Το μονοπάτι του αλατιού, της Ρέινορ Γουίν

«Λέγεται ότι το Μονοπάτι της Νοτιοδυτικής Ακτής χαράχτηκε από τους άντρες της ακτοφυλακής για να ελέγχουν τις αμέτρητες σπηλιές και τους όρμους στις περιπολίες τους για λαθρεμπόρους. Αλλά οι πολλές αρχαίες ιστορικές τοποθεσίες που αναφέρονται σε κάθε τουριστικό οδηγό ή τουριστικό φυλλάδιο υποδηλώνουν ότι τμήματά του χρησιμοποιούνταν ήδη από τον άνθρωπο από αρχαιοτάτων χρόνων».

Οι περισσότεροι Έλληνες αναγνώστες πιθανότατα δεν θα γνωρίζουν την ύπαρξη αυτού του μονοπατιού στην Κορνουάλη της Μεγάλης Βρετανίας, που δεν είναι άλλο από το επονομαζόμενο «Μονοπάτι του Αλατιού». Αυτό το θαλασσοδαρμένο και απόκρημνο μονοπάτι θα διασχίσουν πεζοί ο Μοθ και η αφηγήτρια Ρέινορ, με σκοπό να ανακαλύψουν τον προορισμό τους στη ζωή. Μια κοπιαστική διαδρομή που θα εξελιχθεί σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας.

Ο Μοθ και η Ρέινορ είναι ένα πολύ αγαπημένο μεσήλικο ζευγάρι. Ζουν σε ένα αγρόκτημα, νοικιάζοντας ενίοτε τη γη του για οικογενειακές διακοπές. Έζησαν εκεί μια ολόκληρη ζωή. Εκεί μεγάλωσαν τα παιδιά τους, εκεί είχαν τα ζώα τους και αυτή τη γη θεωρούσαν πατρίδα τους, ζυμωμένη με τις αναμνήσεις και τα προσωπικά τους βιώματα. Όλα όμως στη ζωή φαίνεται πως έχουν ένα τέλος. Το ζευγάρι θα βρεθεί άστεγο εξαιτίας ενός τραγικού λάθους. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ο Μοθ μαθαίνει ότι πάσχει από μια ανίατη εκφυλιστική ασθένεια: οι γιατροί δεν είναι αισιόδοξοι και το προσδόκιμο ζωής που του δίνουν είναι μικρό.

H Ρέινορ Γουίν με το σύζυγό της Μοθ.

Ποιες είναι οι επιλογές για τους δύο μεσήλικες; Πώς θα καταφέρει να ζήσει το ζευγάρι αφού δεν χάνει μονάχα το σπίτι του αλλά και τη δουλειά του; Πώς θα αντιμετωπίσει η Ρέινορ αυτό που φοβάται περισσότερο από κάθε τι άλλο στον κόσμο, την επικείμενη απώλεια του αγαπημένου συζύγου της; Η λύση θα αποδειχτεί η ίδια η φύση, με την απίστευτη ικανότητά της να επουλώνει όλες τις πληγές. Το ζευγάρι, αντί να καταφύγει στη στέγη της Κοινωνικής Πρόνοιας ή να φορτωθεί σε φίλους, επιλέγει τον δύσκολο, μα και θεραπευτικό συνάμα δρόμο της οδοιπορίας στη φύση. Και, τελικά, η υπομονή και η επιμονή τους, το θάρρος να μην καταθέσουν τα όπλα αλλά να προσπαθήσουν για το καλύτερο, θα τους ανταμείψει.

Οι δυσκολίες, φυσικά, δεν θα είναι λίγες. «Είχαμε πέσει από τον σύγχρονο πολιτισμό σε μια κατάσταση απλής ύπαρξης, επιβίωσης». Αυτό ομολογεί η Ρέινορ, όταν συνειδητοποιεί ότι έχει χάσει πλέον όλα όσα θεωρούσε μέχρι πρότινος δεδομένα: το άφθονο φαγητό, τη ζέστη, το ζεστό μπάνιο και την κανονική τουαλέτα με καζανάκι. Το χειρότερο απ’ όλα όμως είναι η απέχθεια που τρέφει ο περισσότερος κόσμος για τους πλάνητες. «Αλήτισσα, άστεγη αλήτισσα», θα την αποκαλέσει κάποιος περαστικός χωρίς δισταγμό. Η προκατάληψη που τρέφουν οι περισσότεροι για τους άστεγους φαίνεται ολοκάθαρα στο παρακάτω απόσπασμα:

«Ο λόγος που οι άνθρωποι φοβούνται τους άστεγους είναι και σήμερα αυτός που ήταν ανέκαθεν: η ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι ένας άστεγος πρέπει οπωσδήποτε να είναι ή αλκοολικός ή ναρκομανής ή διανοητικά διαταραγμένος. Παρότι αυτά τα προβλήματα αφθονούν στην κοινότητα των αστέγων, είναι εξίσου πιθανό να προκύπτουν από την έλλειψη στέγης όσο και το να αποτελούν την αιτία της».

Επιπροσθέτως, η Ρέινορ έχει να διαχειριστεί και την επικείμενη προσωπική της απώλεια:

«Πότε αποδέχεσαι ότι ένας άνθρωπος που αγαπάς είναι άρρωστος; Όταν σου το πει ο γιατρός ή όταν το δεις με τα ίδια σου τα μάτια; Και όταν εντέλει το αποδεχτείς, τότε τι κάνεις; Οι περισσότεροι λογικοί άνθρωποι θα περιποιούνταν από ένστικτο τον άνθρωπό τους, θα ανακούφιζαν τον πόνο του, θα φρόντιζαν να μην ταλαιπωρείται. Εγώ δεν έκανα τίποτε απ’ όλα αυτά. Εγώ δεν μπορούσα να το αποδεχτώ, οπότε έλεγα στον εαυτό μου ότι δεν ήταν αλήθεια».

Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα, ένα βιβλίο-ύμνος για τη φύση που θεραπεύει τις πληγωμένες ψυχές και τον ίδιο τον άνθρωπο, μια διερεύνηση της απώλειας αλλά και του προβλήματος των αστέγων στη σύγχρονη Ευρώπη. Όλα αυτά μπορεί να διατείνεται ότι είναι το Μονοπάτι του Αλατιού, ένα πρωτότυπο ανάγνωσμα το οποίο βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία που βίωσε η συγγραφέας και αξίζει να διαβαστεί, προκειμένου να μας ταξιδέψει στα μελαγχολικά φθινοπωρινά και θαλασσοδαρμένα τοπία της Κορνουάλης.

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).

Το μονοπάτι του αλατιού
RAYNOR WINN
Μτφρ. ΓΩΓΩ ΑΡΒΑΝΙΤΗ
ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ 2021
Σελ. 408, τιμή εκδότη €16,60