fyli 01

Για το μυθιστόρημα του Ahmet Ümit «Η φυλή» (μτφρ. Θάνος Ζαράγκαλης, εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία © David Monje  / Unsplash.

Της Λεύκης Σαραντινού

Ο Τούρκος συγγραφέας από το Γκαζιαντέπ Αχμέτ Ουμίτ, παλαίμαχος του σύγχρονου αστυνομικού μυθιστορήματος, ασχολείται στο νέο του βιβλίο με τη θρησκειολογία και τη φιλοσοφία της θρησκείας. Τα αστυνομικά μυθιστορήματα του Ουμίτ είναι πάντοτε ιδιαίτερα ατμοσφαιρικά και συνδυάζουν την καταιγιστική δράση και το μυστήριο με την ενδελεχή έρευνα και ανάλυση ενός συγκεκριμένου θέματος, το οποίο σχετίζεται με κάποιον τρόπο με τα εγκλήματα. Στο προηγούμενο βιβλίο του, Ο γραφέας του Παλατιού (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη), το θέμα του ήταν οι Χετταίοι και η τρομοκρατία, ενώ στη Φυλή είναι οι θρησκείες της Μέσης Ανατολής και ιδίως ο χριστιανισμός, η τρομοκρατία και το κουρδικό ζήτημα. Το βιβλίο αναπτύσσεται σε μια στέρεη ιστορική διάσταση, που αφορά την πορεία του χριστιανισμού μέσα στον χρόνο αλλά και τις χριστιανικές μειονότητες στα εδάφη της Μικράς Ασίας.

Όπως και στην Κραυγή του χελιδονιού (μτφρ. Θάνος Ζαράγκαλης, εκδ. Πατάκη), πρωταγωνιστής και εδώ είναι πάλι ο αστυνόμος Νεβζάτ, μαζί με τους υπαστυνόμους Αλή και Ζεϊνέπ. Αυτή τη φορά, ο Νεβζάτ αναλαμβάνει να διαλευκάνει τον φόνο ενός άντρα στην Ιστανμπούλ. Η ιδιαιτερότητα της υπόθεσης όμως, αυτή που την καθιστά δύσκολη, έγκειται στο γεγονός πως, σημειολογικά, το έγκλημα φαίνεται να παραπέμπει σε κάποιου τύπου χριστιανικό τελετουργικό: ο άτυχος άντρας βρίσκεται δολοφονημένος με μαχαίρι το οποίο φέρει λαβή σταυρού, ενώ δίπλα του υπάρχει ένα Ευαγγέλιο με λέξεις υπογραμμισμένες με αίμα.

Τα εγκλήματα δεν σταματούν με αυτόν τον φόνο, αντιθέτως οι δολοφονίες συνεχίζονται, με τα θύματα να ανήκουν στο άμεσο περιβάλλον του πρώτου θύματος. Κάποιοι άλλοι φόνοι, όμως, παλαιότεροι ή φαινομενικά άσχετοι με τη συγκεκριμένη υπόθεση, παραδόξως δείχνουν να σχετίζονται με αυτόν, κορυφώνοντας τη σύγχιση του αστυνόμου Νεβζάτ και των δύο βοηθών του.

Πέρα από την εμφανή σύνδεση του εγκλήματος με τον χριστιανισμό, υπάρχουν υπόνοιες πως ο φόνος σχετίζεται επίσης με μια υπόθεση αρχαιοκαπηλίας, με τη μαφία του υποκόσμου...

Οι ύποπτοι είναι πολλοί –μεταξύ των οποίων ένας καθηγητής πανεπιστημίου, ένας κοσμηματοπώλης, μια γυναίκα του υποκόσμου– και οι προεκτάσεις της υπόθεσης πολυάριθμες και πολυσήμαντες. Πέρα από την εμφανή σύνδεση του εγκλήματος με τον χριστιανισμό, υπάρχουν υπόνοιες πως ο φόνος σχετίζεται επίσης με μια υπόθεση αρχαιοκαπηλίας, με τη μαφία του υποκόσμου, ακόμη και με ένα παλαιότερο έγκλημα που είχε συμβεί στα βάθη της Ανατολίας και συνδέεται με την κουρδική τρομοκρατία. Υπάρχουν μάλιστα ενδείξεις ότι οι φόνοι πιθανότατα έχουν σχέση και με τη δράση κάποιων υψηλά ιστάμενων προσώπων μέσα στην ίδια την αστυνομία. Τι απ’ όλα αυτά αποδεικνύεται τελικά αληθινό και τι όχι;

Οι μάρτυρες δεν λένε απαραιτήτως ψέματα, συνήθως όμως κρύβουν κάποια πράγματα. Έτσι το μυστήριο περιπλέκεται όλο και περισσότερο και προσφέρει απροσδόκητες εκπλήξεις στον αναγνώστη καθώς προχωρά τις σελίδες. Ο τίτλος του βιβλίου σχετίζεται με τις πολλές φυλές που διαβιούν ακόμη και σήμερα στο σύγχρονο τουρκικό κράτος, ανθρώπους που αποκαλούνται όλοι συλλήβδην Τούρκοι, περιλαμβάνουν όμως Ασσύριους, Κούρδους, Ρωμιούς, Νουσαϊρί, Αρμενίους, ακόμη και Βουλγάρους. Κάποιοι από αυτούς παραμένουν χριστιανοί ακόμη και σήμερα. Και σε αυτό ακριβώς είναι που θέλει να εστιάσει ο συγγραφέας με το βιβλίο του: στην πολυεθνική Μικρά Ασία με τη μακραίωνη ιστορία, όχι μόνο των σύγχρονων Τούρκων και των Οθωμανών κατακτητών, αλλά και στη Μικρά Ασία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της ελληνικής αρχαιότητας και της προϊστορικής αυτοκρατορίας των Χετταίων, ιστορικές κληρονομιές που έχουν, ως επί τω πλείστον, λησμονηθεί χάριν του τουρκικού εθνικισμού. Ο Αχμέτ Ουμίτ θέλει να μας υπενθυμίσει για άλλη μια φορά ότι η σημερινή Τουρκία δεν αποτελείται –και δεν αποτελούνταν ποτέ– μονάχα από Τούρκους. Τάσσεται αναφανδόν κατά του εθνικισμού και δεν διστάζει να αποτυπώσει εναργώς στις σελίδες του βιβλίου του τα προβλήματα που ταλανίζουν το σύγχρονο τουρκικό κράτος, από την τρομοκρατία και την καταπίεση των γυναικών μέχρι τη διαφθορά.

umit mesa

Ο Αχµέτ Ουµίτ γεννήθηκε το 1960 στο Γκαζίαντεπ της Τουρκίας και ζει στην Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε Δηµόσια Διοίκηση στο Πανεπιστήµιο του Μαρµαρά και Πολιτικές Επιστήµες στην Ακαδηµία Πολιτικών Επιστηµών της Μόσχας. Έχει γράψει ποίηση, διηγήµατα και µυθιστορήµατα.

Οι έντονες διαφορές στον τρόπο διαβίωσης στην Κωνσταντινούπολη σε σχέση με τις περιοχές στα βάθη της Ανατολίας αποτυπώνονται και αυτές γλαφυρά. Η ερωτική σχέση την οποία διατηρεί ο αστυνόμος Νεβζάτ με τη χριστιανή Ευγενία δεν είναι και αυτή, φυσικά, τυχαία αλλά δείχνει το διαθρησκευτικό και πολυεθνικό πνεύμα που διακατέχει τον συγγραφέα. Ακόμα, το βιβλίο προσφέρει και μια γοητευτική περιήγηση στις γειτονιές του Κερατίου, του Βοσπόρου και του Πέραν, τις οποίες τόσο καλά γνωρίζει ο συγγραφέας.

Αυτό που εντυπωσιάζει στο βιβλίο είναι η διεξοδική φιλοσοφική και θρησκειολογική έρευνα που διεξήγαγε ο Ουμίτ, ώστε να αναλύσει επαρκώς τα χριστιανικά Ευαγγέλια και να παρουσιάσει ένα σωρό στοιχεία για την ιστορία της θρησκείας στα εδάφη της Μικράς Ασίας...

Αυτό που εντυπωσιάζει στο βιβλίο είναι η διεξοδική φιλοσοφική και θρησκειολογική έρευνα που διεξήγαγε ο Ουμίτ ώστε να είναι σε θέση να παραθέσει τις κρυμμένες ομοιότητες μεταξύ του παγανισμού και των μονοθεϊστικών θρησκειών, να αναλύσει επαρκώς τα χριστιανικά Ευαγγέλια και να παρουσιάσει ένα σωρό στοιχεία για την ιστορία της θρησκείας στα εδάφη της Μικράς Ασίας, καθώς και για τις απαρχές του χριστιανισμού, του ιουδαϊσμού και τον κομβικό ρόλο του Αποστόλου Παύλου σε αυτές.

Η τριτοπρόσωπη αφήγησή του είναι ολοζώντανη και δημιουργεί μια αμεσότητα, η οποία ενισχύεται από το γεγονός πως ο συγγραφέας απευθύνεται πολλές φορές στον αναγνώστη. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Αχμέτ Ουμίτ δεν πλατειάζει με μακροσκελείς περιγραφές –ούτε στον φιλοσοφικό τομέα–, οι οποίες δεν αρμόζουν σε ένα επιτυχημένο αστυνομικό μυθιστόρημα, αφού καθυστερούν τη δράση του· αντίθετα, καταφέρνει να διατηρήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και να επεξηγήσει επαρκώς το έγκλημα, χωρίς να αφήσει σκοτεινά σημεία. Όσοι έχουν διαβάσει και άλλα βιβλία του Ουμίτ δεν μπορεί παρά να συμφωνήσουν στο ότι Η φυλή είναι ένα από τα πιο έξυπνα και αριστοτεχνικά δομημένα μυθιστορήματά του.

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


umit exΗ φυλή
ΑΧΜΕΤ ΟΥΜΙΤ
Μτφρ. ΘΑΝΟΣ ΖΑΡΑΓΚΑΛΗΣ
ΠΑΤΑΚΗ 2021
Σελ. 528, τιμή εκδότη €19,90

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ AHMET ÜMIT


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Μου φαίνεται πως αυτός είναι ο πιο εύκολος, ο πιο σύντομος τρόπος να δώσουμε ένα νόημα στη ζωή. Η θρησκεία. Ίσως να σχετίζεται με την ασφάλειά μας. Ο Αλή, που έμεινε ορφανός σε μικρή ηλικία, επέλεξε το επάγγελμα του αστυνομικού και μ’ αυτόν τον τρόπο εξασφάλισε σ’ αυτόν τον κόσμο την ασφάλειά του. Όμως τι γίνεται μετά τον θάνατο; Πώς θα εξασφαλίσει την ασφάλεια σ’ εκείνον τον σκοτεινό χρόνο, τον οποίο ο ποιητής ορίζει ως “ατέλειωτη, γαλήνια νύχτα”; Την απάντηση τη δίνει μονάχα η θρησκεία. Αν είσαι καλός, Παράδεισος, αν είσαι κακός, Κόλαση. Τόσο απλό ώστε να το καταλαβαίνει ακόμη και ο πιο αγράμματος. Και όσο απλό είναι, άλλο τόσο είναι και αποτελεσματικό. Ίσως γι’ αυτόν τον λόγο η θρησκεία είναι κάτι το οποίο η ανθρωπότητα θα έχει πάντοτε ανάγκη».

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Η λευκή καλύβα» του Τούρβαλντ Στεν (κριτική) – Η συγκάλυψη του παρελθόντος και το ένστικτο της επιβίωσης

«Η λευκή καλύβα» του Τούρβαλντ Στεν (κριτική) – Η συγκάλυψη του παρελθόντος και το ένστικτο της επιβίωσης

Για το μυθιστόρημα του Τούρβαλντ Στεν [Thorvald Steen] «Η λευκή καλύβα» (μτφρ. Βίκυ Πορφυρίδου, εκδ. Βακχικόν). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Tusk». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Ζούμε μονάχα λίγο. Ξέρουμε μόνο κάτ...

«Το πηγάδι» του Χουάν Κάρλος Ονέτι (κριτική) – Ένας υπαρξιστής από την Ουρουγουάη

«Το πηγάδι» του Χουάν Κάρλος Ονέτι (κριτική) – Ένας υπαρξιστής από την Ουρουγουάη

Για το ευσύνοπτο μυθιστόρημα του ουρουγουανού Χουάν Κάρλος Ονέτι [Juan Carlos Onetti] «Το πηγάδι» (μτφρ. Λευτέρης Μακεδόνας, εκδ. Μάγμα). Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από το εξώφυλλο της πορτογαλικής έκδοσης. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ