Για το βιβλίο του Θάνου Σταθόπουλου La folie (εκδ. Ίκαρος).
Του Ιγνάτη Χουβαρδά
Φωτογραφία Μαρίλη Ζάρκου
Φτιάχνω ένα τετράδιο με αποκόμματα από σελίδες του δικού μου βίου και από ρήσεις, επιστολές και αποσπάσματα άλλων συγγραφέων, με το ψαλίδι να κόβει εγκάρσια και όχι επίπεδα, μεγεθύνοντας τις λεπτομέρειες, κι όσο προχωρώ, μια νέα ζωή δημιουργώ, τη δική μου ζωή, γιατί κάθε λεπτομέρεια μού ανήκει, είναι ρευστή και ιριδίζουσα, είναι επιδεικτικά ανόμοια με την επόμενη σκηνή, κι όμως, σα να δημιουργείται μια υπόγεια φλέβα, ένας ιστός, που βοηθά τα πράγματα να λάμπουν, να είναι υγρά και μεθυστικά, να κατοχυρώνουν έναν λόγο ερωτικό που είναι σώμα που διηγείται τα όνειρα, τις επιθυμίες, τις εμπειρίες, το σκοτάδι, το φως. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να γίνει πράξη αυτό παρά μόνο από την ποίηση, ως σπουδή μύησης κι εμπειρίας που τελείται την ίδια ώρα που γράφεται.
Αυτό που κάνει ο Θάνος Σταθόπουλος στο καινούριο ποιητικό του βιβλίο με τον τίτλο La folie είναι μια δοκιμή, με αφετηρία τη διάθεση να αφεθεί σε ένα επίμονο παιχνίδι, όπου η συρραφή, το κολλάζ, η ανάδειξη του σημείου, όλα αυτά αναδεικνύονται πρωταγωνιστές σε ένα σκηνικό έργο που προορίζεται όχι για να πεθάνει αλλά για να παραμένει ανοιχτό στην πρόκληση της νέας σελίδας. Η εξομολόγηση, η ραφινάτη σκέψη, τα πρόσωπα στο ημίφως, οι κινήσεις που παρεκκλίνουν από τον κανόνα, το κατακάθι μιας εμπειρίας που ανοίγει νέα μονοπάτια, ένας κόσμος ξετυλίγεται σκοτεινός κι έγχρωμος μαζί, στιβαρός και έτοιμος να κάνει την υπέρβαση.
Ίσως η βαθύτερη αγωνία αυτού του βιβλίου είναι η διάθεση να διεκδικήσεις το δικαίωμα να ανήκεις σε ό,τι σου αναλογεί, ένα αίτημα βαθύτατα ιερό και κρίσιμο για τη νοηματοδότηση της ζωής και της ελευθερίας.
Ίσως η βαθύτερη αγωνία αυτού του βιβλίου είναι η διάθεση να διεκδικήσεις το δικαίωμα να ανήκεις σε ό,τι σου αναλογεί, ένα αίτημα ιερό και κρίσιμο για τη νοηματοδότηση της ζωής και της ελευθερίας, μια απαίτηση να γίνεις ευνοούμενος της ίδιας σου της επιθυμίας.
Ο ερωτισμός μέσα στο βιβλίο έχει το χαρακτήρα της απόλυτης ελευθερίας, χωρίς συμπλέγματα, χωρίς ενοχές. Διάχυτη η εξομολογητική διάθεση και η αποκρυστάλλωση της εμπειρίας, με στόχο όχι την οποιαδήποτε αποενοχοποίηση (γιατί οι ερωτικές σχέσεις είναι εδώ δοτικές και αβίαστες) αλλά την κατάκτηση ενός τρόπου θέασης του άλλου φύλου, του μυστηρίου της ετερότητας, ενός τρόπου πιο έμπειρου και σοφού, πιο στιβαρού και ώριμου, προκειμένου να απολαύσεις την ομορφιά εξοικειωμένος με τα αγκάθια στα λουλούδια της. Θα έλεγα πως το κείμενο λειτουργεί και σαν οδηγός πλοήγησης στη χώρα της γυναικεία ομορφιάς, όπου το μυστικό και το απρόβλεπτο γίνεται φυσικό και οικείο.
 Ο Θάνος Σταθόπουλος
|
Ο Σταθόπουλος διεκδικεί από όσα τον γοητεύουν το δικαίωμα να τεθεί κάτω από τη θωπευτική τους καθοδήγηση, κι ύστερα, με τη συνθήκη αυτή, αφήνεται σε μια μεθυστική περιήγηση σε ιστορίες, καταστάσεις, ανατροπές – όλα να είναι αποκόμματα ενός παραμυθιού. Αλιεύει το διαμάντι εκεί που δεν υπάρχει υποψία, στην πιο ασήμαντη και επίπεδη επιφάνεια, στα δευτερόλεπτα και στις επαναλήψεις όπου το υψηλό νόημα απουσιάζει.
Διάβασα σε κάποια συνέντευξή του για την τάση του να επιμένει σε ένα είδος αρχειοθέτησης. Σωστά. Σε μια αρχειοθέτηση, θα σχολίαζα, που στοχεύει στην ανα-παρθένευση και αναζωογόννηση της μύχιας ζωής, γιατί εκείνο που με γοητεύει στα βιβλία του Σταθόπουλου είναι αυτή η στοχευμένη και επιτυχημένη τάση ο λόγος να γίνεται την ίδια στιγμή πράξη, η εμπειρία να μη δίνεται σαν αφήγηση (κι επομένως σαν μια κατάσταση τετελεσμένη) αλλά σα διαδικασία πραγμάτωσης που τελείται την ώρα που διαβάζεται. Το κείμενο λοιπόν είναι το ίδιο μια ηδονή και δε διστάζει η ηδονή αυτή να ομολογεί πόσο περίπλοκη και πολυσύνθετη είναι μέσα στην απλότητά της.
Έτσι εξηγείται και η ικανότητα που έχει ο συγκεκριμένος ποιητής να κατονομάζει απλά κάποιες λέξεις κι οι ίδιες από μόνες τους να λάμπουν, χωρίς να συνοδεύονται από επίθετα, από προσδιορισμούς, από τίποτα. Το ίδιο το βίωμα, ακόμα κι εκείνο που θα μπορούσε να είναι στενάχωρο, γίνεται βαθιά γλυκό και νυχτερινό, μια χρήσιμη πινελιά σε μια ευρύτερη σύνθεση ενός κρυμμένου παιδικού ονείρου, όπου κυριαρχεί η μουσική, το στυλ, το σώμα, η διάθεση να δοθείς στην περιπέτεια.
* Ο ΙΓΝΑΤΗΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ είναι συγγραφέας.
La folie
Θάνος Σταθόπουλος
Ίκαρος 2015
Σελ. 96, τιμή εκδότη €7,90
