padura250

Της Έλενας Χουζούρη

Ποιος είναι ο Λεονάρντο Παδούρα; Κουβανός πολλών ταχυτήτων: Δημοσιογράφος, σεναριογράφος, κριτικός, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, διηγηματογράφος. Τι απ’ όλα αυτά τον έκανε πασίγνωστο; Η λεγόμενη «Τετραλογία της Αβάνας» ή όπως είναι ο επίσημος τίτλος «Τέσσερεις εποχές». Τουτέστιν τέσσερα δυνατά αστυνομικά μυθιστορήματα ή τέσσερα δυνατά μυθιστορήματα που φοράνε τη μάσκα των αστυνομικών για να μπορούν να λένε όσα δεν φαντάζεστε για την λατρεμένη τους Αβάνα.

Πρωταγωνιστεί κάποιος ιδιόρρυθμος μπάτσος, ευαίσθητος, συναισθηματικός, έτοιμος να τα δώσει όλα για ένα γυναικείο χάδι, που ζει σ ένα σπίτι αχούρι, τρώει ό,τι δεν έχει συνήθως το ψυγείο του, και είναι κυριολεκτικά μπελάς για τους ανωτέρους του αφού πάντα κάνει του κεφαλιού του αλλά πάντα έχει το δίκιο με το μέρος του. Και το όνομα αυτού: Μάριο Κόντε. Με τη διαφορά ότι δεν είναι σαν τους καπιταλίστες μπάτσους, ούτε καν σαν τον δικό μας τον αστυνόμο Χαρίτο. Αυτός είναι υπολοχαγός. Διότι στην Κούβα, για να μην λέγονται οι μπάτσοι μπάτσοι και τους κοιτάει ο κόσμος με μισό μάτι έχουν τους βαθμούς των αξιωματικών του στρατού, που ως γνωστόν είναι καλό πράγμα…

Ο Κόντε του Παδούρα, επιπλέον, έχει όνειρό του να γράψει. Όχι αστυνομικά αλλά γενικώς να γράψει. Στα φοιτητικά του νιάτα μάλιστα είχε γράψει κι ένα διήγημα που όμως είχε σκοντάψει σε κάποιους… ευφυέστατους λογοκριτές. Είναι και φανατικός αναγνώστης. Όταν δεν ψάχνει να ανακαλύψει εγκληματίες και δολοφόνους, ή δεν κάνει κάτι άλλο πιο εποικοδομητικό και άκρως υγιεινό, διαβάζει και φιλοσοφεί. Ο δημιουργός του πάντως δηλώνει ότι: «Ο Μάριο Κόντε είναι μία μεταφορά, όχι ένας αστυνομικός, και η ζωή του απλώς εκτυλίσσεται μέσα στον πιθανό χώρο της λογοτεχνίας».

Ποια από τα μυθιστορήματα του Παδούρα έχουν κυκλοφορήσει σε μας; Ένα της τετραλογίας: οι «Μάσκες». Το πιο πρόσφατο. Και άλλα δύο που τα έγραψε μετά την τετραλογία: «Αντιός Χεμιγουέη» και «Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη». Από τις εκδόσεις Καστανιώτη και τα τρία. Ο Παδούρα είναι σούπερ σταρ στην Κούβα, με πολλές πωλήσεις και πολλά βραβεία. Το βραβείο Χάμετ για το καλύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα το 1996, 1997 και 2008 και το βραβείο Καφέ Χιχόν το 1995. Όσο για μεταφράσεις; Σε πάμπολλες γλώσσες. Σε ποια γενιά ανήκει; Κατά τα δικά του λεγόμενα. Σ’ αυτήν που μεγάλωσε με την Επανάσταση. Και πάμε τώρα στις «Μάσκες».

Leonardo_paduraΑβάνα. Έτος 1989. Καλοκαίρι από τα πιο ζεματιστά. Ο 36άρης υπολοχαγός Κόντε εκεί που ζεσταίνεται φρικτά και σιχτιρίζει την ζέστη που σαν κακόψυχη μάστιγα κατακυριεύει τα πάντα, εκεί που τριγυρίζει στην γειτονιά των παιδικών του χρόνων και βρίσκει φίλους σαν τον Κοκκαλιάρη Κάρλος έρχεται το μήνυμα από τον Ταγματάρχη του ότι τον θέλει. Να σημειώσω ότι ο άτακτος υπολοχαγός της κουβανικής αστυνομίας έχει πάρει δυσμενή μετάθεση σε ένα άσχετο αστυνομικό τμήμα. Άρα για να τον ανακαλούν κάτι ζόρικο τρέχει και ο Ταγματάρχης του που πολλάκις τον έχει καλύψει στο παρελθόν ξέρει πως μόνον εκείνος μπορεί να τα βγάλει πέρα. Και το ζόρικο είναι το πτώμα που βρέθηκε στο Δάσος της Αβάνας. Τι παραπάνω έχει αυτό το πτώμα από ένα άλλο; Ότι ανήκει στον Αλέξις Αραγιάν, γιο ευυπόληπτου διπλωμάτη και βετεράνου της Επανάστασης, ότι ο νεαρός ήταν ντυμένος γυναίκα τουτέστιν τραβεστί –φορούσε το κατακόκκινο φόρεμα της απαγορευμένης παράστασης Ελέκτρα Γκαριγκό- και είχε δολοφονηθεί χωρίς να έχει προβάλει καμιά αντίσταση. Σούπερ μπλέξιμο δηλαδή. Κι από πάνω οι εμμονές του Κόντε που τους ομοφυλόφιλους δεν τους πάει καθόλου πόσο μάλλον τους τραβεστί.

Ωστόσο –ποτέ μη λες ποτέ- όταν γνωρίζει τον αιρετικό μεσήλικα και ομοφυλόφιλο σκηνοθέτη Αλμπέρτο Μαρκές ο οποίος φιλοξενούσε τον νεαρό Αραγιάν, οι ακράδαντες απόψεις του περί ομοφυλοφιλίας και προπαντός γυναικείας παρενδυσίας αρχίζουν να μην αισθάνονται καλά. Ο Μαρκές εκτός του ότι είναι ένα εξαιρετικά προικισμένο, καλλιεργημένο και βαθειά στοχαστικό άτομο, αντιπροσωπεύει εδώ τη φωνή της ελευθερίας στην τέχνη και στη δημιουργία γεγονός που το έχει ήδη παλαιότερα πληρώσει με δεκαετή στέρηση όλων των καλλιτεχνικών του δικαιωμάτων και την τιμωρία-απομόνωσή του σε μια επαρχιακή βιβλιοθήκη. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η σύνοψη του διαφορετικού. Μ’ έναν επί πλέον υπέρ του λόγο ότι δεν σηκώθηκε να φύγει από την πατρίδα του, ούτε έκανε απεργία πείνας. Περίμενε με σιωπηλή αξιοπρέπεια την δικαίωσή του, που ήρθε έστω και καθυστερημένα. Ο Μαρκές λοιπόν ανοίγει πολλές πόρτες στον Κόντε για να πιάσει το νήμα της δολοφονίας του νεαρού Αραγιάν αλλά και για να καταλάβει έναν κόσμο εντελώς έξω από τη δική του ψυχολογία. Επίσης του δίνει το βιβλίο του Τραχύ, ενός φίλου του επίσης ομοφυλόφιλου με τίτλο «Το πρόσωπο και η μάσκα» που ασχολείται με τους τραβεστί.

madoura3Ωστόσο έξω από την ψυχολογία του Κόντε είναι και ο κόσμος του βετεράνου της Επανάστασης και ανώτερου στελέχους του καθεστώτος. Διότι ο σύντροφος Φαουστίνο Αραγιάν ζεί μέσα στην πολυτέλεια ενός παλιού –εποχής Μπατίστα­– αρχοντικού με την ωραία γυναίκα του και την φαινομενικά προσηλωμένη σ αυτόν υπηρέτρια, έχει γυρίσει τον κόσμο ως έμπιστος διπλωμάτης και λατρεύει τα ακριβά πούρα Μοντεκρίστο. Γενικώς όλα τα ωραία τα λατρεύει ο σύντροφος εκτός από τον γιόκα του. Διότι πού ακούστηκε ένας βετεράνος της Επανάστασης να έχει γιο «αδελφή». Στο πύρ το εξώτερον. Χάλια λοιπόν οι σχέσεις πατέρα-γιού όπως σταδιακά αποκαλύπτεται. Δυστυχής ο νεαρός Αραγιάν και αποδιοπομπαίος από τον ναό της επαναστατικής πατρικής ηθικής και σεξουαλικής ορθότητας, είχε πολύ πριν δολοφονηθεί πάρει των ομματιών του και είχε εγκαταλείψει την οικογενειακή εστία. Και αναγκάζει τον Κόντε να ακολουθήσει τα βήματά του έως το βράδυ που φοράει το κόκκινο φόρεμα και οδεύει προς το Δάσος της Αβάνας για να συναντήσει τον δολοφόνο του.

Στο μεταξύ ο Κόντε τριγυρνάει στην Αβάνα η οποία επίσης πρωταγωνιστεί στο μυθιστόρημα και η οποία εμφανίζεται ως μια πόλη που κάνει συνέχεια τρέλες και δεν μπορείς να την πιάσεις από πουθενά. Τριγυρνώντας συναντάει διάφορους τύπους, φίλους του από τα πρωτονεανικά του χρόνια που ο καθένας ακολούθησε κι άλλον δρόμο. Και ο ίδιος ο Κόντε ποιος είναι και που πάει; Έτσι καθώς εξελίσσεται αυτή η ιστορία τον βυθίζει στο δικό του παρελθόν, τον πάει στη δεκαετία του 1970 όταν επικρατούσαν «οι βρωμεροί γύπες της γραφειοκρατίας, οι βδέλλες των ταλέντων», αυτοί που έστειλαν τον Μαρκές και άλλους καλλιτέχνες στην κόλαση αφού σύμφωνα με τον «έλεγχο των παραμέτρων» [άκουσον άκουσον] βρέθηκαν εκτός… παραμέτρων. Ψάχνοντας και ξεσκαλίζοντας ο Κόντε, μιλώντας και ξαναμιλώντας με τον Μαρκές και τους παλιούς του φίλους ξαναβλέπει την Αβάνα, την Κούβα κατ’ επέκταση, από τη δεκαετία του 1960 έως το 1989. Και μαζί του ο αναγνώστης. Και ο Παδούρα –γιατί αυτός γράφει όσα διαβάζουμε- είναι φανερό ότι έχει μια βαθιά αλλά αμφιλεγόμενη σχέση με την Αβάνα, την Κούβα. Δεν διστάζει να της βγάλει τα άπλυτα στη φόρα, να της αφαιρέσει τα προσωπεία αλλά από την άλλη να δείξει με πόση αγάπη το κάνει. Όσο προχωράει το μυθιστόρημα τόσο πιο κατεδαφιστικός γίνεται, ώσπου φτάνει και στα ενδότερα της επαναστατικής οικογένειας για να δείξει ότι δεν είναι μόνον ο νεαρός Αραγιάν που αναγκάστηκε να μεταμφιεστεί, να φορέσει τη μάσκα του τραβεστί αλλά και άλλοι υπεράνω υποψίας δεν είναι παρά τραβεστί-επαναστάτες. Όσο για τον δολοφόνο φαίνεται ως έκπληξη αλλά τελικά ίσως και να μην είναι.

Να σημειώσω ότι ο Παδούρα παρόλο που δεν χαρίζεται καθόλου στο κουβανικό καθεστώς έχει βραβευτεί με πολλά βραβεία όπως ήδη γράφω παραπάνω. Που σημαίνει ότι τα πράγματα πουθενά δεν είναι μόνον μαύρα ή άσπρα, όπως θέλουν να νομίζουν μερικοί. Το σπουδαιότερο είναι ότι ο Παδούρα είναι ένας σαγηνευτικός, απολαυστικός και ευφυέστατος συγγραφέας που σε κάνει να θέλεις να πας ή να ξαναπάς στην Αβάνα και να τη δεις με νέα ματιά. Να μην ξεχάσω να επισημάνω ότι η μετάφραση του Κώστα Αθανασίου έχει πιάσει εντελώς το νόημα της «παδουρικής φιλοσοφίας»!

maskesΜάσκες
Λεονάρντο Παδούρα
Μτφρ. Κώστας Αθανασίου
Καστανιώτης 2010

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

Για το βιβλίο «Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ [Guadalupe Nettel] (μτφρ. Νάννα Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος). Kεντρική εικόνα: έργο της street artist Οla Volo © olavolo.com.

Γράφει η Φανή Χατζή

Όσο η άποψη ότι ο γενε...

«Πέτρινα ημερολόγια» της Κάρολ Σίλντς (κριτική) – Για μια γυναίκα σμιλεμένη στην πέτρα της ζωής

«Πέτρινα ημερολόγια» της Κάρολ Σίλντς (κριτική) – Για μια γυναίκα σμιλεμένη στην πέτρα της ζωής

Για το μυθιστόρημα της Κάρολ Σιλντς [Carol Shields] «Πέτρινα ημερολόγια» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: © Shelby Miller/Unspalsh. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Υπάρχει ...

«Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» του Τζέιμς Μπόλντουιν (κριτική) – Η ιστορία της δύσκολης ενηλικίωσης ενός αγοριού στο Χάρλεμ του '30

«Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» του Τζέιμς Μπόλντουιν (κριτική) – Η ιστορία της δύσκολης ενηλικίωσης ενός αγοριού στο Χάρλεμ του '30

Για το μυθιστόρημα του Τζέιμς Μπόλντουιν [James Baldwin] «Ανέβα στο βουνό να το φωνάξεις» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Kεντρική εικόνα: © U.S. National Archives and Records Administration.

Γράφει η Αργυρώ Μαντόγλου

Σε όλα τα μυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

«Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ (κριτική) – Οι πολλαπλές αποχρώσεις της μητρότητας

Για το βιβλίο «Η μοναχοκόρη» της Γκουαδαλούπε Νέτελ [Guadalupe Nettel] (μτφρ. Νάννα Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος). Kεντρική εικόνα: έργο της street artist Οla Volo © olavolo.com.

Γράφει η Φανή Χατζή

Όσο η άποψη ότι ο γενε...

«TACK»: Μια ταινία για τη δύναμη του καλού με πρωταγωνίστριες τις Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Προβελεγγίου

«TACK»: Μια ταινία για τη δύναμη του καλού με πρωταγωνίστριες τις Σοφία Μπεκατώρου και Αμαλία Προβελεγγίου

Για το ντοκιμαντέρ «TACK» (παραγωγή Onassis Culture) της Βάνιας Τέρνερ με πρωταγωνίστριες τη Σοφία Μπεκατώρου, που πρώτη ξεκίνησε το ελληνικό #MeToo, και την Αμαλία Προβελεγγίου, της οποίας η καταγγελία για βιασμό από τον προπονητή της από τα έντεκά της οδήγησε στην πρώτη δίκη-ορόσημο όχι μόνο για τη δικαίωσή της αλ...

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στη Στέγη με «Γκοντό» και ιταλικό θίασο: μια παράσταση-σταθμός

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος στη Στέγη με «Γκοντό» και ιταλικό θίασο: μια παράσταση-σταθμός

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος σκηνοθετεί το εμβληματικό κείμενο του Σάμιουελ Μπέκετ «Περιμένοντας τον Γκοντό» (1948) στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης από τις 15 μέχρι και τις 19 Μαΐου. Η παράσταση είναι στα ιταλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Μεγάλο το θέμα, μικρό το δέμας: 21 βιβλία για τη «μικρή» ή τη «σύντομη» ιστορία του… οτιδήποτε

Μεγάλο το θέμα, μικρό το δέμας: 21 βιβλία για τη «μικρή» ή τη «σύντομη» ιστορία του… οτιδήποτε

Υπάρχει μια «μικρή» ή μια «σύντομη» ιστορία για το… οτιδήποτε. Οι τίτλοι βιβλίων που επιχειρούν (και καταφέρνουν) να συμπυκνώσουν μεγάλα θέματα σε, συνήθως, ολιγοσέλιδα βιβλία είναι πάρα πολλοί. Εντυπωσιακά πολλοί. Στην παρακάτω πολύ ενδεικτική επιλογή είκοσι ενός βιβλίων μπορεί καν...

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου 2024: «Με ένα βιβλίο πετάω!» ξανά... – 12 βιβλία για το μεγάλο ταξίδι της ανάγνωσης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου (23 Απριλίου) επιλέγουμε 12 βιβλία που μας βάζουν στα ενδότερα της λογοτεχνίας και μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ανάγνωσης.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Στις 23 Απριλίου γιορτάζουν τα βιβλ...

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ