m tsvetaeva

Για το μανιφέστο της Μαρίνας Τσβετάγιεβα [Marina Tsvetaeva] «Ο θηλυκός αδελφός μου – Γράμμα στην Αμαζόνα» (μτφρ. – επίμ. – σημειώσεις: Ευγενία Γραμματικοπούλου, εκδ. Οκτάνα).

Γράφει η Ιωάννα Σπηλιοπούλου

«Το πάθος – η τελευταία δυνατότητα του
ανθρώπου να εκφραστεί, όπως ο ουρανός – η
μοναδική δυνατότητα να είσαι – για την καταιγίδα».
Μαρίνα Τσβετάγιεβα, Μια ζωή μέσα στη φωτιά. Εξομολογήσεις
(μτφρ. Μάρω Κατσίκα, Ανδριάνα Χαχλά, Βιβλιοπωλείον της Εστίας)

Γραμμένο στα γαλλικά, το μικρό βιβλίο (με τίτλο πρωτοτύπου Γράμμα στην Αμαζόνα) μεταφράζεται πρώτη φορά στη γλώσσα μας και έρχεται να συμπληρώσει το ολοένα και αυξανόμενο ενδιαφέρον (εκδοτικό, αναγνωστικό, ακόμη και δραματουργικό) για την ποιήτρια. Σημείο σύγκλισης για τις τροχιές δυο γυναικών στο Παρίσι του μεσοπολέμου: από τη μία, η Αμερικανίδα Νάταλι Κλίφορντ Μπάρνεϊ (1876-1972), που το 1918 εκδίδει τις Σκέψεις της Αμαζόνας [1], έργο με ποικίλη θεματολογία που απηχεί επιγραμματικά φεμινιστικές και φιλειρηνικές θέσεις («Ας βαδίσουμε προς στον έρωτα όπως εκείνοι εκστρατεύουν προς τον πόλεμο»), αντίστοιχες με εκείνες της Βιρτζίνια Γουλφ στο Ένα δικό της δωμάτιο (1929). Από την άλλη, η Ρωσίδα Μαρίνα Τσβετάγιεβα διασχίζει τους αφορισμούς της με τόλμη – «γίνεται ένας “μαγικός καθρέφτης” του έργου της Μπάρνεϊ, αφού δεν αντανακλά μονάχα κοινούς προβληματισμούς, αλλά δίνει μια νέα προοπτική στους στοχασμούς από τους οποίους εμπνέεται» παρατηρεί η Άννα Γρίβα σε πρόσφατο κριτικό της κείμενο.

Η πρωτοτυπία της καλαίσθητης ελληνικής έκδοσης έγκειται στο ότι προκρίνεται η παράθεση κάποιων αποσπασμάτων από τις Σκέψεις της Αμαζόνας με πλάγια στοιχεία, ώστε να αναδειχθεί η συνομιλία τους, εν είδει επιστολικής ποίησης. Επιλέχθηκε εξάλλου ο τίτλος της πρώτης –μετά θάνατον– γαλλικής έκδοσης, Ο θηλυκός αδελφός μου, μια φράση που απαντάται στην Μπάρνεϊ και την οποία η Τσβετάγιεβα υιοθετεί χαρακτηρίζοντάς την ιδιοφυή («θα γίνουμε ο θηλυκός αδελφός του άντρα»). Η αρχική γραφή του κειμένου της σημειώνεται ότι έγινε στα τέλη του 1932, ενώ αντιγράφηκε και αναθεωρήθηκε δύο χρόνια μετά («με λίγες περισσότερες λευκές τρίχες»): μεσολαβεί ο θάνατος της ποιήτριας Σοφίας Παρνόκ, με την οποία είχε ερωτική σχέση η συγγραφέας στη νεότητά της και από την οποία εμπνέεται τον σύντομο κύκλο ποιημάτων με τον τίτλο Φιλενάδα (παρόμοια, ο θάνατος το 1935 της ηθοποιού Σοφίας Χολιντέι, της Σονέτσκα, θα πυροδοτήσει το μυθιστόρημα Η ιστορία της Σονέτσκα). Στο πυκνό επίμετρο της έκδοσης η Ευγενία Γραμματικοπούλου καταγράφει τις περιπέτειες του χειρογράφου ως την πρώτη γαλλική έκδοση το 1979.

Ο θηλυκός αδελφός μου, μια φράση που απαντάται στην Μπάρνεϊ και την οποία η Τσβετάγιεβα υιοθετεί χαρακτηρίζοντάς την ιδιοφυή («θα γίνουμε ο θηλυκός αδελφός του άντρα»).

Η μυθική μορφή της χειραφετημένης Αμαζόνας [2] συνδέει τις δύο γράφουσες: η Αμαζόνα των Γραμμάτων Μπάρνεϊ χαρίζει το βιβλίο της στην Αμαζόνα του Βορρά και εκείνη με τη σειρά της γεννά ένα νέο βιβλίο. Η Μαρίνα Ιβάνοβνα, γεννημένη στη Μόσχα το 1892, μεγαλώνει σε μια μορφωμένη και εύπορη οικογένεια (ο πατέρας της ήταν σημαντικός ιστορικός τέχνης). Σπουδές στη Γένοβα, τη Λωζάνη και στο Παρίσι, ενώ το 1910 τυπώνεται η πρώτη ποιητική συλλογή της. Στη Ρώσικη Επανάσταση ο άντρας της, Σεργκέι Εφρόν, πολεμούσε ενάντια στους Μπολσεβίκους. Θα βιώσουν έσχατη ένδεια (το 1920 χάνουν τη μια τους κόρη λόγω του λιμού) και επισφάλεια («ζω μόνο με τα τετράδιά μου – και τα χρέη μου»).

Το 1922 εγκαταλείπει την πατρίδα της: Βερολίνο, Πράγα και μετά Παρίσι (1925-1939, οπότε παλιννόστησε). Το 1941 εκτοπίστηκε στη Γελαμπούγκα (Ταταρστάν), μαζί με τον έφηβο γιο της. Εκεί αυτοκτόνησε στις 31 Αυγούστου. Διαβάζει, γράφει, μεταγράφει προγενέστερα κείμενά της, μεταφράζει (γαλλικά, γερμανικά), πειραματίζεται. Κι αν δε χαράχτηκε στο σταυρό του τάφου της «Στενογράφος της Ζωής», όπως το θέλησε, βίωσε την ποιητική πράξη ως προσευχή και αυτοπυρπόληση, βρίσκοντας μια θέση πλάι στους Όσιπ Μάντελσταμ, Μπορίς Παστερνάκ και Άννα Αχμάτοβα. Η (ερωτική) αλληλογραφία της με τους Ρίλκε και Παστερνάκ (Η αλληλογραφία των τριών, μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, Γιώργος Δεπάστας, εκδ. Μεταίχμιο) χαρακτηρίζεται από τη Σούζαν Σόνταγκ «ένα πορτρέτο του ιερού παραληρήματος για την τέχνη»: σε καιρούς σκοτεινούς οδοιπορώντας προς τα ξέφωτα με οδηγούς άτρωτες αξίες. Ανένδοτη διά βίου – πυξίδα της Τσβετάγιεβα υπήρξε μόνον η προσωπική της κοσμοαντίληψη.

Το κείμενο του Θηλυκού αδελφού είναι υβριδικό: θραύσματα δοκιμιακού λόγου, υποσημειώσεις ανάγνωσης, διακειμενικές αναφορές, ενδόμυχη εξομολόγηση. Η γράφουσα διαβάζει μέσα της –αντήχηση βάθους–, ξεφυλλίζει εκδοχές της γυναικείας κατάστασης, μελετά τη φύση της ηδονής, εξορύσσει αξόδευτο πάθος. Η μετάφραση αποδίδει το πυρέσσον ύφος της, τον ποιητικό ψίθυρο περί φύλου (η ίδια είχε γράψει μερικά χρόνια πριν ότι το σώμα της αποτελεί τη γυναικεία ερμηνεία ενός αντρικού), σεξουαλικής ταυτότητας, ερωτικής χειρονομίας, ομοκοινωνικότητας και γυναικείας ομοφυλοφιλίας, μητρότητας / δημιουργίας, έμφυλης διαφοράς («Η γυναίκα, είναι στεναγμός. Ο άντρας, είναι κίνηση» σημείωνε στα Γήινα σημεία. Ημερολόγια 1917-1920, μτφρ. Ιωάννα Σαββίδου, εκδ. Ηριδανός).

Η μετάφραση αποδίδει το πυρέσσον ύφος της, τον ποιητικό ψίθυρο περί φύλου (η ίδια είχε γράψει μερικά χρόνια πριν ότι το σώμα της αποτελεί τη γυναικεία ερμηνεία ενός αντρικού), σεξουαλικής ταυτότητας, ερωτικής χειρονομίας, ομοκοινωνικότητας και γυναικείας ομοφυλοφιλίας, μητρότητας / δημιουργίας, έμφυλης διαφοράς.

Αποσπάσματα σαν φωλιές επώασης του στίχου «όττω τις έραται» της πρώτης δασκάλας: της Σαπφώς. Εκρηκτική εγγραφή της ερωτικής επιθυμίας ως μορφής ζωής πέραν της επικράτειας του θανάτου. Περιέλιξη στον ιστό των συμβόλων (αντλημένων συχνά από το δάσος των παραμυθιών): η κλαίουσα ιτιά «κορμί και ψυχή των γυναικών!». Άλλωστε, βάσει της ισοδυναμίας φύσης και καλλιτεχνικής δημιουργίας («Η τέχνη είναι ό,τι και η φύση» [3]), ο νόμος του έρωτα ενσαρκώνεται στη φυσική κλίση του βουνού προς την πλαγιά, του κεραυνού προς τη λίμνη, στην παρτιτούρα της ψυχής: «Τα νερά, οι αιθέρες, τα όρη, τα δέντρα μάς δόθηκαν για να κατανοήσουμε την ανθρώπινη ψυχή, την τόσο βαθειά κρυμμένη. Όταν βλέπω μια κλαίουσα να ολοφύρεται σύγκορμη καταλαβαίνω τη Σαπφώ».

Ανάγλυφο από τις εποχές της γυναίκας: «Αιωνιότητα της νεότητας, όσο υπάρχει». Η νέα και η ώριμη συνιστούν (κατοπτρικό) δίπολο πλέγμα θηλυκής ενέργειας και σε άλλα έργα της (για παράδειγμα, η Φαίδρα στο ομότιτλο θεατρικό και η Τροφός). Πρωταγωνιστεί η δεύτερη, περήφανη εξόριστη, ακατάδεχτη σε ψιμύθια, εξωραϊσμό και υποκατάστατα: «Γκρίζα κόμη ριγμένη στο πρόσωπο μπροστά, τίποτα να μην βλέπει πια. Γκρίζα κόμη σάρωθρο του προσώπου της γης». Είναι «Νησί. Κορυφή. Έρημη». Έχοντας μυήσει την άπειρη, την ξαναγεννά ͘ καθώς αναδύεται ελεύθερα «μία καινούργια εγώ», αναπαράγεται η δυναμική της σχέσης με τη μητέρα.

Η Ελέν Σιξού [4] αναλύοντας το έργο της Τσβετάγιεβα εστιάζει στην εσωτερικευμένη απόρριψη: καταπιεσμένη από τη μουσικό μητέρα της στα μαθήματα πιάνου, νιώθει ένα πνιγμένο παιδί στη θάλασσα του πενταγράμμου – «τα ίχνη της μητρικής θάλασσας έμειναν χαραγμένα μέσα μου για πάντα» [5]. Στο Μητέρα και μουσική η ποιήτρια αναζητά έναν συνομιλητή, έναν απόγονο, ένα παιδί-ηχώ του έργου της, όπως έκανε η δική της, που πέθανε όταν εκείνη ήταν 14 ετών: «Ήθελε έναν γιο Αλέξανδρο, γεννήθηκα εγώ, αλλά με την ψυχή (και το μυαλό!) του γιου της του Αλέξανδρου, καταδικασμένη δηλαδή –για να μιλήσουμε ειλικρινά– σε έναν αντρικό μη έρωτα και στον γυναικείο έρωτα, γιατί οι άντρες δεν ήξεραν να με αγαπήσουν – αλλά μάλλον ούτε κι εγώ εκείνους: αγαπούσα τους αγγέλους και τους δαίμονες, που εκείνοι δεν ήταν – και τους γιους που εκείνοι ήταν για μένα–». Η ιδιαίτερη μουσικότητα της ελλειπτικής ποίησής της έχει επισημανθεί ότι οφείλεται και στις παύλες: αντηχεία λόγου, συμβολίζουν οπτικά το ενδιάμεσο διάστημα. Στον Θηλυκό αδελφό σημειώνει: «Το κενό αυτό, αυτό το αφημένο εν λευκώ, αυτή η μαύρη τρύπα, είναι το Παιδί», που επιζεί του έρωτα.

oktana tsvetaeva thilikos adelfosΣε αυτόν τον ενδιάμεσο χώρο κατασκευάζει και το ποιητικό εγώ, μαχόμενη να υπερβεί την ασυμμετρία διαζεύξεων ανάμεσα στο υψηλό και στον φλοιό της καθημερινότητας, έχοντας σταθερά την ευθύνη για τη φροντίδα της οικογένειάς της. Για παράδειγμα, στο ποίημα της ίδιας περιόδου «Γραφείο» εμβαπτίζεται –με ερωτική οικειότητα και ευγνωμοσύνη, καθώς την «προστάτευσε σαν ουλή»– στην υλικότητα του αντικειμένου: ταυτόχρονα αυτόνομη οντότητα και μετωνυμική προβολή του ενσώματου ποιητικού εγώ, αντικατοπτρίζοντας το μόχθο της καλλιτεχνικής δημιουργίας, ως επιφάνεια εγγραφής στερεοτυπικών αντιλήψεων, αγωνιών, προσδοκιών.

Από την άλλη, η χιμαιρική απογείωση προς το απόλυτο περνά μέσα από ειδύλλια-προσάναμμα της ποιητικής φλόγας: μετεωρισμός στο χάσμα της απουσίας και του ανεκπλήρωτου, αναστολή, έκσταση, αίνιγμα, εμμονή, απόσχιση, «μέθη από στενοχώρια» («Το να εξυμνείς τα κολχόζ και τα εργοστάσια, είναι το ίδιο με το να εξυμνείς έναν ευτυχισμένο έρωτα. Εγώ δεν μπορώ»). Αγαπά, «ως εξαιρετικής τάξης θαύμα», αδιαβάθμητα («με το δικό μου μέτρο, δηλαδή χωρίς μέτρο»), όπως τα παιδιά, αφού «[ο] έρωτας καθαυτός είναι η παιδική ηλικία» και έχοντας επίγνωση ότι είτε παραδοθείς είτε αντισταθείς στο παιχνίδι με τα άλογα του Διομήδη κατασπαράσσεσαι: «Όλη μου η επιθυμία για αγάπη δεν είναι παρά επιθυμία για θάνατο». Εκτός από τη φιλία, άλλη μορφή εκφυλισμού του έρωτα θεωρεί ότι είναι η ανάγκη για μητρότητα. Κάποιες γυναίκες οδηγούνται στον εντοιχισμό σε συμβατικούς γάμους και, εν αναμονή του παιδιού, σε «πολύχρονες» εγκυμοσύνες «ελπίδας, αιωνιότητες απελπισίας».

Ανάμεσα στο φύλο και στον εγκέφαλο η σεισμογενής περιοχή του έρωτα, η ψυχή, σημείο διασταύρωσης, ένωσης, διάλυσης, μεταμόρφωσης. «Νιώθω γυναίκα, όχι μέσω του φύλου μου, αλλά μέσω του έργου μου. Ναι, γυναίκα – αφού είμαι μάγισσα. Και αφού είμαι ποιήτρια» δήλωνε συνειδητοποιώντας ότι μέσω της ίδιας δημιουργούν οι σιωπηλές: «Διεκδικώ το δικαίωμά μου να είμαι συγγραφέας θηλυκού γένους […], τόσο καιρό χωρίς φωνή».

Η λογοτεχνία ως γονιμοποιητική μαθητεία και αέναη εκδίπλωση: «Η πένα είναι η κοίτη της αληθινής εμπειρίας, η οποία βρίσκεται όμως εν υπνώσει. Σαν τη Σίβυλλα, δεν γνωρίζει τίποτα πριν ειπωθούν οι λέξεις». Συνιστώντας τεκμήριο ζωής-γραφής, το έργο της αποκαλύπτει τη δύναμη της ευαλωτότητας – όπως έγραφε ένα χρόνο πριν από το θάνατό της στον νεαρό ποιητή Αρσένι Ταρκόφσκι: «Κάθε χειρόγραφο είναι ανυπεράσπιστο. Εγώ είμαι ολόκληρη ένα χειρόγραφο».


 Η ΙΩΑΝΝΑ ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ είναι φιλόλογος.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Για τη μετάφραση του συγκεκριμένου έργου και των Νέων σκέψεων της Αμαζόνας (1939), αλλά και για την Ακαδημία Γυναικών που ίδρυσε, ως απάντηση στην ανδροκρατούμενη Γαλλική Ακαδημία, το 1927 (ενδεικτικά, ο κύκλος της αποτελείται από τις Κολέτ, Γερτρούδη Στάιν, Τζούνα Μπαρνς κ.ά.), βλ. Ευγενία Γραμματικοπούλου, «Σκέψεις της Αμαζόνας, Μια γυναικεία φωνή αιρετικού αισθητισμού στους κόλπους της παρισινής καλλιτεχνικής πρωτοπορίας», Ποιητική, τχ. 9, άνοιξη - καλοκαίρι 2012, σσ. 190-215.
[2] Πρβλ. ποίημα αφιερωμένο στη δίχρονη κόρη της Αριάδνη: «Θα γίνεις αγνή, ντελικάτη, / πανέμορφη – κι απ’ όλους μακρινή. / Αμαζόνα δύναμη γεμάτη / μια Κυρία που τους γύρω συγκινεί» («Στην Άλα», στο: Ρωσικός Παρνασσός. Ανθολογία ρωσικής ποίησης, ανθολόγηση, επιμέλεια, μετάφραση από τα ρωσικά: Αλέξης Πάρνης, Καστανιώτης, Αθήνα 2016, σ. 141).
[3] Η τέχνη στο φως της συνείδησης, μτφρ. Νίκος Καλταμπάνος, Έρασμος, Αθήνα 2022, σ. 11.
[4] Hélène Cixous, Readings. The Poetics of Blanchot, Joyce, Kafka, Kleist, Lispector, and Tsvetayeva, μτφρ. Verena Andermatt Conley, University of Minnesota Press, Minneapolis 1991, σ. 139.
[5] Ανρί Τρουαγιά, Μαρίνα Τσβετάγιεβα. Η αιώνια επαναστάτρια, μτφρ. Μαριλένα Καρρά, Μεταίχμιο, Αθήνα 2003, σ. 32. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όλα δεν τα 'χω πει» του Χρήστου Δανιήλ (κριτική) – Μια τεκμηριωμένη μελέτη για την Μάτση Χατζηλαζάρου

«Όλα δεν τα 'χω πει» του Χρήστου Δανιήλ (κριτική) – Μια τεκμηριωμένη μελέτη για την Μάτση Χατζηλαζάρου

Για το βιβλίο του Χρήστου Δανιήλ «Όλα δεν τα' χω πει / Η «αντίστροφη αφιέρωση» της Μάτσης Χατζηλαζάρου (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: η Μάτση Χατζηλαζάρου. 

Γράφει ο Δημήτρης Τσεκούρας 

«Η μεγάλη λογοτεχνία  ...

«Κόκκινη γραμμή» της Ειρήνης Ρηνιώτη (κριτική) – Γραμμή διαχωρισμού αλλά και ποιητικής ένωσης

«Κόκκινη γραμμή» της Ειρήνης Ρηνιώτη (κριτική) – Γραμμή διαχωρισμού αλλά και ποιητικής ένωσης

Για την ποιητική συλλογή της Ειρήνης Ρηνιώτη «Κόκκινη γραμμή» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: πίνακας της Hanna Sidorowicz.

Γράφει η Αντιγόνη Βλαβιανού

Στην παρούσα ποιητική συλλογή, έχουμε μια κόκκινη γραμμή που σηματοδ...

«Αναγέννηση» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική) – 39 ποιητικά πορτρέτα

«Αναγέννηση» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική) – 39 ποιητικά πορτρέτα

Για την ποιητική συλλογή του Χάρη Βλαβιανού «Η Αναγέννηση - 39 ποιητικά πορτρέτα» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Πορτρέτο του Νικολό Μακιαβέλι, στον οποίο είναι αφιερωμένο ένα ποίημα της συλλογής © Wikipedia. 

Γράφει η Άννα Βασιάδη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ