stick-figure250

Του Γιώργου Βέη

«Το σκανδαλώδες με τη γραφή είναι ότι πάντα αυτονομείται προς τα κει που φοβάσαι». (Από το βιβλίο, σ. 47) 

Η ποιήτρια Κλεοπάτρα Λυμπέρη (1953) αξιολογεί εδώ τα διδάγματα, τα οποία απεκόμισε από την έως σήμερα εμπειρία της στο χώρο της δημιουργικής γραφής, υπομνηματίζοντας, κατ΄ οικονομίαν, θέσεις και απόψεις των επιφανέστερων, ημεδαπών και αλλοδαπών, Δασκάλων της, τις οποίες δεν θεωρεί κατ΄ ανάγκην αναλλοίωτες και αυταπόδεικτες, διιστορικά τουλάχιστον.

Ενώ σχολιάζει ορισμένα κρίσιμα επεισόδια από την προσωπική αναγνωστική της περιπέτεια, δεν παραλείπει να αναχθεί σε συγκεκριμένες αξίες βίου. Παραθέτω ενδεικτικά τα εξής τρία χωρία για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής: «Δεν ξέρω αν η ποίηση συμβάλλει στην ευτυχία(όπως ισχυρίζεται ο Στήβενς), η δυστυχία πάντως συμβάλλει σίγουρα στην ποίηση […] καθώς διαβάζω την ποίηση της Τζόυς Μανσούρ σκέπτομαι το παράδοξο: μερικές φορές το πνεύμα καταφάσκει την πιο ακραία σαρκική νοηματοδότηση, για να υποστηρίξει την κατάργηση του θανάτου […] αφού το σώμα είναι μέσα στην ψυχή, όπως μας διαβεβαιώνει ο Πάουντ, ίσως οι ποιητής χρειάζεται να γίνουν περισσότερο σωματικοί». Το βιβλίο αυτό πιστεύω ότι συνιστά εν ολίγοις έναν πρακτικό οδηγό διεξοδικών κειμενικών προσεγγίσεων. Μας ενδιαφέρει δε διότι πραγματεύεται συν τοις άλλοις πλείστα ζητήματα της μεγαθεματικής λογοτεχνίας. Οι επιγραμματικές κρίσεις, οι αλληλουχίες των συνεπαγωγών και οι ειδικότερες αποτιμήσεις διαδέχονται η μια την άλλη εν είδει ημερολογιακών καταγραφών, βιωματικών ή και επινοημένων στιγμών. Οι αφορισμοί φέρ’ ειπείν του τύπου «η μεταφορά είναι ένα ποίκιλμα της γλώσσας, ένα ρήγμα σε μουσική φράση, το οποίο, ενώ μοιάζει να προσθέτει νότες παράταιρες, στην πραγματικότητα δημιουργεί ένα άλλο επίπεδο έκτασης της ίδιας της μουσικής έκφρασης» ή «συχνά αποστρέφομαι την τέχνη, διότι μου θέτει ερωτήματα για τη ζωή στα οποία δε μπορώ ν' απαντήσω» παραπέμπουν με τη σειρά τους σε ένα οργανωμένο σύστημα αξιολόγησης των συναφών φαινομένων της λογοτεχνίας, καταδεικνύοντας ταυτοχρόνως τον υψηλό βαθμό επεξεργασίας που έχουν υποστεί από την συγγραφέα».

Αρκετές διευκρινίσεις διακρίνονται μάλιστα για τη λεπτότητα των παρατηρήσεων τους. Έστω παράδειγμα το εξής: «Για μερικούς το γράψιμο ταυτίζεται με την αποφυγή του πόνου· για άλλους, με την αποφυγή της συνειδητοποίησης του πόνου». Συγκρατώ ότι η χαλαρή χρονολογικά τήρηση των αποτυπώσεων, σε συνδυασμό με την ομολογούμενη ευελιξία της αποφθεγματικής αποτύπωσης εν γένει καθιστούν το Eπταετές κοράσιον αμέσως καταληπτό. Από την πρώτη κιόλας επαφή μαζί του, ο λόγος εισπράττεται περισσότερο ως διακριτικό ομίλημα συντρόφου, παρά ως έκφανση ανεπιδέκτου ανατροπών δόγματος. Διακρίνω μεταξύ άλλων το εξής: «Μερικά από τα ποιήματα μας δεν θα είχαν γραφεί αν δεν είχαμε συναντήσει μερικούς ανθρώπους. Ίσως η κοινοτοπία αυτή αποτελεί μια απάντηση στην ερώτηση για την ύπαρξη του θείου».

Βεβαίως, ο επαρκής αναγνώστης θα αντιληφθεί εύκολα και το απώτερο μήνυμα αρκετών εκτιμήσεων της όλης κατάθεσης. Άλλωστε, η Κλεοπάτρα Λυμπέρη ανήκει στις ποιήτριες, οι οποίες δεν κουράζονται να επιχειρούν την αποκατάσταση σχέσεων στο πεδίο του συμβολικού, μετασχηματίζοντας στο μέτρο του δυνατού το σταθερό πλαίσιο αναφορών και αυτοαναφορών, που είναι η καθομιλουμένη. Έτσι, αν όντως αληθεύει ότι «το σονέτο είναι το μπαλκόνι των εραστών», όπως διατείνεται η ποιήτρια στη σελ. 32, τότε το Επταετές κοράσιον είναι από μια άποψη ένας τόπος, ένας κόμβος ιδεών και πράξεων, όπου προσπαθούν να συναντηθούν, σε ισότιμη βάση, κάποιες από τις συνιστώσες της πραγματικότητας με τις αντοχές, δηλαδή τις ποιότητες του φαντασιακού.

korasionΚλεοπάτρα Λυμπέρη
Eπταετές κοράσιον
Εκδόσεις«Άγρα» , σ. 71.

politeia_order

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Καύση τελεία και παύλα» του Γιώργου Ζησιμόπουλου (κριτική) – Ποίηση που ξορκίζει τον θάνατο

«Καύση τελεία και παύλα» του Γιώργου Ζησιμόπουλου (κριτική) – Ποίηση που ξορκίζει τον θάνατο

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Ζησιμόπουλου «Καύση τελεία και παύλα» (εκδ. Νίκας). Εικόνα: Ο πίνακας του Χάινριχ Φούγκερ «Ο Προμηθέας φέρνει την φωτιά στην ανθρωπότητα».

Γράφει ο Γιώργος Βέης

«Ποια χέρια σφίγγουν το τιμόνι;/ Δεν είναι τ...

«Η ασθένεια των απαλών πραγμάτων» του Αλέξη Σταμάτη (κριτική) – Συνομιλώντας με έναν «άλλο» Ρεμπό

«Η ασθένεια των απαλών πραγμάτων» του Αλέξη Σταμάτη (κριτική) – Συνομιλώντας με έναν «άλλο» Ρεμπό

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξη Σταμάτη «Η ασθένεια των απαλών πραγμάτων» (Κάπα εκδοτική). Εικόνα: Ο Ρεμπό στην Αφρική. 

Γράφει ο Δήμος Χλωπτσιούδης

Δύο δεκαετίες μετά την τελευταία του συλλογή, ο ...

«Κάτω χώρες» του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου (κριτική) – Ένα μεγάλο ποιητικό ταξίδι και ο απολογισμός του

«Κάτω χώρες» του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου (κριτική) – Ένα μεγάλο ποιητικό ταξίδι και ο απολογισμός του

Για την ποιητική συλλογή του Κωνσταντίνου Χ. Λουκόπουλου «Κάτω χώρες» (εκδ. Έναστρον). Εικόνα: Ο πίνακας «Οδοιπόρος επάνω από τη θάλασσα της ομίχλης» του Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ.

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ: Βραβείο της Ένωσης Κριτικών Λογοτεχνίας Ισπανίας για το βιβλίο του «Ο κηπουρός και ο θάνατος»

Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ: Βραβείο της Ένωσης Κριτικών Λογοτεχνίας Ισπανίας για το βιβλίο του «Ο κηπουρός και ο θάνατος»

Ο Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ (Georgi Gospodinov) τιμήθηκε με το σημαντικό βραβείο της Ένωσης Κριτικών Λογοτεχνίας της Ισπανίας για το βιβλίο «Ο κηπουρός και ο θάνατος» (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ίκαρος).

Επιμέλεια: Book Press

Ο Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ τ...

«Μυστικά» του Αλέξη Κυριτσόπουλου – Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα

«Μυστικά» του Αλέξη Κυριτσόπουλου – Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα

Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα με αφορμή τον πίνακα του Αλέξη Κυριτσόπουλου «Μυστικά», 2024 (στην εικόνα, μέρος του πίνακα).

Γράφει η Ευδοκία Κατσουρού

«Αλλά ποιος μπορεί να πει ότι ένα συμβάν που έπεται ενός άλλ...

Σέλβα Αλμάδα: «Ο τρόπος που μιλούν οι άνθρωποι είναι μια κοινή κληρονομιά, η μνήμη ενός τόπου»

Σέλβα Αλμάδα: «Ο τρόπος που μιλούν οι άνθρωποι είναι μια κοινή κληρονομιά, η μνήμη ενός τόπου»

«Οφείλουμε να λέμε αυτό που συμβαίνει με το όνομά του: γυναικοκτονία, όχι έγκλημα πάθους ή απλώς φόνος» μας είπε, μεταξύ άλλων, η συγγραφέας Σέλβα Αλμάδα που την συναντήσαμε στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας.

Συνέντευξη στην Ελένη Κορόβηλα

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Παναγιώτη Γούτα «Η μελωδία των αγαλμάτων», το οποίο θα κυκλοφορήσει στα μέσα του Απριλίου από τις εκδόσεις Βακχικόν. Φωτογραφία © Ανδρέας Σφυρίδης

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Νάσος Γρηγ...

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Φανής Κεχαγιά «Είμαι αυτό που είμαι», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΑ ...

«Νύχτες με την Κάλλη» του Γιώργου Συμπάρδη (προδημοσίευση)

«Νύχτες με την Κάλλη» του Γιώργου Συμπάρδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη, τη νουβέλα «Νύχτες με την Κάλλη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 2 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΟ ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ

Την αντιλήφθηκ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο: 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο: 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Ανατροπές, σκοτεινοί ήρωες, μυστήριο και κοινωνικός σχολιασμός: δεκατέσσερα πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα ελληνικής και μεταφρασμένης λογοτεχνίας που τραβούν την προσοχή μας και μία συλλογή ημερολογίων μιας μεγάλης συγγραφέα του είδους. Εικόνα: Από την ταινία «Έγκλημα στα παρασκήνια» του Ντίνου Κατσουρίδη. ...

Το ελληνικό Πάσχα στην ποίηση σήμερα: 66 + 1 ποιητές και ποιήτριες (Β' μέρος)

Το ελληνικό Πάσχα στην ποίηση σήμερα: 66 + 1 ποιητές και ποιήτριες (Β' μέρος)

Μεγάλο αφιέρωμα στο Πάσχα και τη σύγχρονη ελληνική ποίηση. 66+1 ποιήματα εν ζωή Ελλήνων ποιητών και Ελληνίδων ποιητριών, ανθολογούνται και παρουσιάζονται σε δύο μέρη. Εδώ, το β' μέρος με 33 ποιήματα. 

Επιμέλεια – συντονισμός αφιερώματος: Αλέξιος Μάινας

...
Ο Τόμας Μαν, κοινό κτήμα: Όλα τα βιβλία που διαβάζουμε επτά δεκαετίες μετά τον θάνατό του

Ο Τόμας Μαν, κοινό κτήμα: Όλα τα βιβλία που διαβάζουμε επτά δεκαετίες μετά τον θάνατό του

Λίγα λόγια για τον Τόμας Μαν (1875-1955) και τις νέες εκδόσεις των έργων του με αφορμή την «απελευθέρωση» των συγγραφικών του δικαιωμάτων, μετά τη συμπλήρωση 70 ετών από τον θάνατό του, το 1955. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ