oxinailegontas

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Στη μακρά σειρά (από το 1985) των κειμένων του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου, όπου ανήκουν τόσο αμιγώς λογοτεχνικά έργα όσο και γενικότερες πολιτισμικές τεκμηριώσεις (όπως είναι τα βιογραφικά του Γιάννη Χρήστου), αναγνωρίζουμε πρωτότυπα και διαγνωσιακά (για να θυμηθούμε και τον Γιάννη Ξενάκη) γεγονότα δημιουργικής επικοινωνίας, στο πλαίσιο των οποίων ο συγγραφέας με άμεση και πνευματώδη συμπεριφορά προτείνει τρόπους προσέγγισης ζητημάτων με γενική και διαχρονική ισχύ.

Στο τοπίο αυτό εντάσσεται και το ποιητικό έργο Οχιναιλέγοντας. Εδώ ο Α. Αδαμόπουλος φαίνεται να πραγματεύεται μείζονα θέματα, όπως είναι το τρίπτυχο έρως-αγάπη-φιλία, ο απηνής χαρακτήρας της διαλεκτικής σχέσης ανάμεσα στον έρωτα και στον θάνατο, η αλαζονεία ως εκδήλωση της αυτάρκειας του ανθρώπου απέναντι στη μοίρα, η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, το υποκειμενικό περιεχόμενο του χρόνου, το όνειρο ως περιοχή της υποκειμενικής πραγματικότητας, η διελκυστίνδα ανάμεσα στην αλήθεια και στο ψέμα, ο προσωπικός χωρόχρονος ως τεκμήριο της ικανότητας του εσωτερικού ανθρώπου να βρίσκεται ταυτόχρονα παντού εισχωρώντας ακόμα και στο μέλλον.

Αυτό το σημασιολογικό τοπίο κατάγεται από τη σύνθεση υλικού που ανιχνεύεται στη διαστρωμάτωση του ανασκαπτόμενου βάθους του εσωτερικού ανθρώπου. Στο πλαίσιο αυτό, κεντρικό άξονα για την οργάνωση του κειμενικού κόσμου αποτελεί η χαρτογράφηση των παλινδρομήσεων που προσδιορίζουν την ανθρώπινη βούληση, σκέψη και συμπεριφορά ως περιεχόμενο ύπαρξης απέναντι στις εξωτερικές συνθήκες και χαρακτηρίζουν τη διαδρομή του εσωτερικού ανθρώπου σε ποικίλες ατραπούς του προσωπικού και του κοινωνικού βίου. Με τον τρόπο αυτόν οδηγούμαστε και στην πρόσληψη του τίτλου Οχιναιλέγοντας.

Για τη διεκπεραίωση αυτών των δεδομένων ο Α. Αδαμόπουλος επέλεξε τη θεατρική δομή/μορφή ως μια διαδικασία αποτύπωσης ή «οπτικοποίησης» των κειμενικών γεγονότων. Στο βιβλίο επικρατεί λόγος παραστατικός, παραβολικός, ρυθμικός, με χαρακτήρα έντονης προφορικότητας και με ιδιαίτερους υφολογικούς δείκτες αφενός τις γραμματικές εικόνες ως πυκνή σύνθεση λεπτομερειών, και αφετέρου τον ρυθμό ως αποτέλεσμα ποικίλων παρηχήσεων, μεταξύ των οποίων και οι ομοιοκαταληξίες, όπου παρεμβαίνουν παραδοσιακά ηχητικά σχήματα, π.χ. ιαμβικοί δεκαπεντασύλλαβοι και μεσοτονικά μέτρα.

adamopoulos1Εξάλλου, υφολογικούς παράγοντες αντιπροσωπεύουν και ορισμένα στοιχεία μεταγλωσσικότητας, με τη μορφή της αξιοποίησης της γλώσσας ως σημαινομένου και όχι απλώς ως οχήματος για τη διεκπεραίωση σημαινομένων. Με αυτή την προϋπόθεση ανιχνεύονται ενδιαφέροντα ενδεικτικά παραδείγματα, όπως είναι η λέξη ως σήμα επικοινωνίας ή η στίξη (τα αποσιωπητικά) ως λογοτεχνικό υλικό.

Η μεταγλώσσα στην προκειμένη περίπτωση αποδίδει την ισχύ του λόγου που δεσμεύει την ανθρώπινη συμπεριφορά, και στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η σύνθεση του τίτλου Οχιναιλέγοντας.

Παράλληλα, στο βιβλίο αναγνωρίζεται μια δημιουργική διαχείριση διακειμένου στη διάσταση της υπερκειμενικότητας. Πρόκειται (και δηλώνεται από τον συγγραφέα σε παρακειμενική σημείωση) για τη σχέση του πρωτοτύπου κειμένου του Α. Αδαμόπουλου με το βυζαντινό μυθιστόρημα Λίβιστρος και Ροδάμνη (13ος/14ος αιώνας), το οποίο λειτουργεί ως βάση για την ευρύτερη, πρωτότυπη ανάπτυξη των σημαινομένων του βιβλίου Οχιναιλέγοντας. Η χρήση του διακειμένου φαίνεται να εκφράζει διαφυγή προς τον παρελθόντα πολιτισμικό χρόνο, όπου αναζητούνται ειδολογικές και θεματικές ρίζες, προκειμένου να αναπτυχθεί σύμφωνα με την οπτική του σύγχρονου συγγραφέα ένα κειμενικό παρόν ως πεδίο εφαρμογής αξιών με διαχρονική ισχύ.

Είναι σαφές ότι ο Α. Αδαμόπουλος προσκαλεί σε μια διαδικασία δημιουργικής ανάγνωσης που αποτελεί επίσκεψη σε τόπους εννοιών και αισθητικής.

 

oxinailegontas-exofylloΟχιναιλέγοντας
Αλέξανδρος Αδαμόπουλος
Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2011
Τιμή: € 10,00, σελ. 128

politeia_order

 

 

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Κάθε μήνα, μια ποιητική συλλογή, μπαίνει στο μικροσκόπιο και εξετάζεται με πάθος και χωρίς κανέναν φόβο. Σήμερα, η ποιητική συλλογή του Αντώνη Φωστιέρη «Θάνατος ο Δεύτερος» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή Θάνατος ο Δεύτ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ