alt

Για την ποιητική συλλογή της Στέλλας Γεωργιάδου Αμφίβια εγώ (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Παναγιώτη Γούτα

Η Στέλλα Γεωργιάδου, γεννημένη στη Χαλκιδική και με σπουδές στην Αρχιτεκτονική στο ΑΠΘ, ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Από το αυτί του ποιητικού της βιβλίου πληροφορούμαστε πως ασχολείται συστηματικά με τη συγγραφή ποιημάτων από το 2006, δηλαδή εδώ και μία δεκαετία. Της συλλογής Αμφίβια εγώ προηγήθηκε η πρώτη ποιητική της συλλογή Μάσκα οξυγόνου, που κυκλοφόρησε πριν από μια πενταετία, το 2011, πάλι από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης.

Η πρώτη εκείνη δουλειά της Γεωργιάδου με έκανε να την προσέξω ως πρωτοεμφανιζόμενη ποιήτρια και να τη συμπεριλάβω σε μια μικρή μελέτη μου για 12 νέες ποιητικές φωνές της Θεσσαλονίκης, που δημοσιεύτηκε το περασμένο καλοκαίρι στο περιοδικό Poetix, και στην οποία σημείωνα τηλεγραφικά για την ποίησή της πως τη διακρίνει «θεματική ποικιλία, εσωτερικότητα, λεπταίσθητη ειρωνεία και μία τάση να γράφει ποιήματα για την τέχνη της ποιήσεως». Επισήμανα ακόμα πως «το εγώ εναλλάσσεται στους στίχους της με το εσύ σε μια προσπάθεια προσέγγισης του άλλου, ενώ συχνά οι ποιητικές αντιθέσεις δίνουν χρώμα και υπόσταση σε πρόσωπα και καταστάσεις» Τέλος, κατέληξα συμπερασματικά πως «παρότι στην ποίησή της υπάρχει περιττός φλοιός που θα ήθελε βαθύτερο πελέκημα και μεγαλύτερη πύκνωση λόγου, το τελικό αποτέλεσμα κρίνεται ικανοποιητικό». Θυμίζω ένα μικρό, αντιπροσωπευτικό της γραφής της, ποίημα, από την πρώτη συλλογή της: Τα λουλούδια του καλοκαιριού / είναι της αυταπάρνησης δώρα / θυσιάζουν την πολύχρωμη εκρηκτικότητά τους / και σεμνά χαμηλώνουν τα μάτια /  Μονοετές το όνειρό τους.

Η γραφή της, δίχως να απολέσει το χαμηλόφωνο, ειλικρινές, σεμνό και ψιθυριστό της τόνο, γίνεται πιο ευθύβολη και ευκρινής, τα νοήματα και οι έννοιες πυκνώνουν.

Με τη δεύτερη συλλογή της με τον υπαινικτικό και αμφίσημο τίτλο Αμφίβια εγώ, η Γεωργιάδου δείχνει να κάνει βήματα μπροστά, αναφορικά με την τέχνη της ποιήσεως αλλά και την τεχνική της. Η γραφή της, δίχως να απολέσει το χαμηλόφωνο, ειλικρινές, σεμνό και ψιθυριστό της τόνο, γίνεται πιο ευθύβολη και ευκρινής, το συναίσθημά της δείχνει να μεστώνει, τα νοήματα και οι έννοιες πυκνώνουν, τα μακροσκελή και κάπως φορτωμένα με υπερβολικό συναίσθημα ποιήματα λιγοστεύουν σε αριθμό κατά πολύ, γενικώς δείχνει πιο κατασταλαγμένη και ώριμη ως ποιήτρια, σε σχέση με το κάπως αμήχανο, προ πενταετίας, ξεκίνημά της.

Ο ειρωνικός λόγος λειτουργεί και πάλι εύστοχα: «Σπουδαίο νέο! Χρόνια περίμενα / κάτι να μ’ αποκόψει / από την εμμονή / της άγριας δύσης των αισθήσεων». Από το πρώτο της κιόλας ποίημα, που δάνεισε τον τίτλο του στη συλλογή, προσδιορίζει την ψυχική της κατάσταση, και «παίζοντας» με λέξεις και έννοιες πολυφορεμένες στην ποίηση, και που, ίσως, έχασαν με τις τόσες επαναλήψεις το αρχικό σημασιολογικό τους φορτίο, – κάτι που η ποιήτρια, φαίνεται, πως με κάποια πικρία αλλά και σκεπτικισμό, το έχει αντιληφθεί – έννοιες όπως «αισθήσεις», «παραισθήσεις» και «αισθήματα», γράφει:  «Αποξεχνιόμαστε – προσωρινά – / ταΐζοντας μ’ αισθήματα / κάθε καινούριο μύθο / Γινόμαστε έτσι ανθεκτικοί / και στο βουνό και στο βυθό / και στα αναμεταξύ τους ρεύμα / Κι ανάλογα στρεφόμαστε / απ’ τα παθήματα στα πάθη // Ανεμοδούρες στου καιρού τη θέληση».

Αμφίβια, λοιπόν, η ποιήτρια, αμφίβιος ο λόγος της, απότομα βυθίσματα, από τον ίλιγγο του ύψους στον βυθό της ζωής, κι ένα ρεύμα αναμεταξύ τους που οδηγεί απ’ τα παθήματα στα πάθη, καθιστώντας μας διάτρητους, ευάλωτους, ανίσχυρους μπροστά στη θέληση του καιρού μας. Νομίζω ιδανικός τρόπος, ιδανικός ποιητικός υπαινιγμός για να μας προδιαθέσει για το τι θα επακολουθήσει στις σελίδες του βιβλίου της.

Θα επικεντρωθώ, σε τέσσερα μόνο σημεία, κατά τη γνώμη μου βασικά, για τον σχολιασμό της ποίησης της Γεωργιάδου. Κάνοντας κάποιες γενικές παρατηρήσεις και σχόλια με παράθεση-επιβεβαίωση των λεγομένων μου βάσει κάποιων στίχων της ή και μικρών ποιημάτων της.

Σε ολόκληρη τη συλλογή υπάρχει μια διάχυτη ελεγχόμενη μελαγχολία, που συχνά φανερώνεται ή, καλύτερα, επιτείνεται στα κλεισίματα των ποιημάτων με μεμονωμένους στίχους που θυμίζουν βέλη βουτηγμένα στην πίκρα.

Σε ολόκληρη τη συλλογή υπάρχει μια διάχυτη ελεγχόμενη μελαγχολία, που συχνά φανερώνεται ή, καλύτερα, επιτείνεται στα κλεισίματα των ποιημάτων με μεμονωμένους στίχους που θυμίζουν βέλη βουτηγμένα στην πίκρα. Μια πίκρα και μια μελαγχολία ωστόσο που η έκφρασή τους απαλύνει την ψυχή της ποιήτριας, κάποιες στιγμές, μάλιστα, η κατάθεσή τους προκαλεί ένα είδος γοητείας, απόλαυσης, ακόμη και αυταρέσκειας στην ίδια. Αντιγράφω τέτοιους στίχους και κλεισίματα ποιημάτων της: «Ανεμοδούρες στου καιρού τη θέληση», «Τα καμένα δέντρα σύμβολα του νέου τρόμου / σπατάλη, γύμνια, ανυδρία», «και τα θολά νερά επιθανάτιος ρόγχος», «ένας παράδεισος στην αγχόνη», «Ζοφερό το μέλλον κραυγάζει», «Πουλήσαμε φτηνά ό,τι κι αν πεις», «Η πίκρα του καφέ ομολογεί / πως άνοιξη δεν ήταν», «Καμιά φορά οι λέξεις / των πεπραγμένων / γίνονται το φορείο ή το φέρετρο», «Ο επόμενος σταθμός / στη γοητεία του μηδενός. / Κατεβαίνω», «Σαν να ’χει μέσα της απόλαυση, αυτή η πεπρωμένη απώλεια», «Δι’ ευχών κι απωλέσθη ο άνθρωπος», «Θάνατος ήσουν και πέρασες» κτλ.

Κάποια ποιήματα της Γεωργιάδου κρύβουν ή φανερώνουν καθαρά σαρκασμό και ειρωνεία, στις σωστές τους δόσεις και αναλογίες, ώστε να μην διαταραχτεί ή ακυρωθεί ο χαμηλόφωνος ρυθμός του ποιήματος. Ο σαρκασμός αυτός και η ειρωνεία εντοπίζονται συχνά σε αναρωτήσεις ή ρητορικού τύπου φράσεις της ποιήτριας, και νομίζω πως λειτουργούν σωστά μέσα στο ποίημα. Αντιγράφω: «Τι σας ενόχλησαν, κύριε / οι διάφανες μελαγχολίες μου;», «Ποιος θα σας προστατέψει τώρα / Κύριε / από τις καθημερινές ευτέλειες / και τη σκληράδα του φωτός;», «Είναι ελευθέρα η είσοδος / ή θα πληρώσουμε προκαταβολικά για τ’ όνειρο;» ή στίχους του τύπου: «Μην τεμαχίζετε αμέσως. / Περιμένετε. / Ποτέ δεν τρώγονται ζεστά / τα προϊόντα της απώλειας» Σε παρόμοιες αναρωτήσεις ή τέτοιου είδους ειρωνικούς-σαρκαστικούς στίχους νομίζω πως η Γ. έχει επηρεαστεί ή, αν θέλετε, επικοινωνεί ποιητικά με γνωστές ποιήτριες της πόλης μας όπως η Χλόη Κουτσουμπέλη ή η Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου, που, πάντως, έχουν δουλέψει πιο μεστά και σε μεγαλύτερο ποιητικό βάθος πάνω στον τρίπτυχο ειρωνεία-σαρκασμός-υπαινιγμός στα ποιήματά τους.

H Γεωργιάδου βρίσκει τον αυθεντικό ποιητικό της εαυτό και η φωνή της αποκτά δύναμη, αρτιότητα και φυσικότητα, κυρίως στα μικρής έκτασης ποιήματα, όπου λείπουν τα περιττά και υπερβολικά επίθετα, όπου υπάρχει νοηματική και συναισθηματική πύκνωση.

Υπάρχει ένας αριθμός ποιημάτων όπου ο αλληγορικός λόγος και το σχήμα της μετωνυμίας λειτουργούν σωστά και δραστικά. Αυτό συμβαίνει στα ποιήματα «Τελευταία επιθυμία», «Διαφθορά», «Λόγου χάριν», «Επικίνδυνες μαγειρικές» κτλ. Επίσης τρία ποιήματα της συλλογής είναι αφιερωμένα σε «κεκοιμημένους», αγαπημένα πρόσωπα της ποιήτριας, που η αναπόλησή τους προκαλεί γνήσια νοσταλγία, συγκίνηση και σπαραγμό στην ίδια. Μιλώ για τα ποιήματα «Κοιμήσου Έλλη», «Εις μνήμην (Μόσχου Δαρβούδη)» και «Εραστής της ζωής» (στη μνήμη του παππού Μιχάλη)

Τέλος η Γεωργιάδου νομίζω πως βρίσκει τον αυθεντικό ποιητικό της εαυτό και η φωνή της αποκτά δύναμη, αρτιότητα και φυσικότητα, κυρίως στα μικρής έκτασης ποιήματα, όπου λείπουν τα περιττά και υπερβολικά επίθετα, όπου υπάρχει νοηματική και συναισθηματική πύκνωση, και η δραματικότητα του ποιήματος οφείλεται αποκλειστικά στη χρήση και στην ενέργεια του ρήματος. Τρία τέτοια ποιήματα, που τα ξεχώρισα από το σύνολο του βιβλίου, είναι τα: «Διαφθορά» (σελ. 14), «Παραγγελιά» (σελ. 26) και «Επικίνδυνες μαγειρικές» (σελ. 27).

Ολοκληρώνοντας, νομίζω πως η Στέλλα Γεωργιάδου., με τη δεύτερη ποιητική της κατάθεση Αμφίβια εγώ έχει βελτιωθεί σημαντικά σε τεχνική και ποιητικό ύφος, έχει ωριμάσει στο γράψιμό της, και δείχνει πως έχει περιθώρια περαιτέρω εξέλιξης στο μέλλον. Κυρίως, διανύοντας τα ανάλογα ποιητικά χιλιόμετρα, νομίζω πως βρίσκεται στον σωστό δρόμο, αρκετά κοντά θα τολμούσα να πω στην επίτευξη του σημαντικότερου στόχου κάθε υπό εξέλιξη ποιητή: Να αποκτήσει, κάποια στιγμή, μια πρωτότυπη, ευκρινή, ξεκάθαρη και αναγνωρίσιμη ποιητική φωνή.

* Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

altΑμφίβια εγώ
Στέλλα Γεωργιάδου
Γαβριηλίδης 2015
Σελ. 64, τιμή €8,48

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΕΛΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μαγικό κορίτσι» του Γιάννη Κόκκινου (κριτική)

«Μαγικό κορίτσι» του Γιάννη Κόκκινου (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Γιάννη Κόκκινου «Μαγικό κορίτσι» (εκδ. Σμίλη). Φωτογραφία © Ιωάννα Βουρακίδου.

Του Νίκου Ξένιου

Ένα φωτεινό, διερευνητικό βλέμμα γίνεται πηγή έμπνευσης για τον Γιάννη Κόκκινο, που στην πρώτη του ποιητική συλλογή Μαγικό...

«Η νεοελληνική ποίηση και το Eικοσιένα, Διάλογος με την Ιστορία» της Έρης Σταυροπούλου (κριτική)

«Η νεοελληνική ποίηση και το Eικοσιένα, Διάλογος με την Ιστορία» της Έρης Σταυροπούλου (κριτική)

Για τη μελέτη της Έρης Σταυροπούλου «Η νεοελληνική ποίηση και το Eικοσιένα. Διάλογος με την ιστορία», Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών / Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Ιστορική Βιβλιοθήκη 1821.

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Η σχέση λογοτε...

«Οι φωταψίες του έρωτα», ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου – Ανθολόγηση Θανάση Χατζόπουλου

«Οι φωταψίες του έρωτα», ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου – Ανθολόγηση Θανάση Χατζόπουλου

Για την ανθολογία με ποιήματα του Νίκου Εγγονόπουλου «Οι φωταψίες του έρωτα» (εκδ. Ύψιλον / Βιβλία), με ανθολόγηση και εισαγωγή του Θανάση Χατζόπουλου. Κεντρική εικόνα: Σπάνια φωτογραφία του Νίκου Εγγονόπουλου από το αφιέρωμα του περιοδικού «Χάρτης», τεύχος 25/26, Νοέμβριος 1988.

Της Άλκηστης Σο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Athena: Η νέα εντυπωσιακή ταινία του Ρομέν Γαβράς

Athena: Η νέα εντυπωσιακή ταινία του Ρομέν Γαβράς

Ο Ρομέν Γαβράς (Romain Gavras) άνοιξε δια της παρουσίας του το χειμερινό πρόγραμμα της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση με προβολή της τρίτης του ταινίας Αthena, που ξεκίνησε -επίσης χθες- να προβάλλεται σε συνδρομητικό κανάλι.

Του Νίκου Ξένιου

Στα ίχνη του ...

Εθνικά Βραβεία Λογοτεχνίας ΗΠΑ: Ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες

Εθνικά Βραβεία Λογοτεχνίας ΗΠΑ: Ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως οκτώ στους δέκα υποψηφίους για το βραβείο καλύτερου λογοτεχνικού έργου στις φετινές υποψηφιότητες για τα Εθνικά Βραβεία Λογοτεχνίας των ΗΠΑ, είναι πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς.

Επιμέλεια: Book Press

...
Πέθανε η Χίλαρι Μαντέλ, συγγραφέας των δύο Μπούκερ και των εκατομμυρίων πωλήσεων

Πέθανε η Χίλαρι Μαντέλ, συγγραφέας των δύο Μπούκερ και των εκατομμυρίων πωλήσεων

Σε ηλικία 70 ετών πέθανε η δύο φορές βραβευμένη με Booker Βρετανή συγγραφέας Χίλαρι Μαντέλ (Hilary Mantel).

Επιμέλεια: Book Press

Βραβευμένη με Μπούκερ για το πρώτο μέρος της τριλογίας της Wolf Hall, η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ