευστί και προορίζεται να συναρπάσει με την καταιγιστική και γεμάτη ανατροπές υπόθεσή του τόσο τους λάτρεις του ιστορικού μυθιστορήματος όσο και εκείνους της καλής ξένης λογοτεχνίας.

politeia link more

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ