Για το «Λεξικό τεχνικών και θεωρητικών όρων του κινηματογράφου» του Άγγελου Πολύδωρου (εκδ. Αιγόκερως). Εικόνα: Ο Σεργκέι Αϊζενστάιν.
Γράφει ο Θόδωρος Σούμας
Το Λεξικό τεχνικών και θεωρητικών όρων του κινηματογράφου του Άγγελου Πολύδωρου (εκδ. Αιγόκερως) είναι μια πολύτιμη, πληρέστατη, χρήσιμη, πολύ καλοφτιαγμένη και καλογραμμένη δουλειά για τους πολλούς και διάφορους όρους του σινεμά. Έχει γραφτεί με πολλή επιμέλεια, μεράκι, παθιασμένη εργασία και επάρκεια, έχει γίνει μια πραγματικά λεπτή, λεπτομερειακή και καλοφροντισμένη εργασία από τον συγγραφέα και κριτικό Α. Πολύδωρο.
Τα πρώτα λήμματα σου οξύνουν και διευρύνουν την περιέργειά σου, σου ανοίγουν την όρεξη και σε κάνουν να θέλεις να προχωρήσεις παρακάτω για να ανακαλύψεις κι άλλους όρους που δεν ήξερες ή δεν γνώριζες ολοκληρωμένα και πολύ σωστά. Το κείμενο του Λεξικού, δηλαδή, αυξάνει την επιθυμία του αναγνώστη για γνωριμία και γνώση πολλών, άγνωστων ή μη, αγγλικών (ή γαλλικών) όρων. Ελληνικοί όροι δεν υπάρχουν. Ο Πολύδωρος τους παρουσιάζει, τους εκθέτει και τους περιγράφει σωστά, με φροντίδα και σπουδή, για να αυξήσει και διευρύνει τις πληροφορίες και τις γνώσεις του αναγνώστη και του κινηματογραφόφιλου θεατή. Παραθέτει ακόμη και όρους σπάνιους, που δεν συναντώνται καθόλου εύκολα. Η λεξικογραφική δουλειά του είναι σοβαρότατη και πραγματικά επίπονη, πρέπει να του πήρε πολύ χρόνο για να την ολοκληρώσει.
Ο συγγραφέας του πονήματος, Άγγελος Πολύδωρος σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, όπου μελέτησε δημοσιογραφία και κινηματογράφο. Άρχισε να γράφει κριτική κινηματογράφου στην εφημερίδα Αμαρυσία, ενώ από το 2011 συνεργάζεται και με το καλό site myFilm.gr. Διατηρεί δικό του ιστολόγιο με τίτλο «Υποκειμενικά», στο οποίο αναρτά κριτικές κινηματογράφου. Είναι μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ), όπως κι ο υποφαινόμενος, και έχει γράψει και δημοσιεύσει ειδικά κινηματογραφικά αφιερώματα και δοκίμια: «Ιστορία της Επιστημονικής Φαντασίας», «Τζέιμς Μποντ & Παγκοσμιοποίηση», «Περί κριτικής και αντικειμενικότητας». Άλλα βιβλία που συνέγραψε: Χλαμύδα – Λεξικό ταινιών (εκδόσεις Αμαρυσία, 2011 & 2021) και Λογοκρισία και Ελληνικός Κινηματογράφος (εκδόσεις Αμαρυσία, 2022).
Το Λεξικό τεχνικών και θεωρητικών όρων του κινηματογράφου εξηγεί με σαφήνεια και δημοσιογραφική απλότητα, τεχνικούς και κινηματογραφικούς όρους που έχουν σχέση με τη φιλμική δημιουργία και έκφραση, καθώς και με θεωρητικούς όρους (οι οποίοι προσεγγίζουν ζητήματα στους τομείς της φιλοσοφίας του σινεμά, της ψυχανάλυσης, της γλωσσολογίας και άλλων επιστημών ή και καλλιτεχνικών σχολών, που επηρεάζουν -ή επηρεάζονται από- τον κινηματογράφο). Περιλαμβάνει, ακόμη, κατάλογο των κυριότερων ελληνικών και ξένων οργανισμών και θεσμών που έχουν δημιουργηθεί για την εξυπηρέτηση της 7ης Τέχνης, ως μέσου ψυχαγωγίας, αγωγής της ψυχής, και διασκέδασης.
Στο λεξικό, οι όροι αναγράφονται με αλφαβητική σειρά και στην αρχική τους γλώσσα, στα γαλλικά ή αγγλικά.
Το βιβλίο περιέχει συνολικά πάνω από 860 λήμματα. Χωρίζεται σε δύο βασικά και χρησιμότατα μέρη: Το «Τεχνικοί & θεωρητικοί όροι του κινηματογράφου» και το «Ελληνικοί και διεθνείς οργανισμοί & θεσμοί του κινηματογράφου». Στο λεξικό, οι όροι αναγράφονται με αλφαβητική σειρά και στην αρχική τους γλώσσα, στα γαλλικά ή αγγλικά. Στη μεγάλη πλειονότητα πρόκειται για αγγλικού όρους, λίγες φορές γαλλικούς, όπως το contre plongée (κοντρ πλονζέ), οι οποίοι επεξηγούνται στα ελληνικά. Εάν χρησιμοποιούνται και στην τρέχουσα, καθιερωμένη, κινηματογραφική ελληνική γλώσσα, στο λήμμα παρατίθεται και η προφορά τους στα ελληνικά. Π.χ. accéléré: Αξελερέ. Γαλλικός όρος για την τεχνική…
Δεν υπάρχουν λήμματα-όροι στα ελληνικά. Ίσως θα μπορούσαν ενδεχομένως να παρατεθούν ορισμένοι όροι στα ελληνικά (για παράδειγμα, ακόμη και ξένοι που χρησιμοποιούνται προφορικά κι έχουν πολιτογραφηθεί στην ελληνική κινηματογραφική γλώσσα και οι οποίοι αναγράφονται στο Λεξικό μετά τον ξένο όρο στα λατινικά).
Στόχος του βιβλίου είναι να βοηθήσει αυτούς που σπουδάζουν Κινηματογράφο και αυτούς που τους αρέσει να απολαμβάνουν ταινίες, τους σινεφίλ, ώστε να γνωρίζουν τη θεωρητική και τεχνική τους υποδομή, από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι την προβολή της στην σκοτεινή αίθουσα… Πρόκειται για ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί και διαβάζεται με ενδιαφέρον όχι μόνο όταν ψάχνεις τι σημαίνει ένας συγκεκριμένος αγγλικός (ή γαλλικός όρος), μα και από το πρώτο λήμμα έως το τελευταίο, στην κανονική σειρά και ροή των λημμάτων, για να ενημερωθείς για την υπόσταση και τη λειτουργία του σινεμά.
* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, «Ο έρωτας στο σινεμά» (εκδ. Αιγόκερως).
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Άγγελος Πολύδωρος σπούδασε πολιτικές επιστήμες και δημόσια διοίκηση στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Κινηματογράφο άρχισε να μελετά όταν σπούδαζε στο Πάντειο.
Στη δημοσιογραφία μπήκε το 1987 και κριτική κινηματογράφου άρχισε να γράφει το 1990. Πέραν του σχολιασμού και της καθημερινής παρουσίασης ταινιών στην εφημερίδα «Αμαρυσία», έχει γράψει πολλά ειδικά κινηματογραφικά αφιερώματα και έρευνες. Η Χλαμύδα ήταν η πρώτη του μεγάλη έρευνα που εκδόθηκε σε βιβλίο.
