we were liars 800

Για το long seller της νεανικής λογοτεχνίας που συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις: «Ήμασταν ψεύτες» της Emily Lockhart (μτφρ. Πολυχρόνης Κουτσάκης, εκδ. Διόπτρα).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Επικρατεί μία λάθος εντύπωση σε πάρα πολύ κόσμο, ακόμη και μεταξύ ανθρώπων του βιβλίου: ότι τα παιδικά, εικονογραφημένα βιβλία είναι αυτά που «γεννούν τους αυριανούς αναγνώστες». Είναι λάθος άποψη αυτή, απολύτως. Αυτό που κάνουν τα παιδικά, εικονογραφημένα βιβλία είναι, αφενός μεν, να διασκεδάσουν, να ψυχαγωγήσουν και να κάνουν χαρούμενα και ευτυχισμένα τα παιδιά, να τα κάνουν να περάσουν καλά δηλαδή, και, αφετέρου, να μεγαλώσουν σωστούς, καλούς, γλυκούς ανθρώπους. Ανθρώπους που θα σέβονται τον άλλο, που δεν θα χλευάζουν, δεν θα φοβούνται και δεν θα μισούν τη διαφορετικότητα, ανθρώπους που θα νοιάζονται και θα στέργουν τους αδύναμους. Πέραν των γονέων, τα παιδικά βιβλία, η παιδική λογοτεχνία, είναι το #1 όχημα γι’ αυτό. Η τηλεόραση, το παιχνίδι, το σχολείο, ΔΕΝ τα καταφέρνουν εξίσου, αν υποθέσουμε ότι το επιχειρούν καν. Αλλά η λογοτεχνία για παιδιά, από τον καιρό ακόμη που δεν είναι λογοτεχνία αλλά πολύ-πολύ παιδικά βιβλιαράκια, το κάνει με όλο της το είναι. Χαρίζοντας ώρες απόλαυσης και χαράς, μαθαίνει στα παιδιά πως ο άλλος είμαστε εμείς, και ότι αυτό είναι καλό, γιατί όλοι χρειαζόμαστε σε τούτο τον κόσμο, όλοι έχουμε ανάγκη τους άλλους, και μόνο όλοι μαζί μπορούμε να χαρούμε ακόμη περισσότερο τη ζωή. Γιατί η ζωή παραείναι ωραία για να χωρά τη μιζέρια.

Όμως, όχι: τα παιδικά, εικονογραφημένα βιβλία δεν γεννούν κανέναν αυριανό αναγνώστη. Αν το έκαναν, θα είχαμε και πολλούς ενήλικες αναγνώστες — γιατί όλα τα παιδιά διαβάζουν βιβλία, και πολλά μάλιστα διαβάζουν πραγματικά πολλά και διαρκώς, ένα και δύο την ημέρα. Όμως όχι.

Τους αυριανούς αναγνώστες τούς γεννά αποκλειστικά και μόνο η εφηβική λογοτεχνία.

Κι αν στην Ελλάδα δεν έχουμε μεγάλο αναγνωστικό κοινό, φταίει το γεγονός ότι δεν έχουμε παρά μια χούφτα όλους κι όλους νέους τίτλους εφηβικής λογοτεχνίας τον χρόνο. Και δεν την έχουμε, γιατί τα παιδιά στο λύκειο απλώς δεν διαβάζουν τίποτε, δεν διαβάζουν καθόλου — προετοιμάζονται για τις Πανελλαδικές εξετάσεις, που είναι έτσι φτιαγμένες ώστε να απαιτούν όλο τους τον χρόνο και όλη τους την προσήλωση, στερώντας τους οτιδήποτε άλλο.

Και κόβοντάς τους τα βιβλία μαχαίρι.

pseftes Lockhart ENGΠλην όχι πολλών εξαιρέσεων, μόνο παιδιά που ευτύχησαν να μεγαλώνουν βλέποντας και τους δυο γονείς τους σκυμμένους πάνω από ένα βιβλίο σε τακτική βάση θα γίνουν αναγνώστες όταν περάσουν τον σκόπελο του σχολείου. Αυτά τα παιδιά, μάλιστα, ακόμη και τότε, τα χρόνια του λυκείου —κόβοντας λίγο από την τηλεόραση και από τα social—, θα διαβάσουν και όλα τα διαθέσιμα σύγχρονα μυθιστορήματα για εφήβους, τα περισσότερα από τα κλασικά αριστουργήματα της παγκόσμιας νεανικής λογοτεχνίας καθώς και πολλά βιβλία ενηλίκων παράλληλα. Κατά πάσα πιθανότητα, μάλιστα, θα τα πάνε και πολύ καλά στις εξετάσεις τους όταν έρθει η ώρα.

Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Ας μείνουμε στην πραγματικότητα: σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες όπου η young adult λογοτεχνία με τα άπειρα υποείδη της (κοινωνικό, φαντασίας, περιπέτειας, τρόμου, χιουμοριστικό, και βέβαια, μεταξύ πολλών άλλων, και αισθηματικό, μυθιστορήματα με ρομαντικά ειδύλλια δηλαδή) πουλάει όσο και το παιδικό βιβλίο ή το αστυνομικό μυθιστόρημα ενηλίκων (είναι, ακριβώς, τόσο hot είδος), στην Ελλάδα η νεανική λογοτεχνία θεωρείται —και είναι— μη εμπορικό είδος. Ακόμη και το καλύτερο σύγχρονο Young Adult βιβλίο κινδυνεύει να μην πουλήσει.

Ελπίζουμε πως δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο με το «Ήμασταν Ψεύτες».

Το «Ήμασταν Ψεύτες» (“We were Liars”) της Emily Lockhart, έφτασε στο νούμερο 1 της λίστας των μπεστ-σέλερ των New York Times και κατέκτησε —όχι άδικα— τον επίζηλο τίτλο του Καλύτερου Young Adult μυθιστορήματος στο Goodreads για το 2014, όταν πρωτοκυκλοφόρησε. Και λέμε «όχι άδικα» γιατί οι αναγνώστες του, κορίτσια και αγόρια, το αγαπούν — πολλοί, δε, το αγαπούν υπερβολικά. Ακόμη και εμείς οι ενήλικοι που θα το διαβάσουμε θα κολλήσουμε στην αφήγησή του, θα θέλουμε να μάθουμε και άλλα για τους πρωταγωνιστές του, θα ταυτιστούμε με την ηρωίδα και με το μεγάλο βάρος που κουβαλάει — και θα λαχταράμε να λύσουμε το μεγάλο μυστήριό του.

Emily Lockhart

Η Emily Lockhart έχει γράψει τα βιβλία Ήμασταν Ψεύτες και Genuine Fraud (Γνήσια Απάτη) που ήταν μπεστ σέλερ στη λίστα των New York Times. Άλλα βιβλία της είναι τα Fly on the Wall, Dramarama, The Disreputable History of Frankie Landau-Banks και η τετραλογία Ruby Oliver Quartet: The Boyfriend List, The Boy Book, The Treasure Map of Boys, Real Live Boyfriends. 

Όμως συμβαίνει και κάτι άλλο με αυτό το βιβλίο: κυκλοφόρησε μεν στα αγγλικά προ επτά ετών, έκτοτε βγήκαν μερικές χιλιάδες άλλα εφηβικά μυθιστορήματα, αλλά ακόμη και σήμερα οι νεαροί αναγνώστες εξακολουθούν να το διαβάζουν αλλά και να συζητούν γι’ αυτό, με πάθος — έχει σχεδόν 700.000 βαθμολογήσεις στην πλατφόρμα, και 70.000 κριτικές. Είναι πολύ μεγάλα νούμερα αυτά. Και διόλου τυχαία. (Για να μην αναφέρουμε ότι είναι το βιβλίο-φαινόμενο του BookTok).

pseftes LockhartΚαι όλα αυτά, μολονότι οι ήρωές του είναι, εκ πρώτης όψεως, αντιπαθείς: μια παρέα πλουσιόπαιδα που περνούν τις καλοκαιρινές τους διακοπές σε ένα… ιδιωτικό νησί με τέσσερις επαύλεις χτισμένες επάνω του. Μόνο ένας από αυτούς είναι «ξένος»: ο όμορφος Γκατ, ένα παιδί από την Ινδία. Ο μεγάλος έρωτας της πρωταγωνίστριας, και αφηγήτριας του βιβλίου, της Κέιντενς. Η οποία, κάποια στιγμή, θα πάθει ένα σοβαρό ατύχημα, εξαιτίας του οποίου θα ζει μια ζωή βουτηγμένη στους πόνους και στα χάπια — στα χάπια και στους πόνους…

Είναι λοιπόν ένα από τα καλύτερα εφηβικά/νεανικά βιβλία της τελευταίας δεκαετίας; Ναι, ασφαλώς. Ποτέ δεν πέφτουν έξω τα τόσο μεγάλα νούμερα. Αλλά είναι και ένα «επικίνδυνο βιβλίο» επίσης, για να δανειστούμε τα λόγια του μεταφραστή του στα ελληνικά, του καλού συγγραφέα Πολυχρόνη Κουτσάκη:

«Ελπίζω να το απολαύσετε και να αντέξετε το τέλος, γιατί αυτό το βιβλίο είναι επικίνδυνο. Μπορεί να σας διαλύσει συναισθηματικά».

Έχει δίκιο.

ΥΓ. Διαβάσαμε την ειδική έκδοση που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διόπτρα, με ένα παράρτημα στο οποίο υπάρχουν σημειώσεις της συγγραφέως για το μυθιστόρημα, καθώς και ερωτικές επιστολές και ποιήματα του Γκατ στην Κέιντενς.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, «Ένα παγωτό για τον Ισίδωρο» (εκδ. Κλειδάριθμος).

 politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

«Περί ανθρώπων» της Γιούλι Τσε (κριτική) – Η Ευρώπη του δικαιωματισμού και η ηθική της ευθύνης

Για το μυθιστόρημα της Γιούλι Τσε [Juli Zeh] «Περί ανθρώπων» (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Από τη θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος στο Theater Orchester Neubrandenburg / Neustrelitz.

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός

...
«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

«Μάρτυς!» του Κάβε Ακμπάρ (κριτική) – Για έναν θάνατο που θα ξεπερνάει τα ανθρώπινα

Για το μυθιστόρημα του Κάβε Ακμπάρ [Kaveh Akbar] «Μάρτυς!» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Ένας παλιός λογοτεχνικός μύθος δηλοί πως οι ποιητές δεν μπορούν να γράψουν εύκολα μυθιστόρημα. Β...

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

«Αρχαία καλλιέργεια» του Ραντουάν Νασσάρ (κριτική) – Εισαγωγή στον θαυμαστό και θαυμάσιο κόσμο του Βραζιλιάνου συγγραφέα

Για το μυθιστόρημα του Ραντουάν Νασσάρ [Raduan Nassar] «Αρχαία καλλιέργεια» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Πατάκη).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Έγραψε ένα και μόνο μυθιστόρημα, την ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ