agapimene mou patera

Για την ποιητική συλλογή της Μάνιας Μεζίτη «Αγαπημένε μου πατέρα» (εκδ. Κουκκίδα). Στην κεντρική εικόνα, η ηθοποιός Robin Wright Penn με τον πατέρα της.

Γράφει ο Γιώργος Βέης

«Μια αυλαία πέφτει μπροστά στα μάτια μου. Όλα γίνονται αδιαπέραστα. Παύω να επινοώ». Βιρτζίνια Γουλφ, Τα κύματα

Διαβάζεται, ισχυρίζομαι, ως να ήταν μια σπονδυλωτή, καλοσμιλεμένη ελεγεία, εμφανώς νεωτερικής απόκλισης, για την οριστική απώλεια του πατέρα. Θα μπορούσε βέβαια να ειπωθεί ότι πρόκειται, εκτός των άλλων, για μια παράθεση αποσπασμάτων ενός τακτικού ημερολογίου φυγής κι επιστροφής. Πάντως δεν συνιστά το έργο αυτό ένα τυπικό δοκίμιο πένθους.

koukkida meziti agapimene mou patera

Η ποιήτρια επαναφέρει τον πατέρα της στην κειμενική ζωή, συνομιλώντας, το τονίζω αυτό, ψύχραιμα μαζί του. Ελέγχοντας συστηματικά τη ροή του συναισθήματος, οι εκφορές λόγου παράγουν μέτρο κατανόησης του κόσμου. Οι δε παρένθετοι διάλογοι πιστοποιούν την παράταση μιας ιδιάζουσας διαβίωσης. Οι λέξεις επιδιώκουν να καλύψουν και δη επάξια, όπως εντέλει καταφαίνεται, το αναπόφευκτο βιολογικό κενό. Παραθέτω αυτούσιο ένα χαρακτηριστικό κομμάτι για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής:

«Δεν μπορώ να θυμηθώ το πρόσωπό σου / ξέρω πως είσαι κόρη μου / σε πιστεύω / αλλά δεν μπορώ να σε ταυτίσω / Νιώθω βαθιά αγάπη για την κόρη μου / Θυμάμαι το σπίτι / Ποιο σπίτι, μπαμπά; / Το σπίτι που ερχόσουν κάθε μεσημέρι με το φαγητό / κάθε βράδυ και με τάιζες / Ερχόταν και κάποιος άλλος / Ναι, ερχόταν η Ειρήνη που σε βοηθούσε / Όχι, ένας άλλος, αρσενικός / Ποιος ήταν αυτός; / Ήταν ο άλλος / Έβγαινε από το δεύτερο σπίτι της ψυχής και με βασάνιζε».

Οι αποστεωμένες εκφάνσεις υποδηλώνουν, συν τοις άλλοις, σθένος ύπαρξης. Έστω ατελούς. Άλλωστε για τις απαιτήσεις της επιτελεστικής γραφής φτάνει και περισσεύει.

Η προσεκτική, η λεπτολόγος διαχείριση του υλικού ψυχής διακρίνεται για τη ρηματική σύνεσή της.

Η προσεκτική, η λεπτολόγος διαχείριση του υλικού ψυχής διακρίνεται για τη ρηματική σύνεσή της. Το γλωσσικό τακτ υποστηρίζει την πρόσφορη μετάδοση όπου δει των διαδοχικών κομβικών μηνυμάτων του δραματικού βίου. Είναι αυτός, ο οποίος εξακολουθεί να ανασυντάσσεται, να ανοικοδομείται πνευματικά, να συγχρονίζεται με την όποια εξ αντικειμένου πραγματικότητα, ώστε να αποδοθεί εδώ, εκ προθέσεως επιλογικά, ακριβώς έτσι:

«Τα ενενήντα τέσσερα οστέινα δάχτυλα του δεξιού χεριού σου σχημάτιζαν μια χουφτίτσα. Ενενήντα τέσσερα δάχτυλα είχαν ενωθεί και το μόνο που κατάφερναν ήταν μια τοσοδούλα χουφτίτσα. / Τι είναι αυτό, μπαμπά; / Για σένα, μου λες τρυφερά. / Μου 'φερνες νερό. / Ο πατέρας, βλέπετε, υπήρξε αρδευτικό έργο. Από κει ποτίζονταν τα ποιήματα».

Η επίκληση του ανέκκλητα απόντος συμβαίνει ως να είναι κάπου χαμένος σε μια μακρινή χώρα. Κάτοικος, ο οποίος, εκών άκων, ενσωματώθηκε οριστικά στο φιλόξενο αλλού. Η ιαματική δράση της συγκεκριμένης παράθεσης τόσων ομιλητικών εικόνων εντοπίζεται σε όλο το εύρος αυτής της εύστοχης κατάθεσης σημείων αναστοχασμού. Η αναβαθμισμένη, σαφώς ζείδωρη θέαση του τέλους/αρχής του πατέρα υπαγορεύει το σύνολο των αποτιμήσεων της Μάνιας Μεζίτη. Η δε ομολογία πίστης στις δυνατότητες της συνειδητά περιεκτικής, της συμπυκνωμένης όντως καταγραφής αποκλείει, εκ προοιμίου μάλιστα, την οποιαδήποτε προσφυγή σε υπερ – προσδιορισμούς των λυρικών υποκειμένων.

Η ριζική χειρονομία: ο πατέρας γνέφει ωσεί παρών. Κοντολογίς, ο προκείμενος εσωτερικός κόσμος διερμηνεύεται επαρκώς, ενώ ο θάνατος δεν περισπά το εξομολογητικό, άγρυπνο συγγραφικό εγώ. Σπεύδει να το καταστήσει γονέα του πατρός. Εξ ου και η ad hoc αναγνωστική απόλαυση.

*Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής. Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή κειμένων «Καταυλισμός» (εκδ. Ύψιλον).

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Είχε ενώσει τρία αποσμητικά nivea. Τα είχε βάλει σ’ ένα κουτί από γάλα που προηγουμένως είχε κόψει στο κατάλληλο μέγεθος. Παρ’ τα μου λέει, να τα κρύψεις γιατί η Ειρήνη με ρωτάει τι είναι και δεν μπορώ να της απαντήσω.

Τις Κυριακές γεμίζει τον νεροχύτη με νερό και βάζει μέσα κάτι καπάκια να επιπλέουν. Βάζει τα καραβάκια του. Τα ταξίδια του. Την ναυπήγησή τους. Κάποτε κάποιος με ρώτησε αν ο πατέρας ήταν ναυτικός. Κατά έναν τρόπο, απάντησα, ναι, ήταν».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Σ’ ένα βαθύ πουθενά» της Ζέφης Δαράκη (ποίηση) – Τα εργαλεία μιας μακράς ποιητικής διαδρομής

«Σ’ ένα βαθύ πουθενά» της Ζέφης Δαράκη (ποίηση) – Τα εργαλεία μιας μακράς ποιητικής διαδρομής

Για την ποιητική συλλογή της Ζέφης Δαράκη «Σ’ ένα βαθύ πουθενά» (εκδ. Ύψιλον). Εικόνα: Ο Πίνακας του Πικάσο «Ο θάνατος του Κασαχέμας».

Γράφει η Άλκηστις Σουλογιάννη

Καθώς ακολουθούμε παραστατικούς όσο και «συναισθηματικούς ...

«Στο μετερίζι του χρόνου» του Δημήτρη Μπαλτά (ποίηση) – Πέρα από τη φθορά και τη λήθη

«Στο μετερίζι του χρόνου» του Δημήτρη Μπαλτά (ποίηση) – Πέρα από τη φθορά και τη λήθη

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Μπαλτά «Στο μετερίζι του χρόνου» (Εκδόσεις των Φίλων). Εικόνα: Ο πίνακας του Γκούσταφ Κλιμτ «Θάνατος και ζωή».

Γράφει ο Γιάννης Τόμπρος

Η ποιητική συλλογή του ...

«Η Κλειώ στον Παρνασσό» του Χάρη Ψαρρά (ποίηση) – Προσωπικό εργαστήρι δημιουργικής ποιητικής γραφής

«Η Κλειώ στον Παρνασσό» του Χάρη Ψαρρά (ποίηση) – Προσωπικό εργαστήρι δημιουργικής ποιητικής γραφής

Για την ποιητική συλλογή του Χάρη Ψαρρά «Η Κλειώ στον Παρνασσό» (εκδ. Πατάκη). Εικόνα: «Μνημοσύνη», (1875-1881), Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι.

Γράφει η Άλκηστις Σουλογιάννη

Τον Χάρη Ψαρρά είχαμε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

24η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) το 2028: Τιμώμενη χώρα η Ισπανία, στο επίκεντρο η μετάφραση

24η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) το 2028: Τιμώμενη χώρα η Ισπανία, στο επίκεντρο η μετάφραση

Η Ισπανία θα είναι η Τιμώμενη Χώρα στην 24η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ), που θα πραγματοποιηθεί στις 4-7 Μαΐου 2028. Στο επίκεντρο της ισπανικής συμμετοχής, η μετάφραση. Εικόνα:  Νίκος Μπακουνάκης, πρόεδρος ΕΛΙΒΙΠ, (αριστερά), Χόρχε Ντομέκ, πρέσβης της Ισπανίας στην Αθήνα, (δεξιά).

...
«Ανθρώπινος», λέξη της χρονιάς για το Λεξικό του Κέιμπριτζ – Για την ανάγκη να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι στην εποχή της ΤΝ

«Ανθρώπινος», λέξη της χρονιάς για το Λεξικό του Κέιμπριτζ – Για την ανάγκη να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι στην εποχή της ΤΝ

Την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το Λεξικό του Κέιμπριτζ ανακήρυξε τη λέξη «Human» («Ανθρώπινος») ως «Λέξη της χρονιάς». © Magnific

Επιμέλεια: Book Press

Η λέξη «Human» («Ανθρώπινος») ως επίθετο ανακηρύχθηκε «Λέξη της χρο...

«Κάτσε να μπει η άνοιξη, Μπαντίνι» του Τζον Φάντε (μυθιστόρημα) – Πρώτο μέρος της Τετραλογίας, στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης

«Κάτσε να μπει η άνοιξη, Μπαντίνι» του Τζον Φάντε (μυθιστόρημα) – Πρώτο μέρος της Τετραλογίας, στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης

Για το μυθιστόρημα του Τζον Φάντε (John Fante) «Κάτσε να μπει η άνοιξη, Μπαντίνι» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Δώμα). Εικόνα: Από την ομότιτλη κινηματογραφική διασκευή του Dominique Deruddere (1989).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και Πολιτεία του Νικόλα Άσιμου» του Γιώργου Ι. Αλλαμανή (προδημοσίευση)

«Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και Πολιτεία του Νικόλα Άσιμου» του Γιώργου Ι. Αλλαμανή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του προλόγου του συγγραφέα, στη νέα έκδοση του «Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και Πολιτεία του Νικόλα Άσιμου», του Γιώργου Ι. Αλλαμανή, το οποίο κυκλοφορεί στις 24 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τιμ Μάρσαλ [Tim Marshall] «Παιχνίδι σκιών – Η πρώτη πράξη του νέου ψυχρού πολέμου μεταξύ Ανατολής και Δύσης» (μτφρ. Σπύρος Κατσούλας, πρόλογος Ηλίας Μαγκλίνης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 18 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστό...

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίτσας Περ. Ράλλη «Από το ένα στο άλλο 10+1 διηγήματα», η οποία θα κυκλοφορήσει, στη σειρά «Τα αειθαλή», αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Τόπος. Κεντρική εικόνα: Η Μ. Ράλλη σε νεανική φωτογραφία (studio Nelly’s), από το Αρχείο της Μαρίας Ράλλη – ΜΙΕΤ, Λογ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ένα, δύο, τρία, πολλά Πολυτεχνεία» – Τέσσερα πρόσφατα βιβλία 53 χρόνια μετά την εξέγερση

«Ένα, δύο, τρία, πολλά Πολυτεχνεία» – Τέσσερα πρόσφατα βιβλία 53 χρόνια μετά την εξέγερση

Πρόσφατα βιβλία που αποτυπώνουν με νέες ματιές το «Πολυτεχνείο». Εικόνα: Από τη δεύτερη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, το 1975.

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα

Τρία χρόνια μετά το ορόσημο της «στρογγυλής» επετείου μισού αιώνα από την εξέγερση του ...

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας που ξεχωρίσαμε από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Ανάμεσά τους, κάποια βραβευμένα, κάποια παλαιότερα, που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, κάποια λογοτεχνικά ντεμπούτα. 

...

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

Πολλοί είναι ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ