to nero tis limnis

Για το μυθιστόρημα της Τζούλια Καμινίτο (Giulia Caminito) «Το νερό της λίμνης δεν είναι ποτέ γλυκό» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Διόπτρα).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Έχω την τύχη να διαβάζω σχεδόν αποκλειστικά καλά ή πολύ καλά βιβλία, κι ο λόγος είναι απλός: τα επιλέγω μόνος μου. Συχνά, το ομολογώ, για να είμαι βέβαιος ότι δεν θα απογοητευτώ ούτε και θα χάσω τον χρόνο μου με ένα μέτριο ή κακό βιβλίο, βασίζομαι στα μεγάλα ονόματα. Πόσο να σε απογοητεύσει μια Μέριλιν Ρόμπινσον, ένας Ισιγκούρο, μια Ανί Ερνό ή ένας Μουρακάμι;

Τυχαίνει σπάνια, λοιπόν, να πέφτω πάνω σε βιβλία όπως τούτο εδώ, που δεν γνώριζα τίποτε γι’ αυτό, ούτε για τη συγγραφέα του, και που η ανάγνωσή του μου έδωσε τόση ενέργεια και χαρά, ώστε να θέλω να φωνάξω: Έι, κόσμε, πρόσεξε αυτό το μυθιστόρημα. Μπορεί το θέμα του να είναι ταπεινό, τα παιδικά χρόνια και η ενηλικίωση μιας φτωχής κοπέλας στα περίχωρα της Ρώμης τη δεκαετία του 2000, αλλά διαθέτει τη φλόγα της σπουδαίας λογοτεχνίας: Είναι άμεσο, ανεπιτήδευτο, έξυπνο, από την αρχή μέχρι την τελευταία αράδα.

Εκπληκτική εναρκτήρια σκηνή

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με μια εκπληκτική σκηνή, από τις ωραιότερες εναρκτήριες που έχουμε διαβάσει: Με τη φοβερή Αντόνια, τη μαμά της ηρωίδας, να εισβάλει στην υπηρεσία Στέγασης του Δήμου Ρώμης, όπου χρονίζει ο φάκελός της για να της παρασχεθεί η δωρεάν κατοικία που δικαιούται, μια κι έχει τέσσερα παιδιά και ανάπηρο άντρα, κι απειλεί να τα κάνει όλα άνω κάτω.

Σύντομα, την αναλαμβάνει η ασφάλεια της υπηρεσίας, κι ακούστε την περιγραφή με την οποία τελειώνει αυτή η εισαγωγή στον κόσμο της ηρωίδας:

«Τη βγάζουν σηκωτή, τη βαστάνε χειροπόδαρα και τότε το πουκάμισό της ανοίγει και φανερώνεται ένα σουτιέν χωρίς μπανέλες, το πλούσιο στήθος της, η φούστα της σκίζεται και αποκαλύπτεται το εσώρουχό της, η μητέρα μου έχει ήδη κάνει κουρέλι το καλό της ταγέρ, κλοτσάει και φωνάζει σαν αγρίμι σε κλουβί.

Κι εγώ που νιώθω λες και βρισκόμουν εκεί, όρθια να την κοιτάζω από μια γωνιά του δωματίου, την κακολογώ και δεν τη συγχωρώ».

Μέσα σε λίγες αράδες γνωρίζουμε όσα χρειάζεται να ξέρουμε για τους δυο βασικούς χαρακτήρες του βιβλίου: τη μάνα, την κόρη, τη σχέση τους.

Giulia Caminito

Η Giulia Caminito γεννήθηκε στη Ρώμη το 1988 και σπούδασε Πολιτική Φιλοσοφία. Το πρώτο της μυθιστόρημα, La Grande A, απέσπασε το 2016 το βραβείο Bagutta πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, το βραβείο Berto και το Brancati για νέους. Ακολούθησε το 2019 το Un Giorno Verra, που απέσπασε το βραβείο Fiesole Under 40. Το μυθιστόρημα Το νερό της λίμνης δεν είναι ποτέ γλυκό ήταν φιναλίστ για το βραβείο Strega και απέσπασε το βραβείο Off Strega καθώς και το Campiello 2021.

Θα ήταν παραπλανητικό να πιστέψει κανείς ότι τούτο το μυθιστόρημα, που πράγματι μας διηγείται τις περιπέτειες ενός κοριτσιού που μεγάλωσε μέσα σε μια οικογένεια από αυτές που δεν φαντάζεσαι καν ότι υπάρχουν ακόμη στον σύγχρονο δυτικό κόσμο (ένα παιδί που γεννήθηκε όταν η Αντόνια ήταν ανήλικη, με τον πατέρα στη φυλακή για φόνο, κι άλλα τρία με τον δεύτερο σύζυγο, τον πλέον ανάπηρο οικοδόμο, χωρίς άλλη οικογένεια πλην μιας γιαγιάς επικριτικής και εξίσου φτωχής), θα ήταν παραπλανητικό λοιπόν να σταθεί κανείς μονάχα στην επιφάνεια αυτής της ιστορίας και να νομίσει ότι πρόκειται για ένα βιβλίο στενάχωρο και δύσπεπτο, από αυτά που, τους αναγνωρίζεις την αλήθεια τους, αλλά προτιμάς να μην μπεις στον κόσμο τους.

Το εντελώς αντίθετο: Τούτο το μυθιστόρημα διαθέτει την λιγότερο μίζερη και αυτοϊκτιρόμενη ηρωίδα που μπορείς να συναντήσεις. Όπως ακριβώς και η μάνα της, αλλά με το δικό της στιλ, είναι μαχήτρια, ασυμβίβαστη, πανέξυπνη, ξεχωριστή, δίνει μάχες και τις κερδίζει ακόμη κι όταν χάνει.

Οι σκηνές στο χωριό δίπλα στη λίμνη, όπου μεγαλώνει η ηρωίδα, είναι βγαλμένες από τις καλύτερες στιγμές του ιταλικού νεορεαλισμού, αλλά με σύγχρονη πατίνα, διόλου νοσταλγικές και ωραιοποιημένες.

Το νερό της λίμνης δεν είναι ποτέ γλυκό είναι ένα αληθινό μυθιστόρημα ενηλικίωσης, αν με την έννοια αυτή καταλαβαίνουμε όχι απλώς το πέρασμα από μια φάση της ανάπτυξης σε μια άλλη, αλλά ως την κατάκτηση μιας ορισμένης πρακτικής σοφίας, πέρα από το καλό και το κακό, την ικανότητα να βλέπεις τον κόσμο όπως είναι: παράξενο, θαυμαστό, τρομακτικό, και θαυμαστό ξανά.

To nero tis limnisΈνα μυθιστόρημα χωρίς ταμπέλες

Ξεφυλλίζοντας τις τελευταίες σελίδες του μυθιστορήματος, με το εκπληκτικό ευχαριστήριο «Σημείωμα από τη συγγραφέα», που όπως όλο το βιβλίο είναι συγκινητικό κι εντελώς πρωτότυπο, είμαι πλέον βέβαιος ότι πολλά κορίτσια, από 15 έως 100 χρόνων θα το χαρίζουν η μία στην άλλη με την αλάνθαστη προτροπή: ΑΥΤΟ πρέπει να το διαβάσεις. Θα ήταν όμως κρίμα αν τούτο το μυθιστόρημα καταγραφόταν ως κοριτσίστικο ή γυναικείο – ό,τι κι αν σημαίνουν πλέον αυτές οι ταμπέλες. Αγόρια και άντρες θα απολαύσουν εξίσου την ανάγνωσή του, κι ας είναι ένα μυθιστόρημα που οι τρεις τέσσερις χαρακτήρες που σου μένουν αξέχαστοι είναι όλες τους γένους θηλυκού. Αξίζει στις μέρες μας να υπερασπίζεται κανείς τα στεγανά του φύλου;

Το μυθιστόρημα Το νερό της λίμνης δεν είναι ποτέ γλυκό της Τζούλια Καμινίτο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, στη θαυμάσια, λεπτοδουλεμένη μετάφραση της Δήμητρας Δότση. Είναι ένα μυθιστόρημα με τόση ενέργεια που θα μπορούσε να φωτίσει ολόκληρη πόλη. 


* Ο Κ.Β. Κατσουλάρης είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων Αφαίας και Τελαμώνος (εκδ. Μεταίχμιο). 

politeia link more

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Ζάουμε Καμπρέ «Μας καταβροχθίζει η φωτιά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γνωρίσαμε τον Ζάουμε Καμπρέ με το υπέροχο Οι φωνές το...

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Ο επιβάτης» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Όταν ο Ψηλός Τζον, αγαπημένος φίλος του πρωταγωνιστή Μπόμπι Γουέστερν, τον αποκαλεί Ιππότη, ο αναγνώστης νι...

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Ο εκδοτικός οίκος University Studio Press΄σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ - Εικονογραφία της συνοικίας των Εξοχών (1885-1912)», την Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου, στις 19:00, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ), Λεωφόρος Μεγάλου Αλεξάνδρου...

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ