kentriki_evropi250

Του Κώστα Τραχανά

Πρόκειται για ένα εμβληματικό, σπάνιο και πολύτιμο έργο. Περιλαμβάνει 37 Κεφάλαια. 37 άρτια, συγκλονιστικά και απαιτητικά κείμενα που συγκινούν αλλά και υπερβαίνουν την πραγματικότητα και τη μετουσιώνουν σε μαγεία. Η γλωσσική λαμπρότητα, η αισθητική έμπνευση και ο κριτικός λόγος του συγγραφέα, το καθιστούν πραγματικό έπος. «Η κεντρική Ευρώπη» (Κέδρος) είναι έργο του προκλητικού και πολυγραφότατου Γουίλιαμ Βόλμαν, ενός από τους μεγαλύτερους σύγχρονους αμερικανούς συγγραφείς. 

Το πολυφωνικό αυτό έργο αναφέρεται: στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη σύγκρουση Γερμανίας - Ρωσίας, την σύγκρουση των δύο αυτών συγκεντρωτικών και ολοκληρωτικών καθεστώτων, την Ευρώπη του ναζισμού και του σταλινισμού, την Ευρώπη του πολέμου και της ειρήνης και, τέλος, στον έρωτα, στην τέχνη και στη μουσική.

«Το χιόνι που πέφτει θολώνει τους άσπρους δρόμους, μεταμορφώνει τα δέντρα σε παχύτερα αρνητικά του εαυτού τους, ανοιχτόχρωμη λάσπη, άσπρες νιφάδες που πέφτουν στις γούνες πάνω στους ώμους των γυναικών, λευκά περιγράμματα από ράγιες που κάποτε ήταν μαύρες, ρωσικά καπέλα και σκουφιά από το Καζαχστάν, φαρδιά σαν τους δαχτύλιους από τα κλαδιά των δέντρων, τα πάντα ήταν ή όλα ή τίποτα όπως οι νότες που έγραφε στις παρτιτούρες του…»

Κεντρικός ήρωας του έργου είναι η Ευρώπη, πρωταγωνιστές του όμως είναι: ο Χίτλερ-Υπνοβάτης, ο Στάλιν –Ρεαλιστής, o συνθέτης Ντμίτρι Ντμιτριγέβιτς Σοστακόβιτς, η μεταφράστια Ελένα-Ελενόττσκα- Λιάλια Κονσταντινόφσκαγια, η φυσικός Νίνα Βασίλιεβα Βάρζαρ, η Γκαλίνα Ιβάνοβνα Ουστφόλσκαγια, ο σκηνοθέτης-κινηματογραφιστής Ρόμαν Λαζάρεβιτς Κάρμεν, η Μαργαρίτα Αντρέγιεβνα Κάϊνοβα, ο Λένιν, η γυναίκα του Ν.Κ. Κρούπσκαγια, η σοσιαλεπαναστάτρια Φάνια Κάπλαν, η ποιήτρια Άννα Αντρέγιεβνα Αχμάτοβα, η γλύπτρια Κέτε Κόλβιτς, ο Μπέρια, ο Γιάγκουντα, ο Βοροσίλοφ, ο Γκέριγκ, ο στρατηγός Ν. Τουχατσέφσκι, ο Λίμπκνεχτ, η Ρόζα Λούξεμπουργκ, η Λιλί Μαρλέν, ο Σπέερ, ο Λέεμπ, ο Ζντάνοφ, η γεναία Μ. Τσβετάγεβα, ο Κίροφ, ο Μολότοφ, ο Ζούκοφ, ο Μαντελστάμ, ο προδότης στρατηγός Βλασόφ, ο φον Μανστάϊν, η παρτιζάνα Ζόγια, ο Κουρτ Γκερτσάϊν, ο Άϊχμαν, η Λίσκα Μάλμπραν, ο δόκτωρ Πφάνενστιλ, ο στρατάρχης-ήρωας του Στάλινγκραντ Β.Ι. Τσούικοφ, ο δόκτωρ Μένγκελε, ο Ες, ο Ισσάκ Λούρια, ο σύντροφος Χρενίκοφ, ο Ι.Ν. Γκλίκμαν, η πιανίστρια Ε.Μ. Ναζίρεβα, ο Ζίγκφριντ, ο Μπετόβεν,οι Ιβάν, οι Νατάσες κ.α.

«Όπου υπάρχει ομορφιά στο Όπους 110, είναι διαμελισμένη, στάζει θάνατο, σαν τα βρωμερά άντερα που κρέμονται από έναν γυναικείο θώρακα λευκό σαν μάρμαρο (τέτοιος θάνατος περιμένει τους εχθρούς της εξουσίας του Χίτλερ και του Στάλιν). Και ο θάνατος σταλάζει επίσης από τις σιωπές ανάμεσα στις νότες, τις σιωπές των μυστικών εγγράφων των ναζί (Geheim), την παύση όγδοου που έμεινε μετέωρη ανάμεσα στον ίδιο και στον γιό του Μαξίμ τη στιγμή που το αγόρι του εξομολογήθηκε ότι τον είχε καταγγείλει στο σχολείο, ο πνιγερός αέρας μέσα στη χωρίς παράθυρα κλούβα –σας είπα ποτέ ότι στη Λιουμπλιάνκα οι κρατούμενοι οδηγούνται σιωπηλοί, υπακούοντας στις συνθηματικές χειρονομίες των φρουρών τους, έτοιμοι να στρέψουν το πρόσωπό τους στον τοίχο με την αντίστοιχη χειρονομία ; Το ξέρει αυτό από πολύ καιρό πλέον. Η ΖΩΗ ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΠΙΟ, πιο, ξέρετε… Μερικές νότες του Όπους 110 θάβονται μέσα σε συγχορδίες, ενώ άλλες, σόλο, άταφες, γίνονται πολίτες του Λένιγκραντ που πέφτουν ένας ένας στο χιόνι για να συναντήσουν το θάνατο. Όσο για το ρυθμό αν γίνατε ποτέ μάρτυρες των ξυλοδαρμών των εχθρών του λαού από τους φαιοχίτωνές μας στο Βερολίνο ή από το προσωπικό του Νι-Κα-βε-Ντε στο Λένιγκραντ, θα ξέρετε πώς είναι- τα ουρλιαχτά εναλλάσσονται με ρόγχους. Τι είναι αυτό ς ο ήχος; Αυτό είναι το allegro molto.Βέβαια, δεν κατάφερα να περιγράψω το Όπους 110, όπως δεν κατάφερα να περιγράψω το θάνατο…»

Στην «Κεντρική Ευρώπη» θα συναντήσουμε επίσης: τη Δυναμό Μόσχας, τον επίχρυσο αετό του Ράιχσταγκ, τα καθέτου εφορμήσεως Στούκας, τον Κύκλο του Δαχτυλιδιού, το τραγούδι των Νιμπελούνγκεν, τα νορβηγικά έπη Roetic Edda, την έβδομη Συμφωνία, τη συμφωνία του Λένιγκραντ, τη σβάστικα, την όπερα Μπαϊρόιτ, τη φιλαρμονική του Βερολίνου, το Λένιγκραντ, την πόλη του Τσαϊκόφσκι, του Στραβίνσκι, του Προκόφισφ, του Σοστακόβιτς,, το Όπους 40, την καμένη Δρέσδη, τη λεωφόρο Νιέφσκι, το θέατρο Κίροφ, το ποταμό Νέβα, την οδό Γκόρκι, τον Τσαϊκόφσκι, τη γυναίκα με το νεκρό παιδί, τα γραφεία του Νι-Κα-Βε-Ντε, την Τσε-Κα, την ομάδα Στρατιών Βορρά, τα πάντσερ, την όπερα Λαίδη Μάκβεθ, τους πυραύλους Κατιούσκα, τη Γρανάδα -Γρανάδα -Γρανάδα μου, την τάϊγκα, το θέατρο Μπολσόϊ, την επιχείρηση Οξύρρυγχο, τα κελιά της Λιουμπιάνκα, τη σφαγή του Κατίν, τη θυσία, τις Ξένες Στρατιές Ανατολής, το Όπους 88, τα πάνθερ, τα καταδιωκτικά Μέσερμιτ, το Άουσβιτς, την Τρεμπλίνα, την Λουφτβάφε, το Zyklon B, το Νταχάου, το Στάλινγκραντ, το Μπιρκενάου, την επιχείρηση Μπλε, το Μπέλτσεκ, την τελική Λύση, τα Τάιγκερ, το Κουρσκ, τη φλεγόμενη ήπειρο, τα Τ-34, τα SS, τα χωράφια με τους ηλίανθους, το Ανατολικό Μέτωπο, την επιχείρηση μαγική φωτιά, τη Σβάστιχα, το Όπους 57, το Ράϊχ, το Λευκό Σχέδιο, τις ρωσίδες αεροπόρους-μάγισσες της νύχτας, τις Ομάδες Στρατιών Νότου, τον Ρήνο, τη Μόσχα, τους χτύπους του μετρονόμου, το ποίημα δίχως ήρωα, τα αντιαρματικά χαρακώματα, το τσεκπόϊντ Τσάρλι, το κόκκινο αστέρι, τη ρωσική ψυχή, την κόκκινη λαιμητόμο, την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα, την επιχείρηση Ακρόπολη, τον Μεγάλο Πατριωτικό πόλεμο, τους Σλάβους, το Geheim: Απόρρητο, το Όπους 110, το Ρέκβιεμ κ.α.

«Ο αθάνατος ήρωας της επιλογής της ήταν ο αξιωματικός Πουτίλοφ, που εκτελούσε χρέη συνδέσμου στο Στάλινγκραντ. Πήγε έρποντας να επιδιορθώσει μια γραμμή διαβιβάσεων κάτω από βαριά εχθρικά πυρά. Τα φασιστικά πολυβόλα τον γάζωσαν. Σφίγγοντας ανάμεσα στα δόντια του τα δύο κομμένα καλώδια έκλεισε το κύκλωμα και πέθανε. Η επικοινωνία αποκαταστάθηκε…»

Το ποιο συγκλονιστικό και συναρπαστικό μέρος του βιβλίου είναι το φανταστικό ερωτικό τρίγωνο Σοστακόβιτς, Κάρμεν και Κονσταντινόφσκαγια. Στην «Κεντρική Ευρώπη» κυριαρχεί το πάθος του τραγικού συνθέτη Σοστακόβιτς για την Ελένα, που για τον συγγραφέα η Ελένα Κονσταντινόφσκαγια αντιπροσωπεύει την Ευρώπη («Η Ευρώπη είναι η Europa, η Ευρώπη είναι γυναίκα…Τα ονόματα της Europa, είναι Μαρί,Νίνα,Φάνια, Φριντλ, Κόκα, Βερένα, Κέτε, Κατερίνα, Μπέρτε, Μπρίνχιλντρ, Χίλντα και Χάιντι… πάνω από όλα, η Europa είναι η Ελένα»), το χαμένο κοσμοείδωλο σε έναν κόσμο απερίγραπτης καταπίεσης και βίας.

Αν και το βιβλίο είναι πολυσέλιδο,σε μαγεύει, σε υπνωτίζει, δεν σε κουράζει καθόλου, δεν μπορείς να το αφήσεις από τα χέρια σου

kentriki_evropi-exofΚεντρική Ευρώπη
Γουίλιαμ Βόλμαν
Κέδρος 2010
σελ. 885

Ένα από τα Αριστουργήματα του αιώνα μας

Ο Γουίλιαμ Βόλμαν γεννήθηκε στο Λος Άντζελες το 1959. Σπούδασε στο κολέγιο του Ντιπ Σπρινγκς και στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ, από όπου αποφοίτησε με πτυχίο στη συγκριτική λογοτεχνία. Έχει γράψει 19 βιβλία μέχρι σήμερα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η πεντάτομη μελέτη για τη φύση της βίας Rising Up and Rising Down και η περίφημη σειρά μυθιστορημάτων Seven Dreams.Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι το Imperial.Του έχουν απονεμηθεί τα Βραβεία Pen Center-USA West Award και Whiting Writers Award.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Για τη νουβέλα της Ornela Vorpsi «Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις» (μτφρ. Μαρία Σιδηροπούλου, εκδ. Πλέθρον). Φωτογραφία: Η Vefi Redhi και η Αμαλία Αρσένη από τη θεατρική παράσταση που βασίζεται στο βιβλίο, σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολλάρι.

Του Αχιλλέα Σύρμου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Κακουλίδη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τον θάνατο του καταξιωμένου ποιητή Γιώργου Κακουλίδη. Συγγραφέας αλλά και ζωγράφος, ο Γιώργος Κακουλίδης υιοθέτησε από νέος, έναν τρόπο ζωή...

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή των αρχαίων ημών – και όχι μόνο.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συγγενής και σύντροφος του Αλκιβιάδη, ο Αξίοχος (γράφει ο Λυσίας) τον ακολούθησε στην Άβυδο. Εκεί και οι δυο τους νυμφεύθηκαν τη Μεδοντιάδα. Όταν από τον γάμο των τριών γεννήθηκ...

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ