leopardi-statue

Του Γιώργου Λαμπράκου

«Και ας ξέρω ότι η λήθη εξαφανίζει / Όποιον εναντιώνεται στην εποχή του…» Τζ. Λ.

«Ο άνθρωπος, όπως και τα άλλα ζώα, δεν γεννιέται για να χαίρεται τη ζωή, αλλά μόνο για να τη διαιωνίσει, για να τη μεταδώσει σε αυτούς που θα τον διαδεχθούν, για να διατηρήσει τη ζωή. Ούτε αυτός, ούτε η ζωή, ούτε κανένα αντικείμενο του κόσμου υπάρχουν ειδικά για αυτόν. Αντίθετα, αυτός είναι που υπάρχει για τη ζωή. Μία τρομερή επιβεβαίωση, αλλά αληθινή, που αποτελεί το συμπέρασμα κάθε μεταφυσικής». 

Αυτές τις προτάσεις διάλεξε ο καθηγητής γενετικής και ακαδημαϊκός Κώστας Κριμπάς ως μότο για ένα παλαιότερο βιβλίο του με θέμα τον νεοδαρβινισμό. Ανήκουν στον κορυφαίο Ιταλό ποιητή Τζιάκομο Λεοπάρντι (1798-1837), που τις είχε καταγράψει στο περίφημο χειρόγραφο 4.526 σελίδων με σκέψεις και σημειώσεις που κρατούσε μεταξύ 1817-32, το λεγόμενο Zibaldone. Τρεις δεκαετίες προτού ο Δαρβίνος θεμελιώσει την παραπάνω ενόραση του Λεοπάρντι στην Καταγωγή των ειδών (1859), ο ποιητής και στοχαστής διείδε μια σκληρή αλήθεια για τον άνθρωπο και τη θέση του στον κόσμο: κέντρο του κόσμου δεν είναι ο άνθρωπος, αλλά η ζωή, και αυτήν υπηρετεί θέλοντας και μη ο άνθρωπος, ακόμα κι όταν νομίζει ότι αυτή τον υπηρετεί.

Μόνο που ο Λεοπάρντι έκανε ένα λάθος που δεν χρειαζόταν να κάνει, αφού άλλωστε δεν τον συνέφερε: το παραπάνω συμπέρασμα δεν είναι «το συμπέρασμα κάθε μεταφυσικής», αλλά μόνο το συμπέρασμα της δικής του μεταφυσικής θεωρίας, η οποία διαφέρει αρκετά από άλλες μεταφυσικές θεωρίες. Ο Λεοπάρντι ήταν ένας φυσιοκράτης φιλόσοφος που ασκούσε δριμεία κριτική στον ανθρωποκεντρισμό: έβλεπε τον άνθρωπο ως αναπόσπαστο μέρος της φύσης και θεωρούσε ότι η ανθρώπινη ευτυχία επιτυγχάνεται όταν ο άνθρωπος βρίσκεται κοντά στη φύση, ιδίως κοντά στη ζωική του φύση.

Ποιητής-στοχαστής

Γιατί όμως μιλάμε για φιλοσοφία και επιστήμη σε μια κριτική παρουσίαση ενός ποιητικού βιβλίου; Διότι κάθε μεγάλος ποιητής είναι πάντα ένας ποιητής-στοχαστής, ένας ποιητής που διυλίζει κάθε εμπειρία και κάθε αίσθημά του μέσα από την προσωπική, στοχαστική του κοσμοθεώρηση. Ο Λεοπάρντι δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα, όπως δείχνει η πρόσφατη, η πρώτη συστηματική ανθολογία ποιημάτων του στα ελληνικά, με τον γενικό τίτλο Η νύχτα απομένει (μτφρ. Λένα Καλλέργη, εκδ. Γαβριηλίδης, 2013), ιδίως αν διαβαστεί σε συνδυασμό με τα θεωρητικά του κείμενα, π.χ. τις Σκέψεις, τη Θεωρία της ηδονής –αμφότερες συλλογές από το Zibaldone–, καθώς και τα δυστυχώς αμετάφραστα Operette morali.

leopardi-1Ο Λεοπάρντι υπήρξε γόνος αριστοκρατικής οικογένειας. Από νωρίς φάνηκε η μεγάλη πνευματική του δύναμη, όπως και η μεγάλη σωματική του αδυναμία. Λίγο μετά τα δέκα του χρόνια, ο Λεοπάρντι σταμάτησε να κάνει μαθήματα με τον ιερέα δάσκαλό του, που δεν είχε τίποτε άλλο να διδάξει στη νεαρή ιδιοφυία, σε βαθμό που κινδύνευαν να αντιστραφούν οι ρόλοι... Έτσι, άρχισε να αυτοδιδάσκεται με τη βοήθεια της πλούσιας οικογενειακής βιβλιοθήκης, ενώ παράλληλα άρχισε να γράφει ποιήματα, δοκίμια και θεατρικά έργα. Όμως η σοβαρή κύφωση από την οποία προσβλήθηκε εξαιτίας της μανιώδους φιλομάθειάς του τον έκανε να αποφεύγει στην ενήλικη ζωή του τις πολλές κοινωνικές δραστηριότητες, και κυρίως να αποτυγχάνει στις σχέσεις του με το άλλο φύλο. Πέθανε από χολέρα, λίγο πριν κλείσει τα 40 του χρόνια. Από πολλούς θεωρείται ο σημαντικότερος Ιταλός ποιητής μετά τον Δάντη.

Στο κομψό αυτό βιβλιαράκι, Η νύχτα απομένει, περιλαμβάνονται ποιήματα κυρίως από το κατεξοχήν ποιητικό έργο του Λεοπάρντι, τα Canti. Με διάθεση λυρική και με γλώσσα απλή και ακριβή, που (τουλάχιστον στα ανά χείρας ποιήματα) αποφεύγει το συχνά υψιπετές και μελοδραματικό ύφος των Ρομαντικών, ο ποιητής εξακτινώνει την απαισιόδοξη φιλοσοφία του σε ό,τι βιώνει. Η ζωή του ανθρώπου είναι δύσκολη, σχεδόν αβίωτη, για τον Λεοπάρντι, ο οποίος εδώ επαναλαμβάνει κάποια μαθήματα που πήρε από τους αγαπημένους του αρχαίους Έλληνες (πολλούς εκ των οποίων μετέφρασε). Ακολουθώντας, μεταξύ άλλων, τον Όμηρο («Πιο δύστυχο απ’ τον άνθρωπο πλάσμα δεν είναι άλλο/ απ’ όλα όσα σέρνονται στη γη και αναπνέουν», Ιλιάδα, Ρ 446-7, μτφρ. Θ. Μαυρόπουλου), ο Λεοπάρντι γράφει στη «Γαλήνη μετά την καταιγίδα»:

«Ανθρώπινη γενιά
Αγαπημένη των θεών! Ευτυχισμένη
Αν ανασάνεις λίγο μες στους πόνους, και μακάρια
Ο θάνατος αν σε γιατρέψει απ’ τα δεινά».

Κι όμως, η απαισιοδοξία του ποιητή δεν είναι αυτοκτονική, αφού ακόμα και στις πιο δύσκολες ψυχοσωματικές συνθήκες, ο Λεοπάρντι βρίσκει το κουράγιο (αλλά και το επιχείρημα, θα προσθέταμε, αφού αυτός ο ποιητής είναι κατ’ ουσίαν στοχαστής) να βρει και να αναδείξει μια φωτεινότερη όψη της ζωής. Υμνώντας τα νιάτα, ακόμα κι αν είναι βυθισμένα στη θλίψη, ο Λεοπάρντι γράφει στο όμορφο ποίημα «Σελήνη»:

«Μ’ ευχαριστεί ν’ αναπολώ
Την εποχή της δυστυχίας μου. Πόσο γλυκό,
Όταν είσαι νέος, κι η ελπίδα έχει μεγάλο δρόμο
Ενώ η μνήμη σύντομη πορεία,
Να θυμάσαι τα περασμένα
Κι ας ήταν λύπες, κι ας κρατάει ο πόνος».

leopardi-statue-1Και παρότι η ρήση από τον Εκκλησιαστή «ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης» θα ταίριαζε γάντι στον ποιητή, αυτός βρίσκει καταφύγιο από την αναπόδραστη βραχύτητα και δυστυχία του βίου στην ηδονή του τώρα. Σε αντίθεση όμως με τον Εκκλησιαστή, όπου η ματαιότητα της επίγειας ζωής ανοίγει διάπλατα την πύλη στην επουράνια μακαριότητα (φυσικά με κάποιες προϋποθέσεις, με τα απαραίτητα πιστοποιητικά χριστιανοσύνης, κ.λπ. κ.λπ.), στον Λεοπάρντι δεν υπάρχει τίποτα μετά θάνατον (η ιδέα της αθανασίας απορρίπτεται επανειλημμένα), και αυτό ακριβώς καλείται να σκεφτεί και να αντιμετωπίσει ο άθεος, ή έστω αγνωστικιστής, από την εποχή της νεωτερικότητας και μετά.

Έτσι ο Λεοπάρντι, υιοθετώντας τα γραφόμενα του Σιμωνίδη μέσω απόδοσης ενός ποιήματός του, μας προτρέπει, «Στις ηδονές του σήμερα/ Αφιέρωσε τη σύντομη ζωή σου». Σε άλλο ποίημά του («Στον εαυτό του»), όπου διαπιστώνει ότι η ζωή είναι «πίκρα και πλήξη», δεν προκρίνει την αυτοχειρία, αλλά την περιφρόνηση, ίσως το τελευταίο καταφύγιο απέναντι «στην ατελείωτη ματαιότητα των πάντων».

Όπως είπαμε και στην αρχή, στα ποιήματά του ο Λεοπάρντι επαναλαμβάνει την κριτική στον ανθρωποκεντρισμό, στον ναρκισσισμό του ανθρώπου, ο οποίος τοποθετεί τον εαυτό του στο βάθρο του σύμπαντος και παίζει τον Θεό αφού πρώτα τον εξοβέλισε από τον κόσμο, δηλαδή από την ψυχή του:

«Η φύση δεν έχει για το σπόρο του ανθρώπου
Εκτίμηση ή φροντίδα περισσότερη
Απ’ ό,τι για του μυρμηγκιού».

γράφει στο καλύτερο ίσως ποίημα της ανθολογίας, το «Σπάρτο ή Λουλούδι της ερημιάς». Θεός είναι η Φύση, θα πει ο σπινοζικός Λεοπάρντι και θα (προ)καλέσει τον άνθρωπο να ανακατανοήσει τη θέση του στο σύμπαν, να διαισθανθεί την ταπεινή του θέση, όχι όμως επειδή του το ζητάνε κάποιοι θεοί (διάβαζε: οι ιερείς, οι τοποτηρητές των θεών στη Γη), αλλά για να συνειδητοποιήσει ότι η ανεξέλεγκτη άσκηση της επί Γης κυριαρχίας θα αποβεί κάποια στιγμή εις βάρος του.

Ρομαντικός όσο και κλασσικιστής

Ρομαντικά μοτίβα υπάρχουν αρκετά στην ποίηση του Λεοπάρντι: η σελήνη, η νύχτα, το δάσος, το μεμονωμένο λουλούδι, η μοναξιά, η οδύνη του κόσμου (η Weltschmerz των Γερμανών Ρομαντικών), η σιωπή, ο θάνατος. Σε αυτές τις θεματικές συμπεριλαμβάνεται ασφαλώς η μάχη που δίνει ο νεωτερικός άνθρωπος καθώς αρχίζει πλέον να βιώνει την εξατομίκευση και (νιώθει πως) έρχεται αντιμέτωπος με όλο το σύμπαν, με το οποίο ωστόσο πασχίζει παράλληλα να ενωθεί. Όπως γράφει ο ποιητής στη «Μοναχική ζωή»:

«Βαθιά ησυχία απλώνεται στις όχθες, κι αμίλητος
Ξεχνώ τον εαυτό μου και τον κόσμο
Δεν με κινεί ούτε πνεύμα ούτε αισθήσεις
Κι η αρχαία ηρεμία του κορμιού μου
Μπλέκεται με τις σιωπές του τόπου».

Στους Αρχαίους, όπως στα παιδιά, τους νέους και τους πρωτόγονους, ο Λεοπάρντι βρίσκει μιαν αθωότητα και μιαν άγνοια άκρως ωφέλιμες για την πνευματική υγεία: «Τα παιδιά βρίσκουν το παν μέσα στο τίποτα, οι ενήλικες το τίποτα μέσα στα πάντα», γράφει στη Θεωρία της ηδονής (μτφρ. Η. Π. Νικολούδη). Συνάμα, στηλιτεύει τη νεωτερική εποχή, την εποχή της «επιστήμης» και της «εμπειρίας», για το ότι διαλύει μία-μία όλες τις αυταπάτες, ενώ ο ίδιος εμμένει στο ιδεώδες του κλασικισμού. Εδώ ο Λεοπάρντι, όπως όλοι οι ρομαντικά σκεπτόμενοι, και τότε και τώρα, παραβλέπει (ή, καλύτερα, απωθεί) το γεγονός ότι η αρχαία Ελλάδα δεν είναι μόνο το λίκνο της δυτικής ποίησης και φιλοσοφίας, αλλά και της δυτικής επιστήμης: αρχαία Ελλάδα δεν είναι μόνο ο Όμηρος, ο Σοφοκλής και ο Πλάτωνας, είναι επίσης ο Θαλής, ο Ιπποκράτης και ο Ευκλείδης.

Από τα ποιήματα του Λεοπάρντι δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι ελεγείες για τον χαμένο έρωτα, καθώς αυτός ο ραχιτικός ποιητής στάθηκε απελπιστικά ανίκανος, μα και αδέξιος, στο να απολαύσει τις ηδονές της σάρκας. Συχνά η γυναίκα παίρνει μια υπαρκτή, μα φασματική μορφή, όπως στο ποίημα «Όνειρο», ενώ συνήθως είναι μια αιώνια, ιδεατή μορφή, όπως στο ποίημα «Σ’ εκείνη». Σε άλλους στίχους, σπαρακτικούς, ο ποιητής γλείφει την πληγή του εαυτού του που δεν έχει βρει ανταπόκριση στον έρωτά του και παραμένει «Μονάχος στο κατώφλι»:

«Ανοίγει ο ουρανός, παντού ημερώνει
Ανέμους, φύλλα, χόρτα. Όλο δάκρυα
Τα μάτια. Ήλιος σκληρός, και με τυφλώνει».

giacomo-leopardi-quotes-1Δεν χωρά αμφιβολία ότι ο Λεοπάρντι ήταν μια απελπισμένη ιδιοφυία, καταδικασμένη να κάνει καθημερινά αυτό που απεχθανόταν περισσότερο: ο ίδιος ακριβώς άνθρωπος, που θεωρούσε ευτυχία τη ζωή μες στις αυταπάτες, ζούσε και στοχαζόταν χωρίς αυταπάτες. Ο πεσιμισμός του τον φέρνει κοντά στον άλλον κορυφαίο ομοϊδεάτη της εποχής του, τον Σοπενχάουερ (αν και ο Ιταλός δεν έχει την κυνική ειρωνεία, ούτε τη φιλοσοφική αυστηρότητα του Γερμανού). Σε στιγμές της ζωής του, μάλιστα, ο πρώιμα υπαρξιστής Λεοπάρντι περνά τα σύνορα του πεσιμισμού και φτάνει στη χώρα του μηδενισμού. Όπως γράφει σε ένα σημείο, στη Θεωρία της ηδονής: «Τρομοκρατήθηκα βλέποντας να βρίσκομαι στο μέσον του μηδενός, να είμαι μηδέν κι εγώ ο ίδιος. Αισθανόμουν σαν να πνίγομαι σκεπτόμενος και αισθανόμενος ότι τα πάντα είναι μηδέν, σκέτο μηδέν». Στο έργο του Λεοπάρντι προοιωνίζονται σκέψεις και θέσεις που θα γίνουν αργότερα πιο γνωστές μέσα από το έργο του Νίτσε και του Φρόιντ, όπως. π.χ. η γνωστή θεωρία του Νίτσε για τα ζωτικά ψεύδη, καθώς και η ψυχαναλυτική θεωρία για τη μονίμως ανεκπλήρωτη επιθυμία.

Συμφιλίωση με τον κόσμο

Ο Λεοπάρντι ξέρει καλά τι είναι όμορφο, άξιο, ωφέλιμο για τον άνθρωπο: το πρόβλημα έγκειται στη δυσκολία του ανθρώπου να βρει την ομορφιά, την αξία, την ωφελιμότητα σε τούτο τον κόσμο. Στα θεωρητικά του κείμενα ο ποιητής εξαίρει τη φαντασία στη ζωή, θαυμάζει τους ανθρώπους που έχουν κατορθώσει να ζουν «μέσα σε μιαν ευτυχία και χαρά περίπου σταθερές και μετρημένες», ενώ τονίζει τη σημασία της εύρεσης στόχων στη ζωή και της διαρκούς απασχόλησης του σώματος και του πνεύματος. Εντέλει ο Λεοπάρντι κατάφερε να συμφιλιωθεί ως έναν βαθμό με τον κόσμο, κάνοντας την αδυναμία του δύναμη, υπομένοντας στωικά τη μονήρη ζωή του και προειδοποιώντας τους ανθρώπους για αυτό που ως έναν βαθμό ήδη ξέρουν και νιώθουν, μα συχνά δεν το ομολογούν.

Η παρούσα δίγλωσση έκδοση, Η νύχτα απομένει, συμπληρώνεται από εισαγωγή της μεταφράστριας, καθώς και δεκασέλιδο χρονολόγιο με την εργοβιογραφία του ποιητή. Παρότι δεν είμαστε σε θέση να κρίνουμε την απόδοση των νοημάτων, αφού δεν γνωρίζουμε ιταλικά, μπορούμε να βεβαιώσουμε για τη μελετημένη γλώσσα της ποιήτριας και μεταφράστριας Λένας Καλλέργη, μια γλώσσα στρωτή, εύληπτη, ευαίσθητη, όπου ευτυχώς δεν χρησιμοποιούνται βαρύγδουπες και δήθεν υψηλόφρονες λέξεις. Ποίηση είναι η πιο ισχυρή γλώσσα, και η γλώσσα δεν ισχυροποιείται, όπως νομίζουν αρκετοί, ούτε με αντιμετάθεση της συντακτικής σειράς των λέξεων, ούτε με χρήση πομπώδους ύφους. Αυτό ισχύει και για το πρωτότυπο και για το μεταφρασμένο ποίημα.

Παράλληλα, προσυπογράφουμε πλήρως τις παρακάτω αράδες της μεταφράστριας από την «Εισαγωγή» της, όπου εξηγεί εύστοχα με ποιον τρόπο η απαισιόδοξη κοσμοθεώρηση του ποιητή μπορεί παρ’ όλα αυτά να γονιμοποιήσει τη ζωή μας: «Ο συνεχής στοχασμός του πάνω στο θάνατο και την εύθραυστη φύση του ανθρώπου, και η μετριοπάθεια και η σοφία που διδάσκει, κρατούν το έργο του Λεοπάρντι ζωντανό και αποτελούν οδηγίες για μια καλύτερη ζωή. Γιατί όποιος ξεχνά ότι θα φθαρεί και θα πεθάνει, οδηγείται σε δυστυχία, κι όποιος ήδη υποφέρει, βρίσκει παρηγοριά στην κοινή μοίρα των ανθρώπων».

Ακόμα κι αν καμιά παρηγοριά δεν φαίνεται συχνά να αρκεί, στον δυστυχή Λεοπάρντι έλαχε να είναι μια καλλιτεχνική και στοχαστική ιδιοφυία, της οποίας η τέχνη και η σκέψη θα μείνουν στην ιστορία. Διότι η λήθη ευτυχώς δεν εξαφανίζει «όποιον εναντιώνεται στην εποχή του», αρκεί αυτός να ξέρει τι λέει:

«Η ευγενής φύση είναι εκείνη
Που τολμά να σηκώσει τα θνητά της μάτια
Στην κοινή μοίρα, και με γλώσσα ειλικρινή
Να ομολογήσει την αλήθεια ολόκληρη…»

Ίσως η θεμελιωμένη προσδοκία του Λεοπάρντι ότι θα έμενε στην ιστορία ως ένας άνθρωπος που χάρισε ομορφιά με τα ποιήματά του και γνώση με τους στοχασμούς του να του έδινε το ελάχιστο θάρρος που θα χρειαζόταν ώστε να συνεχίσει να ζει. Όπως έγραψε και ο ίδιος: «Μία από τις μεγαλύτερες ωφέλειες που λογαριάζω ν’ αποκομίσω από τους στίχους μου είναι ότι χάρη σ’ αυτούς τα γηρατειά μου θα ζεσταίνονται στη ζεστασιά των νιάτων μου…» Αλίμονο σε εκείνους των οποίων η μεγάλη δυστυχία δεν συμβαδίζει με την αντίστοιχη ιδιοφυία.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ | http://lamprakos.wordpress.com/

 

nyxta-apomeneiΗ νύχτα απομένει
Τζιάκομο Λεοπάρντι 
Μτφρ: Λένα Καλλέργη 
Εκδόσεις Γαβριηλίδη, 2013
Τιμή € 10,65, σελ. 140

politeia-link

 

 

 

 

 

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ GIACOMO LEOPARDI

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις). Κεντρική φωτογραφία © Karsten Winegeart / Unsplash.

Του Γιώργου Βέη

«Η αλήθεια είναι απεχθής: έχουμε την τέχνη ...

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

«Θέτις και Αηδών» της Φοίβης Γιαννίση (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση της Φοίβης Γιαννίση «Θέτις και Αηδών – Χιμαιρικό ποίημα» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή ...

«Ηρωίδες» του Οβίδιου (κριτική) – Πρώιμα δείγματα γυναικείας γραφής

«Ηρωίδες» του Οβίδιου (κριτική) – Πρώιμα δείγματα γυναικείας γραφής

Για τον τόμο του Ovidius (43 π.Χ. – 17 μ.Χ.) «Ηρωίδες» (1-15) με εισαγωγή - κείμενο - μετάφραση - σχόλια από τους: Βάιο Βαϊόπουλο, Ανδρέα Μιχαλόπουλο και Χαρίλαο Μιχαλόπουλο (εκδ. Gutenberg).

Του Σπύρου Κιοσσέ

Μια από τις διαδικασίες που επηρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Αλίς Ζενιτέρ και την «Τέχνη της απώλειας» το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου

Στην Αλίς Ζενιτέρ και την «Τέχνη της απώλειας» το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου

Η Γαλλίδα Αλίς Ζενιτέρ (Alice Zeniter) και ο μεταφραστής της στα αγγλικά Φρανκ Γουίν (Frank Wynne) τιμήθηκαν με το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Δουβλίνου, για το μυθιστόρημα «Η τέχνη της απώλειας». Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Έφης Κορομηλά. Σημειωτέον, το συγκεκριμένο βρ...

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

«Οδός Μακεδονομάχων» της Αντωνίας Γουναροπούλου (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αντωνίας Γουναροπούλου «Οδός Μακεδονομάχων» (εκδ. Petites Maisons). Κεντρική εικόνα: Πίνακας της © Christine Cousineau.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η παιδική ηλικία είναι κατά τον Piaget η περίοδος κατά την οποία...

Ντέιβιντ Μίτσελ: «Οι περισσότεροι συγγραφείς φθονούμε τους μουσικούς»

Ντέιβιντ Μίτσελ: «Οι περισσότεροι συγγραφείς φθονούμε τους μουσικούς»

Σε συνέντευξή του, ο Βρετανός συγγραφέας David Mitchell, δύο φορές υποψήφιος για το Βραβείο Μπούκερ, μίλησε για το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Utopia Avenue».

Επιμέλεια: Book Press

Το ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ