daskalo-680

Για την «ποιητική στρογγυλότητα» του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, στη συλλογή Με δίχτυ τον άνεμο (εκδ. Κίχλη)

Του Νικήτα Παρίση

Η ποίηση θέλει αβρό άγγιγμα. Μιαν απαλή και βελούδινη αφή. Αλλιώς, δε τη διαβάζεις. Τη σκοτώνεις. Πιο πολύ το ελαφρύ, το αγαπητικό άγγιγμα, το χρειάζεται ο λόγος για την ποίηση. Εννοούμε τον μετα-αναγνωστικό λόγο, αυτόν που πάει να κρίνει, να ζυγιάσει στίχους και να πει τα δικά του ρήματα. Ρήματα για την ποίηση. Δεν αρθρώνονται εύκολα. 

Αυτές οι σκέψεις γύριζαν στο μυαλό. Και γύριζαν έμμονα και επίμονα την ώρα που διάβαζα την ποιητική συλλογή Με δίχτυ τον άνεμο, φροντισμένη  με την τυποτεχνική ευαισθησία των εκδόσεων «Κίχλη».

Είναι η δέκατη ποιητική πράξη του Δημήτρη Δασκαλόπουλου. Η στρογγυλότητα του αριθμού συμπορεύεται με την ουσία. Να το πω και διαφορετικά, προδηλώνοντας τη γνώμη  μου γι’ αυτή τη συλλογή σχεδόν προοιμιακά: ο Δασκαλόπουλος γράφει αυτή την αριθμητική ποιητική στρογγυλότητα,  χρώμενος στρογγύλω στόματι. Θέλω να πω ότι τώρα – έτσι το νιώθω – άγγιξε, στο μέγιστο, την ολόκληρη ποιητική ωριμότητα.

Άμα πεις λόγο θετικά βαρύ για ποιητικό κείμενο, πρέπει και να τον στηρίξεις. Αλλιώς, μένει λόγος μετέωρος και η τάχα βαρύτητα αλλάζει. Γίνεται κριτική ελαφρότητα. Καμιά φορά και παίζουσα θρασύτητα κούφιου λόγου.

daskalo-dimitris2Ο ποιητικός λόγος του Δημήτρη Δασκαλόπουλου δεν έχει, βέβαια, την ανάγκη της δικής μου υποστήριξης. Τα ποιητικά του εύσημα είναι έκτυπα και έκδηλα. Χρειάζεται μόνο να τα πλησιάσεις με ευαίσθητη και ασκημένη όραση. Με όραση που σου δίνει το «δικαίωμα» να ζυγιάσεις τους ποιητικούς τρόπους, επειδή περιέχει μέσα της πληθωρική τη λογοτεχνική παιδεία και άφθονη την κειμενογνωσία.. Σε διαφορετική περίπτωση, χάνεται η χάρη του ποιητικού λόγου. Δε νιώθεις, δεν μπορείς να νιώσεις, το άρωμα που διαχέουν στην αναγνωστική σου ανάσα οι χορεύουσες ποιητικά λέξεις. Είναι πλέον οριστικά χαμένο αυτό το λάμπον σπινθήρισμα, που παράγουν δύο ευαίσθητες λέξεις, όταν ενωθούν σε φωτεινή εκφραστική διδυμία.

Φυσικά, το ερώτημα εκρέει εύλογα: ποια είναι τα ποιητικά εύσημα, η ποιητική ρυθμική, αρμονικά συζευγμένη με το νοηματικό βάθος; Απόπειρα απάντησης: όλα τα ποιήματα έχουν έναν βαρύνοντα και ταυτόχρονα εκφραστικά «γλυκό» ρυθμό. Δεν είναι παίζουσα και ανάλαφρη  η ποιητική τροπικότητα. Λόγος συγκρατημένος, με άμεσα ορατή την πειθαρχημένη κίνηση των λέξεων, την τονική χρωματικότητα και τη βελούδινη ευγένεια του ύφους.

Τελικά, ναι,  έχουμε να κάνουμε με ποιητικό λόγο περίτεχνα γυμνό, με μια εκφραστική ευρηματικότητα που δεν αρέσκεται σε αφελείς και εντυπωσιακούς ποιητικισμούς, καθώς το κυρίαρχο θέμα, άμεσα ή έμμεσα, είναι ο θάνατος. Θέμα δηλαδή που δεν επιτρέπει και αποκλείει αυτόματα την ποιητική ελαφρότητα και τον παίζοντα λόγο. Και μάλιστα ένας θάνατος που δεν προβάλλεται ως αγριότητα και ως απειλή βίαιης ανακοπής της ζωής. Πιο πολύ προβάλλεται ως προσδοκώμενη βεβαιότητα και ως άφευκτη νομοτέλεια.

Στη ζωή όλα υπάρχουν: η γελαστή αιθρία της νεότητας, η επηρμένη αλαζονεία της δημιουργικής ηλικιακής κορύφωσης, αλλά και η ωραία αίσθηση που μας χαρίζει, πολύ γλυκά,  το ώριμο ποιητικό μας λυκόφως.

Αν θελήσω να μιλήσω με άλλα πιο λυρικά σχήματα, πρέπει να πω και τούτο: στη ζωή όλα υπάρχουν: η γελαστή αιθρία της νεότητας, η επηρμένη αλαζονεία της δημιουργικής ηλικιακής κορύφωσης, αλλά και η ωραία αίσθηση που μας χαρίζει, πολύ γλυκά,  το ώριμο ποιητικό μας λυκόφως. Από αυτό το  ώριμο ποιητικό λυκόφως εκρέει και υψώνεται η ποιητική στρογγυλότητα του Δ. Δασκάλόπουλου. Τη διαβάζεις, τη διακρίνεις και την απολαμβάνεις στις λέξεις, στις φράσεις, στους στίχους.

Στο τέλος, καθώς εξελίσσεται η αναγνωστική περιδιάβαση,  μέσα στα σήματα και τα σημαίνοντα των λέξεων, συσσωματώνεσαι μ’ αυτή την ποιητική στρογγυλότητα. Γιατί, πράγματι, συμβαίνει και αυτό: η στοχαζόμενη αναγνωστική όραση χωνεύεται μέσα στο ποίημα και έτσι δημιουργείται πάντα η πιο όμορφη σύζευξη: αναγνώστης και ποίημα ενώνονται σε μια ριγώσα ευτυχισμένη συλλειτουργία.

Να σταθώ, λίγο ακόμα, και σε κάποιες άλλες,  εξωτερικές και εσωτερικές, προεξοχές που μου κέρδισαν το  απολαμβάνον βλέμμα: τίτλοι που παραπέμπουν στον μεγάλο Αλεξανδρινό, υπαινικτικές αναφορές στον Σεφέρη, λόγος λυρικός, διαρκώς αυτοελεγχόμενος - και αυτός ενδεχομένως σεφερογενής- , καθώς και αρκετές διασταυρώσεις με άλλα κείμενα, στοιχείο που δείχνει την κειμενική παιδεία του ποιητή.

Και όταν τελειώσει η ανάγνωση, έχεις πλέον όχι απλώς την αίσθηση αλλά την ολόκληρη βεβαιότητα για τον πλήρη ανακαινισμό των πιο κοινόχρηστων και συχνόχρηστων λέξεων. Έχουν αποβάλει τη σκουριά που φορτώνει πάνω τους η καθημερινή χρήση και τριβή, και έχουν ξαναβρεί, ανανεωμένη και καινούρια, την ποιητική τους φρεσκάδα.

Τελικά, η ωραία ποίηση γεμίζει την ψυχή μας με όμορφα αρωματισμένες και νεανικές λέξεις. Ο τέλεια απηρτισμένος ποιητικός λόγος  διαχέει μέσα μας κάτι σαν μια όμορφη ερωτική ανατριχίλα. Και τότε είναι που,  η ανακαινίζουσα την ψυχή μας ποίηση, μας κάνει να νιώθουμε ότι «γειτονέψαμε με τ’ άστρα».   

* Ο ΝΙΚΗΤΑΣ ΠΑΡΙΣΗΣ είναι φιλόλογος κα συγγραφέας.

daskalo-Me-dixty-ton-nemoΜε δίχτυ τον άνεμο
Δημήτρης Δασκαλόπουλος
Κίχλη 2015
Σελ. 40, τιμή εκδότη: 6,97
 
politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ                               

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

«Ηρωίδες» του Οβίδιου (κριτική) – Πρώιμα δείγματα γυναικείας γραφής

«Ηρωίδες» του Οβίδιου (κριτική) – Πρώιμα δείγματα γυναικείας γραφής

Για τον τόμο του Ovidius (43 π.Χ. – 17 μ.Χ.) «Ηρωίδες» (1-15) με εισαγωγή - κείμενο - μετάφραση - σχόλια από τους: Βάιο Βαϊόπουλο, Ανδρέα Μιχαλόπουλο και Χαρίλαο Μιχαλόπουλο (εκδ. Gutenberg).

Του Σπύρου Κιοσσέ

Μια από τις διαδικασίες που επηρ...

«Η απορηματική της ύπαρξής μας» του Αριστείδη Βουγιούκα (κριτική)

«Η απορηματική της ύπαρξής μας» του Αριστείδη Βουγιούκα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αριστείδη Βουγιούκα «Η απορηματική της ύπαρξής μας» (εκδ. Gutenberg). Κεντρική φωτογραφία © Jr Korpa / Unsplash

Του Γιώργου Βέη

Αναστοχαστικός, ταυτοχρόνως κυριολεκτικός και ρηματικά άμεσος, ανατρεπτικός όπου...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ