kokkino kaskol 700 2

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Δουατζή Το κόκκινο κασκόλ (εκδ. Μανδραγόρας).

Του Απόστολου Μπενάτση

Στην ποιητική συλλογή Το κόκκινο κασκόλ, ο Γιώργος Δουατζής, όπως σε όλη την ποιητική και πεζογραφική πορεία του, συνεχίζει να καταγράφει μια κοσμοθεωρία συνεχώς εμπλουτιζόμενη με νέα στοιχεία, τα οποία και συγκροτούν το αξιακό του σύστημα.

Έγραψε, μεταξύ άλλων, ο Τάσος Λειβαδίτης στην ΑΥΓΗ στις 9 Ιουλίου του 1976: «Ο Δουατζής πορεύεται με τους συνανθρώπους του στην τρομερή λεωφόρο της εποχής μας και το τραγούδι του, στις μικρές στάσεις αυτής της απεγνωσμένης διαδρομής, ξεκουράζει και δυναμώνει τους συνοδοιπόρους του. Ποίηση ακμαία, ηχηρή, καταιγιστική. Που τη σηκώνει στα χέρια του πότε σαν σημαία και πότε σαν όπλο – και πάντα σαν ανθρώπινη προσφορά. Και συχνά σα νυστέρι για ν' ανοίξει παλιές πληγές και να βρει μέσα τους την ανθρώπινη κακοδαιμονία». Η διεισδυτική ματιά του μεγάλου ποιητή ανακάλυψε το γίγνεσθαι μιας σημαντικής ποιητικής πορείας. Ίσως όσα καταγράφει στην κριτική αυτή ο μεγάλος μας ποιητής θα μπορούσαν να γραφτούν και σήμερα για το έργο του Γιώργου Δουατζή.

«Ο Δουατζής πορεύεται με τους συνανθρώπους του στην τρομερή λεωφόρο της εποχής μας και το τραγούδι του, στις μικρές στάσεις αυτής της απεγνωσμένης διαδρομής, ξεκουράζει και δυναμώνει τους συνοδοιπόρους του. Ποίηση ακμαία, ηχηρή, καταιγιστική. Που τη σηκώνει στα χέρια του πότε σαν σημαία και πότε σαν όπλο – και πάντα σαν ανθρώπινη προσφορά. Και συχνά σα νυστέρι για ν' ανοίξει παλιές πληγές και να βρει μέσα τους την ανθρώπινη κακοδαιμονία».

Στο τελευταίο έργο του Το κόκκινο κασκόλ, όπως και συνολικά στην ποιητική του δραστηριότητα, διακρίνονται κυρίως τρία σκέλη που διαχέονται στην ποιητική του δημιουργία: Ύπαρξη, έρωτας, πολιτική.

Ύπαρξη σημαίνει το βύθισμα σε όλο και ευρύτερα φιλοσοφικά πεδία, με περισσή αγάπη για τον άνθρωπο του οποίου η τραγικότητα της ύπαρξης δεν έχει να κάνει με τον θάνατο, αλλά με την πληγωμένη του αξιοπρέπεια, η οποία δεν του επιτρέπει πνευματικές ανατάσεις και αίσθηση πραγματικής ελευθερίας. Η ύπαρξη του Γιώργου Δουατζή ταυτίζεται με τη δημιουργία μεγάλων οραμάτων και την προβολή αιτουμένων για έναν καλύτερο, ανθρώπινο κόσμο. Η υπόστασή του χαρακτηρίζεται από την ευτυχία της αναζήτησης και της δημιουργίας νέων μορφών στην τέχνη. Ταυτόχρονα, η ποιητική του πορεία ταυτίζεται με την αποκάλυψη των πληγών της εποχής μας, μέσα όμως από μια ιδιαίτερη τρυφερότητα: Τρέχουν τα τραγούδια / από ψυχή σε ψυχή / για να γίνει ίσκιος ο πόνος / και να μπορεί όσο υπάρχω / να με ακολουθεί / από τραγούδι σε τραγούδι / μήπως κι έτσι πυκνώσει ο χρόνος / Τότε, πιο καθαρός από καθαρός ο λόγος μου / για να μπορέσει να συναντηθεί με τον άλλο / και να μην πέσει στο απόλυτο κενό

Έρωτας σημαίνει για το Γιώργο Δουατζή πολυδιάστατη ευαισθησία στην ομορφιά και στη γυναίκα, χωρίς καμιά ντροπή για τις ευαισθησίες του, χωρίς καμιά αναστολή, υμνώντας το αιώνιο θηλυκό σε κάθε ευκαιρία

Έρωτας σημαίνει για το Γιώργο Δουατζή πολυδιάστατη ευαισθησία στην ομορφιά και στη γυναίκα, χωρίς καμιά ντροπή για τις ευαισθησίες του, χωρίς καμιά αναστολή, υμνώντας το αιώνιο θηλυκό σε κάθε ευκαιρία: Τα υπέροχα χέρια με τα ευαίσθητα δάχτυλα / σε στέλνουν στους ουρανούς / σε ανασύρουν από τον βαθύτερο λήθαργο / σε βυθίζουν στην υπέρτατη των ηδονών / εξαφανίζουν τόπο και χρόνο / σε στέλνουν με το αλαφρότερο άγγιγμα  / εκεί όπου η ποίηση  / είναι μια αυτονόητη πραγματικότητα.

Πολιτική σημαίνει για το Γιώργο Δουατζή διαρκή επαγρύπνηση για το κοινωνικό γίγνεσθαι με πασιφανή την αγάπη στον άνθρωπο, τη φροντίδα για τον διπλανό, όπως συνηθίζει να λέει. Και συχνά γίνεται σκληρά επικριτικός, όπως στο ποίημα της συλλογής του Δόλιοι: Αδιάφοροι όπως όταν διασχίζεις / τάχα αμέριμνος έναν δρόμο / γεμάτο κηδειόσημα / και γνωρίζεις ότι καθένα κρύβει / ένα ολόκληρο δράμα οριστικής απώλειας / όπως οι δήθεν αμέριμνοι / που υπογράφουν συνθήκες ειρήνης / ετοιμάζοντας αυριανούς πολέμους / Ιδιοτελείς εγωπαθείς και βάρβαροι / χτίζουν είδωλα με ελπίδες και οράματα / προσκυνήματα των αφελών / Και δεν αναρωτήθηκαν οι δόλιοι / για τόσους δύσμοιρους που τους ακολουθούν.

Μη με παρεξηγείτε που πάντα βρίσκω έναν τρόπο να χάνομαι/ αλλά πόσο πιο σοβαρά να εκτραπώ στα ιδιοτελή παιχνίδια μου/ όταν η γνώση του ανθρώπινου πόνου δεν μου επιτρέπει / να μπω στην τρέλα της οργής/ όταν αναρωτιέμαι συνεχώς τι θα απογίνω / αν δεν δεχτούνε τη συγνώμη μου / για τον κόσμο που τους παραδίδουμε.

Ο Γιώργος Δουατζής και με Το κόκκινο κασκόλ υπερβαίνει, συχνά αυτοκριτικά, το προσωπικό με αναγωγή στο συνολικό, αναλαμβάνωντας λες αυτός την ευθύνη για την αδυναμία μας να φτιάξουμε έναν καλύτερο κόσμο: Μη με παρεξηγείτε που πάντα βρίσκω έναν τρόπο να χάνομαι/ αλλά πόσο πιο σοβαρά να εκτραπώ στα ιδιοτελή παιχνίδια μου/ όταν η γνώση του ανθρώπινου πόνου δεν μου επιτρέπει / να μπω στην τρέλα της οργής/ όταν αναρωτιέμαι συνεχώς τι θα απογίνω / αν δεν δεχτούνε τη συγνώμη μου / για τον κόσμο που τους παραδίδουμε.

Η πολιτική διάσταση της ποίησης του Γιώργου Δουατζή, αποτελεί ασφαλώς μια συνέχεια και μια εξέλιξη της πολιτικής ποίησης και παραπέμπει σε βασικούς εκπροσώπους της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς (Λειβαδίτη, Αναγνωστάκη). Εκείνο ωστόσο που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι αυτός είναι εκείνος που ξαναφέρνει στο προσκήνιο την πολιτική ποίηση ξαναπιάνοντας την από κει που την άφησαν οι παλιότεροι, αρνούμενος την ιδιωτική εσωστρέφεια που χαρακτηρίζει του ομοτέχνους της γενιάς του. Αυτό, νομίζω, αποτελεί μια προσφορά του, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί σταθμό και μια κορύφωση στην ποίηση του Γιώργου Δουατζή, η οποία αποκτά με τη νέα συλλογή του μεγαλύτερες διαστάσεις.

* Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΠΕΝΑΤΣΗΣ είναι τ. Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

altΤο κόκκινο κασκόλ
Γιώργος Δουατζής
Μανδραγόρας 2016
Σελ. 88, τιμή εκδότη €10,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΟΥΑΤΖΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η συμμιγή» του Βαγγέλη Τασιόπουλου – Από τα ομηρικά έπη στην Ανάσταση

«Η συμμιγή» του Βαγγέλη Τασιόπουλου – Από τα ομηρικά έπη στην Ανάσταση

Για την ποιητική συλλογή του Βαγγέλη Τασιόπουλου «Η συμμιγή» (εκδ. Ρώμη). Στην κεντρική εικόνα: «Η επιστροφή του Οδυσσέα» (1968) του Τζόρτζιο Ντε Κίρικο. 

Γράφει ο Γιώργος Γκόζης

Ήρθε η στιγμή όπου εκτός από τους συμμιγείς αριθμούς,...

«Σερμίν» του Τεβφίκ Φικρέτ (κριτική) – σημαντικού Τούρκου ποιητή των αρχών του 20ου αιώνα

«Σερμίν» του Τεβφίκ Φικρέτ (κριτική) – σημαντικού Τούρκου ποιητή των αρχών του 20ου αιώνα

Για την ποιητική συλλογή του Τεβφίκ Φικρέτ [Tevfik Fikret] «Σερμίν» (μτφρ. από τα τουρκικά Δημήτρης Χουλιαράκης, εκδ. Το Ροδακιό).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Προσφάτως η καθ’ ημάς αγορά του πολιτισμού ενισχύθηκε με ένα ενδιαφέρον προϊόν δημιουργικής...

«Τι είναι και τι δεν είναι η ποίηση» του Κώστα Κουτσουρέλη (κριτική)

«Τι είναι και τι δεν είναι η ποίηση» του Κώστα Κουτσουρέλη (κριτική)

Κριτική παρουσίαση των θέσεων και των επιχειρημάτων που αναπτύσσει ο Κώστας Κουτσουρέλης στο βιβλίο του «Τι είναι και τι δεν είναι η ποίηση» (εκδ. Μικρή Άρκτος).

Του Διογένη Σακκά

Το βιβλίο του Κώστα Κουτσουρέλη Τι είναι και τι δεν είναι η ποί...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, η ηθοποιός και σκηνοθέτης Μάρια...

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

Ηλίας Μπιστολάς: «Ένα μικρό βιβλίο που καταπιάνεται με μεγάλα θέματα»

Ηλίας Μπιστολάς: «Ένα μικρό βιβλίο που καταπιάνεται με μεγάλα θέματα»

Πρόσφατα ο Ηλίας Μπιστολάς μας συστήθηκε με το μυθιστόρημα «Χώμα στα μάτια, στα αυτιά, στο στόμα» (εκδ. Τόπος), «ένα σχετικά μικρό σε έκταση βιβλίο το οποίο καταπιάνεται με μεγάλα θέματα».

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ