daskalo-680

Για την «ποιητική στρογγυλότητα» του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, στη συλλογή Με δίχτυ τον άνεμο (εκδ. Κίχλη)

Του Νικήτα Παρίση

Η ποίηση θέλει αβρό άγγιγμα. Μιαν απαλή και βελούδινη αφή. Αλλιώς, δε τη διαβάζεις. Τη σκοτώνεις. Πιο πολύ το ελαφρύ, το αγαπητικό άγγιγμα, το χρειάζεται ο λόγος για την ποίηση. Εννοούμε τον μετα-αναγνωστικό λόγο, αυτόν που πάει να κρίνει, να ζυγιάσει στίχους και να πει τα δικά του ρήματα. Ρήματα για την ποίηση. Δεν αρθρώνονται εύκολα. 

Αυτές οι σκέψεις γύριζαν στο μυαλό. Και γύριζαν έμμονα και επίμονα την ώρα που διάβαζα την ποιητική συλλογή Με δίχτυ τον άνεμο, φροντισμένη  με την τυποτεχνική ευαισθησία των εκδόσεων «Κίχλη».

Είναι η δέκατη ποιητική πράξη του Δημήτρη Δασκαλόπουλου. Η στρογγυλότητα του αριθμού συμπορεύεται με την ουσία. Να το πω και διαφορετικά, προδηλώνοντας τη γνώμη  μου γι’ αυτή τη συλλογή σχεδόν προοιμιακά: ο Δασκαλόπουλος γράφει αυτή την αριθμητική ποιητική στρογγυλότητα,  χρώμενος στρογγύλω στόματι. Θέλω να πω ότι τώρα – έτσι το νιώθω – άγγιξε, στο μέγιστο, την ολόκληρη ποιητική ωριμότητα.

Άμα πεις λόγο θετικά βαρύ για ποιητικό κείμενο, πρέπει και να τον στηρίξεις. Αλλιώς, μένει λόγος μετέωρος και η τάχα βαρύτητα αλλάζει. Γίνεται κριτική ελαφρότητα. Καμιά φορά και παίζουσα θρασύτητα κούφιου λόγου.

daskalo-dimitris2Ο ποιητικός λόγος του Δημήτρη Δασκαλόπουλου δεν έχει, βέβαια, την ανάγκη της δικής μου υποστήριξης. Τα ποιητικά του εύσημα είναι έκτυπα και έκδηλα. Χρειάζεται μόνο να τα πλησιάσεις με ευαίσθητη και ασκημένη όραση. Με όραση που σου δίνει το «δικαίωμα» να ζυγιάσεις τους ποιητικούς τρόπους, επειδή περιέχει μέσα της πληθωρική τη λογοτεχνική παιδεία και άφθονη την κειμενογνωσία.. Σε διαφορετική περίπτωση, χάνεται η χάρη του ποιητικού λόγου. Δε νιώθεις, δεν μπορείς να νιώσεις, το άρωμα που διαχέουν στην αναγνωστική σου ανάσα οι χορεύουσες ποιητικά λέξεις. Είναι πλέον οριστικά χαμένο αυτό το λάμπον σπινθήρισμα, που παράγουν δύο ευαίσθητες λέξεις, όταν ενωθούν σε φωτεινή εκφραστική διδυμία.

Φυσικά, το ερώτημα εκρέει εύλογα: ποια είναι τα ποιητικά εύσημα, η ποιητική ρυθμική, αρμονικά συζευγμένη με το νοηματικό βάθος; Απόπειρα απάντησης: όλα τα ποιήματα έχουν έναν βαρύνοντα και ταυτόχρονα εκφραστικά «γλυκό» ρυθμό. Δεν είναι παίζουσα και ανάλαφρη  η ποιητική τροπικότητα. Λόγος συγκρατημένος, με άμεσα ορατή την πειθαρχημένη κίνηση των λέξεων, την τονική χρωματικότητα και τη βελούδινη ευγένεια του ύφους.

Τελικά, ναι,  έχουμε να κάνουμε με ποιητικό λόγο περίτεχνα γυμνό, με μια εκφραστική ευρηματικότητα που δεν αρέσκεται σε αφελείς και εντυπωσιακούς ποιητικισμούς, καθώς το κυρίαρχο θέμα, άμεσα ή έμμεσα, είναι ο θάνατος. Θέμα δηλαδή που δεν επιτρέπει και αποκλείει αυτόματα την ποιητική ελαφρότητα και τον παίζοντα λόγο. Και μάλιστα ένας θάνατος που δεν προβάλλεται ως αγριότητα και ως απειλή βίαιης ανακοπής της ζωής. Πιο πολύ προβάλλεται ως προσδοκώμενη βεβαιότητα και ως άφευκτη νομοτέλεια.

Στη ζωή όλα υπάρχουν: η γελαστή αιθρία της νεότητας, η επηρμένη αλαζονεία της δημιουργικής ηλικιακής κορύφωσης, αλλά και η ωραία αίσθηση που μας χαρίζει, πολύ γλυκά,  το ώριμο ποιητικό μας λυκόφως.

Αν θελήσω να μιλήσω με άλλα πιο λυρικά σχήματα, πρέπει να πω και τούτο: στη ζωή όλα υπάρχουν: η γελαστή αιθρία της νεότητας, η επηρμένη αλαζονεία της δημιουργικής ηλικιακής κορύφωσης, αλλά και η ωραία αίσθηση που μας χαρίζει, πολύ γλυκά,  το ώριμο ποιητικό μας λυκόφως. Από αυτό το  ώριμο ποιητικό λυκόφως εκρέει και υψώνεται η ποιητική στρογγυλότητα του Δ. Δασκάλόπουλου. Τη διαβάζεις, τη διακρίνεις και την απολαμβάνεις στις λέξεις, στις φράσεις, στους στίχους.

Στο τέλος, καθώς εξελίσσεται η αναγνωστική περιδιάβαση,  μέσα στα σήματα και τα σημαίνοντα των λέξεων, συσσωματώνεσαι μ’ αυτή την ποιητική στρογγυλότητα. Γιατί, πράγματι, συμβαίνει και αυτό: η στοχαζόμενη αναγνωστική όραση χωνεύεται μέσα στο ποίημα και έτσι δημιουργείται πάντα η πιο όμορφη σύζευξη: αναγνώστης και ποίημα ενώνονται σε μια ριγώσα ευτυχισμένη συλλειτουργία.

Να σταθώ, λίγο ακόμα, και σε κάποιες άλλες,  εξωτερικές και εσωτερικές, προεξοχές που μου κέρδισαν το  απολαμβάνον βλέμμα: τίτλοι που παραπέμπουν στον μεγάλο Αλεξανδρινό, υπαινικτικές αναφορές στον Σεφέρη, λόγος λυρικός, διαρκώς αυτοελεγχόμενος - και αυτός ενδεχομένως σεφερογενής- , καθώς και αρκετές διασταυρώσεις με άλλα κείμενα, στοιχείο που δείχνει την κειμενική παιδεία του ποιητή.

Και όταν τελειώσει η ανάγνωση, έχεις πλέον όχι απλώς την αίσθηση αλλά την ολόκληρη βεβαιότητα για τον πλήρη ανακαινισμό των πιο κοινόχρηστων και συχνόχρηστων λέξεων. Έχουν αποβάλει τη σκουριά που φορτώνει πάνω τους η καθημερινή χρήση και τριβή, και έχουν ξαναβρεί, ανανεωμένη και καινούρια, την ποιητική τους φρεσκάδα.

Τελικά, η ωραία ποίηση γεμίζει την ψυχή μας με όμορφα αρωματισμένες και νεανικές λέξεις. Ο τέλεια απηρτισμένος ποιητικός λόγος  διαχέει μέσα μας κάτι σαν μια όμορφη ερωτική ανατριχίλα. Και τότε είναι που,  η ανακαινίζουσα την ψυχή μας ποίηση, μας κάνει να νιώθουμε ότι «γειτονέψαμε με τ’ άστρα».   

* Ο ΝΙΚΗΤΑΣ ΠΑΡΙΣΗΣ είναι φιλόλογος κα συγγραφέας.

daskalo-Me-dixty-ton-nemoΜε δίχτυ τον άνεμο
Δημήτρης Δασκαλόπουλος
Κίχλη 2015
Σελ. 40, τιμή εκδότη: 6,97
 
politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ                               

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

«Birds in the night» του Σταμάτη Πολενάκη (κριτική)

«Birds in the night» του Σταμάτη Πολενάκη (κριτική)

Για το ποίημα του Σταμάτη Πολενάκη «Birds in the night», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενύπνιο. 

Γράφει η Σοφία Διονυσοπούλου

NOTTURNO ΣΕ ΛΑ ΕΛΑΣΣΟΝΑ

Birds in the night ή Άσμα ασμάτων της αρχής της χιλιετίας. Ένα ποίημα χωρισμένο σε μικρ...

«Ευτοπία» των Ευριπίδη Γαραντούδη και Σοφίας Κολοτούρου (κριτική)

«Ευτοπία» των Ευριπίδη Γαραντούδη και Σοφίας Κολοτούρου (κριτική)

Για τη συλλογή με σονέτα των Ευριπίδη Γαραντούδη και Σοφίας Κολοτούρου «Ευτοπία» (εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα, έργο του Πάμπλο Πικάσο. 

Γράφει η Ευσταθία Δήμου

Οι συναντήσεις μεταξύ λογοτεχνών δεν είναι σπάνιο φαινόμενο στην ιστορία της ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ