padura250

Της Έλενας Χουζούρη

Ποιος είναι ο Λεονάρντο Παδούρα; Κουβανός πολλών ταχυτήτων: Δημοσιογράφος, σεναριογράφος, κριτικός, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, διηγηματογράφος. Τι απ’ όλα αυτά τον έκανε πασίγνωστο; Η λεγόμενη «Τετραλογία της Αβάνας» ή όπως είναι ο επίσημος τίτλος «Τέσσερεις εποχές». Τουτέστιν τέσσερα δυνατά αστυνομικά μυθιστορήματα ή τέσσερα δυνατά μυθιστορήματα που φοράνε τη μάσκα των αστυνομικών για να μπορούν να λένε όσα δεν φαντάζεστε για την λατρεμένη τους Αβάνα.

Πρωταγωνιστεί κάποιος ιδιόρρυθμος μπάτσος, ευαίσθητος, συναισθηματικός, έτοιμος να τα δώσει όλα για ένα γυναικείο χάδι, που ζει σ ένα σπίτι αχούρι, τρώει ό,τι δεν έχει συνήθως το ψυγείο του, και είναι κυριολεκτικά μπελάς για τους ανωτέρους του αφού πάντα κάνει του κεφαλιού του αλλά πάντα έχει το δίκιο με το μέρος του. Και το όνομα αυτού: Μάριο Κόντε. Με τη διαφορά ότι δεν είναι σαν τους καπιταλίστες μπάτσους, ούτε καν σαν τον δικό μας τον αστυνόμο Χαρίτο. Αυτός είναι υπολοχαγός. Διότι στην Κούβα, για να μην λέγονται οι μπάτσοι μπάτσοι και τους κοιτάει ο κόσμος με μισό μάτι έχουν τους βαθμούς των αξιωματικών του στρατού, που ως γνωστόν είναι καλό πράγμα…

Ο Κόντε του Παδούρα, επιπλέον, έχει όνειρό του να γράψει. Όχι αστυνομικά αλλά γενικώς να γράψει. Στα φοιτητικά του νιάτα μάλιστα είχε γράψει κι ένα διήγημα που όμως είχε σκοντάψει σε κάποιους… ευφυέστατους λογοκριτές. Είναι και φανατικός αναγνώστης. Όταν δεν ψάχνει να ανακαλύψει εγκληματίες και δολοφόνους, ή δεν κάνει κάτι άλλο πιο εποικοδομητικό και άκρως υγιεινό, διαβάζει και φιλοσοφεί. Ο δημιουργός του πάντως δηλώνει ότι: «Ο Μάριο Κόντε είναι μία μεταφορά, όχι ένας αστυνομικός, και η ζωή του απλώς εκτυλίσσεται μέσα στον πιθανό χώρο της λογοτεχνίας».

Ποια από τα μυθιστορήματα του Παδούρα έχουν κυκλοφορήσει σε μας; Ένα της τετραλογίας: οι «Μάσκες». Το πιο πρόσφατο. Και άλλα δύο που τα έγραψε μετά την τετραλογία: «Αντιός Χεμιγουέη» και «Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη». Από τις εκδόσεις Καστανιώτη και τα τρία. Ο Παδούρα είναι σούπερ σταρ στην Κούβα, με πολλές πωλήσεις και πολλά βραβεία. Το βραβείο Χάμετ για το καλύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα το 1996, 1997 και 2008 και το βραβείο Καφέ Χιχόν το 1995. Όσο για μεταφράσεις; Σε πάμπολλες γλώσσες. Σε ποια γενιά ανήκει; Κατά τα δικά του λεγόμενα. Σ’ αυτήν που μεγάλωσε με την Επανάσταση. Και πάμε τώρα στις «Μάσκες».

Leonardo_paduraΑβάνα. Έτος 1989. Καλοκαίρι από τα πιο ζεματιστά. Ο 36άρης υπολοχαγός Κόντε εκεί που ζεσταίνεται φρικτά και σιχτιρίζει την ζέστη που σαν κακόψυχη μάστιγα κατακυριεύει τα πάντα, εκεί που τριγυρίζει στην γειτονιά των παιδικών του χρόνων και βρίσκει φίλους σαν τον Κοκκαλιάρη Κάρλος έρχεται το μήνυμα από τον Ταγματάρχη του ότι τον θέλει. Να σημειώσω ότι ο άτακτος υπολοχαγός της κουβανικής αστυνομίας έχει πάρει δυσμενή μετάθεση σε ένα άσχετο αστυνομικό τμήμα. Άρα για να τον ανακαλούν κάτι ζόρικο τρέχει και ο Ταγματάρχης του που πολλάκις τον έχει καλύψει στο παρελθόν ξέρει πως μόνον εκείνος μπορεί να τα βγάλει πέρα. Και το ζόρικο είναι το πτώμα που βρέθηκε στο Δάσος της Αβάνας. Τι παραπάνω έχει αυτό το πτώμα από ένα άλλο; Ότι ανήκει στον Αλέξις Αραγιάν, γιο ευυπόληπτου διπλωμάτη και βετεράνου της Επανάστασης, ότι ο νεαρός ήταν ντυμένος γυναίκα τουτέστιν τραβεστί –φορούσε το κατακόκκινο φόρεμα της απαγορευμένης παράστασης Ελέκτρα Γκαριγκό- και είχε δολοφονηθεί χωρίς να έχει προβάλει καμιά αντίσταση. Σούπερ μπλέξιμο δηλαδή. Κι από πάνω οι εμμονές του Κόντε που τους ομοφυλόφιλους δεν τους πάει καθόλου πόσο μάλλον τους τραβεστί.

Ωστόσο –ποτέ μη λες ποτέ- όταν γνωρίζει τον αιρετικό μεσήλικα και ομοφυλόφιλο σκηνοθέτη Αλμπέρτο Μαρκές ο οποίος φιλοξενούσε τον νεαρό Αραγιάν, οι ακράδαντες απόψεις του περί ομοφυλοφιλίας και προπαντός γυναικείας παρενδυσίας αρχίζουν να μην αισθάνονται καλά. Ο Μαρκές εκτός του ότι είναι ένα εξαιρετικά προικισμένο, καλλιεργημένο και βαθειά στοχαστικό άτομο, αντιπροσωπεύει εδώ τη φωνή της ελευθερίας στην τέχνη και στη δημιουργία γεγονός που το έχει ήδη παλαιότερα πληρώσει με δεκαετή στέρηση όλων των καλλιτεχνικών του δικαιωμάτων και την τιμωρία-απομόνωσή του σε μια επαρχιακή βιβλιοθήκη. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η σύνοψη του διαφορετικού. Μ’ έναν επί πλέον υπέρ του λόγο ότι δεν σηκώθηκε να φύγει από την πατρίδα του, ούτε έκανε απεργία πείνας. Περίμενε με σιωπηλή αξιοπρέπεια την δικαίωσή του, που ήρθε έστω και καθυστερημένα. Ο Μαρκές λοιπόν ανοίγει πολλές πόρτες στον Κόντε για να πιάσει το νήμα της δολοφονίας του νεαρού Αραγιάν αλλά και για να καταλάβει έναν κόσμο εντελώς έξω από τη δική του ψυχολογία. Επίσης του δίνει το βιβλίο του Τραχύ, ενός φίλου του επίσης ομοφυλόφιλου με τίτλο «Το πρόσωπο και η μάσκα» που ασχολείται με τους τραβεστί.

madoura3Ωστόσο έξω από την ψυχολογία του Κόντε είναι και ο κόσμος του βετεράνου της Επανάστασης και ανώτερου στελέχους του καθεστώτος. Διότι ο σύντροφος Φαουστίνο Αραγιάν ζεί μέσα στην πολυτέλεια ενός παλιού –εποχής Μπατίστα­– αρχοντικού με την ωραία γυναίκα του και την φαινομενικά προσηλωμένη σ αυτόν υπηρέτρια, έχει γυρίσει τον κόσμο ως έμπιστος διπλωμάτης και λατρεύει τα ακριβά πούρα Μοντεκρίστο. Γενικώς όλα τα ωραία τα λατρεύει ο σύντροφος εκτός από τον γιόκα του. Διότι πού ακούστηκε ένας βετεράνος της Επανάστασης να έχει γιο «αδελφή». Στο πύρ το εξώτερον. Χάλια λοιπόν οι σχέσεις πατέρα-γιού όπως σταδιακά αποκαλύπτεται. Δυστυχής ο νεαρός Αραγιάν και αποδιοπομπαίος από τον ναό της επαναστατικής πατρικής ηθικής και σεξουαλικής ορθότητας, είχε πολύ πριν δολοφονηθεί πάρει των ομματιών του και είχε εγκαταλείψει την οικογενειακή εστία. Και αναγκάζει τον Κόντε να ακολουθήσει τα βήματά του έως το βράδυ που φοράει το κόκκινο φόρεμα και οδεύει προς το Δάσος της Αβάνας για να συναντήσει τον δολοφόνο του.

Στο μεταξύ ο Κόντε τριγυρνάει στην Αβάνα η οποία επίσης πρωταγωνιστεί στο μυθιστόρημα και η οποία εμφανίζεται ως μια πόλη που κάνει συνέχεια τρέλες και δεν μπορείς να την πιάσεις από πουθενά. Τριγυρνώντας συναντάει διάφορους τύπους, φίλους του από τα πρωτονεανικά του χρόνια που ο καθένας ακολούθησε κι άλλον δρόμο. Και ο ίδιος ο Κόντε ποιος είναι και που πάει; Έτσι καθώς εξελίσσεται αυτή η ιστορία τον βυθίζει στο δικό του παρελθόν, τον πάει στη δεκαετία του 1970 όταν επικρατούσαν «οι βρωμεροί γύπες της γραφειοκρατίας, οι βδέλλες των ταλέντων», αυτοί που έστειλαν τον Μαρκές και άλλους καλλιτέχνες στην κόλαση αφού σύμφωνα με τον «έλεγχο των παραμέτρων» [άκουσον άκουσον] βρέθηκαν εκτός… παραμέτρων. Ψάχνοντας και ξεσκαλίζοντας ο Κόντε, μιλώντας και ξαναμιλώντας με τον Μαρκές και τους παλιούς του φίλους ξαναβλέπει την Αβάνα, την Κούβα κατ’ επέκταση, από τη δεκαετία του 1960 έως το 1989. Και μαζί του ο αναγνώστης. Και ο Παδούρα –γιατί αυτός γράφει όσα διαβάζουμε- είναι φανερό ότι έχει μια βαθιά αλλά αμφιλεγόμενη σχέση με την Αβάνα, την Κούβα. Δεν διστάζει να της βγάλει τα άπλυτα στη φόρα, να της αφαιρέσει τα προσωπεία αλλά από την άλλη να δείξει με πόση αγάπη το κάνει. Όσο προχωράει το μυθιστόρημα τόσο πιο κατεδαφιστικός γίνεται, ώσπου φτάνει και στα ενδότερα της επαναστατικής οικογένειας για να δείξει ότι δεν είναι μόνον ο νεαρός Αραγιάν που αναγκάστηκε να μεταμφιεστεί, να φορέσει τη μάσκα του τραβεστί αλλά και άλλοι υπεράνω υποψίας δεν είναι παρά τραβεστί-επαναστάτες. Όσο για τον δολοφόνο φαίνεται ως έκπληξη αλλά τελικά ίσως και να μην είναι.

Να σημειώσω ότι ο Παδούρα παρόλο που δεν χαρίζεται καθόλου στο κουβανικό καθεστώς έχει βραβευτεί με πολλά βραβεία όπως ήδη γράφω παραπάνω. Που σημαίνει ότι τα πράγματα πουθενά δεν είναι μόνον μαύρα ή άσπρα, όπως θέλουν να νομίζουν μερικοί. Το σπουδαιότερο είναι ότι ο Παδούρα είναι ένας σαγηνευτικός, απολαυστικός και ευφυέστατος συγγραφέας που σε κάνει να θέλεις να πας ή να ξαναπάς στην Αβάνα και να τη δεις με νέα ματιά. Να μην ξεχάσω να επισημάνω ότι η μετάφραση του Κώστα Αθανασίου έχει πιάσει εντελώς το νόημα της «παδουρικής φιλοσοφίας»!

maskesΜάσκες
Λεονάρντο Παδούρα
Μτφρ. Κώστας Αθανασίου
Καστανιώτης 2010

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

Για το μυθιστόρημα της Χάνια Γιαναγκιχάρα [Hanya Yanagihara] «Προς τον παράδεισο» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Την 48χρονη σήμερα Χάνια Γιαναγκιχάρα τη γνωρίσαμε από το δεύτερο βιβλίο της, το Λίγη ζωή, ένα ο...

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

Για το βραβευμένο –με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης– μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς [J. K. Huysmans] «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Auguste Leroux (1871-1954) για το βιβλίο του Joris-Karl Huysmans, το 1920....

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

«Οι μεταλλάξεις» του Λουξεμβουργιανού συγγραφέα Φράνσις Κιρπς είναι επτά ιστορίες και ένα ποίημα, με αντίστοιχο πρότυπο και σημείο αναφοράς ένα κλασικό κείμενο – από την Κοκκινοσκουφίτσα μέχρι τη Βιρτζίνια Γουλφ. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στην Αγγελ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ