fabulous venice390

Του Γιώργου Βέη

«Μακαρισμένοι εκείνοι που πλανά το νου τους, μέσα σε άσωστους θανάτους, μια Βενετία που δεν υπάρχει πουθενά, παρά μονάχα μέσα στα όνειρά τους». Λέων Κουκούλας, «Βενετία»

Οι εισαγωγικές δηλώσεις είναι ενδεικτικές του τι θα επακολουθήσει στη συνέχεια ενός ταξιδιού, προφανώς ατέρμονος. Η «δημοκρατία του βλέμματος», η «δημοκρατία της γραφής» και η «δημοκρατία του φαίνεσθαι», για να περιοριστώ στις πλέον εμφανείς δείξεις, συναποτελούν τις ειδολογικές συντεταγμένες των αναφορών και των ποικίλων αυτοαναφορών. (Βλ. σσ. 66, 74 και 92, αντιστοίχως).

Τα όρια των καταγραφών βεβαίως είναι ήδη γνωστά, ο κόπος όμως δεν θα πάει χαμένος. Αυτό τουλάχιστον αντιλαμβάνομαι από τη δεύτερη ανάγνωση του παρόντος έργου. Όσο κι αν «συντάσσουμε καταλόγους ταξινομώντας ματαιωμένες προσδοκίες, παίρνοντας παράταση για μια ακόμη βεβαιωμένη διάψευση», θα υπάρχει πάντα ανοικτή η πόρτα των μεταβάσεων σ΄ ένα δεύτερο βαθμό πρόσβασης του αντικειμένου, η δυνατότητα, για να το διατυπώσω διαφορετικά, της επαναμάγευσης του τοπίου. (Βλ. σελ. 57). Όθεν και η προοπτική της λύτρωσης της ύπαρξης από τον μεγαλύτερο ίσως εχθρό της, την ανία, για να θυμηθούμε και πάλι τον μονήρη της Δρέσδης και της Φραγκφούρτης, τον Άρτουρ Σοπενχάουερ.

Βαδίζοντας στο νερό

Η ετοιμότητα του συγγραφέα είναι χαρακτηριστική: σπεύδει να δει από πολλές οπτικές γωνίες τα όποια ινδάλματα του χώρου, καταφεύγοντας συχνά πυκνά σε διάφορους μηχανισμούς ενδελεχούς αποκρυπτογράφησης της συγκεκριμένης χωροταξίας

Ο επισκέπτης ανήκει αυτή τη φορά στους ευαίσθητους εκείνους πομποδέκτες, οι οποίοι αφήνουν το προσφιλές τοπίο να τους προσεγγίσει με την πρώτη κατάλληλη ευκαιρία, να τους κατακτήσει σε μεγάλο βαθμό, αλλά και να τους κατοικήσει στη συνέχεια. Και μάλιστα χωρίς ενδοιασμούς. Η ετοιμότητα του συγγραφέα είναι χαρακτηριστική: όχι μόνον δεν αφήνει τίποτε σχεδόν να πέσει κάτω, στο έδαφος της λησμονιάς, αλλά σπεύδει να δει από πολλές οπτικές γωνίες τα όποια ινδάλματα του χώρου, καταφεύγοντας συχνά πυκνά σε διάφορους μηχανισμούς ενδελεχούς αποκρυπτογράφησης της συγκεκριμένης χωροταξίας. Ό, τι τον συνδράμει στο έργο του αυτό, ό,τι του καθίσταται στο τέλος των αναζητήσεων κλειδί γεωγνωσίας θεωρείται αυτομάτως μέγα δώρο της περιηγητικής μοίρας. Το πολιτισμικό κεκτημένο αναλύεται και διερμηνεύεται εν μέρει μέσα από τα χρώματα του ταξιδιωτικού χρόνου. Παραθέτω για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής τα εξής ενδεικτικά: «Λίγες είναι οι φορές που σου δίνεται η χάρη να βαδίσεις επί των υδάτων. Όχι επάνω στη βεβαιότητα ενός πλεούμενου ή με τη βοήθεια ενός άλλου πλωτού μέσου, αλλά απλά με τα πόδια σου να κρατούν σταθερό τον ρυθμό του βαδίσματος επάνω στο νερό. Κάτι πρωτόγνωρο έχει αφαιρέσει όλο σου το βάρος, καταργώντας τους νόμους της βαρύτητας, και σε έχει κάνει ανάλαφρο με το κέντρο σου να επιπλέει στο διάστημα μεταξύ νερού και αέρα. Δε συμβαίνει τακτικά, σπάνια θα ‘λεγα, και σε μερικούς καθόλου. Χρειάζεται πολλές ζωές να σ’ εκπαιδεύσουν, οξύνοντας τις αισθήσεις σου ώστε να αντιλαμβάνεσαι το πώς και το πότε συμβαίνει το θαύμα» (Βλ. σελ. 9).

Με το More Veneto, ο ποιητής Γιώργος Γώτης εγκαινιάζει τις ατομικές δοκιμές του στο χώρο της λεγόμενης ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Η τακτική της γραφής ομολογεί βεβαίως εκ προοιμίου απόλυτο σεβασμό στην τακτική και στους κανόνες του απροκάλυπτου ποιητικώς οράν. Ό,τι παρουσιάζεται ως δεδομένο, ό,τι προσφέρεται στο μάτι του περαστικού ως δήθεν κοινότοπο δεν συνιστά μια ακόμη μονοδιάστατη πρόταση της πόλης ή της εξοχής, αλλά παραπέμπει σ΄ έναν κόμβο ιδεών. Το ταξίδι αναβαθμίζεται κατά συνέπεια σε μελέτη υφών. Όπως έχω ήδη επισημάνει προ καιρού (βλ. «Βιβλιοθήκη», εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», 18 Σεπτεμβρίου 2009) «από την πρώτη του εμφάνιση στο πεδίο των απαιτητικών κειμενικών εφαρμογών έως τώρα, ο στίχος του Γιώργου Γώτη επιμένει να αποτυπώνει τις διακυμάνσεις, τις ευρύτερες ανακατατάξεις και τις συναφείς ρήξεις, οι οποίες παρατηρούνται στην εξέλιξη των σχέσεων Εγώ – Εκείνο. Δεν ενδίδει στους ισχυρούς πειρασμούς της επιφανειακής παράθεσης δεδομένων, στους οποίους υποκύπτουν οι πολλοί, επαληθεύοντας έτσι τις εκτιμήσεις όλων εκείνων, οι οποίοι διέγνωσαν εγκαίρως την ικανότητά του να αποδελτιώνει με νηφαλιότητα μοιραία πάθη και οριακές ανυψώσεις – φωτίσεις του καθημαγμένου προσώπου της καθημερινότητας». Κατά συνέπεια λοιπόν το περιηγητικό εγώ στην προκειμένη περίπτωση θα αναζητήσει στην περιβάλλουσα ατμόσφαιρα τους ικανούς και αναγκαίους εκείνους δείκτες, οι οποίοι θα το οδηγήσουν μαθηματικά όπου δει, δηλαδή στην πολυπόθητη πολυσχιδή θέαση. Το ιταλικό πολιτιστικό μόρφωμα –και μάλιστα σε διαχρονική μορφή– συνιστά σαφώς έναν από τους ιδανικότερους συγκερασμούς αισθητικών παρακαταθηκών.

Σφαιρική αναπαράσταση της ταξιδιωτικής στιγμής

Ό,τι παρουσιάζεται ως δεδομένο, ό,τι προσφέρεται στο μάτι του περαστικού ως δήθεν κοινότοπο δεν συνιστά μια ακόμη μονοδιάστατη πρόταση της πόλης ή της εξοχής, αλλά παραπέμπει σ΄ έναν κόμβο ιδεών. Το ταξίδι αναβαθμίζεται κατά συνέπεια σε μελέτη υφών

Ο τουρίστας μεταβάλλεται σε σπουδαστή. Η μεταμόρφωση είναι μάλλον ακαριαία: ο συγγραφέας φαίνεται ότι είναι έτοιμος να βιώσει με τη σειρά του ό,τι συνέχει το περιώνυμο σύνδρομο Σταντάλ. Εν ολίγοις προετοιμάζεται να παραδοθεί αμαχητί στην αίγλη των σημείων. Η ώσμωση ενδέχεται όμως να είναι κειμενικά πρόσφορη. Η γονιμότητα είναι εν τέλει υπόθεση προετοιμασίας. Η αμλετική ετυμηγορία “the readiness is all” ακούγεται στο βάθος των περισσοτέρων σελίδων του βιβλίου. Εξ ου και οι χαρακτηριστικοί αφορισμοί, τους οποίους απομονώνω: «Η Βενετία σου δίνει την δυνατότητα να βαδίσεις τουλάχιστον μία φορά στη ζωή σου επί των υδάτων, να βιώσεις το θαύμα και να το συνδέσεις με τα άλλα που συντελούνται γύρω σου. Είναι το ασυμπίεστο νερό που δίνει στους έτοιμους από καιρό ζηλωτές το χάρισμα να πετάξουν κάποια στιγμή ανάλαφροι και να περιηγηθούν την πόλη ως άγγελοι καταργώντας τη βαρύτητα, με οξυδερκή όραση να την κρατήσουν εικόνα μέσα τους, ώστε κατόπιν να γίνουν κήρυκες του συντελούμενου θαύματος στους άλλους. Το πνεύμα των νερών σε όλες τις εκδοχές του περιφέρεται ελεύθερο αλλά και φυλακισμένο στο γυαλί, αντανακλά χιλιάδες αποχρώσεις συνθέτοντας με χρώματα και καθρεφτίζοντας την ομορφιά. Είναι διαρκής και σε υπερθετικό βαθμό αυτή η ανάγκη να αναγνωρίζουμε στα πολλαπλά είδωλά μας θραύσματα του εαυτού μας. Έτσι λοιπόν ανακαλύπτεις την παλέτα με νωπά ακόμα τα χρώματα που ιστόρησαν την πόλη, καθώς επίσης το πώς αποκτούν άλλη διάσταση λίγοι κόκκοι από το μπλε της παιδικής θάλασσας που κουβαλούσες μέσα σου». (Βλ. σελ. 11). Πιθανότατα, θα επαναλάβω, η ιατρική παιδεία του Γιώργου Γώτη να έχει διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στην πολύπτυχη, πάντως ακριβοδίκαιη διερμηνεία της παθογένειας του χρόνου, της αλληγορίας των γενέθλιων τόπων, της μυθολογίας των εμμονών μας, της μεταφυσικής του ονείρου και όχι μόνον. Πρόκειται για μια σφαιρική αναπαράσταση της κρίσιμης γνωσιολογικά ταξιδιωτικής στιγμής. Χωρίς να παύει να ενδιαφέρεται ενεργά για την ειδικότερη αναγνωστική πρόσληψη, διατηρεί και στο More Veneto σε υψηλά επίπεδα –μάλιστα δε κατά τρόπο προδήλως συνειδητό– όλες τις απαραίτητες ποιότητες «του παιχνιδιού του σημαίνοντος». Είμαι βέβαιος ότι ο Γιώργος Γώτης θα επανέλθει. Και μάλιστα για το ίδιο τοπίο. Όχι μόνον διότι η Βενετία είναι ως εκ των πραγμάτων πραγματολογικά μάλλον ανεξάντλητη, αλλά επειδή πήρε έναν δρόμο, τον οποίο και να θέλει δεν μπορεί να αλλάξει. Το ομολογεί άλλωστε τόσο ξεκάθαρα: «κάποιοι χώροι μαγνητίζουν εκτός από το βλέμμα και τα βήματά μας». (Βλ. σελ. 65)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ

more-veneto-exofMore Veneto
Γιώργος Γώτης
Στιγμή 2013
Σελ. 96, τιμή € 12,78

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΩΤΗ

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...
«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις). Κεντρική φωτογραφία © Karsten Winegeart / Unsplash.

Του Γιώργου Βέη

«Η αλήθεια είναι απεχθής: έχουμε την τέχνη ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...
Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 - 1997) –Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 - 1997) –Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

 Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, κ. Σταύρος Ζουµπουλάκης. Η τρίτη εκδήλωση έχει τίτλο «Κορνήλι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ