the lost girls of paris pam jenoff

Οι αφανείς ηρωίδες της SOE - Για το μυθιστόρημα της Παμ Τζένοφ «Τα εξαφανισμένα κορίτσια του Παρισιού» (μτφρ. Αναστασία Δεληγιάννη, εκδ. Μίνωας).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Βρισκόμαστε στην Αμερική του 1946. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος έχει τελειώσει και οι δυνάμεις του Άξονα έχουν ηττηθεί. Η Γκρέις Χίλι, έχοντας χάσει τον άντρα της τον καιρό του πολέμου, ζει μόνη της στο Μανχάταν και προσπαθεί να βρει τις ισορροπίες της. Εργάζεται στο νομικό γραφείο του Φράνκι, ο οποίος βοηθά κυρίως Εβραίους, αλλά και άλλους πρόσφυγες από την Ευρώπη, που ψάχνουν τους συγγενείς τους και έναν τρόπο να συνεχίσουν τη ζωή τους.

Ένα πρωί, περνώντας από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, η Γκρέις σκοντάφτει σε μια παρατημένη βαλίτσα, μέσα στην οποία βρίσκονται οι φωτογραφίες δώδεκα κοριτσιών. Ποια είναι αυτά τα δώδεκα κορίτσια και γιατί βρίσκονται εκεί οι φωτογραφίες τους; Σε ποιον ανήκει η βαλίτσα και γιατί την εγκατέλειψε εκεί; Για κάποιον ανεξήγητο λόγο, η Γκρέις μπαίνει στη διαδικασία να αναζητήσει τον κάτοχο της βαλίτσας και να μάθει την ιστορία των κοριτσιών που εικονίζονται στις φωτογραφίες.

Η Παμ Τζένοφ εμπνεύστηκε το βιβλίο της από την ιστορία της Βέρα Άτκινς και των γυναικών που είχαν υπηρετήσει υπό τις εντολές της ως πράκτορες της SOE, της υπηρεσίας Επιχειρήσεων Ειδικών Αποστολών στη Βρετανία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιο Πολέμου.

Η τριτοπρόσωπη αφήγηση που χρησιμοποιεί η συγγραφέας εστιάζει άλλοτε στη Γκρέις, στη ζωή της και στις έρευνες που κάνει, άλλοτε στη Μαρί ή σε κάποια άλλη από τις κοπέλες, οι οποίες μαθαίνουμε ότι ήταν ασυρματίστριες και μέλη της υπηρεσίας Επιχειρήσεων Ειδικών Αποστολών, κι άλλοτε στην Έλανορ Τριγκ, τη γυναίκα που τις στρατολόγησε. Η Παμ Τζένοφ εμπνεύστηκε το βιβλίο της από την ιστορία της Βέρα Άτκινς και των γυναικών που είχαν υπηρετήσει υπό τις εντολές της ως πράκτορες της SOE, της υπηρεσίας Επιχειρήσεων Ειδικών Αποστολών στη Βρετανία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιο Πολέμου.

ta eksafanismena koritsia tou parisiou 2
Στη φωτογραφία, η Vera Atkins, στην ιστορία της οποίας, μεταξύ άλλων, βασίστηκε η Παμ Τζένοφ για να γράψει το βιβλίο της.

Η συγγραφέας περιγράφει διεξοδικά τον τρόπο στρατολόγησης των κοριτσιών, την ενδελεχή έρευνα της προηγούμενης ζωής τους από πράκτορες της συγκεκριμένης υπηρεσίας, την εξαντλητική τους εκπαίδευση και τους δεσμούς φιλίας και συντροφικότητας που δημιουργούνταν μεταξύ τους. «Είχαν δημιουργήσει κάτι σαν ξεχωριστό κόσμο εδώ, όπου, παρά την εκπαίδευση, ήταν σχεδόν εφικτό να ξεχνάς τον κίνδυνο και τον πόνο που παραμόνευε απ’ έξω». Κάθε μια βρίσκεται εκεί για τους δικούς της λόγους και έχει τα δικά της κίνητρα. Ο στόχος όμως είναι ένας: να βοηθήσουν με κάθε τρόπο στο να είναι επιτυχής η απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία. Άλλη χειρίζεται τον ασύρματο, άλλη μεταφέρει μηνύματα, άλλη κάνει δολιοφθορές στο πολεμικό υλικό του εχθρού. Όλες όμως παλεύουν να νικήσουν την κούραση, την πείνα, τις κάθε είδους ταλαιπωρίες που συνοδεύουν τον δρόμο που διάλεξαν.

Ανάμεσά τους υπάρχουν γυναίκες που μόλις άφησαν πίσω την εφηβεία τους, είναι όμως συνειδητοποιημένες και προσηλωμένες στον στόχο τους. Άλλες έχουν χάσει δικούς τους στον πόλεμο και θεωρούν χρέος τιμής να βάλουν κι εκείνες το λιθαράκι τους στον αγώνα εναντίον των Γερμανών. Άλλες έχουν αφήσει πίσω αγαπημένα πρόσωπα, με την υπόσχεση να γυρίσουν πίσω νικήτριες και ζωντανές. Υπερβαίνουν εαυτόν για να πετύχουν τον στόχο τους. Οτιδήποτε άλλο μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.

Δεν έχουμε μπροστά μας γεννημένες ηρωίδες που είχαν εξαρχής στόχο τους να δώσουν τη ζωή τους στον αγώνα αλλά απλές, καθημερινές γυναίκες, που κατάφεραν να τιθασεύσουν τα εμπόδια που τους έθετε το σώμα τους και να επιδείξουν μια δύναμη ψυχής που δεν γνώριζαν ούτε και οι ίδιες ότι διέθεταν.

Παρατηρούμε όλες τις εναλλαγές στη διάθεσή τους, από τη διστακτικότητα, τη δειλία, την αμφιβολία και τον φόβο, μέχρι την αποφασιστικότητα, το πείσμα, τον δυναμισμό και την αυτοθυσία. Δεν έχουμε μπροστά μας γεννημένες ηρωίδες που είχαν εξαρχής στόχο τους να δώσουν τη ζωή τους στον αγώνα αλλά απλές, καθημερινές γυναίκες, που κατάφεραν να τιθασεύσουν τα εμπόδια που τους έθετε το σώμα τους και να επιδείξουν μια δύναμη ψυχής που δεν γνώριζαν ούτε και οι ίδιες ότι διέθεταν.

pam jenoff
Η Παμ Τζένοφ γεννήθηκε στο Μέριλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών. Σπούδασε Ιστορία και εργάστηκε ως ειδική σύμβουλος στο Πεντάγωνο και ως διπλωμάτης στο αρμόδιο υπουργείο για τα θέματα του Ολοκαυτώματος στην Πολωνία. Έχει γράψει έντεκα μυθιστορήματα, που είναι εμπνευσμένα από τα θέματα με τα οποία ασχολήθηκε ως εργαζόμενη στο Πεντάγωνο, και τα οποία γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία σε πωλήσεις.

 

Κι ενώ ο ρόλος τους υπήρξε τόσο σημαντικός, έως και κομβικός θα λέγαμε σε κάποιες περιπτώσεις, κινδυνεύουν να μείνουν στην αφάνεια, σαν να μην υπήρξαν ποτέ, κι αυτό λόγω μιας προδοσίας εκ των έσω. Η αφάνεια και η ανυπαρξία των κοριτσιών είναι και ο στόχος των Γερμανών. Νύχτα και ομίχλη είναι το σύνθημά τους. Προσπαθούν να εξαφανίσουν κάθε ίχνος τους, έτσι ώστε κανείς να μη μάθει ποτέ για την προσπάθειά τους και τα αποτελέσματα που αυτή είχε στον εχθρό. Το δύσκολο έργο της ανακάλυψης και αποκατάστασης της αλήθειας αναλαμβάνει η Γκρέις, η οποία καλείται να υπερβεί πολλά εμπόδια για να το φέρει εις πέρας.

Με λιτό και απλό ύφος και με γλώσσα που ρέει αβίαστα χωρίς να κουράζει, η συγγραφέας καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι το τέλος, παρά τον μεγάλο όγκο του βιβλίου, που αριθμεί πάνω από πεντακόσιες σελίδες. Με ρεαλιστικές περιγραφές, εναλλαγές στον χρόνο, ζωντάνια και ταχύτητα στην εξέλιξη των γεγονότων, το κείμενο συναρπάζει και κάνει τον αναγνώστη να αγωνιά για τον τρόπο που θα λυθεί το μυστήριο της εξαφάνισης των κοριτσιών.

Η πολύ καλή μετάφραση της Αναστασίας Δεληγιάννη συντελεί στο να πετύχει η συγγραφέας τον στόχο της: να συναρπάσει δηλαδή τον αναγνώστη με την αφήγησή της αλλά ταυτόχρονα να τον πληροφορήσει για τη συνεισφορά των αφανών γυναικών στον αγώνα κατά της γερμανικής κατοχής, για το θάρρος και τη γενναιότητα που επέδειξαν, για τη δύναμη της ψυχής τους και για ό,τι κατάφεραν με τη συνεργασία και την αυτοθυσία τους.

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός. 


jenoffΤα εξαφανισμένα κορίτσια του Παρισιού
Παμ Τζένοφ
Μτφρ. Αναστασία Δεληγιάννη
Μίνωας 2020
Σελ. 528, τιμή εκδότη €17,70

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φένιτσκα, της Λου Αντρέας-Σαλομέ

Φένιτσκα, της Λου Αντρέας-Σαλομέ

Για τη νουβέλα της Lou Andreas-Salomé «Φένιτσκα» (μτφρ. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών, εκδ. Σοκόλη). Κεντρική εικόνα: Η Lou Andreas-Salomé, ο Paul Rée και ο Friedrich Nietzsche, φωτογραφημένοι το 1882.

Της Έλενας Χουζούρη

...
Ένας διαφορετικός τυμπανιστής, του Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι

Ένας διαφορετικός τυμπανιστής, του Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι

Για το μυθιστόρημα του William M. Kelley «Ένας διαφορετικός τυμπανιστής» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Καθαριστήριο στην οδό Φίλμορ, στο Χάρλεμ τη δεκαετία του '50. David Johnson/Harlem of the West©

Του Διονύση Μαρίνου

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς – μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς – μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς

Για το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ίκαρος), μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς στην Αμερική του 19ου αιώνα και νωρίτερα.  

Του Νίκου Ξένιου

Ο Χορευτής του Νερού ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 20 Απριλίου 1922, γεννήθηκε στην Αθήνα ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης. Τον έχουν αποκαλέσει ποιητή του έρωτα και της επανάστασης, έναν μοντέρνο κομμουνιστή. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ήταν Μεγάλο Σάββατο όταν γεννήθηκε το πέμπτο παιδί τ...

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Η ηθοποιός Μαρία Παπαφωτίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Μια μέρα σαν σήμερα, 18 Απριλίου 1927, γεννήθηκε ο πολιτικός επιστήμονας Σάμιουελ Χάντινγκτον. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο συγγραφέας του πολυσυζητημένου βιβλίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ευσταθίας Ματζαρίδου «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[…] Τις ώρες που αυτοί κοιμούνται, αν εξαιρέσω, το ροχαλητό το...

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον συλλογικό τόμο «Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση», σε επιμέλεια του Ιωάννη Βαρτζόπουλου, που κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι στη φύση του ανθρώπου η δυνατότ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ