alt

Για την ποιητική συλλογή της Ασημίνας Λαμπράκου Νοτιοανατολικό βλέμμα (εκδ. Ενδυμίων).

Του Απόστολου Ζιώγα

«Το ψωμί που ζύμωσα προχτές, το έβαλα να ψηθεί,
κι αυτό άρχισε να φουσκώνει – να φουσκώνει ανεξέλεγκτα...
Έτσι τώρα ζω εντός του, μέσα στη μισοψημένη ψίχα,
ζω εντός του και τρώω το σπίτι μου»
Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

«Στο μπακάλικο / τρείς άνθρωποι / άγνωστοι μεταξύ τους / άρπαξαν την ευκαιρία να μιλήσουν για πολλά / Έγινες ένα μαζί τους / Η κουβέντα άνοιξε / κι ο ουρανός το ίδιο»: οι παραπάνω στίχοι σκιαγραφούν ένα ιδιαίτερο είδος ευαισθησίας, πιθανόν υπό εξαφάνιση στους καιρούς που ζούμε, το οποίο χαρακτηρίζει μια σύγχρονη ελληνίδα ποιήτρια, την Ασημίνα Λαμπράκου, η οποία εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα με δυο συλλογές ποιημάτων που τιτλοφορούνται Οι απέναντι (2012) και Νοτιοανατολικό βλέμμα (2014). Εύκολα διαφαίνεται η πρόθεσή της να βολιδοσκοπήσει την ένωση των σωμάτων, το χωρισμό κι εντέλει την αυταπάτη στον έρωτα, εκείνον τον έρωτα που αρέσκεται σε «φιλιά με γεύση ασπιρίνης»[1] και που δεν περικλείει τίποτα περισσότερο από «δυο παλάμες γαντζωμένες στην ησυχία μιας / χορτασμένης ηδονής»[2]. Καίτοι, δεν παραλείπει να αναγνωρίσει την ευλογία του «αυθόρμητου» που κρύβεται σε ένα φιλί, κάθε έρωτας για την ποιήτρια δύναται να εκφραστεί στο βλέμμα που τον περιλαμβάνει και στη σιωπή που το στηρίζει. Από την άλλη, κι ενώ αποζητά εναγωνίως να μη κληρονομηθεί η ήττα της μικρότητας, δεν διστάζει να ανακηρύξει –με παρρησία– την ήττα ως «απαραίτητη πριν τη νίκη» [3].

Στίχοι ακραιφνώς αντι-ουτοπικοί και νηφάλιοι, των οποίων το ύφος μαρτυρά το σκίρτημα μιας ενδόμυχης ματιάς, άκρως ευαίσθητης.

Σπεύδει η ίδια να αντικρούσει με τα νοήματά της όλη την αντικειμενική υποκρισία του σημερινού επίσημα καθωσπρέπει πολιτισμού, όπου έχουν γίνει αναρίθμητα «τα στερητικά και τα στερημένα / που ντύσαν τις ανάγκες σου / όπως τις εξυπηρετούσαν» [4], αποκαλώντας έτσι την όποια στοχαστική σκέψη ως «έσω εξορία» [5]. Στο σύνολό τους οι στίχοι της Λαμπράκου είναι ευσύνοπτοι, αξιοπρεπείς (γραμματικά) αλλά και με ορισμένη τραχύτητα (συντακτικά)˙υπό αυστηρά πλαίσια, πρόκειται για ποίηση μη συμπαγή, που διαθέτει μια παράξενα «φευγαλέα» δομή, κι όχι για ένα ακόμη θεωρητικό κόκκαλο έτοιμο για μασούλημα. Στίχοι, λοιπόν, ακραιφνώς αντι-ουτοπικοί και νηφάλιοι, των οποίων το ύφος μαρτυρά το σκίρτημα μιας ενδόμυχης ματιάς, άκρως ευαίσθητης: τόσο, που ομοιάζει με την μοναχική φωνή ενός βραδινού εκφωνητή στο ραδιόφωνο, ο οποίος γυρεύοντας απλά ένα χάδι, θα μπορούσε να ξεστομίσει μόνο τη λέξη «συνθλίβομαι / όπου το συν – προσδιορίζει την συντροφικότητα» [6]. Πάντως, αντιλαμβάνεται το τέλος της ως άνοιξη, παρά το ότι «οξειδώνεται» ως καταραμένη ποιήτρια στις ανάγκες των καιρών. Ως εκ τούτου, η ποίησή της είναι εντελώς διαφανής: δεν επιθυμεί να κρύψει κάτι, γι᾿ αυτό και πραγματώνει αβίαστα σε όλες τις θεματικές των ποιημάτων της αυτό που ο Αριστοτέλης αποκαλεί ως «ἀνευ ὀρέξεως νοῦς» [7] (σκέψη χωρίς επιθυμία)˙μακριά από ακρότητες, γράφει ενδεικτικά: «καπιταλισμέ αγάπη μου, γέρασες! / ευλογημένοι οι χρόνοι που γεννούν καρποφορούσα μια σιωπή»[8] - η μεγαλοσύνη, επομένως, για την Ασημίνα, μπορεί να υπάρξει ακόμα και στο σπασμό μιας ονείρωξης κάποιο θλιμμένο ανοιξιάτικο βράδυ, σε πλήρη αντιδιαστολή με το γεγονός πως μερικοί άνθρωποι «της ζωής τους τ ᾿ αδιέξοδα / τα εκτιμάνε σαν ανέξοδα» [9].

Η ενατένιση της ποιήτριας πάνω στα πράγματα συνιστά μια μεστή και μεστά βιωμένη αγάπη.

Για τον Οκτάβιο Παζ, ο ποιητής οφείλει να προσφέρει στον κόσμο την παρουσία του˙ η Λαμπράκου το κάνει, προσφέροντας το βλέμμα της, αφού πρώτα ρευστοποιήσει κάθε νόημα στην προσπάθειά της να αποβάλει την ενοχή του χορτάτου δυτικού ανθρώπου. Η ενατένιση της ποιήτριας πάνω στα πράγματα συνιστά μια μεστή και μεστά βιωμένη αγάπη: τούτη είναι που μας αποτείνεται απλόχερα ως ένα «συνανήκειν» μεταξύ δημιουργού (ποιητή) και κοινού. Κι όπως άλλοτε ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, είναι σα να διερωτάται και η ίδια: «έχω καταφέρει να αποφύγω σχεδόν τους πάντες , κι ωστόσο δεν έχω λόγο να νιώθω μοναξιά˙επιτέλους, βλέπω τη φήμη μου να αναπνέει αλμυρό αέρα και να κοιτάζει πέρα μακριά στη θάλασσα» [10]. Ενόσω η Ασημίνα Λαμπράκου ομολογεί πως η μόνη λέξη που βρίσκει να ᾿ναι ικανή για να περιγράψει τη ζωή είναι η «γέννα», εμείς ως αναγνώστες προσπαθούμε να συνειδητοποιήσουμε τι είναι αυτό που αρχίζει να γεννιέται˙ πάραυτα, θα δηλώσει εκστατικά : «η αγάπη φωτίζει / τις νύχτες του μυαλού μου / όσο τα ξωτικά / χορεύουν / στις άκρες της / σκέψης μου»[11].

* Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΖΙΩΓΑΣ είναι βιολόγος.

[1] Νοτιοανατολικό βλέμμα, σελ.95
[2] Ό.π., σελ.26
[3] Ό.π., σελ.45
[4] Οι απέναντι, σελ. 19
[5] Νοτιοανατολικό βλέμμα, σελ.9
[6] Οι απέναντι, σελ.21
[7] Πολιτικά , Γ’ ΙΣΤ’ 1287α, 30-32
[8] Νοτιοανατολικό βλέμμα, σελ.74, 66
[9] Οι απέναντι, σελ.52
[10] Από μια επιστολή του Μπένγιαμιν το 1933 κι ενώ βρισκόταν στην Ίμπιζα – βλ. Gesammelte Briefe, επιμ. Theodor W. Adorno Archiv / Christoph Gödde / Henri Lonitz, τόμ. IV, Φραγκφούρτη, 1995, σελ.281-282
[11]Οι απέναντι, σελ.43
 
altΝοτιοανατολικό βλέμμα
Ασημίνα Λαμπράκου
Ενδυμίων 2014
Σελ. 90, τιμή εκδότη € 8,00
alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις). Κεντρική φωτογραφία © Karsten Winegeart / Unsplash.

Του Γιώργου Βέη

«Η αλήθεια είναι απεχθής: έχουμε την τέχνη ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

«Ηρωίδες» του Οβίδιου (κριτική) – Πρώιμα δείγματα γυναικείας γραφής

«Ηρωίδες» του Οβίδιου (κριτική) – Πρώιμα δείγματα γυναικείας γραφής

Για τον τόμο του Ovidius (43 π.Χ. – 17 μ.Χ.) «Ηρωίδες» (1-15) με εισαγωγή - κείμενο - μετάφραση - σχόλια από τους: Βάιο Βαϊόπουλο, Ανδρέα Μιχαλόπουλο και Χαρίλαο Μιχαλόπουλο (εκδ. Gutenberg).

Του Σπύρου Κιοσσέ

Μια από τις διαδικασίες που επηρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) –  Εκατό χρόνια από τη γέννησή του (2)

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922-1997) – Εκατό χρόνια από τη γέννησή του (2)

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, κ. Σταύρος&nb...

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

«Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο»: Διαγωνισμός συγγραφής για παιδιά, εφήβους και νέους

Οι Εκδόσεις Καστανιώτη προκηρύσσουν για τρίτη χρονιά τον διαγωνισμό «Γίνε σήμερα ο συγγραφέας του αύριο». Ένας διαγωνισμός που ξεκίνησε ως μια δημιουργική διέξοδος την περίοδο της πρώτης καραντίνας, αγαπήθηκε και συνεχίζεται με επιτυχία.

Επιμέλεια: Book Press

...
Ντέμπορα Λέβι: «Με τη συγγραφή ξαναβρήκα τη φωνή μου μετά τη σύλληψη του πατέρα μου»

Ντέμπορα Λέβι: «Με τη συγγραφή ξαναβρήκα τη φωνή μου μετά τη σύλληψη του πατέρα μου»

Τα βιβλία της Ντέμπορα Λέβι (Deborah Levy) έχουν αγαπηθεί από τους κριτικούς και το αναγνωστικό κοινό. Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα ελληνικά το νέο της βιβλίο με τίτλο «Ο άνθρωπος που τα είδε όλα», από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Αργυρώς Μαντόγλου. Σε συνέντευξή της στον Γκάρντιαν, η Βρετανίδα μυθιστοριογράφος ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ