alt

Για το μυθιστόρημα της Donatella Di Pietrantonio «Αρμινούτα» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος).

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

Υπάρχουν βιβλία κατάλληλα για παιδιά που μπορούν να απευθυνθούν και στους ενηλίκους, με λαμπρότερο παράδειγμα όλων Τον μικρό πρίγκιπα του Exupéry, και άλλα βιβλία για ενήλικες, όπως η Eroica του Κοσμά Πολίτη –«η εποποιία του πρώτου εφηβικού ονείρου» κατά τον Αλ. Διαμαντόπουλο–, που μπορούν να διαβαστούν και από εφήβους· υπάρχουν βέβαια και αρκετά βιβλία ενηλίκων όπου το παιδί πρωταγωνιστεί για να θυμίζει πως πάντα στην ενήλικη ζωή μας μας ακολουθεί ο τρίχρονος, ο δεκάχρονος, ο εικοσάχρονος εαυτός μας. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, αυτό το είχε τόσο έντονα εικονίσει στο έργο του Μία συνάντηση κάπου αλλού. 

Tο βιβλίο επιτυγχάνει να κινητοποιήσει τον νου και την ψυχή του αναγνώστη, που γίνεται συνοδοιπόρος της ηρωίδας, συμμέτοχος των ποικίλων διακυμάνσεων της ζωής της, κριτής καταστάσεων αλλά και κρινόμενος υποσυνείδητα.

Η εξελικτική ψυχολογία άλλωστε έχει αποφανθεί για τη δραστική επίδραση διαφόρων παραγόντων της παιδικής ηλικίας που επηρεάζουν και καθορίζουν την ενήλικη ζωή, άλλο αν εμείς στην εικοσιτετράωρη πραγματικότητά μας συχνά υποτιμούμε την πρόσληψη της αλήθειας από τα παιδιά.

Στην σύγχρονη νεοελληνική λογοτεχνία ο Θολός βυθός του Γιάννη Ατζακά έχει να επιδείξει ανάλογες αρετές –στο δικό του κοινωνικό-ιστορικό πλαίσιο– με αυτές της Ιταλίδας Αρμινούτα. Αυτής που τη γύρισαν πίσω, αυτής που την αρνήθηκαν δύο φορές.

Το βιβλίο της Donatella Di Pietrantonio, στην όμορφη μετάφραση της Δήμητρας Δότση, έχει τη γρήγορη δραστική γραφή της παιδικής συνείδησης. Παρότι γράφεται σε παρελθόντα χρόνο, παρότι δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να εξιστορεί τα γεγονότα, χωρίς επίμονες συναισθηματικές αποτιμήσεις και βέβαια, χωρίς να επιζητεί το μελό, το βιβλίο επιτυγχάνει να κινητοποιήσει τον νου και την ψυχή του αναγνώστη, που γίνεται συνοδοιπόρος της ηρωίδας, συμμέτοχος των ποικίλων διακυμάνσεων της ζωής της, κριτής καταστάσεων αλλά και κρινόμενος υποσυνείδητα. Τα γεγονότα έτσι απλά διατυπωμένα, ωσάν εικόνες από ένα κινούμενο ταμπλό ζωής, εμφανίζουν μέσα απ’ το αρνητικό τους τα χρώματα ηθικών αρχών, κοινωνικών αντιλήψεων, αλλά και σε ατομικό επίπεδο, τον πόνο, συχνά αμφίδρομο, την καταπίεση, τους συμβιβασμούς, την ανάγκη έτσι όπως βιώνονται από τον κάθε ήρωα που εμπλέκεται στην ζωή της Αρμινούτα, έτσι όπως βιώνονται από την ίδια. Ένα παιδί που απομακρύνθηκε δύο φορές, κάθε φορά από την οικογένειά του, που δεν επέλεξε εντέλει τίποτε άλλο από το να δεθεί πάνω στην ζωή αναζητώντας τρυφερότητα, πίνοντας γνώση ίσως κι ελπίδα μέσα από αυτήν.

alt
Η Donatella Di Pietrantonio γεννήθηκε σ' ένα
ορεινό χωριό της περιφέρειας του Αμπρούτσο,
και σήμερα εργάζεται ως παιδοδοντίατρος.
Η Αρμινούτα είναι το τρίτο της βιβλίο.
Κοινός παρονομαστής και στα τρία βιβλία της
είναι ο γενέθλιος τόπος της, το Αμπρούτσο.



Οι λεκτικές επιλογές είναι δηλωτικές της ψυχολογίας της ηρωίδας. Η χρήση των λέξεων «μαμά», «αδελφή», «ξένη», «όνομα», «σπίτι», σηματοδοτούν το ειδικό τους βάρος με τη θέση, τη χρήση ή την απουσία τους. Αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε, αυτό υπάρχει, κατά μίαν γενικά αποδεκτή άποψη. Τα χείλη μας προκαλούν συχνά την αλήθεια, αλλά και δεν την κατακυρώνουν εάν η ψυχή δεν είναι έτοιμη να δεχτεί την έννοια της.

Η Αρμινούτα μέσα από την οικογενειακή της περιπέτεια γίνεται η αναζήτηση της θαλπωρής, η βουβή κραυγή της παιδικής ανάγκης για αγάπη, για σιγουριά, για μια ασφαλή αγκαλιά, ό,τι κι αν συμβαίνει γύρω, όπου κι αν βρίσκεται κανείς· αίτημα κοινό για κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Και συνάμα η Αρμινούτα γίνεται η πραγμάτωση μίας καθαρής λογοτεχνικής γραφής, απροσποίητης, ουσιαστικής, σημερινής αλλά και κλασικής τολμώ να πω.

Η Donatella Di Pietrantonio ξέρει να αποφεύγει το περιττό, να στοχεύει στο ουσιώδες, να αναγεννά το παρελθόν διυλίζοντας τα γεγονότα και κρατώντας μόνον αυτά που εγγράφονται μέσα μας, αυτά που μπορούν να αναδείξουν –έστω και εν τη απουσία τους– αρχές και αξίες που συχνά καταστρατηγεί η πραγματικότητα, πόλης ή χωριού, του χθες ή του σήμερα αδιάφορο, αλλά πάντα επιστρέφουν ως η αδήριτη ανάγκη της ζωής, η ανάγκη του κάθε ανθρώπου για μία μητέρα ή πιο απλά για μία άνευ όρων αγάπη.

«[…] και σήμερα στ’ αλήθεια αγνοώ τι τόπος είναι η μητέρα. Μου λείπει όπως μπορεί να λείπει σε κάποιον η υγεία του, ένα αποκούμπι, μια πεποίθηση. Είναι ένα ανυποχώρητο κενό που το γνωρίζω αλλά δεν το προσπερνώ. Ένα κενό που σε ζαλίζει αν κοιτάξεις μέσα του. [...] Η μοναδική μητέρα που δεν έχασα ποτέ είναι η μητέρα των φόβων μου».

Ο Francis Bacon υποστήριζε ότι υπάρχουν βιβλία που μόνο τα δοκιμάζεις, άλλα που τα καταπίνεις, και κάποια, λίγα αυτά, που τα μασάς αργά και τα χωνεύεις. Η Αρμινούτα είναι από αυτά τα βιβλία που τα γεύεσαι, «τρώγοντάς» τα με επιμέλεια και προσοχή. Ένα βιβλίο που μόλις το τελειώσεις, κι ενώ μένει μέσα σου, θα το προτείνεις σε κάποιον που αγαπάς. 

* Η ΙΟΥΛΙΤΑ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ είναι ποιήτρια.
Τελευταίο βιβλίο της, η ποιητική συλλογή «Το ψηφιδωτό της νύχτας» (εκδ. Ύψιλον/βιβλία).

 Στην κεντρική εικόνα, σκίτσο της © Arsalan Naqvi.


altΑρμινούτα
Donatella Di Pietrantonio
Μτφρ. Δήμητρα Δότση
Ίκαρος 2018
Σελ. 216, τιμή εκδότη €13,30

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Ζάουμε Καμπρέ «Μας καταβροχθίζει η φωτιά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γνωρίσαμε τον Ζάουμε Καμπρέ με το υπέροχο Οι φωνές το...

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Ο επιβάτης» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Όταν ο Ψηλός Τζον, αγαπημένος φίλος του πρωταγωνιστή Μπόμπι Γουέστερν, τον αποκαλεί Ιππότη, ο αναγνώστης νι...

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Ο εκδοτικός οίκος University Studio Press΄σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ - Εικονογραφία της συνοικίας των Εξοχών (1885-1912)», την Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου, στις 19:00, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ), Λεωφόρος Μεγάλου Αλεξάνδρου...

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ