alt

Για το μυθιστόρημα του Γκιλ Σκοτ Χέρον «Το αρπακτικό» (μτφρ. Βασίλης Κοντόπουλος, εκδ. Βακχικόν).

Του Απόστολου Θηβαίου

Ο Τζόκερ που φτάνει από κάθε πλευρά αυτής της λαμπρής, διαφημιστικής βιομηχανίας είναι γέννημα θρέμμα των δύσκολων καιρών. Είναι τόσο μόνος, δεν αγαπιέται, δεν αγαπά και η απελπισία μοιάζει γραμμένη στο πρόσωπό του, όπως η ηδονή στα μάτια της γυναίκας. Κατεβαίνει την τσιμεντένια σκάλα, στεγνός από φίλους και αντοχή, με το κατακόκκινο κοστούμι του, κουβαλώντας ξωπίσω του μια ολόκληρη, δυστοπική Αμερική, τύπου USA, δίχως καμία σχέση με τα παιδιά που κοιμούνται στο Άρλιγκτον, κανένα μεγαλείο. Χορεύει σπασμωδικά, όπως γελά, θυμίζει τον αινιγματικό άγγελο με τα δεμένα φτερά που κοιτάζει στο μέλλον. Στους ώμους του κουβαλά ένα ολόκληρο φορτίο. Μια χώρα, ένας ολόκληρος πολιτισμός που λοξοδρόμησε και τώρα καίγεται. Οι τελευταίες του στιγμές θα είναι φαντασμαγορικές. Ο Τζόκερ είναι γέννημα θρέμμα του.

Είναι αρπακτικό, όπως ο λαμπρός αιώνας της ξέφρενης, αμερικανικής εποποιίας, με τα χιλιάδες δικαιώματα αραδιασμένα στους δρόμους, σκόνη, γκέτο, πορείες ειρήνης, δριμύ κατηγορώ, μολυβένιους χειμώνες, το ίδιο χερούλι Φορντ, το ίδιο πρεσάρισμα, λίγο στον τόρνο και έπειτα ξανά το καινούργιο σασί. Ο δικός μας Κωνσταντίνος Τζούμας παραχώρησε μια δόση της σε μια περίκλειστη εποχή για τα ελληνικά γράμματα.

Το Μπρονξ παλεύει να ζήσει, μες στην καρδιά των θρυλικών ’70s, τα αγόρια του σκοτώνονται με έναν μορφασμό, με μια ολόκληρη, παράταιρη συνείδηση. Με μια ενοχή. Υπόγειες συνομιλίες με την καταστροφή, ναυάγια, αμαρτωλές πόλεις, αγωγοί του πάθους, φλέβες της πόλης που δεν κοιμάται.

Ω, τι θαύμα, πατέρα, αυτές οι ταξιδιάρικες Φορντ που πεθαίνουν στην έρημο. Ω, ρίζες απέραντα τραγουδισμένες από τόσους και τόσους πένθιμους ήρωες. Σε αυτούς ανήκει ο Γκιλ Σκοτ Χέρον που συστήνεται στο ελληνικό κοινό σε μετάφραση του εξαιρετικού Βασίλη Κοντόπουλου. Είναι τόσο κοντά μας ο αμερικανικός τρόπος ζωής ώστε μπορούμε να νιώσουμε πότε μιλά αληθινά. Ο μεταφραστής κατορθώνει ύφος και ατμόσφαιρα σε μια σπάνια συγκυρία για την εγχώρια βιβλιοπαραγωγή.

Τώρα πέφτουν βροχή στίχοι, εραστής του μεσονυχτίου, πρεζάκι, διαλυμένο κορμί, με πενήντα τόσα άστρα στα στήθη. Το Μπρονξ παλεύει να ζήσει, μες στην καρδιά των θρυλικών ’70s, τα αγόρια του σκοτώνονται με έναν μορφασμό, με μια ολόκληρη, παράταιρη συνείδηση. Με μια ενοχή. Υπόγειες συνομιλίες με την καταστροφή, ναυάγια, αμαρτωλές πόλεις, αγωγοί του πάθους, φλέβες της πόλης που δεν κοιμάται. Πάρτι με κουβέντες για το κίνημα, γρήγορους έρωτες, σιωπηλά δωμάτια, ποιήματα, ποιήματα, ποιήματα με μαύρα αγόρια που κοντράρουν στα ίσια την πνιγμένη στο χιόνι ζωή τους. Σαν αγριοπούλια οι χαρακτήρες του Χέρον, που σήμερα συνιστά μία από τις εμβληματικότερες μορφές της μαύρης μουσικής, πηδούν απ’ τις γέφυρες. Γκρεμός, ποταμίσια ησυχία, στο Μπρονξ οι φίλοι μου πεθαίνουν. Και αν σταθούν άτυχοι, κοπιάζουν να ζήσουν με κάτι, λιγοστά υπάρχοντα. Σκληρή, αγαπημένη Αμερική, τρία μόνο γράμματα, ο Ντος Πάσος στο βάθος του μαγαζιού. Ο τίτλος εκλεκτικές συγγένειες ταιριάζει γάντι στον συγγραφέα που κουβαλά αρκετές δόσεις αμερικανικού ρεαλισμού και έναν πετυχημένο αντικατοπτρισμό του λούμπεν στοιχείου, ενός ετερόκλητου συνόλου που ποτέ άλλοτε δεν διεκδίκησε με τόση πληθωρικότητα την πραγμάτωση κάθε είδος ονείρου και ευκαιρίας.

alt
Το 1970 ο Gil Scott-Heron κυκλοφόρησε τον πρώτο του δίσκο Small Talk at 125th and Lenox. Η κριτική τον δέχτηκε με διθυράμβους σημειώνοντας μεταξύ άλλων
ότι «ο δίσκος αποτελεί ένα εκρηκτικό μίγμα υψηλού διανοουμενικού λόγου και αιχμηρής
κοινωνικής κριτικής».

«Κύριε, θα ήθελα να σας εκμυστηρευτώ κάτι. Έκανα χιλιάδες φορές λάθος που το πίστεψα. Συγχωρήστε με, κύριε». Η Αμερική είναι οι συμμορίες της που λυμαίνονται το κρακ και τα λυπημένα κορίτσια, η Αμερική είναι το Μπρονξ με τα παιδιά των παλιών εργατών, με ένα σημάδι αλυσίδας βαθιά στην ψυχή τους, η Αμερική είναι τα δικαιώματα και ο καταδικασμένος πόλεμος –τι άλλαξε μέχρι σήμερα και όλα δικαιολογούνται;– η Αμερική είναι τα παιδιά της που σκοτώνονται σε ένα αδιέξοδο, που δουλεύουν υπερωρίες στο εικοσιτετράωρο βενζινάδικο, μες στο στόμα τους γεύονται σούπερ οκτάνια, στο όνειρό τους μπορούν να ταξιδέψουν ως το Σικάγο παρέα με τον λευκό τους φίλο… Η Αμερική είναι το Χάρλεμ των Πορτορικανών που κάνουν θέατρο και χορεύουν, είναι ο Μιγκέλ Πινέρο στα κλειστά του μάτια, με σκηνές από την απελπιστική σκλαβιά των φυλακών. Πλάι στο χρηματιστηριακό κέντρο και στα δισ. των δολαρίων τα παιδιά εκτίουν την ποινή τους αγόγγυστα, μερικά χρόνια ακόμη, η ζωή σαν αρπακτικό κατατρώει τα καλύτερά τους χρόνια. Κρύβουν μαχαίρια στο προσκέφαλό τους και όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή σκοτώνονται δίχως λόγο, τραγουδώντας τα σκληρά σημάδια. Η Αμερική είναι ο προσωπικός αγώνας όλων αυτών των παιδιών, πνιγμένων στην σκόνη στην 17η οδό, δίχως μέλλον και προοπτική που γράφουν μουσική με λέξεις ασπαίρουσες, σκληρές, τίμιες, λυτρωτικές. Λέξεις που ο κύριος Κοντόπουλος μεταφέρει κατάλληλα σε ένα άλλο γλωσσικό σκεύος έχοντας διαφυλάξει τον ρυθμό των μπλουζ, αυτόν που οδηγεί τον Γκιλ Σκοτ Χέρον στην καταγραφή μιας πληθωρικής Αμερικής, ανοιχτής στο θαύμα και την αμαρτία.

Η ακτιβιστική, πολύπλευρη καλλιτεχνικά, πορεία του συγγραφέα Γκιλ Σκοτ Χέρον διαμορφώνει το βιωματικό υλικό του «Αρπακτικού».

Οι εκδόσεις Βακχικόν φέρνουν στο προσκήνιο ένα ξεχωριστό έργο. Η ακτιβιστική, πολύπλευρη καλλιτεχνικά, πορεία του συγγραφέα Γκιλ Σκοτ Χέρον διαμορφώνει το βιωματικό υλικό του Αρπακτικού. Η Αμερική του ισοδυναμεί με μια αληθινή θρησκεία, που δεν έχει ναούς, δεν έχει τίποτε δικό της, παρά μόνο αυτά τα αλύτρωτα παιδιά της. Η Αμερική του Χέρον διαθέτει μονάχα πιστούς. Ο θεός της λατρεύεται παντού, είναι η καινούρια Ρώμη που πέφτει με βοή, μες στους θρύλους της αυγής του 21ου αιώνα. Που διασώζει ένα αυθεντικό μερίδιο του εαυτού της στο έργο του Χέρον. Ένα μυθιστόρημα που επιτυγχάνει μια σπάνια συνέργεια σε όλα τα επίπεδα και αξίζει να διαβαστεί. Μια αφορμή για τη στροφή στο έργο ενός σπουδαίου συγγραφέα που αναγνώρισε τον παραπλανητικό, τον αρπακτικό ρόλο της Αμερικής που γέρασε και σήμερα πεθαίνει.

* Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ είναι λογοτέχνης.


altΑρπακτικό
Γκιλ Σκοτ Χέρον
Μτφρ. Βασίλης Κοντόπουλος
Βακχικόν 2019
Σελ. 286, τιμή εκδότη €10,60
 
alt
 
 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Το σπίτι των ονείρων» της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο (κριτική) – Ένα μανιφέστο ενάντια στα έμφυλα στερεότυπα

«Το σπίτι των ονείρων» της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο (κριτική) – Ένα μανιφέστο ενάντια στα έμφυλα στερεότυπα

Για το βιβλίο της Κάρμεν Μαρία Ματσάδο [Carmen–Maria Machado] «Το σπίτι των ονείρων» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Αντίποδες). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από την αγγλική έκδοση του βιβλίου. 

Γράφει η Αντωνία Κώστα-Φώτη

...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ