alt

Για την ποιητική συλλογή του Κυριάκου Χαρίτου Το επί ματαίω (εκδ. Κέδρος)

Του Κωνσταντίνου Μπούρα

Η ζωή σαν τηλεοπτική σαπουνόπερα, σαν αφόρητο talk show κι ο άνθρωπος ξεφτιλισμένος, χαμένος «Σε πλαστικά πλατό / πουδραρισμένος / απ’ άτριχο ταριχευτή / με το μικρόφωνο στα χείλια…» (σελ. 21).

Το άσκοπον της τεκνοποίησης, το ανόητον της τεκνογονίας κι η αφόρητη υπαρξιακή μοναξιά μιας νέας γενιάς λαμπρών μυαλών που κατέφυγαν στην ξενιτιά για να βρούνε στον ήλιο μοίρα.

Αυτή η υπαρξιακή κραυγή είναι ανάλογη ενός Καρυωτάκη («Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες…»), ενώ το ποίημα με αύξοντα αριθμό V παραπέμπει στη σαιξπηρική ρήση ενός Άμλετ προς την Οφηλία του: «Σε μοναστήρι, σε μοναστήρι γρήγορα!». Το άσκοπον της τεκνοποίησης, το ανόητον της τεκνογονίας κι η αφόρητη υπαρξιακή μοναξιά μιας νέας γενιάς λαμπρών μυαλών που κατέφυγαν στην ξενιτιά για να βρούνε στον ήλιο μοίρα. Κι ο Θάνατος, το μόνο καταφύγιο που προσδοκούνε ίσως οι ματαιωμένες ψυχές, που έκαναν τόσο ταξίδι για να έρθουν μέχρι εδώ και αντί για Έρωτα συναντούν ανεργία, ανασφάλεια, αβεβαιότητα…

Όμως ας ακούσουμε τον ώριμο ποιητή που ζει πια στα ξένα, οικονομικός μετανάστης, φευγάτος από μια πατρίδα που συρρέουν άλλοι οικονομικοί μετανάστες, φτωχότεροι ή με πιότερη απελπισία, από μέρη που μαστίζει ο πόλεμος και κατακαίει η φωτιά της μισαλλοδοξίας. Τουλάχιστον εμείς εδώ είμαστε ειρηνικοί, μέσα στην τηλεοπτική αποχαύνωσή μας, βουλιαγμένοι σε καναπέδες που έχουν πιάσει σκόνη και κοριούς, χωρίς θέρμανση, ζώντας με δανεικά κι αλληθωρίζοντας στα λαχεία, μόνο που δεν έχουμε ψιλά για να τα αγοράσουμε. Για την ακρίβεια, ούτε «χοντρά» έχουμε, ενώ κάποιοι αυτοκτονούν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Ο πλέον ανώδυνος είναι η ποίηση:

VIII
 
«Ναι
Θα ‘ρθει ο θάνατος όλο φροντίδα
θα ‘ρθει σαν νοικοκυρά χοντρή
με πασούμι χαμηλό
με δάχτυλα πρησμένα
θα διπλώσει προσεκτικά τα σώματά μας
θα ξεκρεμάσει τα κάδρα απ’ τους τοίχους
Και μέσα σ’ ένα κουτί παπουτσιών
πάνω στο πρώτο φύλλο πρωινής εφημερίδας
θα ακουμπήσει την καρδιά μας
που θα την έχει σκάψει με κουταλάκι μικρό
επάργυρο
από σερβίτσιο γάμου
Μετά θα ‘ρθει το συνεργείο
και έναν έναν θα ξεκαρφώσουνε
τους τοίχους του σπιτιού μας
θα πάρουνε τα έπιπλα
τα πιάτα
τα βιβλία
θα τα μεταφέρουνε στο διπλανό πλατό
που κάποιος άλλος ερασιτέχνης
θα ξαναπαίξει τη ζωή μας απ’ την αρχή
Κάνοντας τα ίδια λάθη
Έι, κριτική επιτροπή
τη βαθμολογία σας, παρακαλώ
τελειώνει ο τηλεοπτικός μας χρόνος»

Θρησκευτική πνοή διατρέχει το όλον πόνημα. Ενοχή για τη σωματική ηδονή που λογίζεται ως αμαρτία όταν δεν συνοδεύεται από αγάπη, τρυφερότητα, συμπόνια, αλληλεγγύη, ομόνοια, αδελφοσύνη… Στο δέκατο ποίημα διαβάζουμε:

X

«Κύριε, Κύριε
τιμώρησέ με
Ράπισε το στόμα το ασεβές
Σβήσε πάνω στη γλώσσα μου
ένα ένα τα αγκαθωτά
πυρηνικά σου αστέρια
Πριόνισε τα φτερά μου
με σκουριασμένη λάμα πριόνι
Άσε μου μόνο τη μνήμη
της γλώσσας μου
τις λέξεις
Θα σκεφτώ απ’ την αρχή
τον Παράδεισο»
 
O Κυριάκος Χαρίτος γεννήθηκε στη Χαλκίδα το 1977. Σπούδασε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Θέατρο στην Αγγλία. Εργάστηκε σαν ηθοποιός, έχει γράψει τέσσερα παιδικά βιβλία και το σενάριο της ταινίας μικρού μήκους «Εν θερμώ» (Βραβείο Σεναρίου Φεστιβάλ Δράμας 2007).

* Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΡΑΣ είναι ποιητής.

Το επί ματαίω alt
Κυριάκος Χαρίτος
Κέδρος 2016
Σελ. 48, τιμή εκδότη €9,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΑΡΙΤΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η μοναξιά περίστροφα» του Βαλάντη Μάστορα (κριτική) – Ποίηση σκληρή και αδιάλλακτη

«Η μοναξιά περίστροφα» του Βαλάντη Μάστορα (κριτική) – Ποίηση σκληρή και αδιάλλακτη

Για την ποιητική συλλογή του Βαλάντη Μάστορα «Η μοναξιά περίστροφα» (εκδ. Ενύπνιο). 

Γράφει η Ευθυμία Γιώσα

Είναι ένας στίχος από τους Αποχρωματισμούς («Ομίχλη του μεσημεριού», 1959) του Λεοντάρη που με καταδιώκει και ...

«Δυο απουσίες δρόμος» της Μαίρης Μπαϊρακτάρη (κριτική) – «ραντίζοντας τον κόσμο με λέξεις»

«Δυο απουσίες δρόμος» της Μαίρης Μπαϊρακτάρη (κριτική) – «ραντίζοντας τον κόσμο με λέξεις»

Για την ποιητική συλλογή της Μαίρης Μπαϊρακτάρη «Δύο απουσίες δρόμος» (εκδ. Μελάνι). Kεντρική εικόνα: © Martin Sanchez/Unsplash.

Γράφει ο Θεόδωρος Εσπίριτου

Η πρόσφατη ποιητική συλλογή της Μαίρης Μπαϊρακτάρη με τίτλο&n...

«Εικόνες ψυχής [Πρώτο πλάνο]» της Μαρίας Δάτσικα (κριτική) – Ποίηση για τον έρωτα και την απώλειά του

«Εικόνες ψυχής [Πρώτο πλάνο]» της Μαρίας Δάτσικα (κριτική) – Ποίηση για τον έρωτα και την απώλειά του

Για την ποιητική συλλογή της Μαρία Δάτσικα «Εικόνες ψυχής [ πρώτο πλάνο]» (εκδ. Ιωλκός). Kεντρική εικόνα: Henri Cartier-Bresson

Γράφει ο Γιώργος Δ. Αναγνώστου 

Η ποίηση της Μαρίας Δάτσικα είναι άλλοτε καταφατική, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ