alt

Για την ποιητική συλλογή του Κυριάκου Χαρίτου Το επί ματαίω (εκδ. Κέδρος)

Του Κωνσταντίνου Μπούρα

Η ζωή σαν τηλεοπτική σαπουνόπερα, σαν αφόρητο talk show κι ο άνθρωπος ξεφτιλισμένος, χαμένος «Σε πλαστικά πλατό / πουδραρισμένος / απ’ άτριχο ταριχευτή / με το μικρόφωνο στα χείλια…» (σελ. 21).

Το άσκοπον της τεκνοποίησης, το ανόητον της τεκνογονίας κι η αφόρητη υπαρξιακή μοναξιά μιας νέας γενιάς λαμπρών μυαλών που κατέφυγαν στην ξενιτιά για να βρούνε στον ήλιο μοίρα.

Αυτή η υπαρξιακή κραυγή είναι ανάλογη ενός Καρυωτάκη («Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες…»), ενώ το ποίημα με αύξοντα αριθμό V παραπέμπει στη σαιξπηρική ρήση ενός Άμλετ προς την Οφηλία του: «Σε μοναστήρι, σε μοναστήρι γρήγορα!». Το άσκοπον της τεκνοποίησης, το ανόητον της τεκνογονίας κι η αφόρητη υπαρξιακή μοναξιά μιας νέας γενιάς λαμπρών μυαλών που κατέφυγαν στην ξενιτιά για να βρούνε στον ήλιο μοίρα. Κι ο Θάνατος, το μόνο καταφύγιο που προσδοκούνε ίσως οι ματαιωμένες ψυχές, που έκαναν τόσο ταξίδι για να έρθουν μέχρι εδώ και αντί για Έρωτα συναντούν ανεργία, ανασφάλεια, αβεβαιότητα…

Όμως ας ακούσουμε τον ώριμο ποιητή που ζει πια στα ξένα, οικονομικός μετανάστης, φευγάτος από μια πατρίδα που συρρέουν άλλοι οικονομικοί μετανάστες, φτωχότεροι ή με πιότερη απελπισία, από μέρη που μαστίζει ο πόλεμος και κατακαίει η φωτιά της μισαλλοδοξίας. Τουλάχιστον εμείς εδώ είμαστε ειρηνικοί, μέσα στην τηλεοπτική αποχαύνωσή μας, βουλιαγμένοι σε καναπέδες που έχουν πιάσει σκόνη και κοριούς, χωρίς θέρμανση, ζώντας με δανεικά κι αλληθωρίζοντας στα λαχεία, μόνο που δεν έχουμε ψιλά για να τα αγοράσουμε. Για την ακρίβεια, ούτε «χοντρά» έχουμε, ενώ κάποιοι αυτοκτονούν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Ο πλέον ανώδυνος είναι η ποίηση:

VIII
 
«Ναι
Θα ‘ρθει ο θάνατος όλο φροντίδα
θα ‘ρθει σαν νοικοκυρά χοντρή
με πασούμι χαμηλό
με δάχτυλα πρησμένα
θα διπλώσει προσεκτικά τα σώματά μας
θα ξεκρεμάσει τα κάδρα απ’ τους τοίχους
Και μέσα σ’ ένα κουτί παπουτσιών
πάνω στο πρώτο φύλλο πρωινής εφημερίδας
θα ακουμπήσει την καρδιά μας
που θα την έχει σκάψει με κουταλάκι μικρό
επάργυρο
από σερβίτσιο γάμου
Μετά θα ‘ρθει το συνεργείο
και έναν έναν θα ξεκαρφώσουνε
τους τοίχους του σπιτιού μας
θα πάρουνε τα έπιπλα
τα πιάτα
τα βιβλία
θα τα μεταφέρουνε στο διπλανό πλατό
που κάποιος άλλος ερασιτέχνης
θα ξαναπαίξει τη ζωή μας απ’ την αρχή
Κάνοντας τα ίδια λάθη
Έι, κριτική επιτροπή
τη βαθμολογία σας, παρακαλώ
τελειώνει ο τηλεοπτικός μας χρόνος»

Θρησκευτική πνοή διατρέχει το όλον πόνημα. Ενοχή για τη σωματική ηδονή που λογίζεται ως αμαρτία όταν δεν συνοδεύεται από αγάπη, τρυφερότητα, συμπόνια, αλληλεγγύη, ομόνοια, αδελφοσύνη… Στο δέκατο ποίημα διαβάζουμε:

X

«Κύριε, Κύριε
τιμώρησέ με
Ράπισε το στόμα το ασεβές
Σβήσε πάνω στη γλώσσα μου
ένα ένα τα αγκαθωτά
πυρηνικά σου αστέρια
Πριόνισε τα φτερά μου
με σκουριασμένη λάμα πριόνι
Άσε μου μόνο τη μνήμη
της γλώσσας μου
τις λέξεις
Θα σκεφτώ απ’ την αρχή
τον Παράδεισο»
 
O Κυριάκος Χαρίτος γεννήθηκε στη Χαλκίδα το 1977. Σπούδασε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Θέατρο στην Αγγλία. Εργάστηκε σαν ηθοποιός, έχει γράψει τέσσερα παιδικά βιβλία και το σενάριο της ταινίας μικρού μήκους «Εν θερμώ» (Βραβείο Σεναρίου Φεστιβάλ Δράμας 2007).

* Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΡΑΣ είναι ποιητής.

Το επί ματαίω alt
Κυριάκος Χαρίτος
Κέδρος 2016
Σελ. 48, τιμή εκδότη €9,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΑΡΙΤΟΥ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ασωτία» του Παναγιώτη Κερασίδη – Η ποίηση του «δαμασμένου πάθους»

«Ασωτία» του Παναγιώτη Κερασίδη – Η ποίηση του «δαμασμένου πάθους»

Για την ποιητική συλλογή «Ασωτία» του Παναγιώτη Κερασίδη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Στην κεντρική εικόνα, το έργο της Δάφνης Αγγελίδου (Crossings, 2011) που κοσμεί το εξώφυλλο.

Γράφει η Άννα Αφεντουλίδου

Ο Παναγιώτης Κερασ...

«Καύση τελεία και παύλα» του Γιώργου Ζησιμόπουλου (κριτική) – Ποίηση που ξορκίζει τον θάνατο

«Καύση τελεία και παύλα» του Γιώργου Ζησιμόπουλου (κριτική) – Ποίηση που ξορκίζει τον θάνατο

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Ζησιμόπουλου «Καύση τελεία και παύλα» (εκδ. Νίκας). Εικόνα: Ο πίνακας του Χάινριχ Φούγκερ «Ο Προμηθέας φέρνει την φωτιά στην ανθρωπότητα».

Γράφει ο Γιώργος Βέης

«Ποια χέρια σφίγγουν το τιμόνι;/ Δεν είναι τ...

«Ποιήματα 1974-2023» του Γιώργου Βέη (κριτική) – Υπηρετώντας τη μουσική των λέξεων, το βάρος των νοημάτων

«Ποιήματα 1974-2023» του Γιώργου Βέη (κριτική) – Υπηρετώντας τη μουσική των λέξεων, το βάρος των νοημάτων

Για τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Γιώργου Βέη «Ποιήματα 1974-2023» (εκδ. Ύψιλον).

Γράφει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου

Από τον ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Περίπατος βιβλίου 2026: «Με πυξίδα τον Νίκο Καββαδία» – Εκδήλωση για το έργο του ποιητή

Περίπατος βιβλίου 2026: «Με πυξίδα τον Νίκο Καββαδία» – Εκδήλωση για το έργο του ποιητή

Το Σάββατο 25 Απριλίου 2026, στις 13:30, το βιβλιοπωλείο Μονόκλ διοργανώνει εκδήλωση αφιερωμένη στην ποίηση του Νίκου Καββαδία στο πλαίσιο του Περιπάτου Βιβλίου 2026. 

Επιμέλεια: Book Press

Στο πλαί...

100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέξανδρου Κοτζιά: Εκδήλωση στην Εθνική Βιβλιοθήκη

100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέξανδρου Κοτζιά: Εκδήλωση στην Εθνική Βιβλιοθήκη

Τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026, στις 17:00 έως τις 21:00, η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ) διοργανώνει εκδήλωση με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέξανδρου Κοτζιά. Οι ομιλίες. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Βραβεία Ζαν Μορεάς: Στον Γιώργο Βέλτσο το μεγάλο βραβείο –  Η απονομή

Βραβεία Ζαν Μορεάς: Στον Γιώργο Βέλτσο το μεγάλο βραβείο – Η απονομή

Τα Βραβεία Ζαν Μορεάς για το έτος 2024 απονεμήθηκαν στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Αρχαιολογικού Μουσείο Πατρών. Ο Αντώνης Σκιαθάς (αριστερά) και ο Βασίλης Λαμπρόπουλος (δεξιά) ©Δημήτρης Χριστοδουλόπουλος

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Block Delete» του Βαγγέλη Γιαννίση (προδημοσίευση)

«Block Delete» του Βαγγέλη Γιαννίση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Βαγγέλη Γιαννίση «Block Delete», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Παναγιώτη Γούτα «Η μελωδία των αγαλμάτων», το οποίο θα κυκλοφορήσει στα μέσα του Απριλίου από τις εκδόσεις Βακχικόν. Φωτογραφία © Ανδρέας Σφυρίδης

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Νάσος Γρηγ...

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Φανής Κεχαγιά «Είμαι αυτό που είμαι», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΑ ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Λογοτεχνία υψηλής συμπύκνωσης: 65 ισπανόγραφα μικροδιηγήματα από 10 ισπανόφωνες χώρες

Λογοτεχνία υψηλής συμπύκνωσης: 65 ισπανόγραφα μικροδιηγήματα από 10 ισπανόφωνες χώρες

Μια ελάχιστη ανθολογία 65 ισπανόγραφων μικροδιηγημάτων προερχόμενα από δέκα ισπανόφωνες χώρες.

Ανθολόγηση – Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος

65 μικροδιηγήματα από 10 ισπανόφωνες χώρες. 65 αστραπιαίες γεύσεις από την ισπανόγραφη μικρομυθοπλασία. Η αν...

Μικρά θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο

Μικρά θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο

Η σειρά «Τα μικρά» των εκδόσεων Μεταίχμιο δίνει τη δυνατότητα στο αναγνωστικό κοινό να διαβάσει σπουδαία διηγήματα και νουβέλες της μιας ανάσας από σημαντικούς συγγραφείς. Επτά ολιλοσέλιδα τομίδια πυκνής λογοτεχνικής αξίας με τις υπογραφές των Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο.

...
Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Ανατροπές, σκοτεινοί ήρωες, μυστήριο και κοινωνικός σχολιασμός: δεκατέσσερα πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα ελληνικής και μεταφρασμένης λογοτεχνίας που τραβούν την προσοχή μας και μία συλλογή ημερολογίων μιας μεγάλης συγγραφέα του είδους. Εικόνα: Από την ταινία «Έγκλημα στα παρασκήνια» του Ντίνου Κατσουρίδη.&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ