alt

Για το βιβλίο του Θάνου Σταθόπουλου La folie (εκδ. Ίκαρος).

Του Ιγνάτη Χουβαρδά
Φωτογραφία Μαρίλη Ζάρκου

Φτιάχνω ένα τετράδιο με αποκόμματα από σελίδες του δικού μου βίου και από ρήσεις, επιστολές και αποσπάσματα άλλων συγγραφέων, με το ψαλίδι να κόβει εγκάρσια και όχι επίπεδα, μεγεθύνοντας τις λεπτομέρειες, κι όσο προχωρώ, μια νέα ζωή δημιουργώ, τη δική μου ζωή, γιατί κάθε λεπτομέρεια μού ανήκει, είναι ρευστή και ιριδίζουσα, είναι επιδεικτικά ανόμοια με την επόμενη σκηνή, κι όμως, σα να δημιουργείται μια υπόγεια φλέβα, ένας ιστός, που βοηθά τα πράγματα να λάμπουν, να είναι υγρά και μεθυστικά, να κατοχυρώνουν έναν λόγο ερωτικό που είναι σώμα που διηγείται τα όνειρα, τις επιθυμίες, τις εμπειρίες, το σκοτάδι, το φως. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να γίνει πράξη αυτό παρά μόνο από την ποίηση, ως σπουδή μύησης κι εμπειρίας που τελείται την ίδια ώρα που γράφεται.

Αυτό που κάνει ο Θάνος Σταθόπουλος στο καινούριο ποιητικό του βιβλίο με τον τίτλο La folie είναι μια δοκιμή, με αφετηρία τη διάθεση να αφεθεί σε ένα επίμονο παιχνίδι, όπου η συρραφή, το κολλάζ, η ανάδειξη του σημείου, όλα αυτά αναδεικνύονται πρωταγωνιστές σε ένα σκηνικό έργο που προορίζεται όχι για να πεθάνει αλλά για να παραμένει ανοιχτό στην πρόκληση της νέας σελίδας. Η εξομολόγηση, η ραφινάτη σκέψη, τα πρόσωπα στο ημίφως, οι κινήσεις που παρεκκλίνουν από τον κανόνα, το κατακάθι μιας εμπειρίας που ανοίγει νέα μονοπάτια, ένας κόσμος ξετυλίγεται σκοτεινός κι έγχρωμος μαζί, στιβαρός και έτοιμος να κάνει την υπέρβαση.

Ίσως η βαθύτερη αγωνία αυτού του βιβλίου είναι η διάθεση να διεκδικήσεις το δικαίωμα να ανήκεις σε ό,τι σου αναλογεί, ένα αίτημα βαθύτατα ιερό και κρίσιμο για τη νοηματοδότηση της ζωής και της ελευθερίας.

Ίσως η βαθύτερη αγωνία αυτού του βιβλίου είναι η διάθεση να διεκδικήσεις το δικαίωμα να ανήκεις σε ό,τι σου αναλογεί, ένα αίτημα ιερό και κρίσιμο για τη νοηματοδότηση της ζωής και της ελευθερίας, μια απαίτηση να γίνεις ευνοούμενος της ίδιας σου της επιθυμίας. 

Ο ερωτισμός μέσα στο βιβλίο έχει το χαρακτήρα της απόλυτης ελευθερίας, χωρίς συμπλέγματα, χωρίς ενοχές. Διάχυτη η εξομολογητική διάθεση και η αποκρυστάλλωση της εμπειρίας, με στόχο όχι την οποιαδήποτε αποενοχοποίηση (γιατί οι ερωτικές σχέσεις είναι εδώ δοτικές και αβίαστες) αλλά την κατάκτηση ενός τρόπου θέασης του άλλου φύλου, του μυστηρίου της ετερότητας, ενός τρόπου πιο έμπειρου και σοφού, πιο στιβαρού και ώριμου, προκειμένου να απολαύσεις την ομορφιά εξοικειωμένος με τα αγκάθια στα λουλούδια της. Θα έλεγα πως το κείμενο λειτουργεί και σαν οδηγός πλοήγησης στη χώρα της γυναικεία ομορφιάς, όπου το μυστικό και το απρόβλεπτο γίνεται φυσικό και οικείο. 

alt
Ο Θάνος Σταθόπουλος
 

Ο Σταθόπουλος διεκδικεί από όσα τον γοητεύουν το δικαίωμα να τεθεί κάτω από τη θωπευτική τους καθοδήγηση, κι ύστερα, με τη συνθήκη αυτή, αφήνεται σε μια μεθυστική περιήγηση σε ιστορίες, καταστάσεις, ανατροπές – όλα να είναι αποκόμματα ενός παραμυθιού. Αλιεύει το διαμάντι εκεί που δεν υπάρχει υποψία, στην πιο ασήμαντη και επίπεδη επιφάνεια, στα δευτερόλεπτα και στις επαναλήψεις όπου το υψηλό νόημα απουσιάζει.

Διάβασα σε κάποια συνέντευξή του για την τάση του να επιμένει σε ένα είδος αρχειοθέτησης. Σωστά. Σε μια αρχειοθέτηση, θα σχολίαζα, που στοχεύει στην ανα-παρθένευση και αναζωογόννηση της μύχιας ζωής, γιατί εκείνο που με γοητεύει στα βιβλία του Σταθόπουλου είναι αυτή η στοχευμένη και επιτυχημένη τάση ο λόγος να γίνεται την ίδια στιγμή πράξη, η εμπειρία να μη δίνεται σαν αφήγηση (κι επομένως σαν μια κατάσταση τετελεσμένη) αλλά σα διαδικασία πραγμάτωσης που τελείται την ώρα που διαβάζεται. Το κείμενο λοιπόν είναι το ίδιο μια ηδονή και δε διστάζει η ηδονή αυτή να ομολογεί πόσο περίπλοκη και πολυσύνθετη είναι μέσα στην απλότητά της.

Έτσι εξηγείται και η ικανότητα που έχει ο συγκεκριμένος ποιητής να κατονομάζει απλά κάποιες λέξεις κι οι ίδιες από μόνες τους να λάμπουν, χωρίς να συνοδεύονται από επίθετα, από προσδιορισμούς, από τίποτα. Το ίδιο το βίωμα, ακόμα κι εκείνο που θα μπορούσε να είναι στενάχωρο, γίνεται βαθιά γλυκό και νυχτερινό, μια χρήσιμη πινελιά σε μια ευρύτερη σύνθεση ενός κρυμμένου παιδικού ονείρου, όπου κυριαρχεί η μουσική, το στυλ, το σώμα, η διάθεση να δοθείς στην περιπέτεια.

* Ο ΙΓΝΑΤΗΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ είναι συγγραφέας.

altLa folie
Θάνος Σταθόπουλος
Ίκαρος 2015
Σελ. 96, τιμή εκδότη €7,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΘΑΝΟΥ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άπαντα τα ποιήματα, της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν

Άπαντα τα ποιήματα, της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν

Για τον συγκεντρωτικό τόμο με ποιήματα της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν «Άπαντα τα ποιήματα» (μτφρ. Χριστίνα Παναγιώτα Γραμματικοπούλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Διώνης Δημητριάδου

«H Μπάχμαν πάλευε με την ανεπάρ...

Η αγρύπνια εντός μου, του Κώστα Λάνταβου

Η αγρύπνια εντός μου, του Κώστα Λάνταβου

Για τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Κώστα Λάνταβου «Η αγρύπνια εντός μου – Ποιήματα 1980-2020» (εκδ. Αρμός).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Μέσα στη συγχρονία της συγκεντρωτικής έκδοσης ακολουθούμε τη δημιουργική πορε...

Η φλόγα, του Λέοναρντ Κόεν

Η φλόγα, του Λέοναρντ Κόεν

Για την ανθολογία του Leonard Cohen «Η φλόγα – Ποιήματα, στίχοι και επιλογές από τα σημειωματάρια» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Gutenberg).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ξεκίνησε σαν ποιητής το 1956 (Let u...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...
«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

«Μίλησε, μνήμη» με τις λέξεις της Ελιάνας Χουρμουζιάδου

Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, η Ελιάνα Χουρμουζιάδου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Εικονογράφηση: Πάρις Κούτσικος - par...

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Σκέψεις με αφορμή την ταινία του Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτίτι), παράλληλα με μυθιστορήματα που πραγματεύονται με φρέσκο τρόπο τη ναζιστική θηριωδία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η ταινία Jojo Rabbi...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ